“Sebebi krest haqqındaǵı waaz joq bolıp baratırǵanlar ushın aqılsızlıq, al biz qutqarılǵanlar ushın bul Qudaydıń kúshi.” 1 Korinflilerge 1:18 KJV
Bul ayattıń kontekstinde, Pawıl Qudaydıń xalqı arasındaǵı dawlar hám bólinislerge qarsı dárini usınıp atır. Ol bólingen shirkewdiń qayǵılı kórinisin kórsetip kelgen hám Ruwhtıń basshılıǵı menen, ol bizge Xristianlıqtaǵı jalǵız anıq, birlestiriwshi tásirdi – Máshihtiń Krestin usınıp atır.
Pawıl Máshihtiń ózin “Injildi waazlaw ushın jibergenin, sóz danalıǵı menen emes, Máshihtiń Kresti nátiyjesiz bolmasın dep” (1 Korinflilerge 1:17) ayttı. Bul jerde tiykarǵı itibar Máshihtiń Shaxsına emes, al Krestke qaratılǵanın esletip ótemiz. Bul Krest Shaxstan áhmiyetlirek bolǵanı ushın emes, al biz Onıń Shaxsınıń haqıyqatına Krest arqalı kelmey erise almaytuǵınımız ushın.
Krest ásirler dawamında Xristian imanı belgisi retinde qollanılǵan. Krestiń áhmiyeti sonda, ol bizge Isaǵa adamlar arasındaǵı basshıǵa ergenimiz sıyaqlı erise almaytuǵınımızdı túsindiredi. Rabbımız siyasiy sistema, sociallıq tártip yamasa intellektuallıq mádeniyat ornata almadı, bunda biz óz ideyalarımızdı Onıń ideyalarına sáykeslestiremiz hám solay etip Onıń isiniń qollawshısı bolamız. Ókinishke oray, geyde biz Xristianlıqqa solay qaraymız, biraq Pawıl Xristian imanınıń bunnan ádewir tereńirek nársege tiyip turǵanın kórsetedi.
Biz Quday menen Onıń biz benen bolǵan ilahiy múnásibetinde birinshi ret Krest arqalı baylanısqa shıǵamız. Yuhannanıń Rabbımızdıń “suw hám qan arqalı” kelgeni haqqında jazǵanı da sol edi (1 Yuhanna 5:6). Krestte ásker Máshihtiń qabırǵasın tesken edi, hám “dárhal qan hám suw shıqtı” (Yuhanna 19:34). Rabbımız Isa bizge Óz sózi arqalı suw menen tazalaw hám Óziniń tókkken qanı arqalı gúnádan azat etiw arqalı jetedi.
Krest eki máńgiliktiń orayında turadı — barlıq waqıttıń bóliwshi noqatı. Álem jaratılǵannan baslap, hár bir basqısh Golgotaǵa isharat etip, ásirler dawam etti. Eski Ahıttiń waqıt ciklleri Máshih kesilip taslanatuǵın waqıttı esapqa alıp, payǵambarlıq túrde ólshengen edi. Bunnan tısqarı, sońǵı jigirma ásirdegi waqıt aǵımı Golgotaǵa jetken joqarı noqattan hár bir sheginis penen alǵa jıljıdı. Krest barlıq waqıttıń shıńı.
Bunnan tısqarı, eger biz waqıttıń ózinen de ótip ketsak, ótken máńgilikte Qudaylıq máńgilik baxtıń keń rejesin baslaw haqqında birge keńesleskenin tabamız. Rejelestirilgen baxt kánatınıń tiykarı Golgota Krestinde qoyılıwı buyırıldı. Soń, biz keler máńgiliktiń sheksiz keńligine qarap turǵanımızda, Rabbımız Isanı tek ǵana Patshalar Patshası hám Rabbılar Rabbısı retinde emes, al “soyilǵan qozı sıyaqlı” (Ashıw 5:6) kóremiz. Biz Onı Óz patshalıǵın kúsh hám ullı dańq penen ornatıw ushın shıǵıp baratırǵanın, kiyimleri qanǵa boyalǵanın kóremiz. Mıń jıllıq hám máńgilik patshalıqlar da Golgota Krestinde qoyılǵan tiykarǵa qurılǵan.
Solay etip, bizdiń dıqqatımız 1 Korinflilerge 1:18 de Krest haqqındaǵı waazǵa qaratılǵan. Bul Máshihtiń úlgi, basshı yamasa hátte sheyit retinde waazlanıwı emes. Bul Krest haqqındaǵı waaz. Bul birinshi jaratılıstıń barlıq nárseleriniń kesilip taslanıwınıń hám jańa jaratılıstıń barlıq nárseleriniń baslanıwınıń belgisi. Rabbımız Ózi ayttı: “Eger biyday dáni jerge túsip ólmese, ol jalǵız qaladı; al eger ólse, kóp miywe beredi.” Soń Ol ayttı: “Hám Men, eger jerden kóterilsem, barlıǵın Ózime tartaman” (Yuhanna 12:24,32).
Biz Xristianlar Krestiń úlken áhmiyetin bahalay almaymız. Bul tek ǵana Máshihtiń ólimi emes, sebebi ólim Oǵan basqa jol menen de beriliwi múmkin edi. Injil aytadı: “Ol ólimge boysındı, hátte krest ólimine de” (Filipililerge 2:8).
Krestke keriliw eń jaman jınayatshı ushın ólimniń eń jaman túri edi, hám bul adamnıń Qudaydıń Ulın bahalawınıń kórsetkishi. Bul jerde masqaralıq, ayıplaw hám uyat bar. Sonlıqtan, bul ásirlerdiń apatın bildiredi. Máshihtiń Kresti sol úsh saatlıq qarańǵılıqta, Isa Yahwanıń qolı astında gúná kóteriwshi bolǵanda, kánattı úmitsiz qarańǵılıqqa batırdı. Quyash nurı óshirildi, hám kánat qarańǵı túnge batırıldı. Bul barlıq waqıt hám máńgiliktiń shıńlıq oraylıq noqatı edi.
Krestte ne bolǵanın oylań. Quday Óz súyikli Ulınıń shaxsında sol jerde edi, Ol sonday tómen orınǵa iye bolǵan edi, hám sonday ullı miyrim-shápáát penen, Ol “krestke shıdadı, uyattı mensinbey” (Evreylerge 12:2). Isa, kámil Adamlıqtıń joqarı sezgirliginde, fizikalıq awırıw, ruwxıy azap hám júrek qayǵısınıń azabın basdan keshirdi. Onıń jánesi qıynaldı. Ol ruwhında qayǵırdı. Onıń denesi jaralandı. Hám Ol shóllew azabın shekti. Soń ilahiy húkimniń holokostı Onıń ústine tústi, hám Ol shaqırdı: “Qudayım, Qudayım, nege Sen Meni taslap kettiń?” (Matta 27:46). Bul Krestte islendi.
Biraq tek ǵana Quday emes edi, Adam da sol jerde edi – barlıq adamzat wákili. Ádil adam tutılıp, húkim etildi. Yahudiyler hám basqa milletler Dańq Rabbısın krestke keriliw ushın birikti. Siz hám men sol jerde wákillik etildik, sebebi Golgota dramasınıń qorqınıshlı kórinisinde qatnasqanlar, siz hám men sol jaǵdaylarda ózimizdi qanday tutqanımızday tuttı. Olar adamnıń júreginde ne bar ekenin, yaǵnıy, ózin jaratqan Qudayǵa qarsı jek kóriwshilikti kórsetti.
Shaytan da sol jerde edi, sebebi ol hám onıń qulaǵan legionları Qudaydıń Ulına sońǵı hújim jasaw ushın barlıq rezervlerin jıynaǵan edi, hám olar adamlardı ózleriniń aqılsız quralları retinde ózleriniń shaytanıy islerin ámelge asırıw ushın paydalanıp atır edi.
Perishteler de sol jerde edi, sebebi aspan gorizontında Isanı, ózleriniń Jaratıwshısın qutqarıw ushın tayın turǵan on eki legion perishte joq pa edi, eger Ol olardıń járdemi ushın duba etken bolsa (Matta 26:53)?
Quday Áke de sol shıńlıq kóriniste bar edi, Óz súyikli Ulınıń gúnádan máńgilikke qutqarıwda Óz Atına dańq keltirgenin ilahiy hám sheksiz qanaatlanıw menen tamashalap turdı. Qutqarǵısh Óz ómirin tapsırmastan aldın, Ol ayttı: “Áke, Óz ruwhımdı Seniń qolıńa tapsıraman” (Luka 23:46). Isa Óz Ákesine Krestte bolǵanınan hesh qashan jaqın hám qádirli bolmaǵan (Yuhanna 13:31-32).
Krest Shaytannıń jaman kúshiniń hám adamnıń jamanlıq kúshine qul bolıwınıń máńgilik belgisi. Biraq ol Qudaydıń sheksiz hám túsiniw múmkin bolmaǵan muhabbatınıń da máńgilik belgisi: “Sebebi Quday dúnyanı sonday súydi, Óziniń jalǵız Ulın berdi, Oǵan isengen hár bir adam joq bolmasın, al máńgilik ómirge iye bolsın” (Yuhanna 3:16).
“Krest haqqındaǵı waaz joq bolıp baratırǵanlar ushın aqılsızlıq, al biz qutqarılǵanlar ushın bul Qudaydıń kúshi.” Máshihtiń Kresti arqalı siz hám men Jaratıwshımız aldında turamız yamasa qulaymız.
