Rabbımız Isa Ózin Ashıw 2 hám 3-bólimlerdegi jeti shirkewdiń hár birine ózgeshe túrde usınadı, hám Onıń múrájáátı hár bir jıynalısınń moral jaǵdayına sáykes keledi. Óziniń joq Rabbına sadıqsızlıq penen hám Oǵan gúwalıq beriw ornına ózin maqtaw menen belgili Laodikeyaǵa, Qudaydıń Ulı Ózin «sadıq hám haqıyqıy gúwa» dep ataydı (Ashıw 3:14). Ol onıń bolıwı kerek bolǵan nárse edi. Rabbımız Filadelfiyaǵa ayıplawshı hesh nárse aytpadı, sonlıqtan Ózin oǵan «Muqaddes, Haqıyqıy» dep usındı, bul minezdi ol qandayda bir dárejede Isa ushın óz gúwalıǵında kórsetti.
Muqaddes
Qudaydıń Ulıń jerdegi hár bir qádemi Onıń muqaddesligine gúwalıq berdi, sebebi Onıń Qudaylıqtaǵı jolları Insanlıqtaǵı qádemlerinde kórindi, sebebi Ol Quday yamasa Adam sıpatında kórinsin, óz tábiyatına sáykes kelmewi múmkin emes edi. Qudaydıń óz áyyemgi xalqı menen bolǵan barlıq jollarında Onıń muqaddesligi kórnekli edi, hátte 1 Petrus 1:16-da keltirilgenindey, «Muqaddes bolıńlar, sebebi Men muqaddespen», Qudayǵa jaqınlasıwdıń hár bir jolı Onıń muqaddes talapları menen qorǵalǵan edi. Qudaydıń turar jayına baylanıslı hesh qanday nájislikke ruqsat etilmedi, shatırda yamasa ibadatxanada, ruxaniylerde yamasa xalıqta, solay etip Qudaydıń muqaddesligine gúwalıq bolıwı múmkin edi.
Qudaydıń Ulıń dúnyaǵa keliwi járiyalanǵanda, Onıń Insanlıǵınıń muqaddesligi Gabrieldiń sózlerinde qızǵanısh penen qorǵaldı,
Muqaddes Ruwx seniń ústińe túsedi, hám Joqarıdaǵınıń kúshi seni qaplaydı: sonlıqtan, senińnen tuwılatuǵın sol muqaddes nárse de Qudaydıń Ulı dep ataladı (Luka 1:35).
Mariya Muqaddes Ruwxtıń háreketi menen boyına aldı, hám onıńnan tuwılǵan nárse «sol muqaddes nárse» edi. Qudaydıń Ulıń insan bolǵan tábiyatı kámil Adamdıń tábiyatı edi, biraq onda gúná izi joq edi, hátte Injil aytqanınday, «Onda gúná joq» (1 Yuhanna 3:5). Sol muqaddes Birde azǵırıwǵa shaqıratuǵın gúná joq edi (Evreyler 4:15).
Bul dúnyada bolǵan waqtında Qudaydıń Ulı «muqaddes, zıyansız, nájissiz, gúnákarlardan bólek» edi (Evreyler 7:26). Óziniń miyrim-shápáát missiyasında gúnákarlar menen baylanısta bolǵanına qaramastan, Ol olardıń gúnásı menen nájislenbedi. Ol óz ruwxında gúná menen nájisleniwden góre, denesinde ala peske tiyiw menen nájisleniwden góre kóbirek nájislenbeytuǵın edi. Óz-ózinen muqaddes bolǵan, Onıń tábiyatında muqaddesliktiń qaytarıwshı kúshi bar edi, bul Onıń átirapındaǵı nájislikke qarsı turıwǵa múmkinshilik berdi, hám solay da gúnákarlardı Oǵan tartqan ájayıp miyrim-shápáát bar edi. Qudaydıń Ulınan basqa kim «Sizlerden kim meni gúnáda ayıplay aladı?» dep aytıwı múmkin edi (Yuhanna 8:46).
Patsha Dawıt Qudaydıń júregine sáykes adam edi, biraq Natan payǵambar onı gúnáda ayıpladı (2 Samuel 12:7). Quday Ayubtı «kámil hám tuwrı adam» dep ayttı, biraq Qudaydıń aldında bolǵannan keyin, Ayub ózi haqqında «Mine, men jamanman» hám «Men ózimnen jiyrenemen» dedi (Ayub 1:8; 2:3; 40:4; 42:6). Izaya, Izrailge olardıń jaman isleri ushın qáwip-qáterlerdi járiyalaǵan edi, Rabbımızdı óz dańqında kórdi hám ózi haqqında «Maǵan qáwip-qáter… sebebi men nájis erinli adamman» dedi (Izaya 6:5). Hátte Injildegi eń súykimli qaharmanlardan biri bolǵan Daniyel de ózi haqqında «meniń sulıwlıǵım menim ishimde buzılıwǵa aylandı» dedi (Daniyel 10:8). Simon Petrus «Men gúnákar adamman, Ya Rabbım» dedi (Luka 5:8), hám Milletlerge úlken Elshi ózi haqqında gúnákarlardıń baslıǵı dep jazdı (1 Timotey 1:15).
Tek ǵana muqaddes, gúnásız qurban gúná ushın usınılıwı múmkin edi. Musa ózin Sinay tawınıń eteginde Izraildi qutqarıw ushın usınıwı múmkin edi, hám Pawıl ózin et boyınsha óz áǵa-inilerin qutqarıw ushın qárǵıslaǵan bolıwı múmkin edi, biraq ekewi de Izrail ushın qutqarıwdı támiyinley almadı. Isa ǵana ilahiy talapqa juwap berdi, «nuqsansız hám kirshiksiz qozı» (1 Petrus 1:19), hám, Qudaydıń jaqsılıǵında, Ol «máńgilik Ruwx arqalı Ózin Qudayǵa nuqsansız usındı» (Evreyler 9:14). Isada Qudaydıń erkinligine sadıqlıq jolında kórsetilgen muqaddeslik, hám Onıń muqaddes qurban bolıwına múmkinshilik bergen muqaddeslik, ilahiy kúsh penen de kórsetildi, sebebi Isa «muqaddeslik Ruwxına sáykes, ólilerden tiriliw arqalı kúsh penen Qudaydıń Ulı» dep járiyalandı (Rimlikler 1:4).
Mine, Filadelfiyaǵa múrájáátta «MUQADDES» dep atalǵan Bul, biz házir isimiz bar Bolǵan, sebebi bul Qudaydıń Ulıń shirkewge baylanıslı minezi, hám Onıń joq waqtında Oǵan sadıq bolıwdı qáleytuǵınlardıń júreklerinde belgili bolǵan. Biz Oǵan uqsas bolıwımız kerek, Ol muqaddes bolǵanı sıyaqlı muqaddes, «Ol taza bolǵanı sıyaqlı» taza. Bul tek ǵana biz Onıń dańqta bolǵan jerinde Oǵan menen bánt bolǵanımızda, hám bul dúnyanı hám onıń nárselerin biykar etkenimizde, hátte et penen kirlegen kiyimnen de jiyrenkenimizde ǵana múmkin boladı (Yakob 1:27; Yahuda 23).
Haqıyqıy
Bizdiń qutlı Rabbımız Filadelfiyaǵa Ózin «HAQÍYQÍY» dep te ayttı. Jerde Ol Ózin «Haqıyqat» dep ayttı (Yuhanna 14:6), sebebi Onda Qudaydıń súyispeńlik tábiyatında hám adamlardıń miyrim-shápáát tábiyatında bolǵan barlıq nárse aytıldı. Isa sonday-aq «haqıyqıy Quday» edi, sebebi Ol Quday hám kámil Adam (1 Yuhanna 5:20). Qudaydıń Ulı adam qolları menen islengen barlıq jalǵan qudaylarǵa qarama-qarsı haqıyqıy Quday, biraq Ol sonday-aq Qudaydı tolıq ashıp bergen haqıyqıy Quday, sebebi Quday házir Ulda Ózi haqıyqıy bolǵanı sıyaqlı kórinedi, hám bunıń sebebinen Yuhanna 17:3-te Áke haqqında da «jalǵız haqıyqıy Quday» dep aytılǵan. Qudaydıń Ulı durıs ayttı, «Men hám Meniń Ákem Birbiz» (Yuhanna 10:30).
Biz Qudaydıń Ulına «Haqıyqıy» dep tolıq isene alamız, sebebi Ol hárdayım Birdey, «keshe, búgin hám máńgi» (Evreyler 13:8). Ol bul jerde Insanlıqta qanday bolǵan bolsa, házir Ákeniń taxtında otırǵan jerinde de sonday: Onıń miyrim-shápáátı, Onıń súyispeńligi, Onıń meyirimliligi, Onıń sadıqlıǵı, Óz adamlarına sadıqlıǵı, birdey. Onıń shákirtleri Oǵan bala sıyaqlı isenim menen súyendi, sebebi Ol hárdayım olardıń qamqorlıǵın qılıw ushın bar edi, olardıń hárdayım isenimli deregi. Simon Petrus Rabbımız tárepinen sınawǵa alınǵanda «Rabbım, biz kimge baramız?» dep aytıwına sebep bolǵan nárse bul sezim edi (Yuhanna 6:68): olardıń Isadan basqa isene alatuǵın hesh kimleri joq edi.
Eger Isa «Haqıyqıy» bolsa, shákirtler isene alatuǵın Bir bolsa, Ol Ákeniń isengen Qudaydıń qutlı Ulı edi, sebebi «Áke Uldı súyedi, hám barlıq nárselerdi Onıń qolına berdi» (Yuhanna 3:35). Qudaylıqtıń barlıq resursları Qudaydıń erkinligin orınlaw hám Ákeniń máńgilik niyetlerin támiyinlew ushın Ulına tapsırılǵan edi, hám jerdegi jolınıń aqırında, Ul Ákege «Men Seni jerde dańqladım: Sen maǵan bergen jumıstı tamamladım» dep ayta alatuǵın edi (Yuhanna 17:4). Qudaydıń Ulı shınında da HAQÍYQÍY, Quday Oǵan tapsırılǵan hár bir nársede tolıq isenimli dep tapqan jalǵız Bir.
Isadan basqa hár bir adam sátsiz boldı. Adam Eden baǵında óz baslıǵında sátsiz boldı; Nuh jerdiń basqarıwı oǵan tapsırılǵanda ózin basqara almadı; Musa sátsiz boldı hám wáde etilgen jerge kire almadı; Harun ruxaniy tártipti basqarıwda sátsiz boldı; Dawıt Izrail patshası sıpatında sátsiz boldı; hám dúnya patshalıqları berilgen Navuxodonosor haywan dárejesine túsiriliwi kerek boldı. Basqa hár bir adam, úlken yamasa kishi haqqında ne aytıwǵa boladı? Ilahiy húkim,
Adamǵa isengen hám etin óz qolı etken adam qárǵıslansın (Eremya 17:5).
Adamlar, qandayda bir dárejede, kerek bolǵanda óz joldaslarına isenedi, biraq kóbinese olar óz qayǵıları hám joǵaltıwları menen óz joldaslarınıń ózleri sıyaqlı isenimsiz ekenligin anıqlaydı.
Adamlarǵa isenimsizlik hám sátsizlikten Qudaydıń Ulına qaytıw qanday qutlı, Oǵan isenim etiwshi barlıq nárselerde ózin isenimli ekenligin dálilleydi. Júrek Isada quwanadı, biz Onıń bul jerdegi jolında hár bir qıyınshılıqtı qalay jeńgenin kóremiz, bul gúnákarlardıń Oǵan qarsı shıǵıwı bolsın, Shaytannıń Onı tutqınǵa alıw ushın quralı bolsın, yamasa Onıń shákirtleriniń hálsizlikleri bolsın. Qudaydıń Ulı turaqlı qádem menen krestke qaray ilgeriledi, Onıń júzi Ierusalimge qaray tas sıyaqlı qoyılǵan edi, ol jerde dushpan menen óz kúshinde jeńiw ushın, ol jerde gúná etiliw hám bizdiń gúnálarımızdı kóteriw ushın, hám Qudaydıń dańqı hám bizdiń qutlılıǵımız ushın barlıq nárselerdi islegen soń, Qudaydıń oń qolında joqarıda óz ornın iyelew ushın, «Muqaddes, Haqıyqıy», ol jerde bizdiń júreklerimiz Oǵan qáwipsiz isene aladı.
