Israp bolǵan uldıń gúrrińi
Gúnalılardı izlew hám qabıl etiw
Sol waqıtta barlıq salıq jıynawshılar hám gúnalılar Onı tıńlaw ushın Oǵan jaqınlastı. Al fariseyler hám nızam ustaları narazılıq bildirip: «Bul Adam gúnalılardı qabıl etedi hám olar menen birge tamaqlanadı», — dedi. Sonlıqtan Ol olarǵa bul mısalı ayttı. — Luka 15:1-3 NKJV
Rabbimiz Isa «gúnalılar» menen baylanısta bolǵanı ushın diniy basshılar tárepinen sınǵa alındı. Fariseyler ózlerin ádilli dep esaplaytuǵın edi hám gúna etken barlıq adamlardı izlew hám qabıl etiwdegi Qudaydıń miyrim-shápááti haqqında hesh qanday túsinikke iye emes edi. Olardıń Oǵan qarsı ayyplawına juwap retinde, Másih Qudaydıń miyrim-shápááti haqqındaǵı Injildi túsindiretuǵın úsh mısal ayttı: joǵalǵan qoy haqqındaǵı gúrriń, joǵalǵan teńge haqqındaǵı gúrriń hám joǵalǵan ul haqqındaǵı gúrriń. Dáslepki ekewi Qudaydıń gúnalılardı izlewdegi jumısın kórsetedi, al úshinshi mısal Qudaydıń gúnalılardı qabıl etiwdegi miyrim-shápáátin kórsetedi. Úshewi de gúnalılardı qutqarıwdaǵı Onıń quwanıshın atap ótedi.
Joǵalǵan qoy haqqındaǵı gúrrińde Másih óz sınshılarına joǵalǵan gúnalılardı izlew hám olar menen baylanısta bolıwdaǵı óziniń házirgi missiyasın súwretleytuǵın sabaq berdi – bul olar Onı ayıplap atırǵan nárse edi. Qoydıń baǵıwshısı bir qoydı izlew ushın 99 qoydı qaldırdı. Qudaydıń táwbe etken bir gúnalıdaǵı quwanıshı fariseyler hám basqa diniy tiplerdiń qáweterli tarılıǵı hám eki júzlilik penen ózlerin ádilli dep esaplawı menen salıstırıladı. Bir joǵalǵan teńgeni izlep shıraq penen izlegen hayal haqqındaǵı ekinshi mısal tiykarınan birdey sabaq, biraq ol Gúnalılardı izlewdegi Muqaddes Ruwdıń missiyasına isharat etedi. Úshinshi mısal bizge gúnalılardı qabıl etiwde quwanısh hám shápáátke tolǵan Ata sıpatında Qudaydıń júregin ashıp beredi.
Ata, Ul hám Muqaddes Ruw joǵalǵan gúnalılardı qutqarıw ushın miyrim-shápáát missiyasına qatnasadı, bul úsh mısalda, sonıń menen birge Jańa Ósiyettiń basqa kóplegen bólimlerinde de kóremiz. Biraq, «israp bolǵan ul» haqqındaǵı mısal Rabbimiz Isanıń eń kóp itibar bergen mısalı. Bul joǵalǵan ul, ashıwlı hám ózin ádilli dep esaplaytuǵın aǵa hám súyikli Ata haqqındaǵı gúrriń.
Ketiw
Bir adamnıń eki ulı bar edi. Olardıń kishisi ákesine: «Ata, maǵan tiyisli múlktiń úlesin beriń», — dedi. Sonlıqtan ol olarǵa óz tirishiligin bólip berdi. — Luka 15:11-12
Biz «israp bolǵan ul» haqqındaǵı mısal haqqında oylaǵanımızda, itibarımız ádette óz miyrasın sorap, keyin onı ádep-ikramlılıqqa jatpaytuǵın turmısta israp etken kishi ulına awdaradı. Bul fakt bul mısalǵa kóbinese beriletuǵın atamanı anıq túsindiredi: «Israp bolǵan ul». «Israp bolǵan» termini «israpxor», «qáweterli» hám «biyparwa» degen mánisti ańlatadı, bul kishi uldıń minez-qulqınıń anıq súwretlemesi. Gúrrińniń oraylıq bólegi onıń óz miyrasın israp etken «uzaq elge» sayaxatı ekenligi ras, biraq bul mısalıń tiykarǵı mánisi emes – tek onıń fonı.
Rabbimiz Isanıń tıńlawshılarına basım jasap atırǵan zárúrli sabaǵı bul jigittiń israpxor, qáweterli turmısı emes, al onıń ulıń qozǵalańshı, aqılsız jollarına qaramastan ákesiniń sheksiz muhabbatı. Ekinshi tema da payda boladı: úlken uldıń qattı, keshirimsiz minez-qulqı. Sabaq Qudaydıń úlken júregin, Onıń miyrim-shápáátin fariseylerdiń nızamlı qattılıǵı hám eki júzliligi menen salıstırıp kórsetedi, bul úlken ul arqalı súwretlengen. Biz bul mısalıń Másihke qarsı diniy oppozitsiyasına hám sol kúni Onı tıńlaǵan gúnalılarǵa tereń tásir etkenine isenimli bola alamız!
Kishi ul miyrasınıń óz úlesin sorap atırǵanda, ol ákesiniń ólgeni sıyaqlı edi. Ádette miyras tek ákesiniń óliminen keyin beriletuǵın edi. Onıń qáweterli ózgerisi tańqalarlıq, biraq bul hár bir gúnalınıń haqıyqıy súwreti. Israp bolǵan ul ákesiniń bosag'asınan ótkende qansha gúnalı bolsa, uzaq elge barǵanda da sonsha gúnalı edi. Adam gúna etkeni ushın gúnalı emes, al ol gúnalı bolǵanı ushın gúna etedi. Quday adamnan ajıralǵan emes, al adam Qudaydan ketken. «Hámme gúna etti» (Romalılarǵa 3:23).
Sarplaw hám xızmet etiw
Kóp kún ótpey, kishi ul barlıq nárselerin jıynap, uzaq elge sayaxat etti hám ol jerde óz múlkin israpxor turmıs penen israp etti. Biraq ol barlıq nárselerin sarplaǵanda... ol muǵtaj bola basladı. — Luka 15:13-14
Kishi ul jańadan miyras etip alǵan baylıqların jıynap, ákesiniń fermasınan «uzaq eldiń» jarqın shıraqlarına, yaǵnıy óz qálewlerin – nápsiniń qızıǵıwshılıǵın – orınlaw ushın kóbirek múmkinshilik beretuǵın jerge ketti. Ol Quday tárepinen qadaǵan etilgen qálewlerge ámel etiw baxt hám qanaatlanıw alıp keledi dep oylaǵan edi. Bul dúnyanıń jaratılıwınan berli shaytannıń jalǵanı hám adamnıń aqılsızlıǵı bolıp kelgen.
Nasiyatlar kitabınıń tiykarǵı teması bizdi gúna jollarınan saqlaytuǵın danalıq. Nasiyatlar kitabında gúnanıń tábiyatı kóbinese bul aldawshı xarakterge iye ekenligi kórsetiledi – ol hesh qashan orınlay almaytuǵın wáde beredi (5:3-4). Ol júdá tartımlı, baldan da shırın, biraq onıń aqırı ashı. Gúnanıń jánjeli onı islewde joǵaladı, basqa birew aytqanday: «Gúna perspektivada tartımlı, biraq keri kózqarasta jaman». Sonıń ushın olar «aldawshı nápsiler» dep ataladı (Efesseliklerge 4:22).
«Uzaq el» shaytannıń jeri, Qudaydıń qatnasıwınan ruwxıy jaqtan uzaq jer. Uzaq elde dúnyanıń shahzadası adamlardı óz nápsileri arqalı joq etiwge hám qáháretke alıp baradı (Efesseliklerge 2:1-3). «Biraq ol barlıq nárselerin sarplaǵanda... ol muǵtaj bola basladı». Shaytannıń eli haqqındaǵı nárse sol, ol jerde hesh nárse berilmeydi, tek sarplanadı: «Hám hesh kim oǵan hesh nárse bermedi» (Luka 15:16). Jas jigit pul satıp ala almaytuǵın nárselerdi esapqa almaǵanda, pul satıp ala alatuǵın nárselerden lázzet ala almaytuǵının úyrenip atır edi. Ol ákesiniń fermasında xızmet etiwden azat boldım dep oylaǵan edi, biraq «sol eldiń puqarası» ushın islewge májbúr boldı (15-ayat). Biz hámme nársege xızmet etemiz; biz ya gúna hám shaytannıń qulları, ya ádillik hám Qudaydıń qulları (Romalılarǵa 6:16).
Gúnalıdaǵı Qudaydıń jumısı
Biraq ol ózine kelgende, ol: «Ákemniń qansha jallanba xızmetkeriniń jetkilikli nanı bar, al men ashlıqtan ólip atırman!» — dedi. — Luka 15:17
Mısalı aytıp atırǵan waqıtta, Másihniń sózlerin tıńlap otırǵanlar ashıwlanǵan bolıwı kerek edi. Qanday jaman bala! Ol ákesiniń pulın alıp, onı bayram turmısına hám jeńil minezli hayallarǵa sarpladı (30-ayat), keyin shoshqalar menen birge jaman turmısqa tústi – nápak haywan! Ol shańaraqtan máńgilikke ajıratılıwı kerek edi, tas penen urıp óltirilmese de (Nızamlar 21:18-21). Ol ákesiniń atın hám onıń joqarı mártebesin páseytken edi. Másih dáwirindegi jámiyette, uyat hám húrmet mádeniyattıń bir bólegi bolǵanda (dúnyanıń kóplegen jerlerinde ele de sonday), tıńlawshılar kúshli sezimlerge iye bolǵan bolıwı kerek edi. Bunnan tısqarı, fariseylerdiń ózlerin ádilli dep esaplawı hám dástúrliligi ashkaralanıwı kerek edi. Olar tez arada úlken shokqa ushıraydı, sebebi gúrriń óz nátiyjesinde birden ózgerdi.
«Biraq ol ózine kelgende». Ol ákesine kelmesten aldın ózine keldi. Bul Injil táwbesiniń haqıyqıy tábiyatı. Táwbe etiw sózbe-sóz «oydı ózgertiw» degen mánisti ańlatadı. Bul miyrim-shápáát nurında óz gúnámımdı bahalaw, hám bul gúnanıń tábiyatına hám táwbe etip atırǵan adamnıń jaǵdayına qaray basqalarǵa kórinetuǵın yamasa kórinetuǵın bolmawı múmkin bolǵan bir qatar ámeliy ózgerislerge alıp keledi. Táwbe etiw óz-ózinen sırtqı ózgeris emes, geyde bul júz beriwi múmkin, biraq Quday aldındaǵı qatnasıq qatnasımızdaǵı ishki nárse. Israp bolǵan ul ákesiniń úyinde mol azıq-awqat bar ekenligin, ákesiniń úyinde jaqsılıq bar ekenligin túsinip jetti. Bul Qudaydıń jandaǵı jumısı. «Onıń jaqsılıǵınıń baylıǵın... Qudaydıń jaqsılıǵı seni táwbe etiwge alıp keletuǵının bilmey turıp, jaman kóresiń be?» (Romalılarǵa 2:4). Jas jigit óz minez-qulqınıń onı qay jerge alıp kelgenin túsinip jetti hám tez arada ákesiniń miyrim-shápáátiniń tańqalarlıq baylıqların úyrenedi.
Xızmetker yamasa ul?
Men turıp, ákeme baraman hám oǵan: «Ata, men aspanǵa qarsı hám seniń aldında gúna ettim, hám endi seniń ulıń dep atalıwǵa layıq emespen. Meni seniń jallanba xızmetkerlerińniń biri sıyaqlı et», — deymen. — Luka 15:18-19
Jas jigit óz jaǵdayınan ákesine qaytıwǵa bel buwıp turdı. Bul háreket táwbeniń jemisi edi. Ol óziniń úmitsiz jaǵdayın túsinip, ákesiniń úyindegi jaqsı nárselerdi moyınladı. Ol úyge kelgende ákesine aytıwdı rejelestirgen moyınlawdı tayarladı: «Men gúna ettim». Bul ras edi, biraq sońǵı gáp ras emes edi. Israp bolǵan uldıń úmiti eń kóp jallanba xızmetkerlerdiń biri sıyaqlı bolıw edi. Bul ákesiniń júreginiń ullılıǵına sáykes kelmeytuǵın edi, biraq ol bunı ele bilmeytuǵın edi hám kelgende onı qanday qabıl etetuǵınına isenimsiz edi.
Bul másele xristianlar arasında júdá keń tarqalǵan. Olar ózgergen hám Qudayǵa qaytqan, biraq Rimliklerge 7-bólimde qalıp qoyǵan. Olar qayta tuwılǵan bolsa da, nızam astında jasaydı hám Quday aldındaǵı qabıl etiliwi hám ornı haqqında tolıq qutqarıw hám tınıshlıqqa iye emes. Ámeliy jaqtan nızam astında bolıw xızmetkerlik ornında bolıw degen mánisti ańlatadı. Pawıl Galatiyalılarda xristianlar ózlerin nızam astına qoyǵanda bunı anıq kórsetti. Ol bul jaǵdaydıń «quldan hesh qanday parqı joq» ekenligin úyretti (4:1-7-ge qarań). Bul xat boyınsha ol bul jaǵdaydı uldıń jaǵdayı menen salıstırdı.
Israp bolǵan ul ákesiniń úyine jaqınlasqan sayın, onıń qáweteri hám qorqıwı arttı. Onıń júreginde haqıyqıy jumıs boldı. Ol ákesindegi jaqsılıqtı moyınladı, biraq ele tolıq isenim joq edi. Kóplegen múminlerdiń ómirindegi bir waqıttaǵı tájiriybesine qanday sáykes keledi! Qaltırap, biz shápáátke úmit etken edik – esiktiń ishinde bir jalǵız orın — Mrs. E. F. Bevan, 1827–1909. Siz búgin Qudaydıń tınıshlıǵın hám tolıq isenimdi biliń!
Qudaydıń muhabbatı
Hám ol turıp, ákesine keldi. Biraq ol ele uzaqta turǵanda, ákesi onı kórdi hám oǵan shápáát etti, hám júgirip kelip, onıń moynına qushaqlap súydi. — Luka 15:20-21
Ata óz ulına moyınlawın aytpastan aldın da óz muhabbatı hám shápáátin bildirdi. Ol jas jigit ele uzaq eldiń kir shúbereklerinde turǵanda onıń moynına qushaqlap súydi. Álbette, ata ele de ulıń kiyimlerine jabısıp turǵan shoshqalardıń iyisin seziwi múmkin edi. Qanday súwret!
Adamlar Quday haqqında nadurıs kózqarasqa iye, sebebi nadurıs teologiya yamasa ajıralǵan júrekler, yamasa ekewi de. Shaytan bizdiń dáslepki ata-babalarımızǵa kelgende, ol Qudaydıń muhabbatın soradı, olarǵa: «Eger Ol sizdi shın júrekten súyse, Ol sizden hesh nárse jasırıp qalmaydı – Quday bul terekten jeseńiz, Onıń sıyaqlı bolatuǵınıńızdı biledi», — dep ayttı. Olar jılanıń dawısın tıńladı: «Quday shın júrekten sizdi súymeydi, sonday ma?» (Jaratılıs 3:3-6-ǵa qarań). Adam sol waqıttan berli Qudaydan ajıralǵan, hám adamnıń júregi Onnan qashadı.
Biraq Injil biz ele gúnalı bolǵanımızda Másih biz ushın óldi dep aytadı (Romalılarǵa 5:8). Qudaydıń muhabbatı bizge Másihniń qurbanlıǵı arqalı kórsetildi (1 Yuhanna 4:9-10), Ol bizdiń gúnálarımızǵa baylanıslı Qudaydıń talapların qanaatlandırdı. Adamnıń júregi, hátte múminlerdiń de, bunı qabıl etiw qanday qıyın! Aytılǵanday, «bizdiń gúnalılar hám áwliyeler sıpatındaǵı barlıq máselelerimizdiń deregi – Qudaydıń bizge bolǵan muhabbatına isenimsizlik». Rabbimizdiń mısalında Qudaydıń gúnalılarǵa bolǵan bul túsiniwge bolmaytuǵın muhabbatı hám miyrim-shápááti ákesiniń ulıń moynında turǵan súwreti menen kórsetilgen, kir kiyimleri menen birge. Másihniń tıńlawshıları tańqalǵan únsizlikte qalǵan bolıwı kerek edi, haqıyqatında biz olardıń Luka 15-te qayta sóylegenin esitpeymiz.
Israp bolǵan uldıń ákesiniń onıń sózin bólistirip, jallanba xızmetker bolıw haqqında hesh qanday sóz aytıwına jol qoymaǵanı qanday qızıqlı (21-22-ayatlar). Ul bolıw onıń miyrim-shápáát arqalı ornı edi, hám bul bizdiń de ornımız.
Ul bolıw hám ádillik
Biraq ata óz xızmetkerlerine: «Eń jaqsı shapanı alıp kelip, oǵan kiygiziń, hám onıń qolına júzik, ayaqlarına sandal kiygiziń», — dedi. — Luka 15:22
Ata qaytıp kelgen ulına qarsı júgirdi. Jallanba xızmetker bolıw haqqında hesh qanday sóz bolmaydı, sebebi uldıń tolıq imtiyazları atanıń júreginde edi. Bul nárse Efesseliklerge xatında kórsetilgen, onda Pawıl bizdiń «Onıń erki hám jaqsı niyeti boyınsha, Onıń miyrim-shápáátiniń dańqın maqtaw ushın uldıqqa qabıl etiliwge aldınnan belgilengenimizdi» jazdı (1:5-6). Ul bolıw biz ushın zárúrlik emes edi, biz xızmetker bolıwǵa razı bolǵan bolar edik, biraq Onıń erki hám miyrim-shápááti boyınsha Ata bizdi ul etip qoydı.
Israp bolǵan uldıń ákesi «eń jaqsı shapanı» alıp kelip, «onıń qolına júzik» saldı. Bular dáslepki miyrasqa kirmeytuǵın edi, biraq ákesiniń saqlap qoyǵan nárseleri edi. Eger olar dáslepki miyrasqa kirgen bolsa, ul olardı da israp etken bolar edi. Adam óz gúnasında dáslepki jánnetten óz ornın joǵalttı; biz hesh qashan oǵan qayta almaymız. Biraq gúna Adam arqalı kirgennen berli, Quday házir ádewir jaqsı nárse alıp keldi. Biz sońǵı Adam menen jaqın baylanısta hám aspan jánnetinde biz ushın saqlanǵan máńgilik miyrasqa iye boldıq.
Israp bolǵan ul, keshirilgen bolsa da, uzaq eldiń kiyimlerinde úyge kire almas edi hám óz shapanın támiyinley almas edi – ol oǵan berildi. Bul ádillik doktrinasınıń súwreti. Múmin ádilli dep járiyalandı, bul tek keshirimnen de kóp. Másih bizdiń ádilligimiz hám biz Onıń ishinde, Quday aldında tolıq qabıl etilgen halda turamız. Júzik Másih penen bolǵan máńgilik dańqımızdıń súwreti; biz Onıń ishinde qáwipsizbiz (1 Petrus 1:4, 5:10). Sandallar uldıqqa gúwalıq beredi, sebebi xızmetkerler úyde ayaq kiyim kiymeytuǵın edi. Bul barlıǵı «Onıń miyrim-shápáátiniń baylıǵına» sáykes (Efesseliklerge 1:7)!
Toy baslansın
«Semiz buzawdı alıp kelip, soyiń, hám biz tamaqlanıp, quwanayıq; sebebi bul meniń ulım ólgen edi hám qayta tirildi; ol joǵalǵan edi hám tabıldı». Hám olar quwana basladı. — Luka 15:23-24
Eger fariseyler hám nızam ustaları mısalıń bul jerinde – israp bolǵan uldıń qaytıwı hám ákesiniń qushaqlawı – tańqalmaǵan bolsa, olar ózleriniń sınların sınaw ushın ele de kóp nárselerdi esitiwi kerek edi. Olardıń ruwxıy dúnya kózqarası búgingi kúnde de kóplegen basqalar sıyaqlı edi, ásirese qanday da bir túrde «diniy» bolǵanlar. Oylaw tómendegishe: «Eger siz jaqsı hám diniy bolsańız, siz aspanǵa barasız, eger siz jaman hám diniy emes bolsańız, siz tamuqqa barasız». Bul pikir túsinbeytuǵın nárse:
Hámme gúnalı, hám ádilli hesh kim joq (Romalılarǵa 3:10,23);
- «Quday muhabbat» (1 Yuhanna 4:8), bul Onıń miyrim-shápáát qásiyetinde kórsetilgen; hám
- Quday gúna ushın támiyinlewdi ámelge asırdı hám Másihniń krestı arqalı óz ádilligin qanaatlandırdı.
- Ulıwma kózqaras adamnıń gúnasınıń úlkenligin hám onıń joǵalǵan jaǵdayın túsinbeytuǵın ǵana emes, al ol Qudaydıń muhabbatınıń biyikligi hám tereńligi yamasa Onıń asıp túsetuǵın dańqı haqqında da hesh qanday túsinikke iye emes. Másihniń mısalında bul kózqaras mısalıń sońǵı bóliminde kóriniske kelgen úlken ul arqalı súwretlengen.
Biraq bul bolmastan aldın, ákesiniń táwbe etken ulı ushın ele de kóp nárseleri bar edi. Ol toy ótkizip: «Tamaqlanıp, quwanayıq», — dedi. Qudaydıń sheksiz miyrim-shápááti haqqında ne ayta alamız! «Adamdı jaratayıq» degen Ol, óziniń qulaǵan jaratılısına: «Quwanayıq»! — deydi. Shaytannıń beretuǵın azıq-awqatları – «shoshqalar jegen qabıqlar» – hám Qudaydıń beretuǵın azıq-awqatları – «semiz buzaq» – arasında qanday úlken parq! Bul mısalda toydıń hesh qashan tamamlanǵanı haqqında hesh qanday jazba joq. «Kelejek ásirler boyınsha» biz «Onıń miyrim-shápáátiniń sheksiz baylıqlarına» tań qalamız (Efesseliklerge 2:7). Toy endi ǵana baslandı!
Úyden sırtdaǵı úlken ul
Endi onıń úlken ulı dalada edi. Hám ol kelip, úyge jaqınlasqanda, ol muzıka hám oyın dawısların esitti. Sonlıqtan ol xızmetkerlerdiń birin shaqırıp, bul nárselerdiń mánisin soradı. — Luka 15:25-26
Másihniń mısalındaǵı úlken uldıń gúrrińi kóbinese jetkilikli itibar almaydı, sebebi ol haqıyqatında mısalıń tiykarǵı mánisi. Rabbimiz Isa óz sınshılarına juwap berip atır edi: fariseyler hám nızam ustaları Onı gúnalılardı qabıl etkeni hám hátte olar menen birge tamaqlanǵanı ushın ayıplaǵan edi. Mánisi Qudaydıń muhabbatı hám miyrim-shápáátin, hám táwbe etken gúnalılardı qabıl etiwdegi Onıń quwanıshın, olardıń qattı hám miyrimsiz júreklerine qarsı kórsetiw edi. Olar qutqarıw haqqında nızamlı kózqarasqa iye edi, bul olardıń eki júzlilikleri menen ele de jamanlastırılǵan edi (Matta 23:13).
Úlken ul úyge jaqın edi, biraq onıń ishinde emes edi, hám haqıyqatında ol mısalda hesh qashan úyge kirmedi. Bul Musa nızamı astındaǵı evreylerdiń jaǵdayın kórsetedi: olar «jaqın» edi, al basqa milletler «uzaqta» edi. Biraq Pawıl bul bólimde evrey hám basqa milletlerdiń ekewi de teń dárejede qáháret astında ekenligin anıq kórsetti (Efesseliklerge 2:3,17). Evrey xalqı pozitsiyalıq jaqtan Qudayǵa jaqın edi, biraq hár qanday basqa millet sıyaqlı gúnalı edi (Romalılarǵa 3:1, 9:4). Úlken ul dalada islep atırǵanda ákesiniń úyinen kelgen muzıkanı esitti. Qabıl sıyaqlı, Qudayǵa «jer jemisin» alıp kelgen, úlken uldıń óz ádillik jumısları onı miyrim-shápáátke bolǵan zárúrlikten kózlerin jumdı.
Úlken ul xızmetkerden muzıkanıń mánisin soradı. Onıń ákesi kishi ul adasıp júrgen waqıtta barlıq waqıt qayǵırǵan edi; sol waqıtta hesh qanday muzıka dawısı esitilmegen edi, biraq endi, birden, muzıka bar edi! Onıń bul jerdegi túsiniksizligi tábiyiy júrektiń keshirilgen gúnálar haqqındaǵı bilimnen kelip shıǵatuǵın ibadatqa bahá bere almaytuǵının kórsetedi. Úlken ul hesh qashan uzaq elge ketpegen edi, biraq ol ele de ákesiniń úyinen sırtda edi.
Úlken uldıń ashıwı
Biraq ol ashıwlandı hám kirmeytuǵın boldı... «Mine, men sagan kóp jıllar xızmet ettim; men hesh qashan seniń buyrıǵıńdı buzbadım; biraq sen maǵan hesh qashan jas eshki bermediń... Biraq seniń bul ulıń kelgende, ol seniń tirishiligińdi jeńil minezli hayallar menen joq etken, sen oǵan semiz buzawdı soydıń». — Luka 15:28-30
Bul mısaldaǵı úlken ul anıq ashıwlı. Ol úyge keldi, biraq kirmeytuǵın boldı. Anıq, bul eń azınan ákesine húrmetsizlik belgisi edi. Onıń birinshi reaktsiyası, ashıwınan basqa, óz ádilligi tiykarında ákesiniń pátiyasın talap etiw edi. Onıń minez-qulqı hám xarakteri ásirese fariseylerdi hám ulıwma dúnyalıq dinlerdi tolıq súwretleydi yamasa tipiklestiredi. Olar Másihni qabıl etpegen evrey xalqı sıyaqlı, «Qudaydıń ádilligin bilmey, hám óz ádilligin ornatıwǵa umtılıp» (Romalılarǵa 10:3).
Úlken uldıń ashıwı haqıyqıy. Nápsiniń joǵalǵan hám óz ádilligine iye emes degen ideyaǵa qarsı qalay gúresedi! Ol óz aǵasın «seniń bul ulıń» dep atap, onıń «jeńil minezli hayallar» menen gúna etkenin kórsetkenine itibar beriń. Injildi bólistirgende qansha ret esitemiz: «Siz aytıp atırǵanıńızsha, men shirkewge baratuǵın hám hayalıma sadıq bolǵan men, tamuqqa baraman, biraq ómir boyı jaman adam bolǵan hám Másihni qabıl etken ol aspanǵa baradı ma? Bul ádilsizlik!»
Biz bul ashıwdı Isaak hám Ishmael gúrrińinde kóremiz. Bul haqqında Pawıl: «Nápsige sáykes tuwılǵan ruwǵa sáykes tuwılǵandı quwǵın etti» (Galatiyalılarda 4:29) dep jazdı. Bul esapta Ibrahim Isaak ushın Rabbimizdiń mısalındaǵı ata sıyaqlı «úlken toy» ótkizdi. Bul bayram Hagar hám Ishmaeldiń Isaakqa bolǵan jek kóriwshiligin kórsetti (Jaratılıs 21:8-10). Galatiyalılarda Pawıl bunı nızamshılıqtıń miyrim-shápáát penen sáykes kelmeytuǵının úyretiw ushın allegoriya sıpatında qollandı. Bul Másihniń mısalında atap ótilgen nárse.
ESLETPE
- Quday Izrail xalqı ushın ayırım haywanlardı «taza» hám basqalardı «nápak» dep belgiledi. Lewiler 11-ge qarań. «Lewiler 11-degi haywan túrlerinen sabaqlar» atlı maqala, 2019-jıl mart ayındaǵı Grace & Truth Magazine kóbirek úyreniw ushın paydalı bolıwı múmkin.
Miyrim-shápáát qutqaradı, ádilleydi, quradı, qabıl etedi, qutqaradı, keshiredi, miyras beredi, Quday aldında orın beredi hám bizdiń shápáát hám járdem ushın batırlıq penen kele alatuǵın miyrim-shápáát taxtın támiyinleydi. Ol bizge qalay jasawdı úyretedi hám bizge pátiyalı úmit beredi! Miyrim-shápáát bul túrli printsiplerdiń aralasıp ketpeytuǵının atap ótedi.
Eger bul nárseni isenimsiz adam kórse, oǵan ózi buzǵan sol muqaddes hám ádilli nızamnıń haqıyqıy húkimin qabıl etiw ushın súyispenshilik penen úgit beriledi: «Sebebi parq joq; sebebi hámme gúna etti, hám Qudaydıń dańqınan kem boldı» (Romalılarǵa 3:22-23 KJV). Másihte olar kámil hám máńgilik qutqarıw tabadı, jazılǵanday: «Eger sen awzıń menen Rabbimiz Isanı moyınlasań, hám júregińde Qudaydıń Onı ólilerden tiriltkenine isenseń, sen qutqarılasań» (10:9); sebebi Másih «hár bir isengen adam ushın ádillik ushın nızamnıń aqırı» (4-ayat). —C. I. Scofield; «Haqıyqat sózin durıs bólistiriw» den alıw
