Levitler 23:9-17; Levitler 24:5-7.
Móminniń ornına baylanıslı bir qansha túsiniksizlikler bar bolǵanlıqtan, biz onı qısqasha tekseriwdi usınıs etemiz, oqıwshılarımızdıń geyparaların haqıyqatta bekkemlew úmitinde.
Sonda biz birinshi náwbette soraymız, móminniń ornı Rimliklerge 5:2 de tabıla ma? Ol jerde ol iman arqalı aqlanǵan, Rabbimiz Isa Másih arqalı Quday menen tınıshlıqqa iye, Másih arqalı Qudaydıń jaqsılıǵın házirgi waqıtta lázzetleniwge alıp kelingen hám Onıń dańqınıń úmitinde quwanadı, bul anıq aytılǵan; biraq bulardıń hámmesi — kórsetilgen bereketler qanshelli úlken bolsa da — móminniń ornın kórsete me?
Eger sonday bolsa — sebebi mómin Másih penen birge ólgen joq; biz aytpaqshımız, xattıń táliymatında házirge shekem — ol ele de tánde bolıwı múmkin; sebebi házirge shekem tek ǵana gúnálar, ayıplılıq máseleleri sheshilgen. Ibrahim biz benen birdey aqlanǵan edi, hám, birdey bereketlerge iye bolmasa da, onıń ornı sonday bolǵan bolar edi, ol da tánde bolǵanlıǵı ushın sonday. Ayırmashılıq, biz túsinemiz, onıń bereketleriniń xarakterinde bolǵan bolar edi. Bul jazıwda bizde móminniń sudlıq jaǵdayı bar ekenligi anıq, yamasa, anıǵıraq aytqanda, Quday Óz miyriminde onı sudlıq jaǵdayǵa alıp kelgen, Rabbimiz Isa Másihtiń ólimi hám tiriliwi nátiyjesinde; biraq biz bunı bizge óz ornımızdı beretuǵın haqıyqat dep qabıl ete almaymız.
Eki jazıw bizge bul másele boyınsha anıq sóyleytuǵın sıyaqlı. Rabbimiz Óz shákirtlerine sóylep, былай deydi: “Sol kúni sizler Meniń Ákemde ekenligimdi, hám sizler Mende, hám Men sizlerde ekenligimdi bilesizler” (Yoxanna 14:20). Elshi Pavel былай dep jazadı: “Sizler tánde emes, bálkim Ruhta bolasıńlar, eger Qudaydıń Ruwxı sizlerde jasasa. Endi eger kimde Másihtiń Ruwxı bolmasa, ol Onıń emes” (Rimliklerge 8:9).
Endi anıq, Rabbimiz Jubatıwshı, Muqaddes Ruwx kelgennen keyingi waqıt haqqında sóylep atır, Ol Óz adamları menen máńgi qalıwı kerek edi, olar menen jasap hám olarda bolıp. Ol bunnan tısqarı былай deydi: “Men sizdi jubatıwsız qaldırmayman: Men sizge kelemen. Biraz waqıttan keyin dúnya Meni endi kórmeydi; biraq sizler Meni kóresizler: sebebi Men jasayman, sizler de jasaysızlar.” Sol waqıtta Ol былай deydi: “Sol kúni sizler bilesizler,” h.t.b. Bul álbette Xristianlıq — Muqaddes Ruwx jerde hám móminniń ishinde jasaydı, hám bul arqalı mómin Másihtiń ornın túsinwge qábiletli, Ol Óz Ákesinde, mómin Másihte, hám Másih móminniń ishinde. Sonlıqtan Rimliklerge 8 de úsh baylanıslı nárse bar — bizdiń Másihte bolıwımız, Muqaddes Ruwx bizde jasawı, hám Másih Ózi bizde (1, 9, 10-ayatlarda). Hám toǵızınshı ayatta elshi tánde bolıwdı Ruhta bolıw menen anıq salıstıradı, sońǵısı Qudaydıń Ruwxı bizde jasawı menen shártlengen. Sonlıqtan eger Quday menen tınıshlıqqa iye hár bir móminniń ishinde Ruwx jasasa, hám hár bir sonday adam “Másihke” bolsa, bizdiń ornımız tek ǵana bul sózler menen kórsetilgen degen juwmaqqa kelemiz.
Elshi tárepinen salıstırılǵanǵa qaraǵanda, hár bir imansız adam “tánde,” hám hár bir mómin adam “Ruhta”; sonday-aq “Másihke,” birinshi ayatqa qaraǵanda. (Biz bul jerde sóz dizbekleriniń anıq kúshin tekseriwge kirispeymiz.) “Másihke,” sonda, biz Quday tárepinen Muqaddes Ruwx penen múhirlengen hár bir móminniń ornın kórsetedi dep túsinemiz. Bul bereketli haqıyqatqa kiriw hám onıń lázzetine erisiw ushın tájiriybe hám ámeliy jaǵday kerek ekenligi — Quday endi bizdi Adamda, tánde emes, bálkim Másihte kóredi — Rimliklerge 7-bólimniń Rimliklerge 6 hám 8-bólimlerge qatnasıwınan kórinedi; biraq bul pútkilley basqa másele.
Basqa bir nársege itibar beriw kerek. “Másihke” degen termin Rimliklerge xatında 2 Korinflilerge 5 hám Efesleyalılarǵa xatındaǵı menen birdey kúshke iye emes; biraq ol hár bir jerde xattıń ózgeshe táliymatına sáykes túsindirilwi kerek.
Mısalı, Efesleyalılarǵa 2:6 daǵı “Másihke” sózi Másih penen birlesiwdi ańlatadı; biraq bul Rimliklerge 8:1 ge, yamasa Yoxanna 14:20 ǵa qatnıslı aytılıwı qıyın. Basqa bir adam aytqanday, bul sońǵı úzindi haqqında sóylep (biz yadtan keltiremiz, biraq, biz oyımızsha, durıs), “Bul birlesiw emes, bálkim tábiyat hám ómir, hám bizdiń sol tábiyat hám ómirdegi ornımız.” Sol sıyaqlı Qudaydıń ádilligi Rimliklerge 3 te 2 Korinflilerge 5:21 degi menen basqasha kúshke iye.
Rimliklerge xatında bul “isenetuǵınlardıń hámmesine,” hám bul isenetuǵınlar turǵan jerde; biraq 2 Korinflilerge 5 te biz Másihte Qudaydıń ádilligi etilgenbiz, Ol turǵan jerde. Taǵı da, eger móminniń ornı Rimliklerge 5:2 de tabılsa, Másihtiń Qudaydıń oń tárepinde iyelegen ornınıń salıstırmalı áhmiyeti joǵaltıladı.
Barlıq húrmet penen aytayıq, Isa Másih, máńgilik Ulı bolsa da, Qudaydıń dańqında. Hám Ol sol jerde adam bolǵanı ushın, bul bizdiń de ornımız, Qudaydıń ájayıp miyriminde, Onıń máńgilik niyetlerine qaraǵanda. Xristianlıqtı Másihtiń adam bolıp dańqlanǵanı haqqındaǵı haqıyqattı moyınlamay túsinw múmkin emes dep aytıw artıqsha emes. Bul dárhal móminniń ornı máselelerin sheshedi. Bul sebepten, ol Másihtiń turǵan jerdegi “Másihke” degennen tómen bolıwı múmkin emes. Bul móminniń házirgi ornı; keyinirek ol sol orınǵa sáykeslestiriledi, sebebi Quday bizdi Óz Ulıń súwretine sáykeslestiriwge aldınnan belgilegen, Ol kóp áwladlar arasında birinshi tuwılǵan bolıwı ushın.
Sonda bizdiń móminler sıpatındaǵı ornımızdı tek ǵana “Másihke” degen termin menen ańlatıw múmkin ekenligin kórgenimizden keyin, biz móminniń ornı hárdayım onıń juwapkershiliginiń ólshemi ekenligin erkin moyınlaymız, hátte talap etemiz.
Biraq jannıń durıs jaǵdayı hesh qashan juwapkershilik ushın gúresiw arqalı payda bolmaydı.
Miyrim qayta tikleydi hám bekkemleydi, hám miyrim qanshelli tolıq túsinilse hám lázzetlengen bolsa, móminniń júriwi onıń ornına sáykes keledi. Óz ornın biliw durıs júriw ushın shárt; biraq, orın bilinse de, móminniń kózleri ózine qaraǵan waqıtta jaǵday hesh qashan durıs bolmaydı. Sonlıqtan, “Másihke” degen sóz jaǵday yamasa shárt, hám orın emes degen talastıń qáwipi móminniń ózi menen bánt bolıwında, hám onıń nátiyjesinde jannıń durıs jaǵdayına erisiw ushın etken háreketlerinde (hárdayım paydasız, sebebi olar óz tárepinen kúsh bar dep esaplaydı). Nátiyje tek ǵana nızamshılıq.
Sonda juwmaqlaytuǵın bolsaq, eki nársege itibar beriw kerek. Másihtiń biz ushın etken jumısı arqalı biz jańa jaǵdayǵa alıp kelingenbiz. Biz ayıplaw astında edik, biraq Onıń gúnálarımızdı juwıwshı qurbanlıǵı sebepli biz házir Qudaydıń máńgi jaqsılıǵında turamız. Barlıq bolmısı menen bizdiń gúnálarımız sebepli bizge qarsı bolǵan Quday, endi qımbatlı qannıń nátiyjeliligi sebepli biz ushın. Biraq bul barlıǵı emes.
Krestte Quday bizdiń ne islegenimiz benen birge, bizdiń kim bolǵanımızdı da sheshti. Biz Másih penen birge krestke kerilgenbiz, hám sol arqalı gúna tánde ayıplanǵan. (Galatiyalılarǵa 2; Rimliklerge 8.) Biraq eger krest birinshi adamnıń juwapkershiliktegi tariyxın juwmaqlasa, Másih tiriliwde ekinshi adamnıń ornın iyeledi; hám, nátiyjesinde, hár bir mómin Másihtiń ólimi hám tiriliwi arqalı Quday aldında jańa orınǵa alıp kelingen. Endi bul jańa orın, yaǵnıy “Másihke” (házir Adamda emes) bizdiń ornımızdı kórsetedi.
