«Dúnyanı hám onıń ishinde barlıq nárseni jaratqan Quday, aspan hám jerdiń Rabbiyı bolǵanı ushın, qol menen islengen ibadatxanalarda jasamaydı». Húwiller 17:24 NKJV
«Sebebi Quday dúnyanı sonshalıq súydi, sonıń ushın Óziniń jalǵız Ulıwın berdi, Oǵan isengen hár bir adam joq bolmasın, bálkim máńgilik ómirge iye bolsın». Yoxanna 3:16
«Dúnyanı yamasa dúnyadaǵı nárslerdi súymeytuǵın bolıń. Eger kimde-kim dúnyanı súyse, Ákeniń súyispenshiligi onda joq. Sebebi dúnyadaǵı barlıq nárseniń – ettiń qálewi hám kózlerdiń qálewi, hám ómirdiń maqtanıshı – Ákeden emes, bálkim dúnyadan». 1 Yoxanna 2:15-16
Biz qaysı dúnya haqqında aytıp atırmız?
Dúnya ne ózi? Ne ushın Bibliya «dúnyalıq» xristianlarǵa sonshalıq qattı tiyedi? Bibliya Qudaydıń dúnyanı jaratqanın (Húwiller 17:24) hám dúnyanı súygenin (Yoxanna 3:16) qalay aytıp, keyin bizge dúnyanı súymewimizdi (1 Yoxanna 2:15) buyıra aladı? Bul qarama-qarsılıq pa? Joq, biraq bul túsindiriwdi talap etedi.
Bibliya «dúnya» sózin úsh túrli mániste qollanadı. Birinshiden, ol Quday jaratqan materiallıq álemdi yamasa jerdi ańlatıwı múmkin. Bul sóz Húwiller 17:24 te qalay qollanılǵanı. Ekinshiden, ol insaniyat dúnyasın ańlatıwı múmkin, Yoxanna 3:16 daǵıday. Quday pútkil insaniyat náwlin súyedi. Úshinshiden, ol bul jerdiń islerin hám nárslerin ańlatıwı múmkin. Bul sóz 1 Yoxanna 2:15-16 da qalay qollanılǵanı, hám bul Jańa Testament boyınsha «dúnya» sóziniń tiykarǵı mánisi.
Basqa ayatlar bizge Bibliya dúnyanı usı úshinshi mániste aytqanda, ol bul jerdiń kórinetuǵın isleri hám nárseleriniń artında islep turǵan materiallıq emes nárseni aytıp atırǵanın kórsetedi. Birinshi Korinflilerge 2:12 «dúnya ruwxına» silteme beredi hám Birinshi Korinflilerge 3:19 «bul dúnyanıń danıshpanlıǵı» haqqında aytadı. Bunnan tısqarı, Yoxannadaǵı úsh jazıw bizge Shaytannıń kórinbey turǵanın hám bul dúnyanıń «shahzadası» yamasa «hákimi» ekenin aytadı (Yoxanna 12:31; 14:30; 16:11). Shaytan xochta jeńilgen bolsa da, ol húkim kúni kelgenshe bul dúnyada islep turıptı. Birinshi Yoxanna 5:19 pútkil dúnya jamanlıqtıń qadaǵalawında ekenin aytadı.
Sonda xristianlar súymewi kerek bolǵan dúnya, shaytanlıq sistema. Bul xristian kommunda yamasa xristian ermit sıpatında jeke jasaw arqalı qashıp qutıla alatuǵın nárseni emes. Sonıń menen birge, bul bizdiń dúnyalıǵımızdıń ólshemi sıpatında saqlanıwı yamasa buzılıwı múmkin bolǵan «qılmaw kerek» degen jazba dizim de emes. Joq, bul ómiriniń barlıq tarawlarına tarqalatuǵın sistema. Mısal ushın uyımlasqan jınayatshılıqtı oylań. Bul óziniń kirip baratuǵın barmaqların barlıq biznes tarawlarına – qanday da bir nızamlı yamasa nızamsız jol menen – taratıwǵa umtılatuǵın sistema. Sol sıyaqlı, dúnya sisteması óziniń shıǵanaqların insaniyat iskerliginiń barlıq tarawlarına – oqıwlarǵa, jumıslarǵa, sportqa, hátte diniy iskerliklerge de taratadı. Sanalı yamasa sanasız túrde biz dúnya sisteması menen filosofiya, kórkem óner, muzıka, texnologiya, ǵalabalıq xabar quralları h.t.b. arqalı betpe-bet kelemiz. Dúnya sisteması bizdiń pútkil mádeniyatımızǵa kirip baradı.
Biz onda qalay durıs jasay alamız?
Óz jaǵdayımızda dúnya sistemasın anıqlaw usılı onıń úsh islew principleri arqalı – ettiń qálewi, kózlerdiń qálewi hám ómirdiń maqtanıshı (1 Yoxanna 2:16). Bul úsh princip ózgergen túrde ózgergen nápsilik, ózgergen payda hám maqtanısh. Biz bul principlerdiń qaysı birin óz ómirimizde yamasa iskerlik tarawlarımızda tanıymız ba? Álbette tanıymız! Bul dúnya sistemasınıń jumısı. Shaytan bul jaman dúnya sistemasın bizdiń qulashqa túsken, gúnákar tábiyatımızǵa unamlı etip islep shıqqan. Hám ol júdá tabıslı! Shaytannıń ósiwshi xristiandı qulashqa túsiwdiń ápiwayı usılı bizge hújim etiw ushın bir topar jınlardı jiberiw emes. Onıń dúnya sisteması bizdiń ishimizde gúnáǵa alıp keletuǵın qudasız qálewlerdi oyatıw ushın jetkilikli (Yakob 1:13-16).
Bizdiń dúnya menen baylanısımız tek ǵana biz «úlken tarawlar» dep esaplaytuǵın materializm yamasa nızamsız jınıslıqqa sheklengen emes. Dúnya sisteması bizdiń ómirimizdiń júdá názik tarawlarına da jetedi. Tabısqa erisiwdiń haqıyqıy motivimiz ne? Ne ushın demalısta eń jaqsı bólmelerdi yamasa krevatlardı alıwǵa tırısamız? Ne ushın uzaq saparlar waqtında avtobusta yamasa mashinada jaqsı orınlar ushın sanasız túrde manipulyatsiya etemiz? Bibliya sabaqlarında hám kishi topar sessiyalarında kóp sóylewimizdiń haqıyqıy sebepleri ne?
Sonda biz «ózińizdi dúnyadan taza saqlawımız» (Yakob 1:27) kerek? Ápiwayı Bibliyalıq juwap – kóbirek isenim hám kóbirek súyispenshilikke iye bolıw. Birinshi Yoxanna 5:4-5 bizdiń dúnyanı jeńetuǵın isenimimiz ekenin aytadı. Biz isenim menen qansha kóp júrsek, dúnya sisteması bizge sonsha az unaydı. Materializm, mısalı, isenim menen jerdegi házirgi múlklerdi Másih penen birge miyrasxorlar sıpatında bizdi kútip turǵan máńgilik miyrasqa salıstırǵanda qaldıq dep tanıǵan xristian ushın qıyınshılıq emes. Rabbiy Isaǵa qansha kóp ashıq bolsaq, dúnya hám onıń tartımları bizdiń ishimizde sonsha az juwap beretuǵın dawıslar oyatatını anıq.
Erli-zayıplı tereń súyispenshilikte bolǵanda, zına oylanıwǵa da bolmaydı. Qudaydıń dúnya menen doslıqtı ruwxıy zına dep qaraǵanı áhmiyetli (Yakob 4:1-4). Biz Rabbiyimizge tereń súyispenshilikte bolǵanda, dúnya sisteması bizdiń ústimizdegi húkimranlıǵın joǵaltadı. Biz endi bul dúnyanıń isleri menen shatasıp qalmaymız (2 Timotiyge 2:4). Biz endi bul dúnyanıń pikirlew usılına sáykes kelmeymiz (Rimlilerge 12:2). Kerisinshe, bizdiń ómirimiz súygen Birimiz benen tolıq baylanıslı. Biz Onıń hár bir Sózine qulaq salamız hám onı súyispenshilikten, nızamnan emes, boysınamız!
Dúnya ústinen jeńis ańsat emes. Háqıyqattan da, Isa qıyın waqıtlar kútiwimiz múmkinligin ayttı (Yoxanna 16:33). Biraq Isa sol ayatta bizdiń júreklerińizdi kóteriń, sebebi Ol bul dúnyanı jeńgenin de ayttı. Biz Rabbiy Isanı kóbirek isenim hám súyispenshilik penen ergenimizde, biz Shaytannan hám onıń dúnya sistemasınan saqlanıwımızǵa isenimli bola alamız (Yoxanna 17:15-16). Bunnan tısqarı, bul házirgi jaman dúnyanıń joq bolıwına tek waqıt másele. Ol joq bolıp baradı! Birinshi Yoxanna 2:17 «dúnya hám onıń qálewi ótip baradı; biraq Qudaydıń erkini orınlaǵan adam máńgilikke qaladı» deydi. Qanday wáde! Onıń jaqsılıǵında jasayıq.
