NUH
Nuh bir neshe ay aldın Gollivuddan shıqqan «diniy» filmniń atı. Men onı kórgen joqpan, sonlıqtan onıń Injilge sáykesligi haqqında pikir bildire almayman. Onıń artındaǵı niyetler gúmánlı bolıwı múmkin bolsa da, Quday Óz rehimdarlıǵı menen bul filmni skeptiklerdi dúnya júzlik suw tasqını bolǵanın qabıl etiwge burıw ushın qollanıwı múmkin. Biraq Nuh kim edi hám ol bizge máshihiylerge qanday ruwxıy miyras qaldırdı? Hám ol isenbeytuǵın adamǵa ne aytıwı kerek? Biz haqıyqat ushın Gollivudqa emes, bálki Qudaydıń Sózine qaraymız.
Suw tasqınınan aldınǵı dúnyanıń moral jaǵdayı
«Hám Quday adamnıń jamanlıǵı jerde úlken ekenin hám onıń júreginiń barlıq oylarınıń tek ǵana jaman ekenin kórdi.» —Jaratılıs 6:5 KJV
Suw tasqınınan aldınǵı dúnya kórkem óner, awıl xojalıǵı, óndiris hám muzıka tarawlarında úlken rawajlanıwǵa erisken edi. Bunnan tısqarı, Rabbımız Isanıń Luka 17:26-27 degi sózlerine qaraǵanda, «olar jedi, ishti, úylendi, turmısqa shıqtı, Nuh kemege kirgen kúnge shekem, hám suw tasqını kelip olardıń barlıǵın joq etti.» Sırtqı jaqtan, adam ózin jerde qolaylı etiwge umtılıwında sheklenbegen edi.
Biraq sırtqı kórinisi tásirli bolıp kórinetuǵın nárselerdiń astında, Quday adamnıń júregine qarap turǵan edi – nárselerdiń kelip shıǵıp atırǵan buzılǵan moral bulaǵına. Olar barlıq sheklewlerdi taslap, ózleriniń moral standartların belgilegen edi. Adamlar tek ǵana buzılǵan emes, bálki jer zorlıq penen tolǵan edi. Quday adamnıń jamanlıǵın kórip júregi qayǵırdı hám Ol Óziniń muqaddes tábiyatın hám gúnáǵa shıdamsızlıǵın buzbay, nárselerdiń dawam etiwine endi ruqsat bere almadı. «Men jaratqan adamdı jer júzinen joq etemen; adamdı da, haywandı da, jerde júrgenshini de, hawa qusların da; óytkeni men olardı jaratqanıma ókinemen» (Jaratılıs 6:7). Bul gúnákar dúnyaǵa qorqınıshlı húkim edi.
Quday qutqarıw jolın beredi
«Hám Quday Nuhqa ayttı: Barlıq ettiń aqırı Menıń aldıma keldi ... Ózińe gopher aǵashınan keme jasa; kemede bólmeler jasa, hám onı ishinen hám sırtınan smola menen sıla.» —Jaratılıs 6:13-14
Siz «Quday dúnyanı joq etetuǵın bolsa, ne ushın qutqarıw jolın beriwge áwrelesedi?» dep sorawıńız múmkin. Juwap Onıń tábiyatında. Quday muqaddes, sonlıqtan húkimde háreket etiwge májbúr; biraq ekinshi jaqtan Quday rehimli hám hátte bir gúnákardıń ólimin de qálemeydi. Sonlıqtan, Ol húkim haqqında eskertken sártte, onı qollanıwǵa tayın bolǵan hár kim ushın qutqarıw jolın berdi. Bul panah keme edi.
Kemeni kórip shıǵıwdan aldın, Nuhqa qaraylıq, óytkeni ol túnde mayaq sıyaqlı ajıralıp turǵan edi. Injil onıń ádalatlı yamasa tuwrı adam ekenin, óz jollarında tuwrı ekenin hám Quday menen birge júrgenin aytadı (Jaratılıs 6:9). Bul sońǵı súwret baylanıstıń jaqsı súwreti. Biz Quday menen baylanısta júrgenimizde, Ol Óz oyların biz benen bólisedi. Ol Ibrahim ushın da sonday etti, Ol: «Men isleytuǵın nárselerdi Ibrahimnan jasırıwım kerek pe?» dedi (Jaratılıs 18:17). Sonday-aq Rabbımız Isa Óz shákirtlerine: «Men sizlerdi endi qullar dep atamayman; óytkeni qul óz iyesi ne isleytuǵının bilmeydi: biraq men sizlerdi doslar dep atadım; óytkeni men Ákemnen esitken barlıq nárselerdi sizlerge bildirdim» dedi (Yoxanna 15:15). Men biraz shetlep kettim, óytkeni Qudaydıń sırlarǵa kiriw bahası joq imtiyaz.
Nuh Qudaydıń kórsetpelerine qalay juwap berdi? Ol skeptitsizm menen be? Ol: «Men júdá bántpen» dedi me? Injil ne aytatuǵının tıńlań: «Iman menen Nuh, Quday tárepinen ele kórilmegen nárseler haqqında eskertilgen soń [hesh qashan jawın jawmaǵan edi], qorqıw menen háreket etip, óz úyin qutqarıw ushın keme tayarladı; sol arqalı ol dúnyanı ayıpladı hám iman arqalı bolǵan ádalatlılıqtıń miyrasxorı boldı» (Evreylerge 11:7). Nuhdıń boysınıwı hám Qudaydan qorqıwı onı kemeni qurıwǵa májbúr etti, sol waqıtta ol ádalatlılıqtı – gúnáǵa húkimde Qudaydıń ádalatlılıǵın hám kemeni beriwde Qudaydıń qutqarıwın waǵızladı (Qarańız 1 Petrus 3:19, 4:6). Ol «iman arqalı ádalatlılıqtıń miyrasxorı» hám óz isleri menen «ádalatlılıqtıń waǵızshısı» boldı, óytkeni «islerisiz iman óli» (Yakob 2:20). Reformator Kalvin: «Tek iman ǵana qutqaradı, biraq qutqarıwshı iman jalǵız emes» dedi. Nuh kemeni qurıp bolǵannan keyin, kóp orın bar edi, biraq qutqarıw usınısın qabıl etiwshiler joq edi. Quday oǵan shańaraǵı menen kiriwdi ayttı. Olar aman-esen kirgen soń, Quday kemeniń esigin jabtı.
Pútkil jer Qudaydıń húkimi – suw tasqını menen joq etildi
«Hám suw tasqını jerde qırq kún boldı ... hám jerde háreket etken barlıq et óldi, quslar da, qaramal da, haywan da, jerde júrgenshi hár bir nárse de, hám hár bir adam. Burınlarında ómir dem alǵan barlıq nárse.» —Jaratılıs 7:17-22
Dáslepki ret jawın jawıp basladı hám qırq kún dawam etti. Men adamlar Nuhqa kemeniń esigin ashıw ushın qorqıw menen shaqırıp atırǵanın kóz aldıma keltiremen, biraq kesh edi – óytkeni Quday jabsa, kim ashıwı múmkin? Múmkinshilik ótip ketken edi. Men olar kemeniń qaptalın qaǵıp atırǵanın kóz aldıma keltiremen, biraq juwap bolmadı, óytkeni olar óz múmkinshiliklerin joǵaltqan edi. Nuh hám onıń shańaraǵınan basqa hár kim óldi. Bul Qudayǵa arqa burıp, Ol joq sıyaqlı jasaǵan dúnyaǵa Qudaydıń húkimi edi – Nuhdıń waǵızın itibarǵa almaǵan hám jaqınlasıp kiyatırǵan húkim haqqındaǵı eskertpesin masqaralaǵan dúnya. Jaratılıs Óz Jaratıwshısına qarsı shıqqan edi, hám gúnákarda Qutqarushı-Quday bergen qutqarıw kemesine tek ǵana jek kóriwshilik bar edi.
Nuh hám onıń shańaraǵı kemeden shıǵadı
«Hám ekinshi ayda, ayınıń jigirma jetinshi kúni, jer qurıdı ... Hám Quday Nuhqa sóylep, ayttı: Kemeden shıq ... Hám Nuh shıqtı, hám onıń ulı, hám onıń hayalı, hám onıń ulılarınıń hayalları onıń menen birge.» —Jaratılıs 8:14-18
Nuh hám onıń shańaraǵı qurǵaq jerge kemeden shıqtı – olardı húkim suwları arqalı aman saqlaǵan keme olardı Ararat tawlarına túsirgen edi. Quday olarǵa jańa baslanǵısh hám ómir bergen edi, hám jer onı buzǵan buzılıw hám zorlıqtan tazalanǵan edi. Injil bizge jaqın kúnlerde Quday jańa aspanlar hám ádalatlılıq jasaytuǵın jańa jerdi ornatatuǵının aytadı (2 Petrus 3:13). Máshihiyler sıpatında biz sol waqıttı kútip atırmız. Kútiwde Petrus bizdi bul sózler menen shaqıradı: «Solay etip, barlıq bul nárseler eriyip ketetuǵının kórip, sizler qanday adamlar bolıwıńız kerek barlıq muqaddes sóylesiwde hám taqıwalıqta» (2 Petrus 3:11).
Bizdiń dáwirimiz ushın qanday da bir áhmiyeti bar ma?
«Óytkeni Quday dúnyanı sonshalıq súydi, Ol Óziniń jalǵız Ulıń berdi, Oǵan isengen hár kim joq bolmasın, bálki máńgilik ómirge iye bolsın.» —Yoxanna 3:16
Keme shama menen 450 fut uzınlıqta hám 75 fut keńlikte edi. Ol Máshihtiń bir túri, gúnákarlardıń barlıq jetkilikli Qutqarushısı, kóterilip kiyatırǵan húkim suwlarınan saqlaw ushın smola menen jabılǵan. «Smola» «kúnádan tazalaw» menen bir mániske iye, hám Máshihtiń kúnádan tazalawshı ólimi arqalı Quday «ádalatlı, hám Isaǵa isengen barlıq adamlardı ádalatlı etiwshi» bola aladı (Romalılarǵa 3:26). Quday Nuhqa keme «jasawdı» buyırǵanda, biz Máshihtiń «adamlarǵa uqsas etip jaratılǵanın» esleymiz (Filipililerge 2:7); yaǵnıy, Ol bizdi qutqarıw ushın et hám qan denesin aldı, óytkeni Quday bul dúnyanı taǵı joq etiwge tayın – suw tasqını menen emes, bálki ot penen. «Biraq házirgi aspanlar hám jer, sol sóz benen saqlanıp turıptı, húkim kúni hám taqıwasız adamlardıń joq bolıwı ushın otqa saqlanǵan» (2 Petrus 3:7). Dúnya Qudaydıń eskertpesin hám qutqarıwın masqaralaǵan edi, hám onıń isenimsiz dawısı búgin de esitiledi: «Onıń keliwiniń wádesi qayerde? Óytkeni ákeler uyqıǵa ketkeninen berli, barlıq nárseler jaratılıstıń baslanǵanınan berli qalay bolsa, sonday dawam etip atır» (2 Petrus 3:4). Injil waǵızlanıp atır, biraq adam ózin qanaatlandırǵan hám ózin jetkilikli etip qoyǵan. Adamlar Qutqarushıǵa mútáj bolǵan taqıwasız ilimpazlardı tıńlawdı qáleytugin edi. Yamasa olar kóbinese auditoriyanı qanaatlandırıw ushın haqıyqattı buzatuǵın kino prodyuserlerine iseniwdi qáleytugin edi. Er adamlar hám hayallar Máshihden basqa hár qanday nárseni qabıl etedi – haqıyqıy qutqarıw kemesin.
Aqırında, Nuh boysınıwda háreket etti: Ol hám onıń shańaraǵı Qudayǵa isendi hám qutqarıldı. Olar qurǵaq jerde júriw ushın shıqtı, bul biz isengenlerdiń turǵan «tiriliw jeri»niń súwreti. Quday olarǵa jemisli bolıw hám kóbeyiwdi buyırǵanday, Ol bizdiń ómirimizde jemisli bolıwdı izlep atır. Ekinshi jaqtan, Isa Máshihti Qutqarushı sıpatında biykarlaǵan barlıq adamlar bir kúni Onıń aldında ózleriniń hákimi sıpatında turadı. Kitaplar ashıladı hám eger sizdiń atıńız ómir kitabında tabılmasa, siz ot kólge taslanasız (Qarańız Ashıw 20:11-15).
Eger siz Máshihke panah tapqan bolsańız, sizdiń atıńız ómir kitabında jazılǵan. Quwanıń (Luka 10:20), óytkeni siz, Nuh sıyaqlı, Máshihke isenim arqalı «ádalatlılıqtıń miyrasxorı»sız. Ol bizge qanday úlgi qaldırdı – hám ele qutqarılmaǵan barlıq adamlar ushın qanday eskertiw!
