Июль/август 2013 –Ырайым ҳәм Ҳақыйқат Журналы
СОРАЎ: Христиан деген ким?
ЖУЎАП: Гейпара адамлар ушын«Христиан» сөзи «Мен мусылман емеспен» дегенди аңлатады. Бул сөзди қолланыў адамның динин, мәдениятын, дәстүрлерин ямаса ҳәтте сиясатын көрсетиўи мүмкин. Бирақ христиан болыў ҳақыйқатында нени аңлатады?
«Христиан» сөзи Мухаддес Китапта тек үлш мәрте ушырасады: Ҳаўарийлердиң ислери 11:26, 26:28 ҳәм 1 Петр 4:16. Ҳәр бир ушырасқан жеринде ол унамсыз мәниге ийе болып көринеди. Мысал ушын, Ҳаўарийлердиң ислери 11:26 бизге крестке қадалған Мәсихтиң излеўшилери Антиохияда биринши мәрте христианлар деп аталғанын айтады ҳәм бул оларға әтираптағы дүнья тәрепинен берилген атама болғанға уқсайды. Бул сөз ҳақыйқатында «кишкене Мәсих» ямаса «Мәсихке уқсас» дегенди аңлатады. Яҳудий ушын крестке қадалған Мәсих идеясы гүдири тас болған, ал грек ушын бул ақымақлық болған (1 Кор. 1:23).
Христиан болыў Мәсихтиң пүткил жүреги менен излеўшиси болыў дегенди аңлатады. Ийениң Өзи Юханна 10:27 де айтқанындай: «Мениң қойларым Мениң даўысымды еситеди, Мен оларды билемен, ҳәм олар Мениң артымнан ереди» (nkjv). Бул Мәсихке садықлықты талап етеди, биз төмендеги аятларда оқығанымыздай:
- «Егер Мен сизге буйырған ҳәр бир нәрсени орынласаңыз, сиз Мениң дослырымсыз» (Юх. 15:14).
- «Сол ўақытта Ийса Өзине исенген яҳудийлерге айтты: «Егер Мениң сөзимде қалсаңыз, сиз ҳақыйқатында Мениң шәкиртлеримсиз» (Юх. 8:31).
- «Сол ўақытта Ол олардың ҳәммесине айтты: «Егер кимде-ким Мениң артымнан келгиси келсе, ол өзин бийкар етсин, ҳәм ҳәр күни өз крестин көтерсин, ҳәм Мениң артымнан ерсин» (Лк. 9:23).
- «Егер кимде-ким Маған хызмет етсе, ол Мениң артымнан ерсин; ҳәм Мен қай жерде болсам, Мениң хызметшим де сол жерде болады. Егер кимде-ким Маған хызмет етсе, оны Мениң Әкем ҳүрметлейди» (Юх. 12:26).
Өзимизди христиан деп атағанымызда, биз Ийса Мәсихтиң излеўшилери екенимизди жәриялаймыз ҳәм «мениң ушын жасаў Мәсих, ҳәм өлиў пайда» (Фил. 1:21) деп жәриялаймыз.
Бирақ христиан деген ким? Мухаддес Китап исениўшилерди сүўретлеў ушын басқа да көп атамаларды қолланады: бөгделер, жердеги бийганалар, аспан пуқаралары ҳәм дүньяның нурлары. Биз Қудайдың мийрасхорларымыз, Мәсих пенен бирге мийрасхорлармыз, Оның денесиниң ағзаларымыз, Оның қойындағы қойлармыз ҳәм елшилермиз. Биз спортшылар, әскерлер, бутақлар ҳәм басқа да көп нәрселер менен салыстырылады. Бирақ, Мухаддес Китапта өзимизди сүўретлеў ушын қолланыўды унатпайтуғын бир сөз бар – бул «қул» сөзи. Бирақ бул көп ерте христианлар өзимизди сүўретлеў ушын қолланылған атама (Рим. 1:1; 1 Кор. 7:22; Гал. 1:10; Еф. 6:6; Фил. 1:1; Кол. 4:12; Тит. 1:1; Жак. 1:1; 1 Петр 2:16; 2 Петр 1:1; Юд. 1; Аян. 1:1).
Бүгин биз бул концепция ҳаққында көп еситпеймиз, бирақ ерте шіркеў тарийхында олар Мәсихтиң излеўшиси болыўды Мәсихтиң қулы болыў менен теңлестирген, ҳәм 1 Коринфлилерге 6:19-20 ге муўапық бул дәл дурыс болар еди. Сол жерде Павлус бизге еслетти: «Денеңиз сиздиң ишиңиздеги Мухаддес Руўхтың ибадатханасы екенин билмейсиз бе, оны сиз Қудайдан алғансыз, ҳәм сиз өзиңиздики емессиз бе? Себеби сиз баҳаға сатып алынғансыз; сонлықтан Қудайды денеңизде ҳәм руўхыңызда даңқлаң, олар Қудайдыки»
Биздиң жәмийетимизде«қул» сөзи сиясий жақтан дурыс емес. Ҳәм биздиң көп аўдармаларымызда бул сөз оның орнына «хызметши» ямаса «байланған хызметши» деп аўдарылған. Менимше, бул сөздиң ашыўын жоғалтады. Бирақ қул ушын ҳақыйқый сөз (Грек: doulos) Жаңа Ўасыятта 124 мәрте ҳәм қоспа формада тағы 10 мәрте ушырасады. Хызметши ҳәм қул арасында үлкен айырмашылық бар. Хызметшилер жалланады ҳәм еркинлик элементлерине ийе. Қул ийеленген, ол өзиники емес ҳәм оның ҳешқандай ҳуқықлары ямаса ғәрезсизлиги жоқ.
2 Петр 2:1 ге муўапық, сатып алынғанын бийкар ететуғынлар бар. Биз бүгин көп нәрселер менен мақтанамыз – өз орнымыз, билимимиз ямаса мийрасымыз бенен. Ийемиздиң ағасы Жакып Ийса менен туўысқан екени менен мақтаныўы мүмкин еди. Бирақ оның өзин қалай анықлағанын тыңлаң: «Жакып, Қудайдың ҳәм Ийе Ийса Мәсихтиң байланған хызметшиси [қулы]» (Жак. 1:1). Сондай-ақ, оның Жакып 4:13-15 те кейин не жазғанын қарастырың: «Енди тыңлаң, сизлер: «Бүгин ямаса ертең биз пәлен қалаға барамыз, сол жерде бир жыл турамыз, сатып аламыз ҳәм сатамыз, ҳәм пайда табамыз» дейтуғынлар; ал сизлер ертең не болатуғынын билмейсизлер. Себеби сиздиң өмириңиз не? Ол қысқа ўақытқа көринип, кейин ғайып болатуғын буў. Оның орнына сизлер: «Егер Ийе қәлесе, биз жасаймыз ҳәм мынаны ямаса ананы ислеймиз» деўиңиз керек еди». Ол бизге Қудайдың ҳәм Мәсихтиң қуллары сыпатында өмиримизди Өзимиз қәлегендей емес, ал Хожайынымыз қәлегендей өткериўимиз керек екенин еслетеди!
Бул қул атамасы қандайдыр бир «төменги дәрежели христиан» ушын емес. Бул христиан болыў менен синоним [бирдей мәниге ийе] болған атама. Павлус ҳәм Жакып пенен бирге, Петр, Юханна ҳәм Юда да өзин қул деп атаған (2 Петр 1:1; Аян. 1:1; Юда 1). Қулдың өмири Хожайынға толық берилиў, бойсыныў ҳәм хызмет етиўден ибарат. Хожайын, Ийе Ийса, Өзиниң излеўшилеринен не талап ететуғынын тыңлаң:
- «Ҳәм ким өз крестин көтерип, Мениң артымнан ермесе, ол Маған ылайық емес» (Мт. 10:38).
- «Сол ўақытта Ийса Өзиниң шәкиртлерине айтты: «Егер кимде-ким Мениң артымнан келгиси келсе, ол өзин бийкар етсин, ҳәм өз крестин көтерсин, ҳәм Мениң артымнан ерсин» (Мт. 16:24).
Ийе Ийса биздиң өмиримиздиң ҳәр бир аспектсине айрықша ийелик етиўи керек. Бул аятларды қарастырыўға бир аз ўақыт бөлиң:
- Римлилерге 5:18-19, 6:14
- 1 Коринфлилерге 7:23
- Ефеслилерге 2:1-3
- 1 Петр 1:1-2:3
Енди өзиңизден сораң,«Өмиримдиң қайсы тараўлары толық Оныкы емес?» «Бүгин тапсырыўым керек болған қандай да бир тараў бар ма?»
Жуўап берген: Тимоти П. Ҳадли
«Бирақ Мухаддес Руўхқа толып, көзлерин аспанға қадап, ол Қудайдың даңқын ҳәм Ийсаның Қудайдың оң қолында турғанын көрди» (Ҳаўарийлердиң ислери 7:55 JND). Бул бизге қандай қыйыншылық туўдырады! Стефан өзин өлтириўшилер алдында толық тынышлықта бола алды, әтирапындағылар оған тас атыў ушын тас жыйнап атырғанда Мухаддес Руўхқа толы болды. Ол тек ғана Мухаддес Руўхқа толы болмастан, көзлерин аспанға қадай алды. Ол не көрди? «Ол Қудайдың даңқын ҳәм Ийсаның Қудайдың оң қолында турғанын көрди!»Биздиң жолымызда не тур, ямаса ким? Мен Мухаддес Руўхқа толы болыўға ең үлкен тосқынлықпан. Мен өз жолымды ҳәм өз қәлеўимди қәлеймен. Келиң, Стефанға көбирек уқсайық, сонда биз де Қудайдың даңқын көре аламыз ҳәм Ийемиз Ийса Мәсихти көре аламыз! Бул қандай илҳам болар еди!—Глен Балсигер