Ájayıp tema! Bul sonday-aq uzaqqa sozılǵan tema, sebebi ol hesh qashan tamamlanbaytuǵın nárseni ańlatadı. Atasına etken duwasında, Rabbimiz Isa: “Bul máńgilik ómir, olar Seni tanıwı ushın” (Yuxanna 17:3 JND) dedi. Onıń bayanatında máńgilik ómir Onıń Atası menen Rabbimiz Isa Másihniń hár bir haqıyqıy shákirti arasındaǵı jeke, jaqın qatnastı ańlatadı.
Eski Testament máńgilik ómirdi tek eki ret aytadı. Birinshi ret “Kóteriliw Qosıqları” yamasa “Dárejeler Qosıqları” (Zabur 120–134) ishinde tiykarǵı orın retinde. Biz oqıymız: “Mine, aǵa-ini birge birlikte jasawı qanday jaqsı hám qanday jaǵımlı! Basqa quymısh may sıyaqlı, saqalǵa, Harunnıń saqalına aǵıp túsip, kiyiminiń etegine deyin aǵıp túsedi; Hermon shıǵınıń Sion tawlarına túsip kelgeni sıyaqlı; sebebi ol jerde Yahova párawanlıqtı, máńgilik ómirdi buyırǵan” (Zabur 133:1-3). Bul ayrıqsha sóz dizbegi Eski Testamentte tek ǵana Daniyel 12 de ushırasadı: “Hám jerdiń topıraǵında uyqılaǵanlardıń kóbi oyana aladı, geybirleri máńgilik ómirge, geybirleri uyatqa, máńgilik jek kóriwge” (2-ayat). Bul eki Muqaddes Jazıw bólimi eki túrli taǵdır haqqında sóyleydi, yamasa “máńgilik ómir” – bul máńgilik degen mánisti ańlatadı – yamasa ot kólindegi máńgilik ólim (Ashıw 20:12-15, 22:1-3-ti qarap shıǵıń).
Ashıw 22:2 degi “milletlerdiń emleniwi” Másihniń kelajak mıń jıllıq húkimranlıǵı dáwirinde jerdegi párawanlıq jaǵdayların ańlatadı. Biz jerdegi bul kelajak párawanlıq dáwirin, 1000 jıl dawam etetuǵın, máńgilik jaǵdaydan (21:1-8) ayırıwımız kerek. Máńgilik jaǵdaydı xarakterleytuǵın párawanlıqlar Yuxanna jazǵan “jańa aspan” hám “jańa jer” menen baylanıslı. Ol qosımsha etti: “Men muqaddes qalanı, Jańa Ierusalimdi, Allahtan aspannan túsip kelgenin kórdim, kúyewine bezengen kelin sıyaqlı tayarlanǵan” (2-ayat). Yuxannanıń bul qısqasha mazmunı jańa aspandı, jańa jerdi hám Jańa Ierusalimdi, sonday-aq kelin, Qozınıń hayalın belgileytuǵın máńgilik párawanlıq jaǵdayına tiyisli. Kelin sıpatında, ol Másihtiń sulıwlıqların hám dańqların jámiyetlik kórsetiwde sáwlelendiredi, al “Qozınıń hayalı” onıń Óz kúyewi ushın ne bolatuǵının basım etedi. “Jańa Ierusalim” sıpatında ol kámil aspan administraciyasınıń Orayı boladı, hám qandaydır bir túrde aspan hám jer Ierusalimi arasında baylanıs boladı (Ashıw 21–22). Barlıǵı Allahtıń párawanlıqları menen belgilenedi.
Ulı Kóteriliwi Kerek
Rabbimiz Isa “máńgilik ómir”diń zárúrli máselelerin sol kúnlerdegi belgili ravvin Nikodimǵa tanıstırdı. Isa oǵan dedi: “Musa shólde jılandı kótergenindey, Adam Ulı da sonday kóteriliwi kerek, Oǵan isengen hár kim joq bolmasın, al máńgilik ómirge iye bolsın” (Yuxanna 3:14-15). Isa bunı taǵı da túsindirdi: “Sebebi Allah dúnyanı sonday súydi, Óziniń jalǵız tuwılǵan Ulıńdı berdi, Oǵan isengen hár kim joq bolmasın, al máńgilik ómirge iye bolsın. Sebebi Allah Óz Ulıńdı dúnyaǵa dúnyanı húkim etiw ushın jibergen emes, al dúnya Ol arqalı qutqarılıwı ushın” (16-17-ayatlar). Bul ájayıp sawǵa – sonday-aq “máńgilik ómir” dep ataladı – Allahtıń eń úlken sawǵasın ańlatadı!
Rabbimiz Isa: “Sonday kerek Adam Ulı kóteriliwi” dep aytqanına itibar beriń. Bul Onıń “kóteriliwi” ushın belgili bir jol bar ekenligin ańlatadı, bul Onıń kresttegi ólimin ańlatadı (Yuxanna 19). Bul adamnıń Oǵan etken isi edi, biraq Allah sol waqıtta islep atır edi, sebebi Onıń Ulı belgili bir túrde hám belgili bir waqıtta – Óz waqıtında óliwi Onıń rejesi edi. “Kerek” degen sóz Allahtıń tolıq qadaǵalawın ańlatadı, bul hámmege anıq bolmawı múmkin, hesh bolmasa insan kózqarasınan. Biraq Allah adamnıń zúlimligin hám jek kóriwin tolıq kórsetiwge ruxsat bergen waqıtta da tolıq qadaǵalawda edi.
Aqırında, “Adam Ulı” Yuxannanıń injilinde kóp qollanılatuǵın ayrıqsha at, sebebi ol Onıń azapları menen birge Onıń kelajak dańqlarına da tiyisli (Zabur 8-di qarań). Pyotr da bul tema haqqında jazdı, Másihniń azapları haqqında kóp detallar berip hám “keyin keletuǵın dańqlar” (1 Pyotr 1:11 NKJV) haqqında aytıp ótti.
Ata Hám Ulı
Yuxanna 5 te Rabbimiz Isa Ata menen Ulı arasındaǵı birliktiń on dálilin berdi. Birlik bar:
Islerde (17-ayat),
- Atanıń erkinde (19-ayat),
- Muhabbatta (20-ayat),
- Jandandırıw yamasa tiriltiw kúshinde (21-ayat),
- Suverenlikte (21-ayat),
- Húkimde (22,27-ayatlar),
- Húrmet qabıl etiwde (23-ayat),
- Ómir beriw kúshinde (24-26-ayatlar),
- Jibergeniniń erkinde (30-ayat),
- Gúwalıqta (31-32-ayatlar).
- Bul punktler bizdiń úyreniwimizge hám maqtawımızǵa ılayıq. Olar bizdiń Allahtıń qansha ullı ekenligin hám Ata menen Ulı bizge bergen párawanlıqlarımızdıń qansha ullı ekenligin kórsetedi. Allahqa maqtaw!
Rabbimiz Isanıń Yuxanna 5 tegi tómendegi juwmaǵı joqarıdaǵı on punktke sáykes keledi. “Haqıyqatında, haqıyqatında, Men sizge aytaman, Meniń sózimdi esitken hám Meni jibergenge isengen adam máńgilik ómirge iye, hám húkimge kelmeydi, al ólimnen ómirge ótti” (24-ayat JND).
Máńgilik Ómir Biz Bar Bolǵan Hám Bolatuǵın Álem Sıpatında
Samariyal hayal menen sáwbetinde (Yuxanna 4), Rabbimiz Isa máńgilik ómirge basqasha túrde tiyisli boldı. Ol máńgilik ómir sonday-aq imanıylar kirgizilgen hám máńgilik jasaytuǵın álemekenligin túsindirdi. Biz máńgilik ómir Allahtıń eń ájayıp sawǵası dep ayta alamız, sonday-aq ol imanıylar máńgilik bolatuǵın álemdi de ańlatadı.
“Kim Men beretuǵın suwdan isse, hesh qashan máńgilikke shóllemeydi, al Men beretuǵın suw onıń ishinde máńgilik ómirge shıǵatuǵın suw bulaǵına aylanadı” (4:14). Sol álemge kirgizilgen soń, biz máńgilik ómir bolǵan Onıńan zıyatlanıwımız múmkin. Bul álem imanıydıń Allah Ata menen Rabbimiz Isa Másih arqalı qatnasın, sonday-aq Muqaddes Ruwḥtıń kúshinde házir hám máńgilikke zıyatlanıwımız múmkin bolǵan sheksiz hám máńgilik párawanlıqlardı ańlatadı.
Bul túsindirmeler elshi Yuxannanıń óz xatlarında jazǵanları menen tolıq kelisedi: “Biz Allahtıń Ulı kelgenin hám bizge haqıyqıy Onı tanıwımız ushın túsiniw bergenin bilemiz; hám biz haqıyqıy Onıń ishinde, Onıń Ulı Isa Másihtiń ishinde. Ol haqıyqıy Allah hám máńgilik ómir” (1 Yuxanna 5:20). Ájayıp qısqasha mazmun! “Biz bilemiz” Fariseylerdiń maqtanıshlı bayanatın emes, al Allah Ata menen Onıń Ulı menen jeke qatnasqa iye bolıw quwanıshın ańlatadı. Bul imanıylardıń bul qatnas haqqındaǵı tolıq anıqlıǵın ańlatadı, Allahtıń Sózi menen tastıyıqlanǵan, bizde jasaytuǵın Muqaddes Ruwḥtıń iskerligi menen ámeliy haqıyqatqa aylanǵan.
Sonıń menen birge, bul Allahtıń sawǵası ekenligine itibar beriń, Ol ullı Beriwshi, beriwdi jaqsı kóredi. Ol Óz Ulıńdı biz ómirge iye bolıwımız ushın berdi, hám Ol bizge bizde jasaytuǵın Óz Ruwḥın berdi.
Bunnan basqası, máńgilik ómir – tek ǵana Allah tárepinen berilgen – tek ǵana sheksiz bar bolıw emes, bul hámmege tiyisli, qutqarılǵanlarǵa da, qutqarılmaǵanlarǵa da. Bul júdá zárúrli másele, sebebi adam yamasa máńgilik ómirden zıyatlanadı yamasa máńgilik ólim áleminde tabıladı! Másih: “Men olar ómirge iye bolıwı hám onı mol etip iye bolıwı ushın keldim” (Yuxanna 10:10) dedi. Bul ómir “Másih sizde dańq úmiti” (Kolosiyalılarǵa 1:27) degennen kem emes. Bul ómirge iye bolıw adamnıń joqarıdan, pútkilley jańa Dárekten tuwılǵanlıǵın ańlatadı (Yuxanna 3:3, 1:13). Biz qayta tuwılǵanımızda, Másihti Qutqarıwshı sıpatında qabıl ettik. “Kimde Ulı bar bolsa, onda ómir bar; kimde Allahtıń Ulı joq bolsa, onda ómir joq” (1 Yuxanna 5:12). Qanday ápiwayı, biraq qanday zárúrli! Basqa variantlar joq: sizde ómir bar, yamasa joq!
“Máńgilik ómirdi tábiyiy ómir menen aralastırmaw kerek. Sońǵı aytılǵan ómir túri ólimge boysınadı hám insan regeneraciyası arqalı alınadı. Máńgilik ómir hesh qashan tamamlanbaydı; ruwxıy ómir baslanıwǵa iye, biraq aqırı joq. Ayırmashılıq sonda, tek tábiyiy ómirge iye bolǵan adam máńgilikke Allahtan ot kólinde ajıratıladı, al máńgilik ómirge iye bolǵan adam máńgilikke Allah penen doslıqta boladı. Solay etip, Allahtan ajıralıw máńgilik ólim; Allah penen birge bolıw máńgilik ómir.”
Ulıńdı isengen adam máńgilik ómirge iye, biraq Ulıńdı iseniwden bas tartqan adam ómirdi kórmeydi; kerisinshe, Allahtıń ashıwı onıń ústinde qaladı (Yuxanna 3:36 HCSB).
Bul bayanat Allahtıń Ulına jeke iseniwdiń zárúrli ekenligin ańlatadı. Eger siz Oǵan isenimińizdi qoymasanız, siz ele de Allahtıń máńgilik húkimi astında, Allahtıń ashıwı astında turıpsız hám qalasız!
Siz haqqında ne, húrmetli oqıwshı? Siz ele de máńgilik ómirge iye ekenligińiz haqqında gúmanlanıp atırsız ba? Qutqarıwshıǵa keliń, házir, kesh bolǵanǵa shekem!
Qutqarıwshıǵa keliń, keshiktirmeń! — George F. Root (1820–1895)
ESKERTPE
- Bul abzats Unger, M. F. (1988) kitabınan beyimlestirilgen. “Máńgilik Ómir.” R. K. Harrison (Red.) kitabında, Jańa Ungerdiń Bibliya Sózligi (Qayta qaralǵan hám jańalanǵan basılım). Moody Press.
