“Lottıń hayalın este saqlań”
Lottıń hayalı haqqında
“Lottıń hayalın este saqlań” (Luka 17:32 KJV) — Bul Rabbimizdiń Genezis 19-ǵa baylanıslı salmaqlı pikirleri. Biz “Lottıń hayalı haqqında ne aytıwǵa boladı?” dep sorawımız múmkin. Ol Rabbimizdiń sózine tolıq boysınbawdıń aqıbetiniń máńgilik gúwası bolıp turadı, óytkeni Qudaydıń sózi bul jerde ne bolatuǵının járiyalaǵan. Lottıń hayalı kóp jannıń súwreti: olar qutqarılıwdı qáleydi, biraq olar qáwipsizlik noqatına jetpegen. Rabbimiz olardıń hár birine: “Lottıń hayalın este saqlań”,— deydi. Ol qutqarılıwdı qáledi me? Ha. Ol joq bolıwdan qashıwdı qáledi me? Ha. Ol onnan qashıw ushın háreket etti me? Ha. Ol onnan qashtı ma? Joq! Ol qutqarılıwı múmkin edi, biraq ol qutqarılmadı, hátte ol qalalardaǵı húkimge ushıramasa da. Lottıń hayalına bir tamshı da kúkirt yamasa ot túspegen, biraq ol kesip taslandı.
Lottıń hayalı haqqında eki noqat bar dep esaplayman: ol iseniwsiz, hám ol boysınbawshıedi. Qádirli qutqarılmaǵan oqıwshı, siz de sonday emespe? Siz Qudayǵa isendińiz be? Siz Injilge boysındıńız ba? Siz boysınbaǵanıńızdı bilesiz! “Lottıń hayalın este saqlań.”
Onıń biybárqlıǵı, onıń suwıq júrekliligi sebepli, ol duz ústinə aylandırıldı (26-ayattı qarań). Ol eki júzli edi: ol qaladan ketken sıyaqlı kórindi, tawǵa barıp atırǵanday kórindi, biraq onıń júregi qalada edi. Lottıń hayalı húkimniń keletuǵınına isenbedi. Ol óz júreginde: “Men onıń belgisin kórmeymen; men artqa qarap, ol adamlar aytqan sózlerdiń durıslıǵın kóreyin”,— dedi. Lottıń hayalı artqa qaradı hám sol jerde óldi.
Kelejek húkim
Húkim keldi me? Ha! Lottıń ulı hám tegislik qala-awılları pútkilley joq etildi. Quday masqaralanbaydı; Ol aytqanın isleytuǵın! Rabbimiz: “Lottıń dáwirindegidey… Adam Balası ashıqqa shıqqanda… sonday boladı”,— dedi (Luka 17:28,30). Bul Rabbimizdiń óz ergenleri ushın hawaǵa keliwi emes, bálkim Onıń olarmen birge jerge, mıń jıllıq húkimlerden aldın keliwi.
Dúnyanıń Másihke qarsı sońǵı háreketi Onı eki jınayatshı arasındaǵı krestke mıqlaw boldı. Dúnyanıń Másih haqqında kórgen sońǵı nársesi Onıń eki urlıqshı arasında óliwi edi. Olar Onıń ólilerden tirilgenin kórdi me? Joq! Olar Onı tiriliwde kórdi me? Joq! Olar Onı dańqta kórdi me? Joq! Iman Másihni kóredi, biraq dúnya Onı sońǵı ret krestte kórdi, oǵan olar jaman qolları menen mıqlaǵan edi. Dúnya Onı keyingi ret Luka 17 aytqan kúnde kóredi, Ol qayta kelip, húkimniń “óz ájayıp jumısına” qol urǵanda (Ishaya 28:21).
Dostım, húkimniń keletuǵının bilesiz be? Dúnya ólim jazası shıǵarılǵannan keyin hám onıń orınlanıwı arasındaǵı qatılǵa uqsaydı. Ayıplanǵan ol óz jınayatı ushın tóleytuǵın waqıttı kútedi. Dúnya sonday; onıń jaǵdayı bekitilgen. Biraq dúnya ushın jazadan hám onıń orınlanıwı arasında jeke adamlardıń basına ne keledi? Qashıw jolı! Siz sol qashıw jolın qabıl etpegenler, “Lottıń hayalın este saqlań.” Ol qashıw jolı bar ekenin bilgen hám onı qabıl etpegen adam edi! Perishteler onı Sodomnan súyrep shıǵardı, biraq bul onı Qudaydıń húkiminen qutqarmadı, óytkeni ol hesh qashan tawǵa jetpedi. Yarım jol jetkiliksiz; yarım jolda qáwipsizlik joq. Biz keletuǵın húkim haqqında xabar alıp kelemiz, biraq ol túspegenge shekem siz ushın qashıw jolı bar, eger siz onı qabıl etseńiz.
Siz: “Men dúnyanıń húkim etilgenin kóriwge jetpeymen dep oylayman”,— dewińiz múmkin. Álbette, Rabbimiz úlken húkim kelgenge shekem sizi kesip taslawı múmkin. Rabbimiz: “Sodomdı este saqlań”,— demedi, bálkim “Lottıń hayalın este saqlań”,— dedi. Hayal óziniń qorqınıshlı aqılsızlıǵı sebepli qutqarılıwı múmkin edi. Ol qutqarılıwǵa júdá jaqın edi, biraq ol qutqarılmadı! Lottıń hayalı Qudaydıń qolı menen húkimde kesip taslandı, óytkeni ol xabarǵa isenbedi. “Lottıń hayalın este saqlań” degen sóz qanday salmaqlı.
“Shıǵıń!”
Genezis 19:12 de: “Adamlar Lotqa: ‘Bul jerde basqa kim bar? Kúyewiń, ulıń, qızlarıń hám qalada neń bolsa, olardı bul jerden shıǵar’,— dedi”,— delingen. Siz shańaraǵıńızdaǵı jalǵız adam sıńız ba? Sizde ele qutqarılmaǵanlar bar ma? Quday: “Olardı shıǵarıń; olardı dúnyadan shıǵarıń; olardı óliler dúnyasına baylap turǵan qáweterli siqırdı buzıń, olardı uslap turǵan shınjırdı bosatıń; olardı Isaǵa alıp keliń”,— deydi. Qudaydıń qálewi barlıǵınıń Másihke keliwi.
“Dúnyadan shıǵıń?” Ha, pútkilley shıǵıń, óytkeni eger júregińiz dúnyadan tıs bolsa, siz moral jaqtan bul kórinisten tıs sıńız. Másihti bilgen, júreginde Rabbimizdiń muhabbatınıń quwanıshına iye bolǵan Másihshi házirgi kórinisten pútkilley tıs. Eger ol onıń menen bánt bolsa, bul jannı onnan shıǵarıw ushın.
Júregimdi dúnyadan qalay shıǵaram? Men Másihke bir kóz qıstım. Men Onıń krestte jumıs islep atırǵanın kóremen men ushın sol arqalı men keletuǵın húkimnen qashıp qutıla alam. Ólilerden tirilgennen keyin, Ol dańqqa qayttı. Menıń júregim sol jerde, Ol turǵan jerde Oǵan tartıladı hám dúnyadan pútkilley alıslaydı. Úy, onda, menıń júregimdi jeńgen Ol turǵan orın, hám bul kórinis men ushın shólistanǵa aylanadı, óytkeni Ol onda joq.
Tolıq qulaq salıń
Quday húkim etpes burın hárdayım eskertedi; hám siz, dostım, kóp eskertiwlerdi esitpedińiz be? Genezis 19-da Qudaydıń miyrimine qarań. Perishteler Sodomǵa jol taptı hám, aytqanday, Lottıń úyine evangelistler boldı. Ne keletuǵının járiyalaǵanda, olar qáwipsizlik ornına isharat etti.
Qudaydıń ne islegenin oylań! Húkim kúni dúnyaǵa túspegenge shekem, Onıń óz Ulı kirip, krestte bir jumıs isledi, sol arqalı gúnákar qashıp qutılıwı múmkin. Qashıw jolı bar, hám Quday isleytuǵın, Muqaddes Ruh isleytuǵın, hám Rabbimizdiń xızmetkerleri bizdi qáwipsizlik ornına alıp baratın jolǵa salıw ushın isleytuǵın. Qudaydıń Qutqarushı jibergenligi faktı bizge qutqarıw kerek ekenliginiń dawlasıp bolmaytuǵın dálili, hám eger biz Másihke jeńil qarasqan bolsaq, eger biz “sonday úlken qutqarıwdı biybárq qaldırsaq” (Evreylerge 2:3), qalay qashıp qutılamız?
Siz xabardı kóp ret esitpedińiz be, biraq siz ele de ózgermedińiz be? Men perishteler sıyaqlı qolıńızdan uslap, sizi alıp shıǵıwǵa tayın bolaman, óytkeni siz Lot sıyaqlı, ele de kechikpeksiz. Siz húkimniń keletuǵının biykar etpeysiz, biraq siz kechikpeksiz. Neshige jannıńız haqqında sonday biybárq bolasıńız? Siz Qudaydıń Sózin oqıǵanıńızdı, Muqaddes Jazıwdı isenetuǵınıńızdı, Quday Ulıńıń tókilgen qanı hám óliminiń haqıyqatına isenetuǵınıńızdı, húkim kúni keletuǵınına isenetuǵınıńızdı aytıwıńız múmkin. Eger siz tek Muqaddes Jazıwdı isenetuǵınıńızdı aytsańız, siz dúnyada hám dúnyadan sıńız. Dúnya kimniń oǵan tiyisli ekenin jaqsı biledi, hám Quday da biledi. Quday Lottıń sol nájis kóriniske – Sodomǵa tiyisli emesligin bildi, hám Ol “ádil Lottı, jamanlardıń nájis sózleri menen qıynalǵan Lottı qutqardı” (2 Petrus 2:7). Perishteler Lotqa: “Tur, shıǵıń” (Genezis 19:12),— dedi. Hám sizge, qutqarılmaǵan jan, men: “Tur, shıǵıń”,— deymen.
Adamlar dúnyanıń rawajlanıwı haqqında sóyleydi. Rawajlanıw qay jerde? “Oh,” siz aytıwıńız múmkin, “ilimge, oylap tabıwlarǵa, jaqsılanıwlarǵa qarań.” Biraq, balalar jaqsı minez-qulıqlı ma? Jumısshılar isenimli me? Basshılar kóbirek itibarli hám itibarli ma? Er adamlar kóbirek názik pe? Hayallar kóbirek aqıllı ma? Joq! Dúnya úlken rawajlanıwda, biraq nege? Húkimge! Sodom rawajlanbadı ma? Ha, hám birden húkim etildi. “Lottıń dáwirindegidey… Adam Balası ashıqqa shıqqan kúnde sonday boladı” (Luka 17:28,30). Lottıń dáwirinde adamlar basların maqtanısh penen kóterip, Qudayǵa qarsı shıqtı, házir de sonday. Húkim sol waqıtta keldi, hám ol bul kóriniske de álbette keledi. Biraq bul húkim men házir basımadıq nárseni emes. Lottıń hayalı hesh qashan bul húkimdi basdan keshirmedi; ol kesip taslandı. “Lottıń hayalın este saqlań.”
Lottıń kúyewleri keletuǵın húkim haqqındaǵı sózge isenbedi; olar: “Eger siz qaladan ketetuǵın bolsańız – dúnyadan waz keshetuǵın bolsańız – biz ketpeymiz”,— degendey boldı. Olar qaldı hám ózleri qálegen húkimde joq boldı. Lot: “Tur, bul jerden shıǵıń; óytkeni Rabbimiz bul qalanı joq etedi”,— dedi (Genezis 19:14). Biraq kúyewleri ne dep oyladı? Olar onı aqılsız dep oyladı hám olardıń kúlki ushın aqılsız bolıp atır dep oyladı. Olar onı masqaramadı, “biraq ol óz kúyewlerine masqara etken sıyaqlı kórindi” (14-ayattı qarań). Olardıń qalası awdarılıwı múmkinligi aqılsız edi; keletuǵın húkimniń belgisi joq edi. Olar qashıw jolı haqqında aytqan xabardı qabıl etpedi hám onıń awdarılıwında joq boldı. Bul pútkilley iseniwsizlik edi. Injil sizge masqara etken sıyaqlı kórindi me? Muqaddes Jazıwlardı izleń hám bul nárseniń durıslıǵın kóriń.
Men sizi masqaramayman; men sizi eskertemen hám óz janımdı da qutqaramen. Eger siz ot kóliniń ishine túsip ketseniz – eger siz Másihke kelmeseńiz, túsip ketesiz – siz onıń tereńliginde hesh qashan eskertilmedińiz dep ayta almaysız. Oh, Isaǵa qashıń, tawǵa qashıń, “Ómirińiz ushın qashıń!” (17-ayattı qarań).
Bálkim siz: “Men turǵan jerimde qalıwdı qáleymen”,— deysiz. Júdá jaqsı, biraq siz hesh qashan eskertilmedińiz dep ayta almaysız. Siz: “Másihshiler izbe-iz emes”,— deysiz be? Men onı moyınlayman; biraq Qudaydıń sózleri durıs pa? Másihshiler izbe-iz bolmaǵanı ushın isenbegenińiz sizge hesh qanday teselli bermeydi. Turıń! Ómirińiz ushın qashıń; Rabbimizge házir qashıń, áytpese basqa múmkinshilikke iye bolmaysız.
“Oh, biraq,” siz aytasız, “siz Rabbimizdiń tez arada keliwin kútmeytuǵın sıyaqlısız, sonday ma?” Men Onı hár bir sániyada kútemen, hám men sizge aytayın, eger Ol búgin tún kelgen bolsa, erteń siz isenesiz. Siz nege isenesiz? Siz Shaytannıń injiline isenesiz. Siz isenetuǵın bolasıńız, biraq siz jalǵanǵa isenesiz. Rabbimiz óz ergenleri ushın kelgennen keyin bul jerdegi barlıq adamlarǵa: “Quday olardıń jalǵanǵa iseniwi ushın olardı kúshli aldawǵa jiberdi” (2 Salonikalılarǵa 2:11),— deydi. Men Shaytannıń injiliniń bir bólegi sizge: “Siz jaqsı sıńız”,— bolatuǵınına hesh qanday gúman etpeymen. Shaytan: “Siz jaqsı rawajlanıp atırsız, endi qıyınshılıq tuwdıratuǵınlardan qutılǵanıńızdan keyin”,— deydi.
Sol atalǵan qıyınshılıq tuwdıratuǵınlar Másih penen birge bolıw ushın alıp ketilgen boladı. Dúnya Másih ergenlerisiz dawam etedi. Ul hám qızlar endi ózgergen ata-anaları tárepinen qıyınshılıqqa ushıramaydı, aǵa-iniler endi ózgergen apa-sińlileri tárepinen qıyınshılıqqa ushıramaydı. Qıyınshılıq tuwdıratuǵınlar ketken boladı. Eger siz sol waqıtta bul jerde bolsańız, siz shaytanlıq, názik tınıshlıqtan lázzet alıw ushın qaldırılǵan bolasıńız, jannıńız haqqında hesh nárseden qıyınshılıq kórmey, bir kún kelip oylap tabılǵan qáwipsizlik kóbiki jarılıp, tez joq bolıw túsip, qashıw múmkinshiligi bolmaydı.
Oh, turıń! Házir qashıń, múmkinshilik bar waqıtta! Siz uzaq waqıt kechikpedińiz be? Endi kechikpeń. Rabbimiz qolın sizge qoyıp, sizi alıp shıǵıwı múmkin. Siz ekiylengenler – sheshim qabıl etpegenler – jannıńız haqqında házirge shekem jiddiy bolmaǵanlar, oh, ekiylenbeń, kechikpeń, áytpese húkimge kiresiz. “Lottıń hayalın este saqlań”, áytpese Qudaydıń miyrimi júdá uzaq waqıt itibarǵa alınbay qaladı, hám Ol endi miyrim emes, bálkim húkim kórsetedi.
Qudayǵa shúkir, siz ele de tirisiz, Injil waz etilip atırǵan jerde. Eger siz keshe ólgen bolsańız, siz tozaqta bolatuǵın edińiz! Siz yarım sheshim qabıl etkenler, “Lottıń hayalın este saqlań.” Siz Qudaydıń qolın biykar etesiz be, ol sizi házir Isaǵa tiyip, alıp baratuǵın edi?
Perishteler Lottıń shańaraǵın qala sırtına súyrep shıǵardı, biraq qala sırtı qáwipsizlik emes, dúnyadan tıs bolıw qáwipsizlik emes. Eski ádetler menen baylanıstı úziw qáwipsizlik emes; jaqsı sheshimler qabıl etiw qáwipsizlik emes. Siz tawǵa barıwıńız kerek – Másihke jetisiń!
Taw, menıńshe, Ibrahimniń Quday menen birlesken jeri menen birdey. Taw Másihniń tipik kórinisi – qáwipsizliktiń jalǵız ornı, Qudaydıń qutqarıwı, ólilerden tirilgen, gúnákardıń dostı. Qudaydıń sizge bolǵan úgitine qulaq salıń: “Ómirińiz ushın qashıń” (Genezis 19:17). Qudaydıń eskertiwine de qulaq salıń: “Lottıń hayalın este saqlań.” Rabbimiz sizi onıń hám onıń salmaqlı aqıbeti menen eskertiwge shaqıradı.
Ol jolǵa shıqtı, biraq hesh qashan tawǵa jetpedi. Másihten basqa hesh nárseniń jannıńızdı qutqara almaydı; qáweter sizi qutqarmaydı, qutqarılıwdı qálew sizi qutqarmaydı. Lottıń hayalı qaladan shıqtı, biraq hesh qashan qutqarıw noqatına jetpedi. Ol esitken nársesinde haqıyqat bar ma hám ele de Sodomǵa qayta ala ma dep kóriw ushın artqa aylandı. Házir ol haqıyqıy bolmaǵan, durıs bolmaǵan, júregi menen xabarǵa isenmegen jannıń ústindegi Qudaydıń ádil húkiminiń gúwası. Aytıń, sizde de sonday boladı ma? Másih hám taw shıńı hám qáwipsizlik boladı ma, yamasa tegisliktegi húkim, yaǵnıy máńgilik húkim be? Siz: “Men bul haqqında oylayman, siz aytqan nárseni oylayman”,— deysiz be? Onda men sizge qaytadan: “Lottıń hayalın este saqlań”,— deymen, Quday: “Tawǵa qashıń” (17-ayattı qarań),— degende shetke burılǵan adam.
Másihke jetisińiz kerek. Siz qansha jaqın kelgenińiz emes, bálkim siz Oǵan jetkenińiz be? Men Lottıń hayalınıń Soarǵa qansha jaqın ekenin bilmeymen; ol qala dárwazalarınıń sırtında bolıwı múmkin edi hám onıń kúyewi kirip atırǵan edi, biraq ol hesh qashan kirmedi.
Men sizdiń qay jerde ekenińizdi bilmeymen. Siz Másihten bir neshe santimetr uzaqlıqta bolıwıńız múmkin, biraq men sizge aytayın, eger siz Másihten bir túp shashıńızdıń eni qadar uzaqlıqta bolsańız, sol bir túp shashıńızdıń eni sizdiń máńgilik lánetleniwińizdi támiyinleydi. Siz hám Lottıń hayalı birdey jaǵdayda bolasıńız, Qudaydıń aqılsız aqılsızlıq ústindegi ádil húkiminiń máńgilik estelikleri. Siz qutqarıwdı qabıl ete alatuǵın edińiz, biraq siz qabıl etpedińiz.
Quday sizdiń ústińizde kechikedi, sizi shaqıradı, sizi súyrep shıǵarıwdı qáleydi, sizi taw shıńına kórsetedi, sizi Másihke kórsetedi. Ol: “Qalmań”,— deydi, “toqtamań yamasa ekiylenbeń, siz sol noqatqa, dańqtaǵı tirilgen Másihke jetpegenge shekem qáwipsizlik, tınıshlıq yamasa qáwipsizlik ornı joq.”
Siz: “Lot Soarǵa jetpedi me?”— dep soraysız. Ha, hám ol sol jerde qáwipsizlikke eristi, biraq ol tınıshlıqqa erismedi. Ol qáwipsizlikke iye edi, biraq ol tınıshlıqqa iye emes edi. Ol Soarda gúmanlar hám qorqınıshlarǵa iye edi, hám tez arada tawǵa ketti.
Soarǵa kiriw, qutqarılıwdı qálegen, biraq dúnyanıń bir bólegin de qálegen adamlarǵa uqsaydı. Lot yarım júrekli bolıp: “Ol kishkene emes pe?”— dedi (20-ayattı qarań). Men taza kesiwim kerek pe? Soarda bolıw qayǵılı nárseni bildiredi, óytkeni bul Shaytannıń haqıyqıy ózgergen adamlardıń túsip ketiwin qálegen bir túrli orı. Ol olardıń dúnyanıń bir bólegin ózleri menen alıp ketiwin qáleydi. Ol olardı: “Másih ushın júdá haqıyqıy, júdá ashıq bolıw durıs emes”,— dep aytadı.
Oh, dostım, ómirińiz ushın qashıń hám tawǵa qashıń; Másihke jetpegenge shekem hesh qashan tınıshlanbań. Artqa qaramayın, “Lottıń hayalın este saqlań.” Tútin shıǵıp turǵan ólikler, janıp turǵan qala hám pútkil tegislik boyınsha kúller Qudaydıń eskertiwine isenbewdiń pútkilley aqılsızlıǵın aytatuǵın nárseni bildirdi. Ele basqa bir nársede bar edi. Eger sol kúni bir sayaxatshı Sodomǵa jaqınlasqan bolsa, onıń kózine ájayıp kórinis túsedi – duz ústin! Kúygen be? Joq! Qaralǵan ba? Joq! Qalalarga túsip ketken otlı húkimniń duz ústine tiygenligi haqqında hesh qanday belgi joq edi. Biraq, ol yarım jolǵa barıwdıń, yarım iseniwdiń, derlik sheshim qabıl etiwdiń, biraq tek derlik aqılsızlıǵınıń gúwası bolıp turdı. “Lottıń hayalın este saqlań.”
Házir sheshim qabıl etiń
Kim bolsańız da, házir Másih ushın sheshim qabıl etiń! Rabbimiz búgin tún esikti jabıwı múmkin dep oylań, siz qay jerde bolatuǵın edińiz? Siz, bir kúni Másihshi bolıwdı qálegenler, Másihshi bolıwdı jaqsı nárseni bildiredi dep oylaǵanlar, “Lottıń hayalın este saqlań.”
Siz ekiylenip turǵanlar, sheshim qabıl etpegenler hám dúnyanıń talapların bilgenler, Lottıń hayalın oylań – qutqarıw jolında, biraq hesh qashan oǵan jetpegen, bir sániyaǵa dúnyaǵa arqa burǵan, biraq qaytadan burılǵan. Men sizden házir sheshim qabıl etiwińizdi ótinemen. Jol ashıq; Rabbimiz sizi shaqıradı; evangelist sizden ótinish etedi. Quday sizi úgit etedi, hám Shirkew sizi qarsı aladı. Burılıń; gúnáńızdı moyınlań; ayıbıńızdı moyınlań; qáwipińizdi moyınlań. Isaǵa keliń!
Ol sizi qabıl etedi hám keshiredi. Siz Onıń qutqarıwın, qáwipsizligin hám tınıshlıǵın bilesiz. Sizge tek bir nárseni islew qaldı: Másihke jetisiń, Másihke erisiń, Másihke iseniń.
Máńgiliktiń uzaq tańsız túninde Lottıń hayalınıń qarama-qarsısı bolıwǵa qalay shıday alasıńız? Hám bul ne? Qutqarıw kóz aldında joǵalǵan, ashiq aspan esiginen ótip, shúńqırǵa túsip ketken adam. Oh, bunday táǵdirge qáwip etpeń! Házir keliń – házir burılıń!
Lottıń hayalın este saqlań, solay etip siz hesh qashan oǵan uqsamaysız. Rabbimiz sizge Qudaydıń sózin esitiwge hám Onıń Ulına iseniwge násiyp etsin.
Másihshiler bolǵan bizler ushın, eger Rabbimizdiń qaytıwına bir kún qalsa, biz bul perishteler sıyaqlı ne islewdi biliwimiz múmkin, qutqarıw xabarı arqalı biz bilgen adamlardı dúnyadan súyrep shıǵarıwǵa hám olardı Másihke tartıwǵa umtılıwımız múmkin.
“Lottıń hayalın este saqlań.”
