Esletpe
Aldın, Pawıl Fessalonikalılarǵa olardıń arasında bolǵan waqıttaǵı minez-qulqın esletti: «Sizler bizdiń sizler ushın qalay jasaǵanımızdı bilesizler» (1 Fessalonikalılarǵa 1:5). Onıń ómiri onıń xabarına sáykes keldi; ol turaqlı jasap, eki júzli emes edi. Pawıl, Silas hám Timotiy tárepinen kórsetilgen úlgi haqqında kóbirek úyreneyik.
Pawıl olardıń yadın úsh sóz dizbegi menen tekseriwdi sorap, olardıń qalay injildi alıp kelgenin esletti: «Siz bilesiz» (2:1,5,11); «Siz esleń» (2:9) hám «Siz gúwalar» (2:10). Pawıl bunı Fessalonikadan ketkeninen keyin qarsılasları tárepinen kóterilgen sınlarǵa qarsı ózin qorǵaw ushın isledi. Olar onı bid'at, taza emes niyetler, ayyorlıq, maqtaw hám qorqınısh sıyaqlı zatlar menen ayıplaǵan edi – bul adam úlgi etip alatuǵın adam emes. Olar xabarshıǵa hújim etip, xabardı da itibarsız qaldırdı. Óz xarakterin qorǵaw arqalı, Pawıl injildi de qorǵadı. Quday bul waqıyanı Fessalonikalılar úlgi etip alǵan hám biz de úlgi etip alıwımız kerek bolǵan úlginiń jazba táriyipin beriw ushın paydalandı.
Pawıldıń batırlıǵı
«Biraq, biyimler, sizler bizdiń sizlerge kelgenimizdiń nátiyjesiz bolmaǵanın bilesizler. Biz aldın Filippide azap shegip, haqáretlengen edik, sizler bilesizler, biraq Qudayımızdıń járdemi menen biz kúshli qarsılıqqa qaramastan Onıń injilin sizlerge aytıwǵa batırlıq ettik» (1 Fessalonikalılarǵa 2:1-2 NIV).
Olardıń Fessalonikaǵa saparı nátiyjeli boldı, sebebi putparastlıqtan Qudayǵa qaytqan hám xristian jámáátin qurǵanlardıń ómirinde túbegeyli ózgeris boldı.
Pawıl Fessalonikaǵa kelmesten aldın, ol hám Silas Filippide edi, ol jerde olar jın iyelegen qul qızdı emledi. Qızdıń iyesileri endi onı baqsıshılıq arqalı pul tabıw ushın paydalana almaytuǵının túsingenlerinde, olar Pawıl hám Silasdı qamaqqa aldı, kiyimlerin sheship, qattı qamshıladı hám túrmege tasladı (Elshilerdiń isleri 16:37). Pawıl hám Silas Filippide azap shekti, biraq taslap ketpedi. Kerisinshe, olar Fessalonikaǵa bardı, ol jerde Quday olardı qarsılıqqa qaramastan injildi waz etiwge batırlıq berdi. Yahudiy basshıları tártipsizlik shıǵardı hám Pawıl hám Silas qalanı taslap ketti. Bul qarsılıqqa qaramastan, Pawıl bul haqıyqatlardı waz etiwge ıshqılı edi: hámme gúna etken hám Qudaydan ajıralǵan; Isa aspanǵa baratuǵın jalǵız jol edi; hám qutqarıw tek iman arqalı qabıl etiletuǵın Qudaydan biypul sawǵa edi (Rimliklerge 3:23; 6:23).
Pawıl ózi isengen nárselerdi ámelge asırdı: «Men injilden uyalmayman, sebebi ol isengen hár bir adamǵa qutqarıw alıp keletuǵın Qudaydıń kúshi: birinshi yahudiy ushın, keyin basqa milletler ushın» (Rimliklerge 1:16). Pawıl tábiyatı boyınsha batır emes edi (1 Korinfliklerge 2:3; 2 Korinfliklerge 7:5). Ol qarsılıqqa qarsı turıw ushın qayerden járdem aldı? Bul «Qudayımızdıń járdemi menen biz kúshli qarsılıqqa qaramastan Onıń injilin sizlerge aytıwǵa batırlıq ettik» (2:2) edi.
Pawıldıń shınjúrekliligi
«Sebebi bizdiń shaqırıǵımız qátelikten yamasa taza emes niyetlerden kelip shıqpaydı, biz sizlerdi aldawǵa urınbaymız. Kerisinshe, biz injilge isenip tapsırılǵan Quday tárepinen maqullanǵan adamlar retinde sóyleymiz. Biz adamlarǵa jaǵıwǵa urınbaymız, al júreklerimizdi sınaytuǵın Qudayǵa jaǵıwǵa urınamız. Sizler bizdiń hesh qashan maqtaw qollanbaǵanımızdı, yamasa qorqınıshımızdı jasırıw ushın maska kiyip alǵanımızdı bilesizler – Quday bizdiń gúwamız. Biz adamlarǵa, sizlerge yamasa basqa birewge súyeniwdi izlemeydik. Masihtiń elshileri retinde biz sizlerge júk bolıwımız múmkin edi» (1 Fessalonikalılarǵa 2:3-6).
Pawıl injildiń jaqtırmawshılıǵına qaramastan, Fessalonikalılarǵa injildi waz etiwdi ne ushın dawam ettirdi? Pawıl bunı qarsılıq tárepinen berilgen úsh sebepke baylanıslı emesligin aytadı. Birinshiden, Pawıl jalǵan oqıtıwshı emes edi. Ol óziniń jeke isenimin ilgeri súrmedi, al kerisinshe Qudaydıń haqıyqatın waz etti. Ekinshiden, ol adamlardı ádep-ikramlıqqa qarsı háreket etiwge hám qálegenin islewge shaqırmadı. Úshinshiden, ol óz tıńlawshıların jaqsı sózler menen aldap yamasa adastırmadı. Bul jerde qollanılǵan grek sózi balıq tutıw ushın qollanılatuǵın qarmaqtı súwretleydi; ol payda ushın hár qanday ayyorlıq ushın qollanılǵan. Pawıl Korinfte de sol ayyorlıq ayıplawına dush keldi (2 Korinfliklerge 12:16).
Sonnan keyin ol ne ushın qıyınshılıqlarǵa qaramastan waz etiwdi dawam ettirgenin ayttı: Quday olardı injilge isenip tapsırǵan edi; Bul Qudaydıń xabarı edi, olardıńkisi emes; Olar adamlardı razı etiwge urınbaydı, al Qudaydı razı etiwge urınadı; Olar Qudaydıń pikiriniń basqalardıń pikirinen áhmiyetlirek ekenin bildi. Qudaydı razı etiwge umtılatuǵın adam Óz Sózinde tabılǵan princip tiykarında sheshimler qabıl etedi.
Pawıl keyin qarsılıq tárepinen berilgen taǵı eki sebepke – maqtaw hám qorqınıshqa qarsı shıqtı. Olar hesh qashan basqalardı tásir etiw yamasa adamlardı razı etiw ushın maqtaw qollanbadı (2:4). Olar pul ushın waz etpedi, geyde olarǵa qollaw kerek bolsa da (1 Korinfliklerge 9:3-14; 2 Korinfliklerge 11:7-11). Jeke payda hesh qashan Pawıldıń maqseti emes edi (Elshilerdiń isleri 20:33). Ol Qudaydıń óz gúwası ekenin ayttı, sebebi tek Quday bizdiń niyetlerimizdi bile aladı. Hám Pawıl baylıq wáde etpedi.
Pawıldıń názik súyispenshiligi
«Biz sizlerdiń aranızda názik boldıq, óz balalarına qaraytuǵın ana sıyaqlı. Biz sizlerdi sonsha súydik, Qudaydıń injilin ǵana emes, al ómirlerimizdi de sizler menen bólisiwge quwanıshlı boldıq» (1 Fessalonikalılarǵa 2:7-8).
Ózine qarsı ayıplawlar menen isleskeninen keyin, Pawıl Fessalonikadaǵı minez-qulqı haqqında kóbirek maǵlıwmat berdi. Pawıldıń komandası óz balalarına qaraytuǵın emizikli ana sıyaqlı háreket etti. Olar názik, qorǵawshı hám súyispenshil edi. Ana óz balasınıń máplerin óz máplerinen joqarı qoyǵanday, olar Fessalonikalılardıń máplerin óz máplerinen joqarı qoydı. Ana óz balası ushın kún-tún kúsh sarplaǵanday, olar da Fessalonikalılardı baǵıw ushın waqıt hám kúsh sarpladı. Olar olardı jeke túrde qádirledi. Jalǵan ayıplawlarǵa qanday qarama-qarsılıq!
Pawıldıń qattı miyneti
«Álbette, biyimler, sizler bizdiń miynetimiz hám qıyınshılıǵımızdı esleń; biz sizlerge Qudaydıń injilin waz etip atırǵanımızda hesh kimge júk bolmaw ushın kún-tún isledik» (1 Fessalonikalılarǵa 2:9).
Pawıl qattı miynetker, kásibi boyınsha shatırshı edi. Ol basqalardıń qollawına súyeniwi múmkin edi, biraq ol óz shıǵınların tólew ushın isledi hám olardıń qaramında bolmadı. Ol waz etip, sabaq berip hám jańa isenimlislerdi baǵıp atırǵan waqıtta, ol shatırlar jasap hám ońlap atırǵan edi.
Fessalonikaǵa ekinshi xatında ol jazdı: «Biz sizlerdiń aranızda bolǵanımızda bos turmadıq, yamasa hesh kimniń tamaǵın tólemey jemedi. Kerisinshe, biz kún-tún isledik ... sizlerdiń hesh birińizge júk bolmaw ushın. Biz bunı ... ózimizdi sizler úlgi etip alıwıńız ushın úlgi etip kórsetiw ushın isledik» (2 Fessalonikalılarǵa 3:7-9). Ol kámbaǵal hám quwǵınǵa ushıraǵanlarǵa júk bolmaw ushın isledi, hám ol injil xabarın hesh qanday túrde tosqınlıq etiwdi qálemedi.
Pawıldıń pákizligi
«Sizler gúwalar, hám Quday da gúwa, bizlerdiń isengenler arasında qanday muqaddes, ádalatlı hám ayıpsız bolǵanımızǵa» (1 Fessalonikalılarǵa 2:10).
Pawıl olardıń minez-qulqın úsh túrde súwretledi. Birinshiden, olar «muqaddes» edi – gúnadan Qudayǵa ajıratılǵan. Olardıń Quday menen jaqsı qatnası bar edi. Ekinshiden, olar xarakter hám minez-qulqta «ádalatlı» edi. Korinfliklerge ol jazdı, eger sharap ishiw yamasa gósh jew birewdi renjitse, ol ekewine de tiymeydi (1 Korinfliklerge 8:13). Sonıń menen birge, ol Titusqa ayttı, «Hár bir nárse de olardı jaqsı isler menen úlgi etip kórset» (Titusqa 2:7). Úshinshiden, olar Qudayǵa hám adamlarǵa qarsı «ayıpsız» edi. Bul olardıń gúnasız ekenligin ańlatpaydı, al olar moyınlap, «Quday ... júreklerdi sınaydı» (2:4) ekenin bildi.
Pawıl pákizliktiń joqarı standartın ornatqan. Bul biz umtılıwımız kerek bolǵan ómir súriw standartı; baylıq emes, al pákizlik. Bul Qudaydı razı etiwdi qáleytuǵınlardıń ómir úlgisi.
Pawıldıń tárbiyası
«Sebebi sizler bilesizler, biz hár birińiz benen áke óz balaları menen isleskenindey isleskenimizdi, sizlerdi Qudayǵa ılayıq ómir súriwge shaqırıp, juwbatıp hám úgit etip, Ol sizlerdi Óz patshalıǵına hám dańqına shaqıradı» (1 Fessalonikalılarǵa 2:11-12).
Pawıl ana sıyaqlı ǵana qádirlemey, al áke sıyaqlı da tárbiyalaǵan. Sol mádeniyatta hayal kóbinese baǵıw menen shuǵıllanǵan, al er adam tárbiyalaw ushın juwapker edi. Pawıldıń maqseti olardıń «Qudayǵa ılayıq ómir súriwi» edi. Bul tárbiyalaw jeke shákirtlik edi: «Biz hár birińiz benen isleskenimizdi.» Áke óz balaların tárbiyalap atırǵanda úsh elementti óz ishine aladı: «shaqırıw, juwbatıw hám úgit etiw.» Haqıyqıy shákirtlik waqıt hám sabır talap etedi. Ruwxıy jetiklikke erisiw ushın, jańa xristianǵa shákirtliktiń bul barlıq elementleri kerek. Tárbiya beriwshi tárbiyalanıwshınıń nege mútáj ekenin biliw ushın, ol onı jeke túrde tanıwı kerek.
Pawıldıń mısalları
Biz Pawıldan ne úyrene alamız? Birinshiden, ol elshi edi. Bizde búgin elshiler bolmasa da, olar Xristian Shirkewiniń tiykarshıları edi (Efessliklerge 2:20), bizde jergilikli shirkewde basshılıq etiw ushın aǵalar bar. Ekinshiden, Pawıl waz etiwshi edi, ásirese basqa milletlerge. Injildi taratıw missiyası barlıq isenimlisler ushın, ásirese injil waz etiw qábiletine iye bolǵanlar ushın juwapkershilik. Úshinshiden, Pawıl Jańa Wásiyattıń áhmiyetli bólegin jazǵan oqıtıwshı edi. Aǵalar, waz etiwshiler hám oqıtıwshılar Pawıldan úyrene aladı, ol ózin Shirkewge xızmetshi dep atadı (Koloslıqlarǵa 1:24-26). Ol adamlardı xristian isenimine alıp keliw hám olarda ósiwge járdem beriw ushın qattı isledi.
Bizdiń ómir súriw tártibimiz adamlardı Masihtiń aldına alıp kele me? Pawıldıń úlgisine eriseyik hám Qudayǵa ılayıq ómir súreyik. Onıń tiykarǵı xabarı injil edi. Onıń niyet Qudaydı razı etiw edi. Onıń ómir súriw tártibi batırlıq, náziklik, qattı miynet hám muqaddeslik edi. Ol jańa isenimlislerge súyispenshilik kórsetti. Ol batır, shınjúrek, pákiz hám miynetker edi. Onıń sózi hám minez-qulqı Qudayǵa dańq alıp keldi. Fessalonikalılar Pawıldıń úlgisine erisip, úlgi isenimlisler boldı. Biz aǵalar, waz etiwshiler, oqıtıwshılar yamasa xızmetshiler bolsaq ta, barlıǵımız Pawıldı úlgi etip ala alamız.
