Orta ásir shirkewi
tómendegilerdi jeti ólimshi gúná dep tán aldı: maqtanısh (ózin-ózi artıqsha baǵalaw), kúnshillik (qızǵanısh), ashqabaqlıq (artıqsha tutınıw), nápsilik (artıqsha jınıslıq qálewler), ǵázep (artıqsha ashıw), qızǵanısh (baylıq, status yamasa kúshke artıqsha qálew) hám jalqawlıq (jalqawlıq). Bul gúnálar dizimi adamzatıń gúná etiwge beyimligin túsindiriw hám úyretiw ushın qollanılǵan, sebebi sol dáwirde kópshilik adamlar Bibliyanı ózleri oqıy almaytuǵın edi. Olar «ólimshi gúnálar» dep atalǵan, sebebi olar tamuqta máńgilik lánetlewdi qáwip astına qoyadı dep esaplanǵan. Hám olar eń awır gúnálar dep esaplanǵanı ushın, olar «baslı» yamasa «kardinal» yamasa «ólimshi» gúnálar dep te atalǵan.
Qudaydıń standartları Muqaddes Jazıwda anıq. Olar tek On buyrıq hám Nızamdı ǵana emes, al Bibliya bizge bunı da aytadı
Rabbiy jek kóretuǵın altı zat bar, jeti zat Oǵan jek kórinishli: tákabbur kózler (maqtanısh), jalǵan til (aldaw), bigúná qan tógetuǵın qollar (adam óltiriw), jaman niyetlerdi oylaytuǵın júrek, jamanlıqqa asıǵatuǵın ayaqlar, jalǵan gúwalıq beretuǵın jalǵan gúwa (jalǵan gúwalıq) hám aǵayınlar arasında kelispewshilik tuwdıratuǵın adam (Nasiyatlar 6:16-19 TNIV).
Bibliya aytadı
«bársha qáte is gúná» hám
kim barlıq Nızamdı saqlasa da, bir jerde súrinse, barlıǵın buzǵanı ushın ayıplı boladı (Yaqub 2:10; 1 Yuhanna 5:17).
Sonlıqtan, gúná dárejesin qutqarıw menen baylanıstırıw qáte. Hár bir adam Qudayǵa qarsı gúná etti hám hár bir gúná awır, sebebi gúná ushın jazalaw ólim (Romalıqlar 3:23; 6:23). Bul mániste, hár bir gúná «ólimshi». Eger keshirilmesese, ol tamuqta máńgilik jazalawǵa alıp keledi. Bibliyada gúnálardıń qutqarıwǵa qatnası boyınsha kategoriyası joq bolǵanı ushın, «ólimshi» gúnálar basqa gúnálardan, hátte kishi gúnálardan da artıq tamuqta máńgilik lánetlewdi qáwip astına qoymaydı.
Baxıtqa qaray, Quday biz tamuqqa túsip qalmawımız ushın emlewdi támiyinledi (Ishaya 1:18; Romalıqlar 5:8). Ol krestte óltirilgen waqıtta, Isa Máshih óz ústine biz barlıǵımız múnásip bolǵan jazalawdı aldı. Gúnáń ólimshiligi Máshihdiń ólimi hám tiriliwi arqalı óshirildi. Gúnálarımızdı moyınlaw bizdiń keshirimimizge alıp keledi (1 Yuhanna 1:9). Biraq, eger biz Quday usınǵan nárselerdi qabıl etpesek, onda biz islegen hár bir gúná «ólimshi» boladı (Yuhanna 3:16-18).
Keshirilmeytuǵın gúnálar bar ma?
Yahudiy diniy ustazları Máshihdiń mújizelerin Shaytanǵa tiyisli dep esaplaǵanlarında keshirilmeytuǵın gúná isledi (Matta 12:31-32; Mark 3:22, 29-30; Luka 12:10). Onıń mújizeleri Muqaddes Ruwhtıń kúshi menen islengen edi. Muqaddes Ruwhqa qarsı bunday háqáret, bálkim búgingi kúnde qollanılmaydı, sebebi Máshih jerde fizikalıq túrde joq.
Máshihdiń Qudaydıń Ulı ekenligin ashıqtan-ashıq biykar etiwdi óz ishine alatuǵın apostasiya gúnásı da keshirilmeydi (Evreyler 6:4-6; 10:26; 2 Petrus 2:20-22; 1 Yuhanna 2:19). Bul jaǵdayda Máshihshilik isenimi menen baylanıslı bolǵan, biraq hesh qashan haqıyqıy isenimli bolmaǵan adam Máshihshilikti taslap, Máshihdiń dushpanına aylanadı. Bul, bálkim, Yuhannanıń Gnostiklerge qollanatuǵın «ólimge alıp keletuǵın gúná» (1 Yuhanna 5:16) ideyası kelip shıqqan jer. Biraq bul ayat apostasiyaǵa tiyisli, jeti ólimshi gúnáǵa emes.
Ólimshi gúnálardı aqlaw ushın qollanılǵan basqa bólimler: 1 Korinfliler 6:9-10, Efesleyalıqlar 5:5 hám Ashıqlaw 22:15, olar bul gúnálardı úzliksiz isleytuǵın adamlar Máshihshi emes dep aytadı; Galatiyalıqlar 1:8-9, ol jalǵan injildi waǵızlawshılarǵa qaratılǵan; hám Evreyler 10:16-17, ol apostasiyaǵa qaratılǵan. Bul bólimlerde súwretlengen barlıq adamlar tamuqqa barıwǵa jazılǵan. Bul, sonday-aq, táwbe etpegen hám Máshihdiń keshirimin izlemegen barlıq gúnákarlar ushın da ámelge asadı. Jazalaw «olar islegen islerine qaray» bolǵanı ushın, tamuqta jazalaw dárejeleri boladı (Luka 12:47-48; Ashıqlaw 20:12-13).
Biraq Máshihdiń usınısın qabıl etkenler ushın
keshirim (Yuhanna 3:16), olardıń máńgilik táǵdiri tamuq emes, al aspan. Olardıń gúnálarınıń awırlıǵına qaramastan, jazalaw Rabbiy tárepinen tólengen hám olar tamuqta jazalaw ornına aspanda sıylıq dárejelerin kúte aladı (Matta 16:27; 1 Korinfliler 3:12-14).
Eger siz Isańızdıń gúnálarıńız ushın qurbanlıǵın haqıyqattan da qabıl etken bolsańız, onda barlıq gúnálarıńız, sonday-aq ólimshi gúnálar dizimindegiler de keshiriledi hám siz aspanǵa barıp atırsız.
Juwap berildi
