IMAN ne?
Evreylerge 11 Jańa Wásiyattıń eń úyretiwshi hám eń shıraylı bablarınıń biri. Onıń teması iman – adamlar ómirindegi birqansha túsiksiz principi. Qudaydıń iskerligi menen júreklerimizge payda bolǵan barlıq princip sıyaqlı, ol qayta tuwılmaǵan aqıl ushın pútkilley sırlı hám túsiksiz. Adamlar hesh qashan kórmegen nársesine qalay iseniwi múmkinligi tábiyiy adam ushın barlıq adamlıq logikasına qarsı, biraq bul princip, psixologlar hám filosoflar hesh qashan túsindire almaytuǵın, ómirdegi eń kúshli element.
Iman – úmit etilgen zatlardıń tiykarı, kórilmegen zatlardıń dálili (Evreylerge 11:1).
Iman, eger ol Qudaydıń wádelerine tiykarlanǵan bolsa, keleshektegi zatlarǵa tiykar beredi.
Bul adamlar jeńil-jelpi «qálewshi oylaw» dep táriyipleytuǵın nárse emes. Ózleriniń fantaziyalarında bos úmitlerdiń obyekti bolǵan hám tek ruwxtı umıtsızlıq sayalarında qaldırıp, joq bolıp ketetuǵın zatlardı tiykarlawǵa waqıtların sarplaytuǵın kóp ármanlar bar.
Iman bunnan pútkilley basqasha. Ol óz tiykarın Qudaydıń wádelerinde tabadı. Rimliklerge 10:17 de «Iman esitiw arqalı keledi,» deydi, «hám Qudaydıń Sózi arqalı esitiw.» Quday sóyleydi, adamlar esitedi hám olar isenedi. Bul adamdı imanlı adamǵa aylandıratuǵın ádettegi processler.
Tiykarlaw
Iman – úmit etilgen zatlarǵa tiykar beriw, kórilmegen zatlardıń isenimli dálili. Óziniń birinshi Korinfliklerge xatında Pawıl keleshektegi dúnyanıń dańqları haqqında mınanı jazdı:
Kóz kórmegen, qulaq estimegen, adamnıń júregine kirmegen zatlardı Quday Ózin súygenler ushın tayarlaǵan. Biraq Quday olardı bizge Óz Ruwxı arqalı ashıp berdi. Sebebi Ruwx barlıq zatlardı, yaǵnıy Qudaydıń tereń zatların izleydi (1 Korinfliklerge 2:9-10).
Bul ayattı keltirgende, kóp ǵana xristianlar onıń ortasında toqtap, onıń mánisi biz «Qudaydıń Ózin súygenler ushın tayarlaǵan zatların» aspanǵa barǵansha túsinip yamasa kóre almaymız dep túsinedi. Bul úzindiniń mánisi pútkilley basqasha. Bul qayta tuwılmaǵan adamnıń júregi bul zatlardı kóre almaydı; ol Masihte ápiwayı imanǵa iye bolǵanlar ushın aspanda saqlanǵan úlken ruwxıy baylıq hám dańq haqqında hesh qanday túsinikke iye emes. Biraq Quday bul zatlardı bizge Óz Ruwxı arqalı ashıp berdi.
Dushpan bizdi belgisizlik jaǵdayında saqlawǵa turaqlı túrde urınadı, gúya biz házir qarańǵılıqta júrgenimizdey, hám ólimdi yamasa Rabbimizdiń keliwin kútiwimiz kerek, ol bizdi jaqtılıqqa alıp keledi. Qudaydıń jolları pútkilley sırlı ekenligi hám Onıń joybarları hám maqsetleri biz aspan shegarasın kesip ótkenge shekem ádeyi jasırılǵan, hám sonnan keyin ǵana biz túsiniwimiz múmkin degen táliymat bar. Bul bizdi biypárwalıq, eger umıtsızlıq bolmasa da, poziciyasına jaylasıwǵa alıp keliwi múmkin.
Dushpan bizdi Jazıwlardı izlewden hám Qudaydıń Bibliyada bizge usınǵan haqıyqatınıń ájayıp wáhiyiniń ózimiz úyreniwden saqlaydı. Biraq 1 Korinfliklerge 2:9-10 dıń táliymatı, tábiyiy júrek Qudaydı súygenler ushın tayarlanǵan zatlardı túsine almasa da, Ol olardı bizge Óz Ruwxı arqalı miyrimlilik penen ashıp berdi.
Qudaydıń jolları hám maqsetleri
Qudaydıń biz benen bolǵan geybir jolları sırlı kórinisi múmkin, hám biz Qudaydıń ne islep atırǵanın oylaymız. Qudaydıń biz benen bolǵan barlıq jollarınıń juwmaǵı bolǵan ilahiy maqsettiń úlken joybarı bar, hám biz bul haqqında qarańǵılıqta bolıwımız shárt emes. Qudaydıń jolları geyde túsiksiz bolsa da, Onıń maqsetleri anıq. Rabbimiz bizge keleshektegi dúnya haqqında, buzılmaytuǵın hám joq bolmaytuǵın miyras haqqında, Qudaydıń kúshi menen iman arqalı qutqarıw ushın aspanda saqlanǵan bizler ushın (1 Petrus 1:4-5) kóp nárse ayttı. Ol bizge Ózi «bizdi áwliyelerdiń jaqtılıqtaǵı miyrasına qatnasıwǵa ılayıq etti» (Koloslıqlarǵa 1:12) dep ayttı. Ol bizge hámme nárse Masihte jıynalatın, Ol Qudaydıń áleminiń eń joqarı basshısı bolatın, Onıń atına házir isengenler Onıń máńgilik súyispenshiliginiń quyashında shomılatın, Onıń Ulı menen birge ul bolatın, Masihtiń súwretine uqsatılatın, Ákeniń úyine alıp kelinetuǵın, hár birine bul jerde Oǵan xızmet etiwimizdiń sadıqlıǵına qaray Onıń Patshalıǵında ózgeshe orın beriletuǵın ájayıp dúnya haqqında ayttı. Bul barlıq zatlar xristianǵa Onıń Sózi arqalı ashıp berildi. Qayta tuwılmaǵan adam olardı kóre de, túsine de almaydı. Bul 1 Korinfliklerge 2:9-10 dıń mánisi.
Endi iman – bul ruwxtaǵı element, ol Muqaddes Ruwxtıń keleshektegi zatlarǵa qatnaslı táliymatın túsinik beredi. Ápiwayı etip aytqanda, bul Qudaydıń kórilmegen zatlar haqqındaǵı sózin qabıl etiw. Bul keleshektegi zatlarǵa házir tiykar beriw. Bul keleshektegi patshalıqtıń quwanıshın bizdiń házirgi úlesimiz retinde seziw; Quday wáde etken barlıq zatlar bizdiń jańalanǵan kózqarasımız ishinde házirgi haqıyqatlıq. Bul «úmit etilgen zatlardıń tiykarı, kórilmegen zatlardıń dálili.»
Qudaydıń sózin qabıl etiw
Endi iman Jańa Wásiyat xristianlıǵına tán emes, sonlıqtan Evreylerge 11 degi Qudaydıń ruwxı barlıq zatlardıń baslanıwına – jaratılıstıń ózine shekem baradı. Sonnan keyin, Abel, Enox hám barlıq patriarxlar haqqında sóylep, Ol bizge adam ómirindegi iman principiniń jańa nárse emesligin, biraq onıń Eski Wásiyattıń sol adamları ushın ómir dinamikası bolǵanın kórsetedi. Iman olardıń jerdegi karyeraların revolyuciya etti, olardı nadanlıq, qudaysızlıq hám Qudayǵa qarsı kóteriliw sayalarınan shıǵarıp, olardı shaqırǵan Rabbimiz benen sanalı qatnasıqtıń baxtlı quyashına alıp keldi.
Imannıń eki tárepi
Biz oǵan subyektiv túrde qaraǵanımızda, Jańa Wásiyatta imannıń eki tárepi bar. Biz ushın óte kóp bolǵan zatlar menen betpe-bet kelgenimizde, Qudayǵa isenetuǵın hám Onıń kúshiniń máńgilik qollarında jatatuǵın iman principi bar. Bul tınıshlanatuǵın iman. Men kóp xristianlardıń ózleri ushın óte úlken máseleler menen betpe-bet kelgenine isenimlimen. Esleń, «tómende máńgilik qollar bar» (Yekinshi Nızam 33:27). Qudayǵa iseniń. Ol hesh qashan sizdi taslap ketpeydi. Bul imannıń bir poziciyası, onı Pawıl kemi batqanda kórsetti:
Erkekler, júreklerińizdi kóteriń, sebebi men Qudayǵa isenemen (Elshilerdiń isleri 27:25).
Ekinshi iman – bul dúnyanı jeńetuǵın iman. Bul iman ruwxtı sonsha kúshlendirip, ol bizdi jaǵdaylarımızdan joqarı júriwge májbúr etedi. Petrus bunı suw ústinde Isaǵa barıw ushın júrgeninde kórsetti (Matta 14:22-33). Men oqıwshınıń imannıń bul eki tárepin de biliwin tileymen.
Bunı esleń
Bul áhmiyetli nárseni eslew zárúr:
Imansız Qudaydı razı etiw múmkin emes (Evreylerge 11:6).
Eger siz qutqarılmaǵan bolsańız, bul sizdiń Qudaydıń sózin hesh qashan qabıl etpegenińiz ushın. Ol sizge Golgofadaǵı Isa Masihtiń iskerligi tiykarında keshirim usınadı.
Biraq, biyimler, sizlerge málim bolsın, bul Adam arqalı sizlerge gúnalardıń keshirimi waz etiledi (Elshilerdiń isleri 13:38).
Bul siz ushın Qudaydıń Sózi. Eger siz oǵan hesh qashan isenmegen bolsańız, men sizdi házir iseniwge shaqıraman. Bul aspanǵa baratuǵın basqıshqa birinshi qádem.
JUWMAQLAWSHI ESLETPE Tom Westwoodtıń kitabınan, Kúndelik ómir ushın iman, Evreylerge 11 diń túsindirmesi; The Ralph E. Welch Foundation, Orange, CA; baspadan shıǵarılmaǵan.
