Pawıldıń Korinftegi xızmeti: On ruwxıy málemlini emlew

Pawıldıń Korinftegi xızmeti — On «málemli» emlendi

1 Korinflilerge 6:9-11-de elshi Pawıl Korinftegi imanıwshılardıń geyparaları qutqarıwınan aldın bolǵan on túrli gúnákarların sanap ótti. On sanı insannıń Quday hám Onıń jaratılısı aldındaǵı, sonday-aq barlıq adamlarǵa qaraǵandaǵı juwapkershiligin bildiredi. Rimlilerge xat insannıń nátiyjesizligin, yaǵnıy hámmeniń gúna islegenin hám ózlerin hesh qanday emsiz tapqanın doktrinalıq jaqtan dálilleydi (Rimlilerge 1:28-32, Rimlilerge 3:23).

Biraq, Korinfte kóp adamlar Pawıldıń Xristos xochqa kerilgeni Qudaydıń kúshi hám danalıǵı ekenligi haqqındaǵı xabarın esitkende gúnálarınan táwbe etti (1 Korinflilerge 1:18-31). Olar Qudaydıń ájayıp miynet hám emleniwine iye boldı, Onıń Sózi olardı isentirdi. Bul adamlar Qudaydıń qutqarıw xabarın qabıl etti hám Oǵan qaytarıldı. Bulardıń hámmesi bizdiń dańqlanǵan Rabbimiz Isa Mesihtiń aspanlardaǵı xızmetiniń nátiyjesi edi, Ol Óz Ruwxı arqalı Pawıl arqalı iskerlik júrgizdi, geypara Izrail xalqı ele de óz Mesihińin biykar etse de.

Jer júzindegi xızmetiniń basında Rabbimiz málemlini emledi – bul keramet Onıń Mesih ekenligin dálilledi (Matta 8:1-4). Haqıyqatında da, sol waqıtta ravvinler Mesih kelgennen keyin Onıń kim ekenligin kórsetiw ushın isleytuǵın birneshe kerametlerdi sanap ótti. Qudaydıń Mesihi (Yesaya 35:5-6). Waqıttıń tolıq bolıwında Ol keldi (Galatiyalılarga 4:4) hám sol kerametlerdi isledi, biraq basshılar olardı Shaytanǵa baylanıstırdı yamasa berdi hám Isanı onıń quralı dep ayıpladı (Matta 9:34, Matta 12:24). Kápir! Sonıń menen birge, jer júzindegi jumısınıń aqırına jaqın, birneshe sóz arqalı Rabbimiz Isa on málemlini bir waqıtta emledi. Olardıń tek birewi, Samariyalılıq, Oǵan minnetdarshılıq bildiriw ushın qaytıp keldi (Luka 17:12-19). Qanday qayǵılı!

Pawıldıń Korinftegi On Málemlisi

Emlewge bolmaytuǵın málemli keselligi insannıń gúnákar sıpatındaǵı jaǵdayın súwretleydi, hesh qanday emsiz (Jeremiya 17:9-ǵa qarań)1 – yaǵnıy, iláhıy aralasıw, Qudaydıń suveren miynetinen tısqarı. Elshi «ádilsiz» (1 Korinflilerge 6:9) terminin Korinftegi ruwxıy málemlilerdiń Quday aldındaǵı ulıwma jaǵdayın súwretlew ushın qollandı, bul barlıq adamlar ushın – evreyler hám basqa milletler ushın da durıs (Rimlilerge 3:10). Pawıl olardıń burınǵı jaǵdayına tán bolǵan on anıq gúnánı atadı, bul bizdiń qulap túsken nálsilimizdiń qayǵılı nátiyjesizligin kórsetti. Bul on gúna Rimlilerge 3:10-23-tiń haqıyqatın tastıyıqlaydı hám onı qorqınıshlı detallarda súwretleydi. Tómendegi dizimde kursiv penen jazılǵan sózler 1 Korinflilerge 6:9-10 (NKJV) den alınǵan, birneshe qısqa túsindirmeler yamasa pikirler qosılǵan. Biz hár bir áwlad bul máselelerge dus keletuǵının túsinemiz, geypara jaǵdaylar úlken ayırmashılıqqa iye bolsa da.

• Zınaqorlar – jınıslıq azǵınlıq penen shuǵıllanatuǵın er adamlar yamasa hayallar, kóbinese butparastlıq penen baylanıslı (1 Korinflilerge 10:7-8).
• Butparastlar2 – butlarǵa tabınıwshılar, biraq tek ǵana músinler yamasa sonday nárseler menen sheklenbeydi.
• Zınaqorlar – nekeden tıs jınıslıq iskerlik penen shuǵıllanatuǵın nekeli adamlar.
• Gomoseksuallar – bir jınıslı adamlar bir-biri menen jınıslıq qatnasta bolatuǵınlar, ádette butparast ibadatxanalar ishinde yamasa sırtında.
• Sodomlıqlar – sol waqıtta butparast ibadat penen baylanıslı bolǵan gomoseksual ámeliyatınıń basqa bir túri menen shuǵıllanatuǵınlar.
• Urılar – hár túrli jaǵdaylarda Qudayǵa yamasa kórshisine tiyisli nárselerdi alıp ketetuǵın adamlar.
• Tamahorlar – tamahorlıq yamasa nápsilik, butparastlıqtıń bir túri (Efislilerge 5:5), Qudaydıń yamasa adamlar huqıqların buzıw.
• Ishimlikkeshler – alkogolden paydalanǵanda ózin basqara almaytuǵın adamlar (óz-ózinen ruqsat etilgen), bul adamdı mas etedi.
• Jaman sóylewshiler – jalǵan sóylewshiler, Quday yamasa kórshisi haqqında bilip turıp jalǵan gúwalıq beriwshiler.
• Qorqıtıp alıwshılar – aldawshılar, kelispewshilik yamasa zulımlıq arqalı birewden nárselerdi tartıp alǵanı ushın yamasa olardıń nızamlı túrde tiyisli bolmaǵan nárselerdi kúsh penen alǵanı ushın ayıplı (1 Korinflilerge 5:9-13-ke qarań).

Joqarıdaǵı on bántte kórsetilgen minez-qulıq túrleri Korinflilerdiń qutqarıwınan aldınǵı jaǵdayın súwretledi. Pawıl bul nárselerdiń endi olardıń arasında máseleler sıpatında tabılmawı kerek ekenligin úyretti (11-bánt). Neshige? Sebebi imanıwshılar sıpatında, Pawıl 1 Korinflilerge 6:11-de jazǵanday, olar:

• Juwılǵan – Mesihtiń qanı arqalı (sudlıq jaqtan, bir ret hám máńgi) hám Sózdiń suwı arqalı3 (moral jaqtan);
• Muqaddes etilgen – bul dúnyada Quday ushın ajıratılǵan (Evreylerge 2:11, Evreylerge 10:10-ǵa qarań); hám
• Aqlaǵan – Rimlilerge 3–8-de doktrinalıq jaqtan úyretilgenindey, muqaddes hám ádil Quday tárepinen ádil dep járiyalanǵan.

Quday aldındaǵı pútkilley jańa jaǵdaydıń bul úsh aspekti Onıń suveren aralasıwın bildiredi, bul Mesihtiń xochtaǵı orınlanǵan jumısına, sonday-aq Onıń ólimi hám tiriliwine tiykarlanǵan. Bul úshewi islendi:

• Rabbimiz Isa atınan, Ol bul jer júzinde joq, biraq dańqtaǵı Adam sıpatında iskerlik júrgizedi;
• Bizdiń Qudayımızdıń Ruwxı arqalı jer júzinde iskerlik júrgizedi (1 Korinflilerge 6:11) imanıwshılar ishinde hám olardıń arqalı (1 Korinflilerge 3:16); hám
• Qudaydıń huqıqlarına boysındırılǵan, Quday menen uyqaslastırılǵan hám Onıń patshalıǵına kirgizilgen imanıwshılar ishinde.

Qudaydıń miynetiniń bul háreketleri barlıq imanıwshılarǵa qollanıladı hám olarda Quday iskerlik júrgizgende olarda turaqlı tásir qaldıradı. Ol olardı shaqırǵanda, Korinflilerdiń jaǵdayı tómendegishe juwmaqlanǵan edi: kóp danalı, kúshli yamasa asıl adamlar joq edi. Kerisinshe, olar hálsiz, aqılsız, jámiyettiń eń tómengi qatlamında, jek kórilgen hám hesh nárse dep atalǵan edi (1 Korinflilerge 1:26-28). Sonıń menen birge, qutqarılǵan hám ózgertilgen olar endi Qudaydıń miynetiniń qolaylı hám paydalı quralı bolǵan edi.

Aspandaǵı Ustaz Óz Qulın Xoshametledi

«Rabbimiz tún boyı Pawılǵa kóriniw arqalı sóyledi: «Qorqpa, sóyle, úndeme»» (Elshilerdiń isleri 18:9). Tekstte bul «tún boyı» bolǵanı aytılǵan, bul waqıtta dushpan Pawılǵa hújim etiw ushın arnawlı paydalanǵan. Biraq, sol túnniń ózinde Rabbimiz Pawılǵa sóylep, oǵan jumısın dawam ettiriw ushın kerekli isenim hám xoshamet berdi. Bul esabat Mesihtiń Pawılǵa kóriniwde kóriniwi yamasa basqa detallardı basım etiw ushın berilmegen. Kerisinshe, ol Rabbimizdiń oǵan bergen xabarınıń mazmunın basım etedi, Ol dańqtan tuwrıdan-tuwrı sóylep:

• «Qorqpa» – Rabbimizdiń Pawılǵa xoshameti;
• «Sóyle hám úndeme» – Rabbimizdiń Pawılǵa máslaháti;
• «Men sen menenmen» – Rabbimizdiń Pawılǵa kepilligi;
• «Hesh kim saǵan hújim etpeydi yamasa zıyan keltirmeydi» – Rabbimizdiń Pawılǵa wádeleri;
• «Bul qalada meniń kóp adamlarım bar» – Rabbimizdiń Korinf ushın rejesi (Elshilerdiń isleri 13:48-ge qarań).

Korinfte kóp adamlar qutqarılǵan edi, hám kóbirek adamlar eredi (Elshilerdiń isleri 18:10). Olardıń geyparaların biz atı menen bilemiz: Sosthenes, Chloe, Crispus, Gaius, Stephanas óz úy-ishleri menen, Fortunatus, Achaicus (1 Korinflilerge 1:1,11,14,16, 1 Korinflilerge 16:15,17). Gaius Justus bolıwı múmkin (Elshilerdiń isleri 18:7-ge qarań), ol Pawıldı hám óz úyinde jıynalıstı qabıl etken. Tertius Korinftegi Pawıl diktovka etken uzın Rimlilerge xattı jazǵan aǵa edi. Onnan tısqarı, biz Erastus, qala qaznaxanashısı hám Quartus aǵa haqqında oqıymız, olar Rimdegi áwliyelerge sálem jiberiwde birge atalǵan (Rimlilerge 16:21-23). Bul bólim Timotey Pawıl menen birge bolǵanın kórsetedi, ol 1 Korinflilerge xattı jazǵanda, sonday-aq Jason, Pawıldıń Tesalonikadaǵı qabıl etiwshisi (Elshilerdiń isleri 17:7). Korinf port qalası Cenchrea-dan Phoebe Rimdegi áwliyelerge usınıladı (Rimlilerge 16:1). Aquila hám Priscilla Pawıl menen birge Efeste edi, ol 1 Korinflilerge xattı jazǵanda (1 Korinflilerge 16:19). Olar ol jerde onıń menen birge isledi (Elshilerdiń isleri 18:2-3), Quday ushın kóp miywe jıynadı – kóp adamlar, Ol Pawılǵa Elshilerdiń islerindegi sol kóriniwde aytqanday.

Pawıl Jeńimpaz

Rabbimiz tárepinen kúshlendirilgen Pawıl Korinfte 18 ay qaldı, bul onıń missionerlik sayaxatlarında basqa jerlerden kóbirek edi. Keyinirek, úshinshi sayaxatı dawamında elshi Efeste úsh jılǵa jaqın qaldı. Kóbinese qıyın jaǵdaylarda – hátte múmkin bolmaǵan jaǵdaylarda – Pawıl haqıyqıy jeńimpazedi. Ruwxı túskenlikke túsip qalmaw ornına, ol Rabbimizdiń járdemi menen dawam etti (1 Korinflilerge 2:3-5; 2 Korinflilerge 1:3-4). Muqaddes Jazba Pawıldı barlıq imanıwshılar ushın haqıyqıy úlgi sıpatında kórsetedi.

Másihiylerge hárdayım Qudaydıń tolıq sawıtın kiyiwge úgit beriledi (Efislilerge 6:10-20-dı oqıń). Bul dushpannıń ayyorlıqlarınan qorǵanıw ushın kerek, biz Ruwx qılıshın, Qudaydıń Sózin, Ustazdıń mápleri ushın, ózimizdiń paydamız ushın emes, paydalanǵanımızda! Mine, biz de qalay haqıyqıy jeńimpazlar bolamız, ullı Jeńimpaz Mesihten (Yuxanna 16:33) hám Pawıldan (2 Timoteyge 4:16-18) úyrenip. Bizdiń aspanlı Rabbimiz búgin de sol, qutqarıw, járdem beriw hám baslaw ushın. Barlıq maqtaw hám dańq Oǵan bolsın! GT

ESLETPE

1. «Júrek barlıq nárselerden aldawshı hám qattı awırıwlı; onı kim túsine aladı?» (Jeremiya 17:9 ESV).
2. Butlar haqıyqıy Qudaydıń jalǵan kóshirmelerin bildiredi hám Oǵan tiyisli bolǵan nárselerdi alıp ketedi, bul adamlarǵa Oǵan hám bir-birine húrmet joǵaltıwına sebep boladı (Rimlilerge 1:21-32-dı oqıń). Pawıl Rimlilerge xattı Korinfte qalǵanda, úshinshi missionerlik sayaxatınıń aqırına jaqın jazǵan (Elshilerdiń isleri 20:2-3). Ol birinshi saparı kelgeninde hám Rimlilerge xattı jazǵanda butparastlıqtıń kóp túrlerin kórgen. Nuh payǵambardıń suw tasqınnan keyin kóp ótpey, butparastlıq ashıqtan-ashıq engizildi (Jaratılıs 9–10), Rimlilerge 1-de súwretlengenindey. Quday Abramdı (Jaratılıs 12) hám imanıwshılardı (1 Tesalonikalılarǵa 1:9; Rimlilerge 8:28) butparastlıqtan shaqırdı.
3. Sózdiń suwı úzliksiz qollanılıwı kerek, bul úzliksiz ózin-ózi bahalawdı bildiredi. Biraq, Mesihtiń qanı tek bir ret qollanılıwı kerek, sebebi Onıń jumısı qaytalanıwı múmkin emes. Ol Quday ushın hám isenetuǵın adam ushın jetkilikli.