1 Timotiy 5:17-niń túrli nusqalarında «eki ese húrmet» hám «eki ese tólem» arasında qanday parq bar?
Bir grek sóziniń bul túrli awdarmaları awdarma jumısındaǵı qáwipti kórsetedi: awdarmashı óziniń zamanagóy túsinigin hám ideyaların awdarıp atırǵan tekstke kirgiziwi ańsat. Sonlıqtan Qudaydıń Sózin awdaratın adam ushın bibliyalıq tiller, Bibliya dáwiriniń ádetleri hám baylanıslı tarawlarda texnikalıq bilimi menen birge ruwxıy ajıratıw qábiletine iye bolıw óte zárúr.
Qudaydıń Sózi óz sózlerinde óte itiyatlı. Quday tek ǵana ulıwma kórsetpeler beriw menen qanaatlanbaydı, bálkim Ol tańlaǵan sózlerinde anıq. Jazıwlardıń sózleri Quday tárepinen ilhamlandırılǵan. Galatiyalıqlarǵa 3:16-da biz sózdiń jeke yamasa kóplik bolıwınıń ózi de óte áhmiyetli ekenligin kóremiz. Bibliya paraphrasaları hám dinamikalıq ekvivalent awdarmalar sıyaqlı Búgingi Inglizshe Versiya paydalı bolsa da, olar tolıq, tereń Bibliya izertlewi máselelerinde anıq sheklewlerge iye.
Jańa Testament hesh jerde xristian jıynalıslarınıń ruwxıy qamqorlıǵında Rabbıǵa xızmet etkenlerdiń hesh qashan aylıq tiykarında islemegenin kórsetpeydi. Filippiyalıq áwliyeler elshi Pawılǵa bir neshe márte finanslıq sawǵa jiberdi (Filippiyalıqlarǵa 4:15,18). Biraq bul elshiler hám basqa xristian jumısshıları ushın qollap-quwatlawdıń ulıwma úlgisi bolmaǵan sıyaqlı. Pawıl óziniń hám óziniń jumıs doslarınıń qol miyneti menen ózin qollap-quwatlaǵanı haqqında aytadı (Húweller 20:34). Rabbıǵa xızmet etetuǵın adamnıń bul xızmette óziniń imanıwshı dosları tárepinen qollap-quwatlanıw huqıqın qorǵay otırıp, ol Korinfliklerge bul huqıqtan paydalanbaǵanın anıq aytadı (1 Korinfliklerge 9:11-15).
Piter sıqırshı Simonnıń Ruwxul-Quddı beriw kúshin satıp alıwǵa urınıwınan qorqıp, onıń háreketin qattı ayıplaydı (Húweller 8:18-23). Keyinirek ol aǵalarǵa óz xızmetlerin tayarlıq penen, tómen payda ushın emes, alıp barıwǵa úgit beredi (1 Piter 5:2). Aǵalar da, diyakanlar da tómen quralar menen payda izlemewi kerek; olar pulǵa qumar bolmawı kerek (Titus 1:7; 1 Timotiy 3:3,8). 3 Yoxan 5-8-de jazıwshı «at ushın» shıqqanlar haqqında aytıp, biz «shınlıq penen birge jumıs isleytuǵınlar sıyaqlı bundaylardı qabıl etiwimiz kerek» deydi. Másih xızmetshileri ózleriniń qollap-quwatlawı ushın tek ǵana Óz Xojayınlarına súyeniwi kerek. Biraq xristianlar ózlerine ruwxıy jaqtan járdem beretuǵınlar menen materiallıq jaqtan bólisiwge úyretilgen (Galatiyalıqlarǵa 6:6). Bul Jańa Testament úlgisi.
Bul sorawǵa juwap beriwde men sóz izertlewlerin hám Jańa Testamenttiń jigirmadan artıq awdarmaların hám versiyaların, inglis hám basqa tillerde tekserdim. Bul awdarmalardıń kópshiligi «eki ese húrmet» terminin qollanadı. Onı eki ese «kompensaciya,» «stipendiya,» «tólem» hám t.b. dep awdaratın az sanlıları yamasa paraphrasalar yamasa dinamikalıq ekvivalentke kúshli súyenedi, bul awdarmashı original bólimniń ne mánis bildiretuǵının búgingi tilde aytıwǵa urınıw.
Biz barlıǵımız, sonday-aq awdarmashılar da, biz bilgen hám úyrenisken ádetler hám ámeliyatlar tásirinde bolamız. Biraq biz Bibliyanıń túsiniklerine boysınıwımız kerek, olardı ózimizge iymey. Búgin ruwxıy basshılardıń óz jumısları ushın aylıq alıwı keń tarqalǵan. Sóz sıyaqlı alma – Yesaya 7:14-te «qız» dep awdarılǵan – sonday-aq «jas hayal» dep awdarılıwı múmkin, sol sıyaqlı bul jerdegi grek sózin «eki ese tólem» dep awdarıw múmkin. Biraq, jaqsıraq awdarma «eki ese húrmet.» Bul bunday aǵalardıń finanslıq mútájliklerin qanaatlandırıwǵa járdem beriwdi de qospaydı. Haqıyqatında da, keyingi ayat bunı kúshli túrde ańlatadı. Sebebi biz sadıq aǵanıń mútájliklerin esapqa almastan qalay «eki ese húrmet» ete alamız! Biraq «eki ese húrmet» bul jerde eń jaqsı sóz hám joqarıda keltirilgen bólimlerde aytılǵan Bibliyanıń tiykarǵı tálimine eń sáykes keledi.
