Betaniya Maryamı
Tıńlaw – Luka 10:38-42
Bul úzindi bizdi Maryam menen tanıstıradı. Rabbı Isa Marta hám onıń apası Maryam menen Betaniyada Marta’nıń úyinde awqatlanıwǵa shaqırılǵan edi. Bul ayatlarda Marta’nıń kóp xızmet etiw menen aljıǵanı aytıladı. Bizdi ne aljıtıp, shın mánistegi qádirli nárselerden: Rabbı Isa Máshiyxtan uzaqlastırıp atırǵanın kóriw qanshelli áhmiyetli!
Maryam’nıń tiykarǵı qızıǵıwshılıǵı Onıń ne aytatuǵının tıńlaw edi, Onıń ayaqları qasında otırıp. Onıń xızmet etiwde járdem bermewi Marta’nı qáweterlendirdi yamasa ashıwlandırdı. Ol Isaǵa: «’Rabbım, apam meni jalǵız xızmet etiwge qaldırǵanına sizdiń qamqorlıǵıńız joq pa? Sonlıqtan oǵan maǵan járdem beriwdi aytıń,’ dedi. Isa oǵan juwap berip: ‘Marta, Marta, sen kóp nárseler haqqında qáweterlenip, qıyınshılıq shegip atırsań. Biraq bir nárse kerek, hám Maryam sol jaqsı bólekti sayladı, ol onnan alınbaydı’» (40-42-ayatlar NKJV). Maryam’nıń saylaǵanın eskertip ótiń, Isa’nıń ayaqları qasında otırıp Onıń sózin tıńlawdı.
Men jańa qutqarılǵan waqıtlarımda barlıq waǵızshılar bunday jumıstı qılıwdan aldın Bibliya kolledjlerine barǵan dep oylaǵan edim, sonlıqtan men birinen qay jerde oqıǵanın soradım. Onıń juwabı «Áwliye Maryam Universiteti» boldı. Men oǵan ol qay jerde dep sorǵanımda, ol: «Isa’nıń ayaqları qasında,» dep juwap berdi. Biz ushın qanday jaqsı juwap hám sabaq!
Qayǵırıw – Yoxan 11:1-44
Muqaddes Kitapqa qaytıp, biz Maryam menen Marta’nıń Lazar atlı inisi bar ekenin tabamız, ol qattı awırıp qaldı. Ol ólimge jaqınlasqanda, apaları Isaǵa: «Rabbım, mine, siz súygen adam awırıp atır» (3-ayat) degen xabar jiberdi. Isa’nıń juwabı qızıqlı: «Bul kesellik ólimge emes, al Xudaydıń dańqı ushın, Xudaydıń Ulı onıń arqasında dańqlanıwı ushın» (4-ayat).
Rabbı tek Lazar’dı ǵana emes, al Marta menen Maryam’dı da súygen edi, biraq Ol eki kún boyı sol jerde qaldı. Keyin, shákirtlerdiń tańqalǵanınday, Isa: «Taǵı da Yahudiyaǵa barayıq» (7-ayat) dedi. Shákirtlerdiń geyparaları Onıń barıwınan qaytarıwǵa háreket etti, sebebi Yahudiyler Onı tas penen urıw menen qorqıtqan edi. Ol: «Kúnde on eki saat joq pa?» (9-ayat) dep juwap berdi. Biz bunı kúndizgi waqıt dep túsiniwimiz múmkin bolsa da, men Onıń óz ómirine silteme berip atırǵanın hám krest hám tiriliw Onıń jumıs kúnin tamamlaytuǵının sezemiz.
Isa keyin: «Dosımız Lazar uyqlap atır, biraq men onı oyatıw ushın baraman» (11-ayat) dedi. Shákirtler túsingen joq, sonlıqtan olar: «Rabbım, eger ol uyqlasa, ol jaqsı boladı» (12-ayat) dep juwap berdi. Isa «olarǵa anıq aytıwǵa tuwra keldi: ‘Lazar óldi. Hám men sizler ushın sol jerde bolmaǵanıma quwanıshlıman, sizler iseniwińiz ushın’» (14-15-ayatlar). Bul óz-ara tásir bizge kóp nárselerdi aytadı: Xuday sizge hám maǵan hámme nársen túsindiriwi shárt emes; biz tek Oǵan iseniwimiz kerek.
Kútken soń, Isa hám Onıń shákirtleri Betaniyaǵa bardı. Marta Onı qarsı alıw ushın shıqtı. Ol ólimniń sońǵı ekenligine isengen edi, biraq «Isa oǵan: ‘Inisiń qaytadan tiriledi,’» (23-ayat) dedi. Marta: «Men bilermen, ol sońǵı kúndegi tiriliwde qaytadan tiriledi» (24-ayat) dedi. Isa tek Ózi aytıwı múmkin bolǵan sózler menen juwap berdi: «Men tiriliw hám ómirmen. Maǵan isengen adam, ólse de, jasaydı. Hám kim jasasa hám Maǵan isense, hesh qashan ólmeydi. Siz bunı isenesiz be?» (25-ayat). Biz Isa menen Marta’nıń pikirleri arasındaǵı ayırmashılıqtı bayqaymız. Marta tábiyiy ólimdi názerde tutqan edi, biraq Isa ruwxıy ólimdi názerde tutqan edi.
Maryam Isaǵa kelgende, ol da Marta sıyaqlı, eger Ol sol jerde bolǵanda inisi ólmegen bolar edi dep ayttı (32-ayat, 21-ayattı qarań). Isa tez arada Lazar’dı qay jerge qoyǵanın soradı, hám «olar Oǵan: ‘Rabbım, keliń hám kóriń,’» (34-ayat) dedi. Bul gúrrińde úsh ret, sonday-aq bul jerde de, Isa úlken sezim kórsetti:
Ol ruwxta shıńǵırdı hám qáweterlendi (Yoxan 11:33).
Isa jıladı (Yoxan 11:35).
Isa, taǵı da Óz ishinde shıńǵırıp, qábirge keldi (Yoxan 11:38).
Biz adamlar qayǵırǵanın yamasa azap shekkenin kórgenimizde qalay reaktsiya beremiz?
Úńgirde, Lazar qoyılǵan qábirde, «Isa: ‘Tastı alıp taslań,’» (39-ayat) dedi. Marta qábirdi ashıw haqqında qáweterlendi. Ol sáwle bolıwı kerek dep oyladı, sebebi Lazar tórt kún aldın ólgen edi. «Isa oǵan: ‘Men saǵan isensen, Xudaydıń dańqın kóreseń dep aytpadım ba?’» (40-ayat) dedi. Olar tastı alıp tasladı, hám Isa dúwa etti, Óz Atasına dańq berdi. Ol keyin: «Lazar, shıq!» (43-ayat) dep buyırdı. Bul buyrıq penen Lazar shıqtı, ele de ólik kiyimleri menen baylanǵan edi. Isa: «Onı bosatıńlar, hám onıń ketiwine ruqsat berińler» (44-ayat) dedi.
Maylaw – Yoxan 12:1-11
Endi, Pasxadan altı kún aldın, Isa hám Onıń shákirtleri taǵı da Maryam menen Marta’nıń úyinde edi. Olar sol jerde bolǵanda, «Maryam bir funt óte qımbat bahalı nard mayın alıp, Isa’nıń ayaqların mayladı, hám Onıń ayaqların shashı menen súrtti. Hám úy maydıń iyisi menen toltırıldı» (3-ayat). Bizdiń ómirimizden sonday jaǵımlı iyis shıǵıp atır ma?
Yuda bolsa óziniń eki júzliligin bildirdi. Ol Isa’ǵa sırtqı jaqtan ergen edi, biraq ol urlıqshı edi. Yuda: «Ne ushın bul xosh iyisli may úsh júz denariyge satılıp, kámbaǵallarǵa berilmedi?» dedi. Basqa shákirtler Yuda’nıń sınına qosıldı, geypara ol kámbaǵallar haqqında qamqorlıq etpegen bolsa da. Onıń ornına, ol «aqsha qutısın saqlaǵan edi; hám ol oǵan salınǵan nárselerdi alatuǵın edi» (5-6-ayatlar).
Isa sóylep, shákirtlerine Maryam’dı jalǵız qaldırıwdı ayttı: «Ol bunı Meniń jerlew kúnim ushın saqladı. Kámbaǵallar sizler menen hámme waqıt bar, biraq Men sizler menen hámme waqıt emes» (7-8-ayatlar). Ol Isa’nıń jerleniwge tiyisligin qay jerden úyrendi dep oylaysız? Biz esleymiz be, dáslep ol jaqsı bólekti saylaǵan edi, Onıń ayaqları qasında otırıp Onı tıńlaw arqalı? Men biz de sonday etemiz dep úmit etemen.
Isa qosıp: «Men sizlerge aytaman, bul Xush Xabar pútkil dúnyada waǵızlanǵan hár qanday jerde, bul hayaldıń islegen isi de onıń esteligi retinde aytıladı» (Matta 26:13) dedi. Biz Maryam’nıń úlgisin esapqa alıp, Rabbı Isa Máshiyxtıń qasında – hátte ayaqları qasında – waqıt ótkiziw arqalı oǵan eremiz dep úmit etemiz!
Quwanısh penen bizdiń tańqalǵan júreklerimiz Jer júzindegi kúsh hám miyrim jolıńdı izleydi; Biz Seniń ayaqlarıń qasında shákirtler sıyaqlı otıramız, Seniń sózleriń baldan da tatlı. —James G. Deck (1816–1884)
