Қудайдың Їйинин ойлағанда, Қудайдың Шіркеўи, Жыйналыс, шақырылғанлардың Їзги Жазыўда көринетин түрли аспектлерин ажыратыў пайдалы. Жыйналыс ямаса шіркеўдиң әдеттеги атамасы, егер солай айта алсақ, шын мәнисинде бир чатыр астындағы сөз. Ийениң өз адамлары, Оның қымбатлы қаны менен қутқарылғанлар, кем дегенде төрт түрде жыйнақлы түрде көринеди:
- Масихтың Денеси,
- Масихтың Ҳаялы,
- Масихтың Келини, ҳәм
- Қудайдың Їйи
Масихтың Денеси исенимлилерди аспанлық характерге ийе болғанлар сыпатында көрсетеди. Дене Ийемиз Ийса Масихтың аспанға көтерилиўи ҳәм даңқланыўы нәтийжесинде, Муқаддес Руўхтың жердеги барлығы жыйналған шәкиртлерде жасағанда, Ҳаўарийлердиң ислери 2-бапта қәлиплести. Солай етип, ҳәр бир исенимлиден қуралып, аспандағы Басшысы менен тығыз байланысқан Дене сақланады, басқарылады ҳәм қадағаланады. Ол әдетте Қудайдың жаңа туўылыў ҳәм Ийемиз Ийса Масих арқалы болған қутқарыў иси арқалы биз киргизилген имтиязлы орын менен байланыстырылады.
Масихтың Ҳаялы аспектиси бизди Оның жәрдемшиси сыпатында көреди, Адамнан жаратылған, оның сүйегинен сүйек; оның Ийемиз бенен орны бар, келешек дүнья ҳәм Оның иси оны алып келген басқарыў орнына байланыслы. Жаңа тәбият (жаңа туўылыўда) ҳәм жаңа дене (Раптурада) берилгеннен кейин, ҳаял Аян 19-бапта өзин таярлаған сыпатында киргизиледи:
«сизлерди Масихқа пәк қыз сыпатында усыныў ушын» (2 Коринфлилерге 11). Масихтың Келини сүйиспеншиликлер ҳәм жәмийетлик көрсетиў менен байланыслы. Ол Аян 21-бапқа шекем тиккелей айтылмайды; оның орны Қудайдың Дем алыў күнинде Масих пенен мәңгилик. Ол Қудайдан күйеўи ушын безелген сыпатында түсип киятырғандай көринеди. Барлық безеў иси Қудайдың тәминлеўи, Оның муқаддес Улы ушын келинди тәминлеўдеги Оның суверенли мәрҳаматының иси, Ҳаялдың Мыңжыллық ушын өзин таярлаўына қарама-қарсы.
Қудайдың Їйи бүгин жерде Руўхтың исенимлилердеги барлығы арқалы Қудайдың жасаў орны. Ол тийкарынан биздиң бул дүньяда Қудайды көрсетиў ҳәм Оның мәрҳаматы ҳәм берекети адамға ағып шығатуғын орын болыў ушын жасаўдағы жуўапкершилигимиз ҳаққында айтады, нәтийжеде Оның барлық жақсылығы ушын Қудайға мақтаў болады.
ЕСКИ ЎӘСИЯТТА
Жаратылыс 28:10–22, 31:13, ҳәм 35:1–7 оқың
Їзги жазыўларда Қудайдың Їйининиң биринши айтылыўы Яқуб ҳәм Бейтел (Бейтел Қудайдың Їйи дегенди аңлатады) менен байланыслы. Жаслар ўақтында маған бир теманың тийкарғы принциплерин түсиниў ушын оның биринши айтылыўын үйрениў пайдалы екенлиги үйретилген еди. Бул дурыс болып шыққан кеңес. Жаратылыс 28-бапта биз Яқубтың Қудай менен бетпе-бет келгенин көремиз, ҳәм биз ушын бес тийкарғы принцип бар:
- Ийениң барлығы көриледи ҳәм танылады (28:16)
- «Бул орын қандай қорқынышлы [қорқынышлы]»—Муқаддеслик ҳәм ҳүрмет пенен жуўап (28:17)
- Аспанға тиккелей байланыс—жерде басы аспанда болған нарўан (28:12)
- Қудайдың мәрҳаматы ҳәм садықлығы айқын (28:14–15)
- Қудайдың гүўалықы көрсетиледи (28:18)
Бириншиден, Қудайдың Їйининде «Ийе бул жерде» деген түсиник бар. Оның барлығы ҳәм ислери айқын. Өмириниң бул басқышында Яқуб Қудайды билмейтуғын еди (Жаратылыс 27:20; Жаратылыс 28:21), ҳәм Яқуб ағасынан қашып жүрген болса да, жалған ҳәм өтирик айтқан болса да, Қудайдың Їйине киргизилгенде, ол Қудайдың барлығын түсинди.
Екиншиден, Қудайдың алдына келтирилгенде, Оның муқаддеслиги ҳәм Оның барлығы алып келетуғын қорқыныш сезими дереў пайда болады.
Үшиншиден, Қудайдың Їйининиң аспанға тиккелей байланысы бар ҳәм оған кириў мүмкин. Нарўан периштелердиң жерден аспанға көтерилиўи ҳәм түсиўи ушын қурал еди, ҳәм Ийе оның үстинде турған еди.
Төртиншиден, Қудайдың мәрҳаматы—«жер…саған ҳәм сениң урпағыңа беремен. Ҳәм сениң урпағың жердиң тозаңындай болады» (Жаратылыс 28:13–14)—барлық толықлығы ҳәм кеңлигинде көриледи—жердеги барлық шаңарақлардың берекети. Қудайдың садықлығы да айқын: «Мен сениң мененмен ҳәм сени сақлайман ҳәм…сени таслап кетпеймен!» Қашқын болған, ҳеш нәрсеси жоқ ҳәм жазадан басқа ҳеш нәрсеге ылайық болмаған адамға қандай садықлық.
Ақырғысы, Қудайдың гүўалықы ашылады: Яқуб ҳәрдайым жәмийетлик гүўалықтың бир түри болған бағана орнатады, ҳәм оған май қуяды (Муқаддес Руўхтың сүўрети) ҳәм орынды Бейтел, Қудайдың Їйи деп атайды.
Қудайдың ўәдесине жуўап ретинде, Яқуб Қудайды Оның сөзине қарап қабыл етиў орнына, өзине ант етеди:
«ЕГЕР ҚУДАЙ мен менен болса…мени сақласа…маған нан берсе…кийимлер кийиўге ҳәм мен әкемниң Їйине қайтып келсем, онда Ийе мениң Қудайым болады ҳәм…мен саған оннан бирин беремен». Келеси жигирма жыл даўамында биз Яқубтың Қудайға қарамай күн-түн тырысқанын көремиз; сонда Қудай оған сөйлеп, әкесиниң жерине қайтыўын айтады ҳәм оған Бейтелдиң Қудайы екенлигин еслетеди, «сен бағананы майлаған жерде, сен ант еткен жерде». Биз Қудайдың Яқубты үйретиўдеги иси нәтийже бере баслағанын көремиз: ол дереў, барлық алған нәрселери менен кетти. Соған қарамастан, Бейтелге жетпестен алдын оның сынақлары болды—алдымен Лабан менен, соң Есаў менен. Қудайдың периштелери оны ушыратқанына ҳәм Қудайдың лагерин танығанына қарамастан, ол ағасы менен ушырасыўдан қашыў ушын оны өзине жақынластырыўға тырысты. Нәтийже: Яқуб өзине Їй салады ҳәм Суккотта барлық машқалалары менен қалып қояды, гейттен ол Исраил Қудайына қурбанлық орнатады. Бирақ соң, Қудай Яқубқа тағы сөйлейди: «Бейтелге бар ҳәм саған сол жерде көринген Қудайға қурбанлық орнат». Қудайдың тәртибин басынан өткергеннен кейин, ол әрекет етеди ҳәм Қудайдың муқаддеслигин танып, шаңарағын тәртипке салады ҳәм бөтен қудайлардың алып тасланыўын ҳәм олардың өзин тазалаўын талап етеди. Бул Шехемде, қарар қабыл етиў орнында болады, сол жерде Ешуа кейинирек айтады: «Бүгин кимге хызмет ететуғыныңызды таңлаң». Бул бөлиниў орны—Қудайдың Їйининиң тағы бир өзгешелиги—ҳәм енди Яқуб Қудайдың Їйининиң Қудайына мойынсыныўды мойынлайды: ол қурбанлық орнатады, Қудайға табыныў ҳәм мақтаў орны. Ҳәм ол Қудайды мойынлаған жерде, Ийе оның берекети ўәдесин тастыйықлайды. Яқуб тағы бир бағана орнатады ҳәм оған май ҳәм ишимлик қурбанлығын қуяды:—Қудайға мақтаў, ҳәм ишимлик қурбанлығында, Қудайдағы қуўаныш—Қудайдың ҳәм адамның жүрегин қуўандыратуғын нәрсе—солай етип Қудайдың Їйининиң өзгешеликлерин толықтырады.
Шығыў 15:2,13; 25:1–10; 29:43–46; 40:34–35; Санлар 5:1–3 оқың
Енди биз сызық ҳәм көлеңкеден шөлдеги шатырға, Қудайдың жасаў орнына өтемиз: Қудай тәрепинен жобаланған ҳәм адам тәрепинен қурылған. Исраил балалары Юсуфты билмейтуғын Фираўын пайда болғаннан кейин қулликте болған еди. Муса Қудай тәрепинен Өз халқын Фираўынның бойинтырығынан қутқарыў ушын көтерилген еди. Фираўын халықты жибериўден бас тартқаннан кейин, Қудай Мысырға келген он пәлекет арқалы Өз күшин көрсетти. Пасха Қудай тәрепинен Өз қудиретли қутқарыў исин әмелге асырыў ушын қолланған қурал еди. Пасха үш тийкарғы өзгешеликтен ибарат еди:
- Қорғаныў—үйлерге иссоп пенен қан сүртиў,
- Азық—отта қуырылған қозы ҳәм ашытқысыз нан, ҳәм
- Мысырдан шығыў—Қызыл теңизде күш пенен қутқарылыў ҳәм душпанның жоқ етилиўи
Пасхада Қудай, Өз мәрҳаматы менен, қутқарыў тийкарында Өзи ушын бир халықты қутқарды. Қозы сойылды, ҳәм қан үйлерге пана ушын сүртилди; отта қуырылған қозы халық ушын азық болды ҳәм ашытқысыз нан менен бирге олардың сапары ушын азық-аўқат берди. Қызыл теңизде халық Қудай әмелге асырған қудиретли жеңисти көриў ушын тоқтап турды, ҳәм Фираўын ҳәм оның әскери суўда жоқ болды. Халық зулымшының бойинтырығынан азат етилди ҳәм соң, биринши рет, биз қосық айтқанын көремиз. Олар қосық айтады,
«Ийе…мениң қутқарыўым…ҳәм мен Оған жасаў орнын таярлайман» (Шығыў 15:2).
Жаңа Ўәсият тилинде:
«Биз Ийемиз Ийса Масих арқалы Қудайда қуўанамыз» (Римлилерге 5:11).
«Сен Өз мәрҳаматың менен қутқарған халықты басқарып шығардың, сен оларды Өз күшиң менен Өз муқаддес жасаў орныңа басладың» (Шығыў 15:13).
Шатырдың ҳәм оның менен бирге келетуғын жиҳазлардың, ыдыслардың ҳәм руўханийлердиң қурылысының толық мағлыўматы Қудай тәрепинен Мусаға таўда хабарланды (Шығыў 25 ҳәм кейингилери). Қудайдың халықтың ортасында жасаған жери Шығыў 29-бапта айқын көрсетилген. Бириншиден, муқаддес ыдыслардың ҳәм жиҳазлардың қурылысы ҳаққында көрсетпелер бериледи, олар Қудайдың көрсетиўин белгилейди; екиншиден, руўханийлерди муқаддеслеў ушын; үшиншиден, үзликсиз өртеў қурбанлығының толық мағлыўматы; ҳәм ақырғысы, Қудайға жақынласыў ушын керек болған ыдыслар ушын. Адамның Қудайға жақынласыўы ушын тийкарғы өзгешелик Ийемиз Ийса Масихтың шахсы ҳәм исиниң кемисликлериниң көз алдында ҳәм жүректе турақлы болыўы тийкарында болыўы керек.
Буған сөзсиз ерисиў шатырдың ҳәм руўханийлердиң Қудайға бөлиниўи—биздиң муқаддеслениўимиз. Енди Қудай Өз халқының арасында жасаў ушын барлығы таяр:
«Сонда булт жыйналыс шатырын жапты, ҳәм ИЙЕНИҢ даңқы шатырды толтырды. Ҳәм Муса жыйналыс шатырына кире алмады, себеби булт оның үстинде турды, ҳәм ИЙЕНИҢ даңқы шатырды толтырды» (Шығыў 40:34–35).
Қысқаша айтқанда, Қудайдың Өз халқының арасындағы жасаў орны төмендегилерге тийкарланған:
- Масихтың өртеў қурбанлығы сыпатындағы хош ийиси,
- Өз халқының арасында жасап атырған Бирден-бир Қутқарыўшы Қудай, ҳәм
- Барлық системаның Қудайға бөлиниўи, Оның талаплары орынланған тийкарда.
Қудайға бойсыныў Қудайдың Їйинин қурыўда тийкарғы талап екенлигин еслеў жақсы—39 ҳәм 40-баптарда кем дегенде 14 рет «Иегова Мусаға буйырғанындай» деген сөзди еслең. Буннан тысқары, муқаддеслик ҳәм жаманлықтан бөлиниў әҳмийетли (Санлар 5:1–3 оқың).
Қудай жердеги Өз халқының арасында еди, ҳәм барлығы белгиленген жол менен ҳәм қурбанлықлары менен жақынласа алатуғын еди. Жерде Қудай жасап атырған жалғыз халық—шын мәнисинде үлкен имтияз, бирақ оған байланыслы жуўапкершилик пенен.
2 Тарийхлар 3:1–4; 6:1–11; 7:1–2; Заңды қайталау 16:11 оқың
Қудайдың Їйининиң келеси аспектиси Сулайман қурылған Ибадатханада көриледи.
Исраил балалары шөлден өтип, Қудайдың тәминлеген жерине кирген еди. Шатыр Шилохта орнатылған ҳәм Жыйналыс шатыры (1 Самуил 2:22) деп аталған, бирақ сондай-ақ «Ийениң Ибадатханасы» (1 Самуил 3:3) деп те аталған—кейинирек Иерусалимде қурылатуғын Їйдиң сүўрети ҳәм
«өте үлкен даңқлы» (1 Тарийхлар 22:5).
Бәлким, Ибадатханаға байланыслы ең әҳмийетли ой, оның Ибадатханасы болған Бирден-бирдиң даңқын көрсетиў. Имараттың қурылысы ҳәм толық мағлыўматы, шатырдағыдай, Қудай тәрепинен жобаланған, бирақ бул жерде Даўытқа хабарланған, ол толық көрсетпелерди Сулайманға берген. Сулайман ибадатхананы қурылған, ҳәм толық мағлыўматлар биз ушын әжайып үлгилерди береди: таслар қурылысқа киргизилместен алдын таярланған; алтын, гүмис ҳәм қымбат баҳалы таслардың көпшилиги; ҳәм ағаш түрлери. Барлық жумыс тамамланған, Ийениң Келисими өз орнында, ҳәм Сулайман бағышлап ҳәм дуўа еткеннен кейин, аспаннан от түсип, қурбанлықларды жағып жибереди ҳәм Ийениң даңқы ибадатхананы толтырады.
Тағы да, шөлде еткениндей, Ийе Өзи таңлаған халқының арасында Өз Ибадатханасында жасады. Бул жерде ҳақыйқый Исраил халқы табыныў ҳәм мақтаў ойлары менен жүзленген жалғыз орын еди (Заңды қайталау 16:11).
Qudayıń áwliyelerinde perishteler tárepinen kórilgen (Qudaydıń hár túrli danalıǵı, Efesliklerge 3:10) hám patshalıqta kórilejaq bolǵan ózgeshe ilahiy dańqlardı súwretlew ushın ibadatxanada qollanılǵan jeti túrli altın bar ekenligi kóp aytılǵan. Sonıń menen birge, qurılısta qollanılǵan tórt túrli aǵash bar, olar Mıń jıllıq húkimranlıqta Qudaydıń jasaytuǵın jeri bolatuǵın Muqaddes Qalada kórilgen bizdiń tirilgen denelerimizdi sáwlelendiriwi múmkin.
Ezra 1:1–2; 3:8; 6:14–22 oqıń
Keyingi, biz Babilon tutqınlıǵınan qaytqannan keyingi Quday úyin kórip shıǵamız. Izrail butparastlıqqa hám jalǵan diniy ámeliyatqa alıp kelingeninen keyin Quday ushın turıwda sátsizlikke ushıraǵannan keyin, Rabbiniń qolı aqırında xalıqqa húkim menen keldi. Navuxodonosor Izrail balaların tártipke salıw ushın qollanılǵan qurallı edi. Ierusalim talanǵan, ibadatxana wayran etilgen hám xalıq tutqınlıqqa alınǵan. Biraq Quday (meyirimge bay bolǵan) payǵambarlar arqalı xalıqtıń jerge qaytarılatuǵının wáde etken edi, solay etip olar Rabbiy ushın taǵı bir ibadatxanaǵa iye bola alatuǵın edi. Bul imarat adamlar qolına berilgen edi, hám keshigiw hám hálsizlik anıq bolǵanına qaramastan, Rabbiy óz qulları Haggay hám Zaxariya arqalı xalıqtı qayta qurıwǵa shaqırdı. Tamamlanǵannan keyin, Izrail balaları qurbanlıqlar hám gúna qurbanlıqların usındı hám pásxa bayramın nanlı nan bayramı menen birge ótkizdi, sebebi olar ózlerin tazalaǵan hám ajıratqan edi hám
“bul Quday úyiniń baǵıshlanıwın quwanısh penen ótkizdi” (Ezra 6:16).
Bul jerde Qudaydıń bar ekenliginiń sırtqı belgileri joq. Bul shatır hám Sulaymannıń ibadatxanasınıń ashılıwına qarama-qarsı, sol waqıtta aspanan ot túsip qurbanlıqlardı jandırǵan hám dańq bulıtı kórsetilgen edi. Sol kúndegi qalǵanlar Qudaydıń Óz muqaddes ibadatxanasında jasaytuǵının hám Ol olardıń qurbanlıqların qabıl etkenin qabıl etkenindey, biz de isenim menen Qudaydıń bizdi Óz xalqı etiw ushın Rabbiy Isa isin qabıl etkenin hám Ol Óz xalqınıń arasında jasaytuǵının qabıl etemiz (Matta 18:20). Bul Qudaydıń úyi ekenligi Rabbiy tárepinen payǵambar Haggay arqalı tastıyıqlanǵan edi:
“Bul úydiń keyingi dańqı aldınǵısınan úlkenirek boladı” (Haggay 2:9)
hám Rabbiy bul dúnyada sóylegende
“Meniń Ákemniń úyi” (Yuxanna 2:16),
hám Onıń onı Qudaydıń úyi sıpatında aqırǵı biykarlawı:
“Mine, siziń úyińiz sizge wayran etilgen halda qaldırıldı” (Matta 28:38).
JAŃA WÁSİYETTE
Quday úyin baqlap barǵanımızda, Rabbiy Isa bul dúnyada Quday ushın jańa turar jayǵa silteme bergenin tabamız:
“Bul ibadatxananı wayran etiń, men onı úsh kúnde qayta quram… biraq ol óz denesiniń ibadatxanası haqqında ayttı” (Yuxanna 2:19–21).
Taǵı, Pyotrǵa sóylegende Rabbiy ayttı,
“Men óz shirkewimdi quram” (Matta 16:18).
Hákimlerdiń isleri 2:1–4,11,37–47; 1 Korinflilerge 6:19; Efesliklerge 2:22; 1 Pyotr 2:5 oqıń
Endi, miyrim dáwirinde, Quday Hákimlerdiń isleri 2-bólimde kórsetilgendey, jerde pútkilley jańa usılda jasay basladı. Quday, Muqaddes Ruwhtıń shaxsında túsip keldi
“kúshli samal sıyaqlı hám olar otırǵan úydi toldırdı hám… ot sıyaqlı bólingen tiller, hám olardıń hár biriniń ústine qondı. Hám olar barlıǵı Muqaddes Ruwh penen toldırıldı” (Hákimlerdiń isleri 2:2–4).
Múminler jámáátlik túrde qaraladı
“Rabbiyde muqaddes ibadatxanaǵa ósiwshi, birge durıs qurılǵan imarat: sizler de Ruwh arqalı Qudaydıń turar jayı ushın birge qurılǵansız” (Efesliklerge 2:21,22)
hám, sol waqıtta, jeke tártipte hár bir múminge aytılǵan,
“siziń deneńiz siziń ishkińizdegi Muqaddes Ruwhtıń ibadatxanası” (1 Korinflilerge 6:19).
Hákimlerdiń isleri 2-bólimde baslanǵan bul Quday úyi búgin de dawam etpekte hám rapturada shıńına jetedi, sol waqıtta barlıq qutqarılǵan jámáát Rabbiy menen máńgi birge bolıw ushın kóteriledi.
Biz Hákimlerdiń isleri 2-bólimde Quday úyin Geneste birinshi ret esletkende xarakteristikalıq bolǵan principlerdiń házirgi waqıtta Xristianlıqtaǵı Quday úyi menen birdey ekenligin baqlay alamız.
- Rabbiy bar ekenligi kórilgen hám tán alınǵan (Hákimlerdiń isleri 2:11)
- Asmanǵa tuwrı baylanıs (Hákimlerdiń isleri 2:2,33–36)
- Juwap retinde muqaddeslik hám húrmet (Hákimlerdiń isleri 2:37,38)
- Qudaydıń miyrimi hám sadıqlıǵı anıq (Hákimlerdiń isleri 2:39)
- Qudaydıń gúwalıǵı kórsetilgen (Hákimlerdiń isleri 2:46–47)
Birinshiden, Muqaddes Ruwhtıń bar ekenligi xalıq tárepinen tez tán alınadı:
“Qudaydıń ájayıp isleri.”
Ekinshiden, Muqaddes Ruwh jerde hám Rabbiy Isa Másih Qudaydıń oń qolında otır. Keyingi olar júreklerine tiygen, táwbe etken hám shomıldırılǵan, ózlerin Nazaretlik Isanı xochqa qadaǵan dúnyadan ajıratqan, ol Quday tárepinen tiriltilgen hám joqarılatılǵan hám Rabbiy hám Másih etilgen. Qudaydıń miyrimi kórinedi:
“Gúnalardıń keshiriliwi ushın Isa Másih atı menen hár birińiz táwbe etiń hám shomıldırıń, hám sizler Muqaddes Ruwhtıń sawǵasın alasızlar. Sebebi wáde sizlerge, hám sizlerdiń balalarıńızǵa, hám uzaqtaǵı barlıq adamlarǵa.”
Onıń sadıqlıǵı múminler sıyaqlı anıq
“háwli-háwli apóstoldıń táliymatında hám sherikliginde, nanlardı bóliwde hám duwalarda turaqlı boldı, hám Rabbiy shirkewge kún sayın qutqarılıwı kerek bolǵanlardı qostı.”
Aqırında, olar dawam etkenindey Qudayǵa ashıq gúwalıq bar
“kún sayın bir awızdan… háwli-háwli nanlardı bóliw… Qudaydı maqtaw.”
Injildiń waǵızlanıwı rawajlanǵan sayın hám haqıyqatlıq tarqalǵan sayın, Rabbiy waǵızlaw hám sabaq beriw ushın adamlar tayınladı, hám Hákimlerdiń islerinde biz injildiń Ierusalimnen Samariyaǵa, keyin basqa milletlerge tarqalǵanın kóremiz. Bul jumıs dawam etken sayın, biz haqıyqatlıqtı saqlaw juwapkershiliginiń adamlar qolında sátsizlik penen xarakteristikalıq ekenligin tabamız. Paveldiń xatları, ásirese, bul sátsizliktiń qanday anıq ekenligin kórsetedi. Korinflilerge jazǵanda, apóstol olardı denelik bolǵanı, bólinisler payda etkeni hám áwliyeler arasında tártipsizlikke jol qoyǵanı ushın eskertiwge májbúr boladı. Ol bul jaǵdaydı bul dúnyadaǵı shirkewdiń gúwalıǵı haqqındaǵı haqıyqatlıqtı bizge kórsetiw ushın qollanadı.
1 Korinflilerge 3:3–18 oqıń
Bul bólimde biz áwliyelerdi qurıwshılar sıpatında kóremiz hám apóstol tárepinen danalı qurıwshılar bolıwǵa shaqırıladı. Ol qurıwshılardı birge islesiwshiler hám Qudaydıń jumısshıları sıpatında súwretleydi; áwliyeler Qudaydıń dıyqanshılıǵınıń nátiyjesi, olar Korinfte imarattıń tiykarın salǵan Paveldiń danalı jumısınıń nátiyjesinde Qudaydıń imaratı. Biraq Pavel olardı eskertedi,
“hár bir adam qalay qurǵanına itibar bersin.”
Bul eskertiw qurılıstıń eki tárepin beredi: Rabbiy Isa Pyotrǵa ayttı,
“Bul Qayaǵa [Ózine] men óz shirkewimdi quram,”
al Pavel aytıwı múmkin,
“Men tiykarın saldım”
hám
“hár bir adam qalay qurǵanına itibar bersin.”
Bir tárepten Rabbiy Isa qurǵan hár bir nárse pútkilley kámil, ol basqa hesh nárse bola almaydı; biraq, adam qurǵan nárse kemshilikli bolıwı múmkin.
“Endi eger kimde-kim bul tiykarǵa altın, gúmis, qımbat bahalı taslar, aǵash, shóp, saman qursa; hár bir adamnıń jumısı anıq boladı: sebebi kún onı kórsetedi, sebebi ol ot penen ashıladı; hám ot hár bir adamnıń jumısın qanday ekenligin sınaydı. Eger kimde-kimniń jumısı onıń ústine qurǵan jumısı qalsa, ol sıylıq aladı. Eger kimde-kimniń jumısı janıp ketse, ol zıyan kóredi: biraq ol ózi qutqarılǵan boladı; biraq ot arqalı. Sizler Qudaydıń ibadatxanası ekenińizdi hám Qudaydıń Ruwhı siziń ishkińizde jasaytuǵının bilmeysizbe? Eger kimde-kim Qudaydıń ibadatxanasın nájis etse, Quday onı joq etedi; sebebi Qudaydıń ibadatxanası muqaddes, sizler sol ibadatxanasız” (1 Korinflilerge 3:12–17).
Apóstol bizge úsh túrli qurıwshılardı kórsetedi:
- Ийгиликли қурыўшы, оның жумысы жақсы ҳәм ол сыйлық алады.
- Жақсы жумысшы, ол қутқарылған, бирақ оның жумысы жаман ҳәм өртенеди, ҳәм ол зыян көреди.
- Жаман жумысшы, ол жаман материал қурады, ҳәм жумыс та, жумысшы да жоқ етиледи.
Аятлар жумыстың ҳәр түрли түрлерин анық көрсетеди: бир жағынан алтын, гүмис ҳәм қымбат баҳалы таслар, ал екинши жағынан ағаш, шөп ҳәм сабан. Жыйналысқа ҳақыйқатында қутқарылғанлар киритилген, бирақ басқалары қайта туўылмаған, оларда илаҳий өмир жоқ. Бундай өлик адамлар билместен киритилиўи мүмкин, киргизген адам алданған болыўы мүмкин. Олар қате тәлим себепли киритилиўи мүмкин, ҳәм адамда тек өмир көриниси бар. Бүгинги күнде христиан дүньясының қулаўы ҳәм бузылыўында, инжилди ўағызлап атырмыз деп дәўа ететуғынлар бар, бирақ әттең, бул жалған инжил. Олардың көп излеўшилери ҳәм сыртқы жақтан табыслы имараты болыўы мүмкин, бирақ өкинишке орай, күн ҳақыйқатты ашқаралайды. Матфей 13-теги зире ҳәм бийдай сыяқлы, Хожам ақырға шекем даўам етиўге рухсат береди, Хожа Ийсадағы ҳәр бир профессор өз кәсиби бойынша қабыл етиледи.
(«Хожам Өзиники болғанларды биледи»).
Мине сонлықтан елшиниң жазбаларында көп «егер» бар —
«егер даўам етсеңиз» — даўам етиў берекетке алып келеди дегенди аңлатпайды, керсинше, ол ҳақыйқаттың шынлығын көрсетеди, ўақыт өтиўи менен ямаса Ҳүкимдарлық орнында болсын.
1 Тиметейде бизде Қудай Үйиниң тәртиби ҳәм үйдеги жүрис-турысымыз баян етилген.
Келеси темамызға өтиўден алдын еки соңғы пикир: Бириншиден, Қудай Үйи ҳаққында ҳәм оның қай аспектте қаралғаны ҳаққында анық болыў ушын Жазыўды итибар менен үйрениўге ескертиў. Бул Қудай Үйиниң Өзи Хожам тәрепинен қурылып атырған толық жеткериўдеги Үйи ме, ямаса бул адамның имараты ма? Екиншиден, басшылық сөзи: 2 Тиметей 2-ни итибар менен оқың ҳәм Елшиниң иймандағы сүйкли баласына берген көрсетпесин, ҳәм бүгинги күнде бизге де, үлкен үйде көп ыдыслар бар екенин — ҳәм христианлардың көп топарлары ҳәм сол кәсиптеги көп қателерди есапқа алып, қалай жүриўимиз керек екенин бақлаң. Биз өзимизди тазалаўымыз керек, өзимизди ҳүрметсизлик ететуғын нәрселерден ҳәм Хожамызға бөлип алыўымыз керек.
Онда көтериў буйырылған
Атаның мақтаўына арналған ибадатхана,
Өзине тийисли барлық әўлиелерден қуралған
«Тири Тас»тан басқа Қутқарыўшы жоқ
Аян 21:9–10,22–33 оқың
Қудай Үйи әўлиелердиң көтерилиўине шекем өсиўин даўам еттиреди ҳәм бул дүньяда муқаддес қала, Иерусалим сыпатында, келешек дүньяда толық даңқлы болып көринеди.
«Хожам Қудай Қудиретли оның ибадатханасы, ҳәм Қозы».
Бул жерде қала ҳәм ибадатхана пикири бирлескен ҳәм, Ески Ўәсиятта Қудай Өз халқында жерди ийелегендей, Қудайдың әўлиелери де Қудай тәрепинен қала ҳәм ибадатхана сыпатында қолланған ыдыс болып табылады. Қудай Үйиниң барлық өзгешеликлери бул қала/ибадатханада қайтадан көринеди: Хожамның барлығы (Аян 21:23), муқаддеслик (Аян 21:27), аспан менен байланыс (Аян 21:10), Қудайдың мәрҳаматы ҳәм садықлығы (Аян 22:2), ҳәм Қудайдың гүўалығы (Аян 22:4–5).
Қала пикиринде бизде Қудайдың келешек дүньяға байланыслы басқарыўы бар, ал үйде бул Қудайдың жасаў орны, ҳәм жерге ямаса миллетке байланыслы Қудайдың берекети. Келешек дүньяда бул өзгешеликлердиң барлығы бирлеседи, ҳәм әлем толық бахыт сахнасы болады.
Қудай ҳәм Қозы сол жерде болады
Нур ҳәм ибадатхана болады,
Ҳәм нурлы әскерлер мәңги бөлиседи
Ашылған сырды.
Аян 21:1–9 оқың
Оның соңғы жағдайында Қудайдың шатыры жаңа жерге ҳәм адамлар арасында жасаўға байланыслы көринеди.
«Муқаддес қала, жаңа Иерусалим, Қудайдан аспаннан түсип келеди, күйеўи ушын безелген келин сыяқлы таярланған» (Аян 21:2).
Бул әжайып суўретлеўде бизде Қудайдың қутқарылған халқы бар, енди әйел сыпатында емес, адамға мың жыллық патшалықты басқарыўға жәрдемши сыпатында емес, ал келин сыпатында, Қудайдың барлық даңқлары менен безелген, Қудайдың суверен жумысының жемиси, күйеўиниң сүйиспеншилиги ушын. Бул оның мәңгиликке ийе болатуғын минез-қулқы ҳәм Қудайдың Өзиниң дем алыў күнинде адамлар арасында шатыр қурыў ушын қолланған ыдысы. Қудай басынан бери адамлар арасында жасаўды қәлеген, Жаратылыста күнниң салқын ўақтында адамға келген; Ол енди Өз қәлеўин орынлады, ҳәм Оның адамларға байланыслы жумысы тамамланды, Оның Улы ушын келинге ийе болыў мақсети әмелге асты, ҳәм адамлар Оның суверен сүйиспеншилиги ҳәм мәрҳаматы менен берекет орнына келтирилди.
Сол жерде Сениң сүйиспеншилигиң толық тынышлық табады,
Әтирапта барлығы бахыт болған жерде.
Сениң ишиңде барлығы жоқары дәрежеде берекетленген жерде,
Сениң мақтаўың олардың хызмети.
Мәңгилик сүйиспеншилик олардың үлеси,
Сүйиспеншилик өз тынышлығын тапқан жерде,
Ҳәм Сен менен толған, турақлы ақыл
Мәңгиликке берекетленген."
