Jańa Ózlik hám Onıń Praktikalıq Tásiri
«Haqıyqatlıqtaǵı ádillik hám muqaddeslikte jaratılǵan jańa adamdı kiyińler.» —Efesslerge 4:24 JND
Tıńlawshılar
Bizdiń atımız jańa ǵana keltirilgen ayattan alınǵan hám bul maqalada talqılawdı qáleytuǵın temamızdı kiritedi. Bul «Tiri Qudaydıń Shirkewine» (1 Timotiy 3:15 NKJV) tiyisli barlıq dindarlar ushın Qudaydıń ne niyet etkenligi haqqında. Bul Ierusalimdegi 120 dindardan baslandı, olarǵa 12 elshi, sonday-aq Pentekost kúni olarǵa qosılǵan 3000 adam kirdi (Elshiler 1–2). Tez arada Rabbiy Shirkewge kóp adam qostı (Elshiler 5:12-14, Elshiler 11:19-24), hám Ol jıllar dawamında sonday etti hám kóteriliwge shekem dawam etedi (1 Salonikalılarǵa 4:16-18). Elshiler kitabı bul dindarlardıń pútkilley basqa ortalıqlardan – Iudaizm hám butparastlıqtan kelgenligin, biraq pútkilley jańa kontekstke birge jaylastırılǵanlıǵın jazadı. Olar «Máshixshiler» dep ataldı (Elshiler 11:26, qarań Elshiler 26:28; 1 Petrus 4:16). Házir de Rabbiy bizden olardıń úlgisine eriwimizdi qáleydi.
Quday bul jańa ózgerisler haqqındaǵı oyların elshi Pawılǵa bildirdi, ol olardı Petrus hám Ioann menen, keyinirek basqa elshiler menen, sonday-aq basqa jerlerdegi jańa dindarlar menen de bólisti (Galatiyalılarǵa 1–2). Eski Ahittegi dindarlar – Adam, Nuh, Ibrahim, Dawıt hám basqalar – dindarlardıń basqa shańaraǵına yamasa toparına tiyisli edi. Bul kóteriliwden keyin qutqarılǵanlar ushın da sonday boladı. Biz bul nárselerdi máselelerdi qıyınlastırıw ushın emes, bálki Efesslerge 4:24-tegi «jańa adam» (JND) yamasa «jańa ózlik» (ESV) termini menen ne túsinilgenin anıqlaw ushın aytıp atırmız. Men sizdi oqıwǵa yamasa qayta oqıwǵa shaqıraman Efesslerge Xat, Rabbiyden bul nárselerdi sizge anıqlawın sorap atırǵanda.
Bul maqalada biz sóz etip atırǵan dindarlar, er adamlar da, hayallar da, «áwliyeler» hám «Máshix denesi» (Efesslerge 4:12) dep ataladı. Biraq, bul hár túrli dáwirlerge tiyisli dindarlar – Pentekosttan aldın yamasa kóteriliwden keyin – áwliyeler emes degen mánisti ańlatpaydı, óytkeni olar da sonday. Degen menen, Efesslerge 4 kontekstinde, «áwliyeler» termini Elshiler 2-de baslanǵan hám olar «Rabbiy menen hawaǵa ushırasqanǵa shekem, hám sonday etip… hárdayım Rabbiy menen boladı» (1 Salonikalılarǵa 4:17) degenge shekem dawam etetuǵın dindarlar shańaraǵına tiyisli bolǵanlardı ańlatadı.
Siz haqqında ne? Siz olarǵa tiyisli me? Házir jasap atırǵan waqıtta, qutqarılıw múmkinshiligińiz, Qudaydıń áwliyesi bolıw múmkinshiligińiz búgin. Siz ushın, «háy, qutqarılıw kúni» (2 Korinflilerge 6:2).
Xabardıń Deregi
Efeste hám basqa jerlerdegi dindarlardıń bul nárselerdi túsiniwin támiyinlew Pawıldıń shaqırıǵı hám wazıypası edi. Sonlıqtan, olar Qudaydıń kórsetpelerine muwapıq jasay alatuǵın edi. Basqasha aytqanda, Pawıl dindarlarǵa Quday oǵan ashqan nárselerdi jetkizdi, olardı Ol barlıq Máshixshiler ushın niyet etken edi. Ol barlıq dindarlardı, sol waqıtta hám búgin, óz shaqırıqlarına «layıqlı» júriwge shaqırdı (Efesslerge 4:1), hám ol olarǵa bunıń ushın kerekli qásiyetlerdi kórsetti: haqıyqıy kishipeyillik hám jumsaqlıq, bir-birine sabır etiw, hám haqıyqıy muhabbat penen keshiriwge tayınlıq. Onıń qáweteri, olar bul táliymatlardı túsiniwi, olardı ámelge asırıwı hám ósiwdi dawam ettiriwi, Quday olarǵa bergen sawǵalardı paydalanıwı múmkin edi. Pawıl jańa dindarlarǵa Qudaydıń oyların úyretti, olar sonday etip jasawı hám qurılıwı múmkin edi (Efesslerge 4:12). Elshi Milette Efes aǵalarına Ierusalimge úshinshi missionerlik sayaxatınıń aqırında qaytıp baratırǵanda ushırasqanda sonday nárselerdi aytqan edi (Elshiler 20:17-38).
«Jańa Ózlik» Ne?
Bir neshe jıl ótkennen keyin, Rimdegi eki jıl tutqınlıqta bolǵan ijara úyinen (Elshiler 28), Pawıl Efesliklerge óziniń ájayıp xatın jazdı. Bul arnawlı xat Máshixshilerdiń aspanlardaǵı ruwxıy páziletleri haqqında. Rabbiy onı barlıq dindarlarǵa bul máseleler haqqında, sol jerde hám basqa jerlerde, sol waqıtta hám házir, xabar beriliwi niyetinde jibergen edi. Bul ájayıp nárselerden lázzet alıw ushın, Áke Quday barlıq haqıyqıy dindarlardı Ózi ushın ulı etip qabıl etti, olar menen Óz júregin quwantıratuǵın páziletlerdi bólisti. Bul páziletler hám imtiyazlar Áke hám Ulıǵa, Muqaddes Ruwhtıń kúshi menen, házir hám máńgi (Efesslerge 1:3-14, Efesslerge 3:14-21) maqtaw hám tabınıwǵa alıp keledi.
Óziniń doktrinalıq túsindirmesinen keyin, yamasa túsindirmesinen keyin, hám bul ájayıp xattaǵı eki duwasınan keyin, elshi bizdiń páziletli orınımızdı hám imtiyazlarımızdı súwretledi (Efesslerge 4:1-16). Keyin ol kóbirek kórsetpeler qostı (Efesslerge 4–6). Bizdiń burınǵı gúnákar jaǵdayımızdaǵı turmısımızǵa qarama-qarsı, «jańa ózlikti» kiygende jańalanıw júz beredi. Bul jańa ózlik «Máshix házirgi jaǵdayında, jańa jaratılısta Qudaydıń jumısı arqalı barlıq dindarlarda qayta jaratılǵan» dep súwretleniwi múmkin (Efesslerge 4:24-ti qarap kóriń). Qanday ájayıp!
Bizdiń tárepimizden, bul tereń ózgeristi, sonday-aq arnawlı minnetlemeni (Efesslerge 4:25-32), aqılımızdıń jańalanıwınıń turaqlı processinde (Efesslerge 4:23) ańlatadı. Bul Qudayǵa muwapıq «jańa ózlikti» kiyiwimiz benen sáykes keledi, ol haqıyqatlıqtıń ádilligi hám muqaddesliginde jaratılǵan (Efesslerge 4:24). «Jańa» sózi jańa tártipti nárselerdiń, al 23-ayattaǵı jańalanıw jańa hám taza bolǵan dawamlı processin kórsetedi. «Jańa» (Efesslerge 4:24) hám «jańalanǵan» (Efesslerge 4:23) ushın grek sózleri hár túrli.
24-ayat bul jańa birlikti – «jańa ózlikti» yamasa bálkim jaqsıraq, «jańa adamdı» – «Qudayǵa muwapıq» (NKJV) hám «haqıyqatlıqtıń ádilligi hám muqaddesliginde jaratılǵan» (NASB) dep atap ótedi. Bul súwret Qudaydıń muqaddeslik hám ádillik standartlarına tolıq sáykes keletuǵın dóretiwshi háreketin ańlatadı. Elshi sonday-aq bul jańa ózliktiń qalay kórinetuǵının, yamasa qalay kórinetuǵının, moralıq ózgeriste túsindirdi, bul Qudaydıń ájayıp jumısı bir waqıtta júz berip atırǵanın ańlatadı. Pawıldıń úgitleri bizge nárselerdi Qudaydıń húrmeti hám Onıń xalqınıń pázileti ushın praktikalıq túrde sheshiwge járdem beredi. Bular biz hár bir sániyada ámelge asırıwımız kerek bolǵan ápiwayı kórsetpeler. Keliń, eki úzindini birge oqıylıq:
Biraq sizler Máshixshini sonday úyrenbedińiz, eger Onı esitken bolsańız hám Onıń ishinde haqıyqatlıq Isa ishinde bolǵanı sıyaqlı úyretilgen bolsańız; [yaǵnıy] sizlerdiń burınǵı minez-qulqıńızǵa muwapıq ózin aldawshı nápsilerge muwapıq buzatuǵın eski adamdı sheshkenińiz; hám aqılıńızdıń ruwhında jańalanǵanıńız; hám Qudayǵa muwapıq haqıyqıy ádillik hám muqaddeslikte jaratılǵan jańa adamdı kiygenińiz. —Efesslerge 4:20-24 JND
Bul Qudaydıń mektebinde barlıq dindarlar ushın shákirtler, yamasa úyreniwshiler sıyaqlı úyreniw processin kórsetedi. Bul dinge emes, bálki Onıń menen qatnasıqqa, hám Onıń sebebinen Onıń shákirtleri hám eriwshileri sıyaqlı bir-biri menen qatnasıqqa tiyisli. Jazıwlar Máshix Isanı – biz úyrenetuǵın hám bizde qáliplesip atırǵan (Galatiyalılarǵa 4:19-dı qarań), házir dańqlanǵan, Muqaddes Ruwh arqalı Ustaz bolǵan adamdı usınadı. Ol sonday-aq Qudaydıń tiri Kitabında hám Programmasında, eger men bul termindi Rabbiy Isa menen baylanıslı qollana alsaq, hár kún hám jaǵday ushın bizdiń sabaǵımız. Injil – Jazıwlar – tiri hám kúshli, hár bir bette Rabbiy Isamızdıń ullılıǵın usınadı!
Sonlıqtan, jalǵanlıqtı taslap, hár birińiz óz qońsıńız benen haqıyqattı sóyleńler, óytkeni biz bir-birimizdiń aǵzalarımız. Ashıwlanıń hám gúná etpeńler; ashıwıńızdı quyash batpasınsha saqlamańlar, hám shaytanǵa múmkinshilik bermeńler. Urı endi urlamasın, bálki óz qolları menen halallıq penen islesin, solay etip múhtaj bolǵan hár kim menen bólistiretuǵın nársege iye bolsın. Awzıńızdan hesh qanday buzıq sóz shıqpasın, bálki tek qurıw ushın jaqsı bolǵan, jaǵdayǵa sáykes keletuǵın, esitkenlerge pázilet beretuǵın sózler shıqsın. Hám Qudaydıń Muqaddes Ruwhın qayǵırtpańlar, Ol arqalı sizler qutqarıw kúni ushın múhirlengen edińiz. Barlıq ashshılıq hám ǵázep hám ashıw hám gúldir hám jala sizden alıp taslansın, barlıq jamanlıq penen birge. Bir-birińizge miyrimli bolıńlar, jumsaq júrekli, bir-birińizdi keshirińler, Quday Máshixte sizlerdi keshirgeni sıyaqlı. —Efesslerge 4:25-32 ESV
Jańa ózliktiń qáliplesiwi hám qurılıwı ushın bul úyreniw hám jańalanıw processı júdá tolıq hám nátiyjeli, óytkeni bul Qudaydıń programması. Keliń, Pawıl bizge bergen bul kórsetpelerge ámel eteyik, ózimizdiń hám basqalardıń abadanlıǵı ushın.
Onıń Jobasına Boysınıń
Jańa adamdı – jańa ózlikti – kiyiw ájayıp nátiyjelerge alıp keledi, olar Qudaydıń usılları hám resurslarınıń kúshin kórsetedi. Keliń, barlıǵımız «altın ushın barıwǵa» tayın bolayıq, geyde aytılǵanı sıyaqlı, hám Muqaddes Ruwhtıń bizde hám biz benen isine qarsı turmayıq.
