Qullıq hám erkinlik
2007-jıl Angliya patshası tárepinen qul sawdasınıń biykar etilgenine 200 jıl toldı. Kanada, Amerika Qurama Shtatları hám Ullı Britaniyanıń qullıqtı biykar etiwdegi ornın qısqasha baqlap kóreyik. Ókinishke oray, búgingi kúnde de adamlar basqa adamlar tárepinen qul etilmekte. Biraq, insanıyat ushın onnan da qorqınıshlı qullıqtıń bir túri bar, ol gúnaǵa qullıq. Biraq Másih arqalı erkinlik múmkin.
Qullıqtıń aqırı
1807-jılı Patsha Georg III qul sawdasın biykar etetuǵın nızamǵa patshalıq ruxsatın berdi. Bul nızam qullıqtı biykar etpegen bolsa da, Britaniya imperiyasında qul sawdasın qadaǵan etti. Qullıqtıń ózi pútkil imperiyada 1833-jılǵa shekem biykar etilmedi. 1793-jılı Joqarı Kanadada (házirgi Ontario) general-leytenant Simcoe Qullıqtı biykar etiw nızamın qabıl etti, solay etip bul Angliya koloniyası óz qullarına erkinlik bergen birinshi koloniya boldı. 1840-jıl hám 1860-jıllar aralıǵında, bul nızam arqasında, qullıqtı qollaytuǵın shtatlardan qashqan shama menen 30 000 Qara adamlar Jer astı temir jolı arqalı Kanadadan pana taptı – bul qashqın qullardıń qashıwına járdem bergen isenimli adamlar toparı edi. 1862-jılı Prezident Abraham Linkoln Puqaralıq urısı dáwirinde Azatlıq Járiyasın shıǵardı. 1865-jılı qabıl etilgen On úshinshi dúzetiw Amerika Qurama Shtatları boyınsha qullıqtı tolıq biykar etti.
Ruwxlandırıwshı sózler
Ájapa-babalıq haqqında áhmiyetli máslahat beretuǵın túrli Jazıwlar bar. Yexudiy 6:2 bizdiń Qudayǵa boysınıwımızdıń aqlıqlarımızǵa qalay tásir etetuǵının atap ótedi. Zábúr 71:18 de, Dawıt mınanı jazdı: «Men qartayıp, shashım aǵarǵanda, ey Quday, meni taslap ketpe, men Seniń kúshińdi bul áwladqa hám Seniń quwatıńdı keleshekke kelgen hár bir adamǵa járiyalaytuǵınsha.» Ol Qudaydıń kúshiniń miyrasın óz perzentlerine hám aqlıqlarına qaldırıwdı qálegen edi. Zábúr 78:3-6 da Asaf tórt taqıwalı áwladtı tárbiyalaw haqqında jazdı. Zábúr 128:6 bizdiń perzentlerimizdiń perzentlerin kóriw Rabbıdan kelgen sıylıq ekenligin aytadı. Hám Násiyatlar 17:6 da Sulayman: «Perzentlerdiń perzentleri qart adamlarǵa táj» dep jazdı. Quday bizdi 12 aqlıq penen «tájlegen». Ol sizge qansha berdi?
Áhmiyetli tásirler
Titus 2 bizdiń aqlıqlarımızǵa tásir etiwimiz múmkin bolǵan tórt joldı kórsetedi. Qullardı azat etiń, búgingi kúnde dúnya boyınsha 27 millionnan artıq qul bar, bul dúnya tariyxındaǵı eń úlken san.
Birinshiden, biz úlgi bola alamız.
Ol «úlken er adamlar» hám «úlken hayallar»dıń jas áwladlarǵa «ózlerińizdi jaqsı islerdiń úlgisi etip kórsetiw» arqalı tásir ete alatuǵının aytadı (2:2-7). Olardıń tek aytıp qoymay, al jol kórsetiw áhmiyetli.
Ekinshiden, biz oqıtıwshı bola alamız.
Bizdiń úlgimiz áhmiyetli bolǵanı sıyaqlı, sózlerimiz de áhmiyetli. Úlken hayallar «jaqsı nárselerdiń oqıtıwshıları bolıwı kerek, olar jas hayallardı oqıtsın». Úlken er adamlar jas er adamlarǵa «aqıllı bolıwǵa» «násiyat etiwleri» kerek (2:3-6). Bizdiń sózlerimiz hám úlgimiz aqlıqlarımızǵa járdem bere aladı.
Úshinshiden, biz ruwxlandırıwshı bola alamız.
Titus 2:1 bizge «durıs táliymatqa sáykes keletuǵın nárselerdi sóylewdi» aytadı. Ómirimizdi tájiriybe arqalı qurıwdıń qádirin bilgenimizden keyin, biz endi aqlıqlarımızǵa biz islegen qátelerdi islemey úyreniwge járdem bere alamız. Bizden aldın ótkenlerden úyreniw ruwxlandırıwshı. Jaslar alıwı múmkin bolǵan barlıq ruwxlandırıwǵa mútáj. Biz ol jerde bolǵanımız hám bunı islegenimiz ushın, bizdiń ortaq danalıǵımız hám tájiriybemiz olardıń járdemine kele aladı.
Aqırında, 1 Salonikalıqlar bizdi jalbarıwshı bolıwǵa shaqıradı.
Biz isley almaytuǵın kóplegen nárseler bolıwı múmkin, biraq biz hámme isley alatuǵın bir nárse bar, ol «úzliksiz duwa etiw» (1 Salonikalıqlar 5:17). Jas hám fizikalıq sheklewler bizdiń aqlıqlarımız ushın duwa etiw qábiletimizge kesent etpesligi kerek. Biz olar menen telefon, xat, karta yamasa elektron pochta arqalı baylanısqanımızda, olardıń ushın duwa etip atırǵanımızdı aytıwımız kerek. Biz olardan anıq duwa sorawların da sorawımız kerek. Aqlıqlarımızdıń ómirine tásir etiwdiń olardan duwa etiwden góre nátiyjeli jolu joq.
Biz aqlıqlarımız ushın islegen hár bir nárse máńgilikke investitsiya. Olar bizde qısqa waqıtqa ǵana bar. Rabbı ushın olardıń ómirine tásir etiw múmkinshiligin qoldan jibermeyik. Hár bir aqlıq taqıwalı ájapa-babalardıń shıraylı esteliklerine mútáj. Qudaydıń miyrim-shápááti menen, biz ájapa-babalıǵımızdı úlken ete alamız!
Qutqarıwdı járiyalaw
Óz xızmetiniń basında Isa: «Rabbınıń Ruwxı Menim ústimde, sebebi Ol meni kámbaǵallarǵa Xush xabardı waz etiwge mayladı... Ol meni tutqınlarǵa azatlıqtı járiyalawǵa... zulım etilgenlerdi azat etiwge jiberdi» (Luka 4:18) dedi. Eger biz Onıń izinen barsaq, ayırım adamlar ele de basqa adamlarǵa qul etip atırǵanlıǵına hám átirapımızda gúnaǵa qullıq bar ekenligine biypárwa qala almaymız. Biz ne islememiz kerek?
Mine bir neshe usınıslar: búgingi kúndegi qul sawdası haqqında kóbirek biliń; dúnyadaǵı qullıqtıń túrli formalarına qarsı gúresip atırǵanlardıń bári ushın duwa etiń; barlıq qullar ushın erkinlik hám qutqarıw ushın duwa etiń; ádalatsız túrde qamaqqa alınǵan adamlarǵa járdem beriwge umtılǵan xristian shólkemlerine járdem beriń; ekspluatatsiya etilgen adamlar menen isleytuǵın missionerlerge járdem beriń, olar olardı qullıqtan shıǵarıp, Qutqarushıǵa alıp kelsin.
Uilberfors, Nyuton hám basqa kóplegenler sıyaqlı, qullıqqa qarsı gúres Livingstoneniń ómirindegi úlken gúres edi. Ol tómendegi isenim bildiriwin qaytalawdı jaqsı kórgenligi aytıladı: «Men ózimde bar yamasa iyelik etken hesh nársege Másih patshalıǵına baylanıslı bolmasa, hesh qanday baha bermeymen.» Gúna qullıǵınan azatlıq Isanıń bul buyrıǵınıń bir bólegi: «Birinshi náwbette Qudaydıń patshalıǵın hám Onıń ádilligin izleń» (Matta 6:33). Basqa adamlarǵa fizikalıq hám ruwxıy erkinlik bizdiń óz isimizge aylanıwı kerek.
