«Мен алмаған затымды қайтарып бердим» (Забур 69:4). Кемшилик курбанлыгы (Левилер 5-6) әдетте екинши дәрежели гүна курбанлыгы сыяқлы қабылланып, аз итибар бериледи, бирақ оның өзине тән өзгешеликлери бар, менимше, оны басқа төрт үлкен курбанлықтан кем емес дәрежеде әҳмийетли етеди.
Гүна курбанлыгында биз гүнаниң айыбын үйренемиз, ал кемшилик курбанлыгы гүнаниң келтирген зиянын үйретеди; гүнакар тек өзи ғана азап шегип қалмай, оның гүнасы басқаларға да азап келтиреди. Ҳәр бир гүна басқаларға қарсы кемшилик болып табылады.
Гүнаниң үлкен үш бағдары көрсетилген:—
Жаратқан Ийениң муқаддес нәрселеринде кемшилик (5:15)
Адамның Жаратқан Ийениң муқаддес нәрселеринде кемшилиги
Адам гүна қылғанда, биринши болып Худа азап шекти; биз адамның Худа ушын қаншалық қымбат болғанын, Ол оны жаратпас бурын оған байланыслы қандай кеңес алғанынан, ҳәм оны Өз сүўрети ҳәм уқсаслығында жаратқанда қандай ғамхорлық еткенинен, оған соншалық жақынласып, оның мурнына өмир нәпесин үрлегенинен үйренемиз.
Адам Худаның оған болған меҳирли қызығыўшылығынан тәсирленген болыўы керек; шайтан әлбетте тәсирленген ҳәм ол буның бәрин бузыўды, Адамды Худаның муқаддес нәрселеринде гүна қылдырыўды, Худаға оған болған муқаддес меҳиринде зиян келтириўди жобаластырған.
Ол үмит еткенинен де аңсатлаў жетисти; исенимсизлик ҳәм бойсынбаў Адам ҳәм оның ҳаялының жүреклеринен Худаның жақсылығы оларда жаратқан бахытлы исенимди қуўып шығарды, ҳәм Худа оларды жоғалтты, — Ол Өз жаратыўының ең таңлаўлы ҳәм ең жақсысын, Өз ислериниң тәжин жоғалтты.
Биз Оның бағдағы «Адам, сен қайдасаң?» деген даўысын жетерли дәрежеде ойластырдық па, Ол күнниң салқын ўақтында Адам менен сөйлесиўге түскенде? Жараланған меҳир сол сөзлерде соғып турды. Мен оны ең үлкен ҳүрмет пенен айтаман; Адамның гүнасы Худаның жүрегине пышақ урыў болды. Худа биринши болып азап шекти.
Жоғалған ул ҳаққындағы ҳикая (Лука 15) Жаңа Ўәсиеттиң Жаратылыс 3-ке жуўабы болып табылады ҳәм Әкениң Өз улының қайтып келиўиндеги қуўанышы бизге оның кетиўинде Оның қайғысы қаншалық күшли болғанын үйретеди.
Жаратқан Ийениң әмирлерине қарсы кемшилик (5:17)
Адамның Жаратқан Ийениң әмирлерине қарсы гүнасы
Оның бойсынбаўшылық әмели бас көтериў болды; бул «Мен өзиме Худа боламан; Оған бойсыныўым ушын Жаратқан Ийе ким?» дегенди аңлатты; бул Худаның үстемлигине қарсы шығыў болды. Буған ҳеш қандай гүманланбайық, гүна мүмкин болса Қудиретли Худаны тахтынан түсирер еди.
Егер Худада қандай да бир әззилик болғанда ҳәм Ол гүнакарды сүйгени ушын гүнаны кеширгенде, ҳәм Өз әдалатын Өз меҳири ушын қурбан еткенде, бул Оның тахтынан бас тартыўын аңлатар еди; Ол Худа болыўды тоқтатар еди.
Гүнаның тек ғана Худаның жүрегине пышақ урыў емес, бәлки Оның тахтына шабуыл екенлигин түсиниўимиз керек. Худа меҳир: бул Оның тәбияты, ҳәм Ол әдил Худа; бул Оның минези, Оның тәбияты да, минези де Адамның гүнасы арқалы шақырыққа ушырады ҳәм ҳәзир де оның нәсилиниң барлық гүнасы арқалы шақырыққа ушырамақта.
Қоңсыға қарсы қылмыс арқалы Жаратқан Ийеге қарсы кемшилик (6:2)
Гүна адамның қоңсысына қарсы кемшиликке қандай асығыс қәдемлер менен жетти, бул Жаратқан Ийеге қарсы кемшилик деп есапланады. Гүна қылынатуғын адам пайда болысы менен, кемшилик жасалды, ҳәм үркиген жер биринши өлтирилген адамның қанын ишти, төменги тозақтан келген жин тәрепинен емес, ямаса тоғайдан келген жабайы ҳайўан тәрепинен емес, бәлки өз анасының улы тәрепинен.
Абелди өлтириўде, Қабыл «оған сақлаўға берилген нәрседе» кемшилик қылған еди, ҳәм ол ағасының өмирин «күш пенен алып кеткен» еди. Оның Худаның ағасы ҳаққындағы сораўына берген қабақлы жуўабы, «Мен ағамның қорғаўшысыман ба?» оның буны билгенин анық көрсетти.
Кемшилик дәрежесин баҳалаў
Кейинги итибар ететуғын нәрсе, кемшилик қылған адамға өз кемшилиги келтирген зиянның дәрежесин баҳалаўға рухсат берилмеди. Худаны усыныўшы Муса оны муқаддес орынның шекели бойынша өлшеўи керек еди (5:13-бап). Биз бүгинги күнниң аянышлы босаңлығы ҳәм гүнаға байланыслы үстүртен исеним, ҳәтте Худаның атын айтатуғынлар арасында да, Худаның гүнаға берген баҳасы белгисиз ҳәм қәлеўсиз болғаны ушын екенлигине исенемиз.
Биз өзимиздиң стандартларымызды орнатамыз, ямаса өзимизди басқалар менен салыстырамыз ҳәм өзимизди ақлаймыз, себеби биздиң пикиримизше, биз олардан жақсырақпыз; ҳәм одан да жаманы, биз
Биз қәлейтуғын гүналарға қосылыў Биз қәлемегенлерди қарғаў арқалы.
Тек Худаның алдында ғана биз гүнаның Худаға қарсы шақырығындағы шексиз гүнакарлығын ҳәм оның биздиң дос-яранларымызға келтирген зиянын үйрене баслағанда, ҳәм тек сонда ғана биз үлкен төлем қурбанлығына болған мүтәжликке түсинемиз ҳәм мойынлаймыз.
Төлем қурбанлығы: Қошқар
Итибар етиң, гүнаны төлеў ушын курбанлықлар, гүна курбанлығы нызамына муўапық, жас буқадан оннан биринши ефа унға шекем дәрежеленген болса да, кемшиликке толық жуўап беретуғын ҳәм кемшилик қылған адам ушын төлем ететуғын тек бир курбанлық бар еди, кемшилик қандай болмасын, курбанлық кемшилиги жоқ қошқардан кем болмаўы керек еди.
Қошқар биринши рет илаҳий сүўретте Жаратылыс 22-де пайда болады, онда бир қошқар мүйизлеринен бутаға илинип, Исхақ орнына өлди. Бул алмастырыў идеясын береди, бирақ гүнакар адамлар ушын ким ҳақыйқый ҳәм жетерли алмастырыўшы бола алады, олардың кемшиликлери жерди зорлық ҳәм бузықлық пенен толтырып қана қоймай, Худаға қарсы шығып аспанға көтерилген?
Буған тек бир жуўап бар; ол Адам Улы. Ҳәм Ол, Өз меҳириниң уллылығында бул орынды ийеледи. Ол айтты
Муса шөлде жыланды көтергениндей, Адам Улы да солай көтерилиўи керек, сонда Оған исенген ҳәр бир адам жоғалмай, мәңгилик өмирге ийе болады (Юханна 3:14). Ҳәтте Адам Улы да хызмет еттириў ушын емес, бәлки хызмет етиў ушын ҳәм Өз өмирин көплер ушын төлем етиў ушын келди (Марк 10:45).
Қошқар сондай-ақ күш ҳәм қатъийликти аңлатады. Ол Жаратқан Ийениң аспаннан шығып, «Мине, мен Сениң қәлеўиңди орынлаўға келдим, я Худа» деген сөзлерин сүўретлейди. Ҳеш нәрсе Оны сол қәлеўден бура алмады, «Ол Өз жүзин шақмақтай қатты етти», «Ол бас көтермеди, ямаса артқа қайтпады» (Ишая 50:5).
Бирақ буннан тысқары, қошқар толық өсиўди ҳәм жетилиўди көрсетеди. Жаратқан Ийеде жетилиспегенлик ямаса билимсизлик жоқ еди. Худаның гүнаға берген баҳасын ҳәм мәңгилик әдалаттың гүнакардың орнына турған адамға қоятуғын талапларын толық билип, Ол келди, ҳәм Оған аңсатырақ жол излеў усынылғанда, Оның жуўабы: «Шайтан, Мениң артыма өт, сен Маған тосқынлықсаң, себеби сен Худаның нәрселерин қәлемейсең» болды. Ҳәм тағы да: «Әкем Маған берген кесени ишиўим керек емес пе?»
Ақыр-ақыбет, барлық қурбанлықлар сыяқлы, қошқар да кемшилиги жоқ болыўы керек еди. Жаратқан Ийе гүнасыз алмастырыўшы еди; Ол Худаға да, қоңсысына да ҳеш қандай кемшилик қылмады. «Ол Жаратқан Ийе Худасын барлық жүреги менен сүйди ҳәм қоңсысын өзиндей сүйди.»
Гүнадан айыпталған гүнакарға биринши рет Мәсихтиң оның гүналары ушын, Жазыўларға муўапық өлгени ҳәм Оның қаны арқалы жасаған кәмил ҳәм толық төлем арқалы оның кемшиликлери кеширилгени аян болған күн қандай уллы ҳәм есте қаларлық күн!
Руўханий Жаратқан Ийениң алдында оның ушын төлем етеди: ҳәм оның сол жерде қылған барлық кемшиликлери ушын кешириледи (6-бап).
«Ийса Мәсихтиң, Худаның Улының қаны барлық гүнадан тазалайды.»
Өтеў ҳәм бесинши бөлимниң қосылыўы
Биз енди типтиң ҳәр бир Худаның баласын қуўанышқа толтыратуғын, аспанды мәңгилик мақтаўға толтыратуғын бөлимине келемиз. Өтеў аспанды мәңгилик мақтаўға толтырады. Ҳәр бир кемшилик ушын өтеў жасалыўы ҳәм оған бесинши бөлим қосылыўы керек еди. Зиян көрген тәреп жоғалтқанынан әдеўир көп нәрсе менен компенсацияланыўы керек еди.
Әлбетте, ҳеш бир гүнакар буны ислей алмайды, бирақ бул қосылған бөлим төленген гүнакарлар арқалы алынады; бирақ буны әмелге асыратуғын Ол гүна ушын төлем еткен Ол. Забурда айтылған Ийсаның даўысы:
Сонда мен алмаған затымды қайтарып бердим (Забур 69:4).
Худаның муқаддес нәрселериндеги кемшилик ушын өтеў
Худаға адамларға болған меҳиринде келтирилген зиянды ойластырың, ол соншалық қорқынышлы еди, Жаратқан Ийе: «Олар Мени де, Әкемди де көрди ҳәм жек көрди», ҳәм «тәнли ақыл Худаға қарсы душпанлық» деп айтыўы керек болды.
Бундай терең тамырлы душпанлықты жойып, душпанларды жарастырыў мүмкин бе? Жуўап: «Биз душпан болғанымызда, Оның Улының өлими арқалы Худа менен жарастырылдық», ҳәм биз ҳәзир «Худаны сүйетуғынлар» ҳаққында оқыймыз (Римлилерге 8:28; 1 Коринфлилерге 2:9).
Ҳәм меҳирдиң минезине жақсылап итибар бериң, бул енди Адамның қайырлы Жаратыўшыға болған меҳири емес, бәлки балалардың Әкеге болған меҳири. «Әке бизге қандай меҳир бергенин көриң, биз Худаның балалары деп аталсын.»
Усылай етип Худа Өзи байытылды ҳәм мәңгиликке даңқланды, егер шайтан адамды кемшилик қылдырыўда жетиспегенде, Ол бундай даңқлана алмас еди, себеби сол кемшилик Худаның Улына ҳүкимди көтериў мүмкиншилигин берди, ҳәм кемшилик жасалған Худаға шексиз байлық ҳәм даңқ қосты. Ҳәм Худаның ҳәзир де, мәңгиликке де, Өзиниң уллы меҳирине Өзиниң төленген балаларының жүреклеринен жуўабы бар.
Жаратқан Ийениң әмирлерине қарсы кемшилик ушын өтеў
Сонда Жаратқан Ийениң әмирлерине қарсы кемшиликке жуўап берилди, ҳәм оған бесинши бөлим қосылды, себеби биз бир ўақытлары «ағзаларымызды гүнаға әдалатсызлық қураллары сыпатында» берген ҳәм «Худаның нызамына бойсынбаған» адамлар енди «Оның әмирлери аўыр емес» екенлигин табамыз (1 Юханна 5:3).
Биз Худаға шүкир ете аламыз, Оның мәрҳаматы арқалы бизге берилген тәлим формасына жүректен бойсындық (Римлилерге 6:17), ҳәм Худа Өзине бойсынғанларға Муқаддес Руўхты береди, ҳәм биз «ишки адам бойынша Худаның нызамынан қуўанамыз.»
Биз «бойсынғыш балалар» деп айтыламыз, ҳәм Худаға ықтиярлы бойсыныўдың хатларда қаншалық жийи айтылғаны таңқаларлық. Бунда кемшиликке жол қоймаўымыз ушын жүрегимизди үнеми әмелде услаўымыз жақсы болар еди, әйтпесе Ийса бизде Ол ушын қорғаў ушын өлген нәрсени Худадан жасырып қалғанымызды табармыз.
Қоңсымызға қарсы кемшилик ушын өтеў
«Биз тәнли болғанымызда» сөзлеримиз ҳәм жолларымыз бенен басқаларға тәсир еттик ҳәм Қабыл руўхында жасадық, «Мен ағамның қорғаўшысыман ба?» деп айттық. Биз көбинесе басқаларға зиян келтирип, өзимизди қуўандырыў ушын жасадық.
Типте бир адам қоңсысына қарсы оған өтирик айтып ҳәм алдап кемшилик қылыўы мүмкин еди, ҳәм биз буған айыплы екенлигимизди мойынлаўымыз керек емес пе? Бирақ буған бизде ҳәзир қандай жуўап болыўы керек?
Сонлықтан өтирикти таслап, ҳәр бир адам өз қоңсысы менен ҳақыйқатты сөйлесин: себеби биз бир-биримиздиң ағзаларымыз (Ефеслилерге 4:25).
Бир адам Қабыл Абелдиң өмирин алғаны сыяқлы, бир нәрсени күш пенен алып кетиў арқалы кемшилик қылыўы мүмкин еди. Енди басқаны жек көриў басланыўшы қылмыс болып табылады, ҳәм басқа ҳаққында жаман сөйлеў ҳақыйқатында адамның өмирине соққы бериў болып табылады, ҳәм бул нәрселер биз ушын алдынғы күнлерде аңсат еди, бирақ ҳәзир буған биздеги жуўап
Буннан биз меҳирди түсинемиз, себеби Ол Өз өмирин биз ушын берди ҳәм биз аға-инилер ушын өмиримизди бериўимиз керек (1 Юханна 3:16);
бир адам қоңсысына қарсы бир нәрсени сақлаўға берилгенин жоққа шығарыў арқалы кемшилик қылыўы мүмкин еди, Қабыл Абел ушын жуўапкершилигин жоққа шығарғаны сыяқлы, буған биздеги жуўап:
ағзалар бир-бирине бирдей ғамхорлық етиўи керек (1 Коринфлилерге 12:25).
Бир-биримизди меҳирге ҳәм жақсы ислерге ынталандырыў ушын ойластырайық (Еврейлерге 10:24)
Ҳәр биримиз қоңсымызды оның жақсылығы ушын, қурылыс ушын қуўандырайық (Римлилерге 15:2). Бир-бириңиздиң жүклериңизди көтериң, ҳәм солай етип Мәсихтиң нызамын орынлаң (Галатиялыларға 6:3).
Усылай етип Худа жеңди ҳәм жеңип атыр, себеби биз, Мәсихтиң өмири берилгенлер, сол өмирди әмелий турмыста көрсетемиз.
Сонлықтан, Худаның таңлаўлылары, муқаддес ҳәм сүйклилери сыпатында, меҳир-шәпәәт, мейирбанлық, кишипейиллик, жумсақлық, сабырлылық кийиң; бир-бириңизге шыдамлы болың, ҳәм егер кимде-кимге қарсы даўы болса, бир-бириңизди кешириң: Мәсих сизди кеширгениндей, сиз де солай етиң. Ҳәм барлық нәрседен үстем болып, кәмил байланыс болған меҳирди кийиң. Ҳәм Мәсихтиң тынышлығы жүреклериңизде ҳүким сүрсин, сиз де бир денеде буған шақырылғансыз, ҳәм шүкир етиң. Мәсихтиң сөзи сиздиң ишиңизде барлық даналық пенен байлықта жасасын; бир-бириңизди забурлар, гимнлер ҳәм руўхый қосықлар менен үйретиң ҳәм ескертиң, жүреклериңизде Жаратқан Ийеге мәрҳамат пенен қосық айтың. Ҳәм сөз бенен ямаса ис пенен не қылсаңыз да, барлығын Жаратқан Ийе Ийсаның атынан етиң, Ол арқалы Худаға ҳәм Әкеге шүкир етиң.
Бундай өмирде Худаға қандай даңқ болыўы керек!
