Bul seriyada biz Paveldıń Tesalonikada waǵız etkenin hám shirkewdiń ornatılǵanın kórgenbiz. Bul adamlar butlardan qaytıp, tirilgen hám haqıyqıy Qudayǵa xızmet etiw hám Onıń Ulı aspanlardan keliwin kútiw ushın kelgen edi. Olar sonıń menen birge Greciyadaǵı barlıq isenimler ushın jaqsı úlgi edi. Pavel jańa isenimlerdi balasına ǵamxorlıq etetuǵın ana sıyaqlı súygen, hám olardı balaların tárbiyalaytuǵın áke sıyaqlı úyretken. Ol qattı miynet etiwshi edi. Ol Tesalonikalıqlardıń qanday qarsılıqqa ushıraǵanın bilgen, sebebi ol da onı basdan ótkergen edi.
3-bólimde biz Paveldıń úsh ret aytılǵan quwanıshın kóremiz (1 Tesalonikalıqlar 2:19,20; 3:9). Biz onıń turmıstaǵı basım baǵdarların hám jańa isenimlerge bolǵan múnásibetin kóremiz.
Paveldıń qáweteri
«Biraq, áǵayınlar, biz sizden qısqa waqıtqa ajıratılǵanımızda (shaxsan, oylarda emes), kúshli saǵınıshımızdan sizdi kóriw ushın barlıq háreketlerdi isledik. Sebebi biz sizge keliwdi qálegen edik – álbette men, Pavel, qayta-qayta – biraq Shaytan bizdi toqtattı. Sebebi bizdiń úmitimiz, quwanıshımız yamasa Rabbimiz Iysa kelgen waqıtta Onıń aldında dańqlanatuǵın tájimiz ne? Bul siz emes pe? Haqıyqattan da, siz bizdiń dańqımız hám quwanıshımız.» (1 Tesalonikalıqlar 2:17-20 NIV)
Pavel Tesalonikaǵa qayta almay qalıwınıń sebebin túsindirdi (2:17-18). Bálkim onıń sınshıları onı qarsılıqqa ushıraǵanı ushın qaytıwǵa qorqıp atır dep ayıplaǵan shıǵar, biraq Pavel olardan ajıralıwı «jırılıp alıw» sıyaqlı ekenligin ayttı. Ol jetim sıyaqlı sezindi – olardıń jaqın qatnasıqları shańaraq sıyaqlı edi.
Onıń Tesalonikalıqlarǵa bolǵan qáweteri anıq kórinedi. Ol qalanı taslap ketiwge májbúr bolǵan bolsa da, olardı úzliksiz oylaǵan. Haqıyqattan da, olardıń qalay ekenligin biliw ushın «kúshli saǵınıshı» bar edi, hám olardı qayta kóriw ushın qolınan kelgen barlıq islerdi isledi. Ol keminde eki ret urındı, biraq onıń joybarları Shaytan tárepinen tosqınlıqqa ushıradı (2:18). Biraq Quday Shaytannıń qarsılıǵın hárdayım jeńedi, hám bul jaǵdayda Ol Paveldıń keshigiwin bul xattıń jazılıwı hám barlıq dáwirlerdegi isenimler Paveldıń úlgisinen payda alıwı ushın paydalandı.
Shaytan injildiń taralıwına hám isenimlerdiń ruwxıy ósiwine tosqınlıq etiwdi qáleyedi. Qudaydıń jumısında tosqınlıqlarǵa ushıraǵanımızda, olardıń artında kóbinese Shaytan turadı. Pavel jazǵan: «Bizdiń gúresimiz et hám qanǵa qarsı emes, al ... bul qarańǵı dúnyanıń kúshlerine hám aspan álemlerindegi jaman ruwxıy kúshlerge qarsı» (Efeslikler 6:12). Shaytan hám onıń jınları haqıyqıy dushpan, olardıń paydalanatuǵın adamları yamasa jaǵdayları emes. Shaytanlıq qarsılıq Quday tárepinen ruqsat etilgen. Shaytan Ayubtı azaplamas burın Qudaydıń ruqsatın qalay alǵanın esleń. Bul Qudaydıń bizdiń dıqqatımızdı tartıw usılı. Másihshilerge hesh nárse teskerishe bolmaydı.
Pavel óziniń eń áhmiyetli jumısı jańa isenimlerdi Másihshilik imanında ósiwge járdem beriw ekenligine isengen (2:19-20). Onıń ruwxıy balaları sıpatında, olar onıń sıylıq úmiti hám aspanlarda ullı quwanıshı edi. Ol sonıń menen birge Filipidegi isenimler onıń «quwanıshı hám táji» ekenligin ayttı (Filipiyalılar 4:1).
Tesalonikadaǵı isenimler sonıń menen birge Paveldıń jerdegi «dańqı hám quwanıshı» edi (2:20). Olardıń menen waqıt ótkeriwi Qudaydı máńgilikke maqtaǵan isenimlerge alıp keldi. Bunday investitsiyalar biz isley alatuǵın eń jaqsı investitsiyalar, sebebi sıylıq máńgilikke sozıladı. Bunday jumıs ushın qanday ullı stimul!
Wákillik
«Sonlıqtan biz endi shıday almay, Afina qalasında ózimiz qalıwdı jaqsı dep bildik. Biz Timoteydi, bizdiń áǵamız hám Másih injilin taratıwda Qudaydıń xızmetkestin, sizdi imanıńızda kúsheytiw hám ruwxlandırıw ushın jiberdik, sonlıqtan hesh kim bul sınaqlar menen tınıshsızlanbasın. Siz bizdiń olar ushın belgilengenimizdi jaqsı bilesiz. Haqıyqattan da, biz siz benen birge bolǵanımızda, biz sizge quwǵınǵa ushıraytuǵınımızdı aytıp turǵan edik. Hám bul solay boldı, siz jaqsı bilesiz. Usı sebepli, men endi shıday almay, imanıńız haqqında biliw ushın jiberdim. Men qorqıttım, bálkim qanday da bir jol menen sınaqshı sizdi sınaǵan shıǵar hám bizdiń háreketlerimiz paydasız bolǵan shıǵar» (1 Tesalonikalıqlar 3:1-5).
Pavel hesh qanday jańalıq esitpegen hám olardıń qalay ekenligin biliwdi qálegen (3:1-2). Ol Timoteydi, ruwxıy áǵa hám Qudaydıń xızmetinde birge islesiwshini (1 Korinfliler 3:9), úsh wazıypanı orınlaw ushın jiberdi: olardı imanıńızda kúsheytiw hám ruwxlandırıw (3:2); olardıń quwǵın menen tınıshsızlanbaǵanlıǵına isenim payda etiw (3:3); hám Másihshilik turmısındaǵı rawajlanıwın tekseriw (3:5). Pavel olardıń Shaytan tárepinen azǵırılıp, quwǵınnan qashıw ushın óz imanların taslap ketiwinen qorqıttı. Tańlaw Másihke sadıqlıq yamasa jeke qolaylıq edi. Eger olar jeke qolaylıqtı tańlasa, shirkew qurıp, ólip qalar edi hám Paveldıń jumısı biykar bolǵan bolar edi.
Qıyınshılıq hám qarsılıq
Pavel olardı quwǵın kútiwge aldınnan esletken edi (3:4). Ol Pisidiyaǵa qayta barǵanında, «Biz Quday patshalıǵına kiriw ushın kóplegen qıyınshılıqlardan ótiwimiz kerek» (Hákimler 14:22) dedi. Másihtiń dańqına qatnasıwdan aldın isenimler ushın jol azap penen baylanıslı (2 Timotey 3:12; Yuhanna 16:33). Rabbimiz óz shákirtlerine Onıń artınan eriw qarsılıqqa ushırawdı bildiretuǵının eskertken edi: «Eger olar Meni quwǵın etse, olar sizdi de quwǵın etedi» (Yuhanna 15:20). Biz Másih hám elshiler quwǵın etilgenin bilemiz (1 Piter 2:21). Timotey olardı qarsılıq kútiwge hám onıń arqalı turaqlı bolıwǵa aytqan bolar edi. Ol sonıń menen birge olardı Muqaddes Ruwhtıń bar ekenligin hám Qudaydıń olardı qıyınshılıqları arqalı tárbiyalaytuǵının esletken bolar edi.
Quday qarsılıqtı, quwǵındı, azaptı hám sınaqlardı bizdi tárbiyalaw hám úyretiw ushın paydalanadı (Evreyler 12:7-11). Olar bizdiń imanımızdı sınaqtan ótkerip, haqıyqıy imanı joq bolǵanlardı ajıratıwı múmkin (Mark 4:17; 1 Piter 1:6-7). Qudaydıń teselli bergenin basdan ótkergenimizde, qıyınshılıqlardan ótip atırǵan basqalardı ruwxlandıra alamız (2 Korinfliler 1:4). Qıyınshılıqlar sonıń menen birge minez-qulıqtı rawajlandıradı (Rimlikler 5:3; Yaqup 1:3) hám injildi taratıwda bizdi jigerli etedi (Hákimler 8:3-4).
Timoteydiń esabatı
«Biraq Timotey házir ǵana sizden bizge keldi hám imanıńız hám muhabbatıńız haqqında jaqsı jańalıqlar alıp keldi. Ol bizge sizdiń biz haqqımızda hárdayım jaǵımlı yadlarǵa iye ekenligińizdi hám bizdi kóriwdi qálegenligińizdi ayttı, biz de sizdi kóriwdi qálegenimiz sıyaqlı. Sonlıqtan, áǵayınlar, barlıq qıyınshılıqlarımız hám quwǵınlarımızda biz siz haqqında imanıńız sebepli ruwxlandıq. Sebebi házir biz haqıyqattan da jasaymız, sebebi siz Rabbimizde bekkem turıpsız. Siz sebepli Qudayımızdıń aldında bolǵan barlıq quwanıshımız ushın sizge qalay jetkilikli shúkir etemiz?» (1 Tesalonikalıqlar 3:6-9).
Timoteydiń Tesalonikadan kelgen jaqsı esabatı Paveldı quwanıshqa toldırdı. Onıń miyneti biykar emes edi. Olardıń imanı hám muhabbatı anıq kórindi. Olar Paveldıń saparı haqqında jaǵımlı yadlarǵa iye edi hám onı qayta kóriwdi qálegen edi. Onıń juwabı bul xattı jazıw boldı.
Olar onıń tálimine sáykes jasap, bunı bir-birin súyiw arqalı kórsetip atırǵan edi (3:6). Olar Qudayǵa, basqalarǵa hám Pavelge durıs múnásibetke iye edi. Galatiyalılarǵa Pavel jazǵan: «Tek ǵana muhabbat arqalı ózin kórsetetuǵın iman áhmiyetli» (Galatiyalılar 5:6). Hám Efesliklerge ol jazǵan: «Men Rabbimiz Iysaǵa bolǵan imanıńız hám barlıq áwliyelerge bolǵan muhabbatıńız haqqında esitkenimnen beri shúkir etiwdi toqtatpadım» (Efeslikler 1:15-16).
Ol «qıyınshılıq hám quwǵın» basdan ótkergen bolsa da, Pavel olardıń imanı sebepli ullı ruwxlanıwǵa iye boldı (3:7). Ol olardıń jaqsı ekenligin bilgenine jeńillik sezindi (3:8). Haqıyqattan da, sózler Onıń Qudayǵa bolǵan shúkirshiligin bildire almadı (3:9). Onıń múnásibeti Yuhannanıń jazǵanı sıyaqlı edi: «Meniń balalarım haqıyqatta júrip atırǵanın esitiwden ullı quwanıshım joq» (3 Yuhanna 4).
Paveldıń duwası
«Kún-tún biz sizdi qayta kóriw hám imanıńızda jetispewshiliklerdi toltırıw ushın shın júrekten duwa etemiz. Endi bizdiń Qudayımız hám Ákemizdiń Ózi hám Rabbimiz Iysa bizge sizge keliw ushın jol ashıń. Rabbimiz sizdiń bir-birińizge hám basqa hámmege bolǵan muhabbatıńızdı kóbeytiń hám tasqın etsin, bizdiń sizge bolǵanımız sıyaqlı. Ol sizdiń júreklerińizdi kúsheytiń, sonlıqtan siz bizdiń Qudayımız hám Ákemizdiń aldında ayıpsız hám muqaddes bolıń, Rabbimiz Iysa barlıq muqaddesleri menen kelgen waqıtta» (1 Tesalonikalıqlar 3:10-13).
Ne ushın duwa etiwdi biliw qıyın bolǵanda Pavel jazǵan: «Ruwx bizdiń hálsizligimizde járdem beredi. Biz ne ushın duwa etiwimiz kerek ekenligin bilmeymiz, biraq Ruwx Ózi biz ushın sózler menen aytıp bolmaytuǵın shıǵırǵanlar menen arasha túsedi. Hám bizdiń júreklerimizdi izleytuǵın Ol Ruwhtıń oyların biledi, sebebi Ruwx Qudaydıń xalqı ushın Qudaydıń qálewine sáykes arasha túsedi» (Rimlikler 8:26-27).
Tesalonikalıqlar quwǵın etilgen waqıtta, Pavel shın júrekten, jiyi hám anıq duwa etken. «Shın júrekten» degen sóz grek tilinde «óte artıq» degen mánisti bildiretuǵın qospa sóz. Ol olardıń ne basdan ótkerip atırǵanın bilgen hám kún-tún duwa etken. Olardıń «Rabbimizde bekkem turǵanı» (3:8) tańqalarlıq emes. Ol sonıń menen birge jazǵan: «Hárdayım quwanıń; úzliksiz duwa etiń; barlıq jaǵdaylarda shúkir etiń, sebebi bul Másih Iysada siz ushın Qudaydıń qálewi» (1 Tesalonikalıqlar 5:16-17).
Pavel óz duwasında tórt nársege anıq toqtaldı. Birinshiden, ol olardı qayta kóriwdi qálegen. Ekinshiden, ol olardı Qudaydan jańa haqıyqatlarǵa úyretiwdi qálegen. Úshinshiden, ol Qudaydıń oǵan olardıń qasına keliw ushın «jol ashıwın» qálegen. Quday bul duwaǵa ol Tesalonikaǵa qaytıp kelgen waqıtta juwap berdi (Hákimler 20:1-3). Tórtinshiden, ol olardıń basqalarǵa bolǵan muhabbatı kóbeyiwin duwa etken.
1-bólimde Pavel olardıń «muhabbat penen islegen miynetlerin» (1 Tesalonikalıqlar 1:3) atap ótti; olar jaqsı baslama jasaǵan edi. Olardıń muhabbatı isenimlerdi de, isenim emeslerdi de – hátte olardıń dushpanların da qamtıwı kerek edi. Bul Paveldıń úlgi etip kórsetken muhabbatı edi. Bul úzliksiz ámelge asırılıwı kerek bolǵan muhabbat.
Bul turmıstaǵı muhabbatımızdıń kórsetiliwi keyingi turmısta ayıpsızlıqqa alıp keledi. Eger biz bir-birimizdi hám barlıq adamzatı súysek, Másih jerde patshalıq etiw ushın qaytıp kelgen waqıtta «ayıpsız hám muqaddes» turamız. Jańa Testamentte isenimlerdi súwretlew ushın qollanılǵan grek sózi «muqaddes adam» yamasa «áwliye» degen mánisti bildiredi. Pozitsiyalıq jaqtan, isenimler muqaddes (Quday ushın ajıratılǵan), hám ámeliy jaqtan Muqaddes Ruwhtıń kúshi menen minez-qulıqta kóbirek muqaddes bolıwı kerek (1 Korinfliler 1:2; 1 Piter 1:15-16).
Biz ushın sabaqlar
Bul keyingi jumıstıń áhmiyetliligi haqqında sabaq. Gúnákarlardı Qutqarıwshıǵa alıp keliw jetkilikli emes; olar sonıń menen birge jetiklikke qaray shákirt etiliwi kerek. Pavel ózi waǵız etken hám shirkew ornatqan kóplegen qalalarǵa qayta barǵanın esleń. Ol isenimlerdi óz imanlarında bekkemlewge umtılǵan, ásirese olardı Shirkewdiń haqıyqatı hám Qudaydıń programmasındaǵı áhmiyetliligi haqqında úyretken. Bunday missionerlerdiń maqseti ózin-ózi támiyinleytuǵın shirkewlerdi ornatıw.
Rabbimizdiń óz shákirtlerine buyrıǵı: «Sonlıqtan barıń hám barlıq milletlerdi shákirt etiń, olardı Áke, Ulı hám Muqaddes Ruwh atına shómildiriń, hám Men sizge buyırǵan barlıq nárselerdi orınlawdı úyretiń» (Matta 28:19-20). Shákirt etiw Paveldıń qálewi edi.
Biz Pavel sıyaqlı mı? Biz jas isenimlerdi ruwxlandıramız ba? Biz olardıń qalay ekenligin biliwdi qáleyimiz be? Biz olardıń rawajlanıwına quwanamız ba? Biz olar ushın duwa etemiz be? Biz olardı Timotey sıyaqlı úyretip, keyin Qudaydıń jumısın islew ushın azat etemiz be?
Biz Tesalonikalıqlar sıyaqlı mı? Biz Rabbimizde bekkem turamız ba? Bizdiń imanımız azap hám sınaqlar arasında kúshli me? Biz turmıstıń qıyınshılıqlarına qaramastan Qudayǵa isenemiz be? Bizdiń muhabbatımız anıq hám kóbeyip atır ma? Biz qudaylıq turmıs jasaymız ba?
Bul Paveldıń Tesalonikalıqlar ushın hám biz ushın qálewi edi.
