Мен Мәсих крестиниң еки үлкен, тийкарғы басқышына, яғный басқаша айтқанда, кресттиң тийкары сыпатындағы:
Биздиң тынышлығымыз ҳәм ибадатымыз, шәкиртлигимиз ҳәм гүўалығымыз. Басқаша айтқанда, Қудай менен қатнасығымыз ҳәм дүнья менен қатнасығымыз. Егер мен гүнакар сыпатында Хожамыз Ийса Мәсихтиң крестине қарасам, онда мен өзимниң тынышлығымның мәңгилик тийкарын көремен.
Мен өзимниң «гүнамды» оның тамыры яки принципи бойынша жоқ етилгенин көремен, ҳәм мен өзимниң «гүналарымды» көтергенин көремен. Мен Қудайдың ҳақыйқатында да «мен ушын» екенлигин көремен, ҳәм бул, мениң гүнакар ар-намысым айтып турған жағдайда.
Крест Қудайды гүнакардың досты сыпатында ашып береди. Ол Оны ең гүнакар адамды әдалатлы ақлаўшы сыпатындағы ең таң қаларлық сипатта ашып береди. Жаратылыс буны ҳеш қашан ислей алмады. Провиденция буны ҳеш қашан ислей алмады. Онда мен Қудайдың күшин, Оның уллылығын ҳәм Оның даналығын көриўим мүмкин; бирақ егер бул нәрселердиң ҳәммеси маған қарсы болса не болады? Өз-өзинен, абстрактлы түрде қаралғанда, олар солай болар еди, себеби мен гүнакарман: ҳәм күш, уллылық ҳәм даналық мениң гүналарымды жоқ ете алмас еди, ҳәм Қудайды мени қабыл еткени ушын ақлай алмас еди.
Бирақ Кресттиң киргизилиўи затлардың көринисин толығы менен өзгертти. Онда мен Қудайдың гүна менен Өзин шексиз дәрежеде даңқлайтуғын жол менен ис көрип атырғанын табаман.
Онда мен барлық илаҳий сипатлардың әжайып көринисин ҳәм толық үйлесимлигин көремен. Мен сүйиспеншилик көремен, ҳәм жүрегимди тутқын етип, оны тынышландыратуғын, ҳәм мен оны қаншалық түсинсем, оны басқа ҳәр бир объекттен айыратуғын сүйиспеншилик. Мен даналық көремен, ҳәм шайтанларды шатастырып, периштелерди таң қалдыратуғын даналық. Мен күш көремен, ҳәм барлық қарсылықты жеңетуғын күш. Мен мухаддеслик көремен, ҳәм гүнаны мораллық әлемниң ең узақ жерине қайтаратуғын ҳәм Қудайдың оған болған жийиркенишин мүмкин болған ең күшли түрде билдиретуғын мухаддеслик. Мен мәрҳамлық көремен, ҳәм гүнакарды Қудайдың алдына қоятуғын – ҳәтте оны Оның қойнына салатуғын мәрҳамлық. Бул нәрселердиң ҳәммесин кресттен басқа қай жерде көриўим мүмкин? Басқа ҳеш жерде. Қалаған жериңизге қараң, ҳәм сиз «Ең жоқарыда Қудайға даңқ» ҳәм «жерде тынышлық» деген еки үлкен нәрсени соншалық берекетли бирлестиретуғын ҳеш нәрсе таба алмайсыз.
Сонлықтан, крест өзиниң бул биринши басқышында гүнакардың тынышлығының тийкары, оның ибадатының тийкары ҳәм онда соншалық берекетли ҳәм даңқлы түрде ашылған Қудай менен мәңгилик қатнасығының тийкары сыпатында қаншалық қымбатлы! Қудай ушын қаншалық қымбатлы, себеби Оған Өзиниң теңсиз кемшиликсизликлерин толық көрсетиў ҳәм гүнакар менен ең мәрҳамлы ис көриў ушын әдалатлы тийкар береди! Ол Қудай ушын соншалық қымбатлы, соңғы бир жазыўшы айтқанындай, «Оның айтқанларының ҳәммеси – Оның басынан берли ислегенлериниң ҳәммеси, Оның жүрегинде үнеми ең жоқары орында болғанын көрсетеди». Ҳәм таң қаларлық емес! Оның сүйкли ҳәм жақсы көрилген Улы сол жерде, аспан менен жер арасында, адамлар ҳәм шайтанлар Оның үстине үйе алатуғын барлық уят ҳәм азаптың объектиси болып асылып турған еди, себеби Ол Атасының қәлеўин ислеўди ҳәм Оның мәрҳамлығының балаларын қутқарыўды сүйген еди. Ол мәңгилик бойы Оның сүйиспеншилигиниң ең толық көриниси сыпатында үлкен тартылыў орайы болады.
Кейин, биздиң әмелий шәкиртлигимиз ҳәм гүўалығымыздың тийкары сыпатында, крест биздиң ең терең ойланыўымызды талап етеди. Оның бул аспектисинде, айтыўым керек, ол алдыңғысындай кемшиликсиз.
Мени Қудай менен байланыстырған сол крест мени дүньядан айырды. Өлген адам дүнья менен иси тамам екенлиги айқын; ҳәм солай етип, Мәсихте өлген исениўши дүнья менен иси тамам; ҳәм Мәсих пенен тирилгеннен кейин жаңа өмирдиң күшинде Қудай менен байланысқан.
Солай етип Мәсих пенен ажыралмас байланысқан исениўши Оның Қудай тәрепинен қабыл етилиўине ҳәм дүнья тәрепинен қабыл етилмеўине қатнасады. Еки нәрсе бирге кетеди. Бириншиси оны ибадат етиўши ҳәм аспандағы пуқара етеди, екиншиси оны жерде гүўа ҳәм бөгде етеди. Бул оны шаршаўдың ишине киргизеди; бул оны лагерьдиң сыртына қояды. Биреўи екиншиси сыяқлы факт. Егер крест мен ҳәм мениң гүналарым арасына кирген болса, ол дәл солай мен ҳәм дүнья арасына кирген. Биринши жағдайда, ол мени Қудай менен тынышлық орнына қояды; екинши жағдайда, ол мени дүнья менен душпанлық орнына қояды, яғный мораллық көзқарас бойынша; бирақ, басқа мәнисте, ол мени крестте көрсетилген сол қымбатлы, түсинип болмайтуғын, мәңгилик мәрҳамлықтың сабырлы, кишипейил гүўасы етеди.
Енди исениўши Мәсих крестиниң жоқарыдағы еки басқышын да анық түсиниўи ҳәм туўры ажыратыўы керек. Ол биреўинен баҳра алыўды айтып, екиншисине кириўден бас тартпаўы керек. Егер ол крест әмелге асырған гүнаны жуўыўға кирсе, ол сондай-ақ оның зәрүр түрде алып келетуғын қабыл етилмеўин де түсиниўи керек. Бириншиси Қудайдың кресттеги ролиннен келип шығады; екиншиси, адамның ондағы ролиннен.
Биздиң бахытлы имтиязымыз тек ғана гүналарымыз бенен исимизди тамамлаў емес, ал дүнья менен де исимизди тамамлаў. Булардың ҳәммеси крест доктриналарына киреди. Сонлықтан, ҳаўарий туўры айтқан шығар: «Қудай сақласын, мен Хожамыз Ийса Мәсихтиң крестинен басқа ҳеш нәрсе менен мақтанбайын, сол арқалы дүнья маған, ҳәм мен дүньяға крестке қадалдым». Паўыл дүньяны крестке қадалыўы керек болған нәрсе сыпатында көрген; ҳәм дүнья, Мәсихти крестке қадап, Оған тийисли болғанлардың ҳәммесин крестке қадаған еди. Сонлықтан, исениўши ҳәм дүньяға қатыслы еки есе крестке қадалыў бар; ҳәм егер буған толық киргизилген болсақ, бул екеўин араластырыўдың мүмкин емеслигин дәлиллейди.
Сүйкли оқыўшы, келиң, бул нәрселерди терең, шын жүректен ҳәм дуўа етип ойланайық; ҳәм Мухаддес Руўх бизге Мәсих крестиниң еки басқышының да толық әмелий күшине кириў қәбилетин берсин.
