Аллаҳ Патшалығында Худайымыз
Мениң үйиме жақын қалада жақсы ресторанлар бар, ҳәм ҳәр қанша ўақыттан кейин достым екеўимиз сол жерлердиң биринде түсликке ушырасамыз. Жақын жерде бирге жүретуғын әдеми бағ да бар. Буллардың ҳәммеси келип, сапарды өте қызықлы етеди.
Бир күни мен бағ арқалы жүрип, сол жерде өте әҳмийетли тарийхый ўақыялар болғанын билдим. Бул ўақыялар шама менен 250 жыл алдын болса да, олардың тәсири ҳәзир де мен жасап атырған мәмлекетке ҳәтте пүткил мәмлекетке де тәсир етпекте. Бирден мен ушын сол кишкене бағ бурын билгенимнен әдеўир үлкен мәниске ийе болды.
Бул ҳикая Аллаҳ патшалығы ҳаққындағы темамызға кишкене мысал бола алады. Бул Ески Ўәсият әўлиелери билген тема, бирақ Жаңа Ўәсиятта бурын ҳеш қашан түсинилмеген айырым үлкен ашылыўлар бар. Библия оқыўшылары сыпатында биз бул мағлыўматларды бирге қосып, бул ҳақыйқаттың үлкен тәсирине таң қалыў имканиятына ийемиз.
Аллаҳ Уллы Патша
Ески Ўәсиятта Ехованың «пүткил жер жүзи үстинен уллы Патша» ҳәм «барлық қудайлардан үлкен Патша» екенлиги алдыннан жәрияланған еди (Забур 47:2, 95:3 NKJV). Жерде ямаса аспанда болсын, Ол суверен ҳүкимдар: «Хожа өз тахтын аспанда орнатты, ҳәм Оның патшалығы барлық нәрсе үстинен ҳүким сүреди» (103:19). «Сениң тахтың, я Аллаҳ, мәңги ҳәм мәңги», – деп жәриялайды Забур 45:6. Аллаҳтың патшалығы ҳәрдайым өз ҳүкими ҳәм күшинде жоқары ҳәм абсолют болған.
Айырым бир өзгеше жол менен, Исраил халқы да Хожаның патшалығы деп есапланған, себеби Даўыт былай деп жәриялаған: «[Хожа] мениң улым Сулайманды Исраил үстинен Хожаның патшалығының тахтына отырыў ушын таңлады» (1 Жылнамалар 28:5). Бул келешекте өте әдеми ҳәм даңқлы түрде тағы да көрсеттиледи. Патшалықтың бул келешектеги аспектисинде, Мәсих тынышлық, әдалат ҳәм ҳақыйқатты орнатыў ушын Даўыттың тахтында отырады. Ишая 9:6-7 бул ҳаққында түсиндиретуғын бир үзек болып, былай дейди: «Себеби бизге бала туўылды, бизге Ул берилди; ҳәм ҳүкимет Оның ийнине болады. Ҳәм Оның аты Кереметли, Кеңесши, Қудиретли Аллаҳ, Мәңги Әке, Тынышлық Әмири деп аталады. Оның ҳүкимети ҳәм тынышлығының көбейиўине шек болмайды, Даўыттың тахтында ҳәм Оның патшалығы үстинен, оны тәртипке салыў ҳәм оны сол ўақыттан баслап, ҳәтте мәңгиге ҳүким ҳәм әдалат пенен орнатыў ушын. Әскерлер Хожасының ынтасы буны орынлайды». Жаңа Ўәсият та буған қосылады, себеби Габриел периште Мәриямға былай деп жәриялаған: «Ол уллы болады, ҳәм Ең Жоқарының Улы деп аталады; ҳәм Хожа Аллаҳ Оған әкеси Даўыттың тахтын береди» (Лука 1:32).
Жаңа Ўәсият сырлары
Жаңа Ўәсиятты оқып атырып, Хожа Ийсаның шәкиртлерине былай деген сөзлерин еситемиз: «Сизлерге Аллаҳ патшалығының сырларын билиў берилди» (8:10). Егер Аллаҳ патшалығы ҳәрдайым белгили болған болса, ол қалай сырлы болыўы мүмкин? Жуўап мынада: Жаңа Ўәсияттағы барлық «сырлар» бурын түсиндирилмеген ҳақыйқатлар болып, оларды Аллаҳ ҳәзир ашып берди. Мәсих Аллаҳ патшалығының сырлары ҳаққында сөйлегенде, бул Оның бул шәкиртлер ҳеш қашан билмеген нәрсе ҳаққында көбирек түсиндиретуғынын аңлатқан.
Лука 8-деги бул сөз, Матфей 13:11 ҳәм Марк 4:11-деги параллель үзеклер менен бирге, «патшалықтың сырлары» ҳаққындағы жалғыз Библия силтемелерин береди. Бул сөздиң контексти Хожаның егиўши, яғный дийқан, төрт түрли топыраққа туқым шашып атырған мысалы. Мысалда туқым Аллаҳтың сөзин аңлатады, ҳәм топырақ сол хабарды еситкен ҳәр түрли адамларды сүўретлейди. Тек бир түрли топырақ жақсы жер болған, бул хабарды қабыл етип, оны сақлап, мийўе беретуғынларды аңлатады. Солай етип, биз бул сырдың биздиң турмысымыздағы Аллаҳтың көринбес, бирақ өте ҳақыйқый ҳүкими менен байланыслы екенлигин үйренемиз. Оның патшалығы тек ғана миллетлер үстинен ҳүким сүриўине байланыслы жердеги нәрсе емес; керсинше, бул биз ҳәзир өз жүреклеримизде исеним арқалы бастан кеширип атырған аспандағы нәрсе.
Матфейдиң Инжили патшалықтың бул көринбес аспектисин «аспан патшалығы» (ямаса, айырым аўдармаларда айтылғанындай, «аспанлар патшалығы») деп атаў арқалы айрықша атап өтеди. Ҳақыйқатында, Матфей бул сөзди қолланған жалғыз Инжил жазыўшысы. Мысалы, Хожаның мысалы ҳаққындағы баян «аспан патшалығының сырлары» ҳаққында сөйлейди (Матфей 13:11). «Аспан патшалығы» сөзи бул патшалықтың өзгеше ҳәм бул дүньядан емес екенлигин және де күшлирек атап өтеди. Хожаның бул ҳаққындағы өз сөзлерин Юханна 18:36-да қарастырың, онда биз былай оқыймыз: «Ийса жуўап берди: ‘Мениң патшалығым бул дүньядан емес. Егер Мениң патшалығым бул дүньядан болғанда еди, Мениң хызметшилерим гүрескен болар еди, сонда мен яҳудийлерге тапсырылмас едим; бирақ ҳәзир Мениң патшалығым бул жерден емес’».
Биз бул еки терминди – «Аллаҳ патшалығы» ҳәм «аспан патшалығы» – еки түрли патшалық сыяқлы ойламаўымыз керек. Керсинше, олар бир патшалықтың ҳәр түрли қырларын ашып береди. Бул факт Матфей 19:23-24 арқалы қоллап-қуўатланады, онда биз «аспан патшалығы» ҳәм «Аллаҳ патшалығы» терминлерин дәл сол контекстте табамыз. «Аспан патшалығы» сөзи ҳүкимдарлықтың дерегин дәлеллейди, ал «Аллаҳ патшалығы» Аллаҳты сол ҳүкимдарлық сыпатында атап өтеди. Жазыўшы А. Е. Бут былай деп айтқан: «Луканың Инжилинде, Матфейдегиге уқсас мысалларды табатуғын жерде, бул тек ғана орыннан адамға өзгериў. Матфейде бул орын қай жерден ҳүким келеди; Лукада бул Адам кимниң ҳүкими танылады».1
Жалған ҳәм Ҳақыйқый
Патшалықтың басқа бир мысалында Хожа бир ҳаялдың унға ашытқы салғаны ҳаққында айтқан, ҳәм көп өтпей ашытқы пүткил унға тарқалған (Лука 13:20-21). Ашытқы, яғный хамиртуруш, жаманлықтың анық сүўрети. Мысалы, Матфей 16:11-12-ни қарастырың, онда хамиртуруш фарисейлер ҳәм саддукейлердиң жаман тәлиматының символы. Бирақ, биз Аллаҳ патшалығында қандай жаманлық тарқалыўы мүмкин деп ойланыўымыз мүмкин. Жуўап мынада: патшалық Аллаҳтың изинен барыўшыман деп дәлеллеген ҳәр бир адамды қамтыйды – ҳәтте айырымлары жалған болса да.
Матфей 13 әсиресе бул тема ҳаққында бир неше мысалларды келтиреди. Бийдай ҳәм зиянлы шөплер ҳаққындағы мысалда бийдайдың қасында зиянлы шөплер өсип атыр. Хардал дәни ҳаққындағы мысалда үлкен теректиң бутақларында қуслар уя салып атыр – қуслар жаман тәсирлерди сүўретлейди (Матфей 13:4,19-ды қараң). Тор ҳаққындағы мысал ҳәр түрли балықлардың жыйналғанын айтады, олардың айырымлары жақсы, айырымлары жаман. Бул патшалықтың жердеги тәрепи.
Бирақ, аспандағы тәрепи де бар, биз буны Хожаның Юханна 3-теги сөзлеринен үйренемиз. Сол бапта Ол Никодимге былай деген: «Егер адам қайта туўылмаса, ол Аллаҳ патшалығын көре алмайды» (3-аят). Бул аспектте, тек ғана ҳақыйқый мүминлер патшалыққа киритиледи. Колосалықлар 1-деги бир үзек буған қосып, «Мәсих Ийсаға исеними бар» (4-аят) адамлар Әкениң сүйиўиниң «Ул патшалығына» киритилгенин айтады (13-аят). Әлбетте, булар тек ғана ҳақыйқый мүминлер.
Бүгинги Патшалық
Ҳақыйқатында, ҳәр бир ҳақыйқый мүмин Аллаҳ патшалығының бир бөлеги. Биз Мәсихшилердиң Шерковты, Хожа Ийсаның Ҳәўарийлердиң ислери 2-деги Еллигинши күн байрамында қурыўды баслайтуғын дүнья жүзилик шөлкемди қуратуғын ҳақыйқатты тереңнен қәдирлеймиз. Бул Ески Ўәсиятта тағы бир толық сыр болған, Ефесликлер 3:1-10 түсиндиргениндей. Шерков Аллаҳтың кеңеслеринде ҳәм Хожа Ийсаның жүрегинде өте өзгеше ҳәм жақын орынға ийе. Соны менен бирге, ҳәр бир Мәсихши де Аллаҳ патшалығының пуқарасы.
Бир қатар пайдалы Жазыўлар бизге бул жерде басшылық етеди. Бириншиден, биз Инжилдиң ўағызланыўы көбинесе патшалықтың ҳақыйқатлары менен байланыслы екенлигин табамыз. Самарияда Филипп «Аллаҳ патшалығы ҳәм Ийса Мәсихтиң аты ҳаққындағы нәрселерди ўағызлады» (Ҳәўарийлердиң ислери 8:12). Галатия аймағында Паўыл көп қуўғынға ушырады, бирақ ол ҳәр түрли қалалардағы жаңа мүминлерге азап-ақырдың Аллаҳ патшалығы менен байланысымыздың бир бөлеги екенлигин үйретти (14:21-22). Тессалоникада, Паўыл Мәсихтиң өлими ҳәм тирилиўи ҳаққында ўағызлап атырып, «басқа бир патша – Ийса» бар екенлигин де жәриялады (17:7). Биз билемиз, ол Ефесте ҳәм Римде де Аллаҳ патшалығы ҳаққында сөйлеген (19:8, 20:25, 28:23,31).
Буннан тысқары, Хабарларда биз және де пайдалы сөзлерди табамыз. Ең әҳмийетли атап өтиў – Аллаҳ патшалығының пуқаралары сыпатындағы жүрис-турысымызға бериледи. Биз бул ҳақыйқаттың минезимиз ҳәм гүўалықымыздың ҳақыйқатына қандай тәсир ететуғынын таныўымыз керек. Аллаҳ патшалығындағылар сыпатында, биз ар-намыс мәселелери бойынша талас-тартысларға алаңламаўымыз керек, «себеби Аллаҳ патшалығы жеп-ишиў емес, ал ҳақыйқат ҳәм тынышлық ҳәм Мухаддес Рухтағы қуўаныш» (Римликлерге 14:17). Аллаҳ патшалығы тек ғана сөзлеримиз бенен емес, ал жасаўымыздың ҳақыйқатында – «сөз бенен емес, ал күш пенен» (1 Коринфликлерге 4:20) – көрсетиледи. Биз «Өз патшалығы ҳәм даңқына шақырған Аллаҳқа мүнәсип жүриўге» (1 Тессалоникалықларға 2:12) үгитленемиз, яғный, патшалықтың пуқаралары сыпатында биз кимниң патшалығы болса, сол Аллаҳтың минезине сай жасаўымыз керек.
Бул жерде Шерков ҳәм патшалық арасында анық айырмашылықты белгилеў әҳмийетли. Олар бирдей емес. Екеўи де ҳақыйқый, бирақ олардың өзлериниң айрықша тәлим сызықлары бар. А. Е. Бутты тағы да келтиретуғын болсақ: «Биз Аллаҳтың сүйикли Улының патшалығындамыз. Ол патшалықтағылар ушын биздиң Суверен Ҳүкимдарымыздан басқа ким бола алады? – яғный, Патша; ҳәм биз патшалықтамыз, Оның пуқаралары. Биз бул орынды толтырамыз, ҳәм оны Шерковтың ҳақыйқаты сыяқлы таныўымыз керек … Әлбетте, биз Оны атамаймыз Патша Шерковтың. Ол Басшы Шерковтың; бирақ биз патшалыққа тийсек, биз Оған сол жерде Патша сыпатындағы ҳақыйқый орнын беремиз».2
Аллаҳ патшалығының пуқаралары сыпатында биз келешекте баҳалаў күни болатуғынын да үйренемиз. Патшаға садықлығымыз себепли, биз бул жерде жер жүзинде қуўғынға ушырауымыз мүмкин. Бирақ егер биз сол сынақларға шыдасақ, Аллаҳтың ҳақыйқатын көрсетиў имканиятын қолға алсақ, биз «Аллаҳ патшалығына мүнәсип есапланамыз, сиз де сол ушын азап шегесиз» (2 Тессалоникалықларға 1:5). Буннан тысқары, егер турмысымыз руўхый жақтан мийўели болса, бизге «Хожамыз ҳәм Қутқарыўшымыз Ийса Мәсихтиң мәңгилик патшалығына мол кириў бериледи» (2 Петр 1:11) деп ўәде етилген.
Бундай аятлар гейде биздиң мәңгилик тағдырымыз гүманлы болыўы мүмкин деп ойлаў ушын надурыс қолланған, гүя ол бизге байланыслы болғандай. Бул абсолют түрде надурыс! Биз қутқарылыўымыздың толығы менен Мәсихтиң өлими ҳәм тирилиўине байланыслы екенлигин анық билемиз, ҳәм ҳәр бир Мәсихши мәңгиге Оныкы. Бирақ патшалыққа келгенде, Аллаҳ биздиң гүўалықымыздың жарықлығына итибар береди. Қуўғынға шыдағанлар Аллаҳ патшалығы менен байланысының ҳақыйқатын дәлеллеген. Руўхый жақтан мийўели болғанлар Хожамыз ҳәм Қутқарыўшымыз тәрепинен Оның ҳақыйқый ҳүкимранлығы дәўиринде мол түрде танылады.
Патша келетуғын қаланы көз алдыңызға келтириң. Ҳәр бир пуқара тойға шақырылады! Бирақ, айырымлары артқы қатарда ямаса бир жерде қараңғы мүйеште отырыўы мүмкин – олар пуқара болмағанлықтан емес, ал олар ҳеш қашан патшаның мәплерин өзлериниң үстинликлерине қоймағанлықтан, сонлықтан олардың тойлаўға аз себеби бар. Басқалары болса, үлкен қуўаныш пенен парадқа қосылады, себеби олар ҳәрдайым патшаның ҳуқықлары ҳәм даңқларына тереңнен қамқорлық еткен. Сол сыяқлы, биз өзимизден сораўымыз мүмкин: Биз Мәсих патшалығының даңқына бай, мол тойлаў менен киргимиз келе ме? Егер солай болса, Оның биздиң ҳуқықларын есапқа алып жасаўымызға болған қәлеўине жуўап берейик.
Жуўмақ
Патшалар ҳаққындағы биринши Библия силтемеси Ибраҳим дәўириндеги Баслаў 14-те табылыўы мүмкин. Бул үлкен өзгерислер дәўири еди. Төрт патша басқа бес патшаға қарсы соғысып атырған еди, ҳәм хаос ҳүким сүрип атырған еди. Урыстан кейин дереў Салим патшасы Мелкиседек келип, нан ҳәм шарап алып келди (Баслаў 14:18). Ол Хожа Ийсаның, ҳақыйқат патшасы ҳәм тынышлық патшасының сүўрети (Еврейлерге 7:2). Мәсих, ҳақыйқый Патша, бул дүнья патшалықларының хаосына киргенде, Ол барлық нәрсени дурыслайды. Ҳәм ҳақыйқат, ҳәм тынышлық болады, ҳәм «Оның ҳүкимети ҳәм тынышлығының көбейиўине шек болмайды» (Ишая 9:7).
Бүгинги мүминлер сол патшалық пенен байланыслы! «Патшалықтың сырлары» сол патшалықтың бүгинги көринбес, исенимге тийкарланған минези менен байланыслы. Мәсихке садықпын деп дәлеллеген ҳәр бир адам ондағы пуқара деп есапланады.
Айырымлары тек ғана жалғаншылар екенлиги ҳақыйқат, ҳәм бул ҳүким күнинде, Мәсихтиң патшалығы жер жүзинде ашық түрде орнатылғанда, ашып бериледи. Бирақ, биз Мәсихшилер де Аллаҳ патшалығының ҳақыйқый пуқараларымыз. Сонлықтан биз сол патшалықта күннен-күнге пуқара сыпатында жасаў имканиятына ҳәм жуўапкершилигине ийемиз. Жүрис-турысымыз патшалық принциплери менен ретленсин!
ЖУЎМАҚЛАР
- А. Е. Бут, «Петр, Юханна ҳәм Паўылдың хызмети». Аллаҳ патшалығы, аспан патшалығы, Аллаҳ Шерковы ҳәм Аллаҳ шаңарағының ҳәр түрли аспектлери ҳаққында пайдалы талқылаў ушын бул китапша усыныс етиледи. Оны Believers Bookshelf USA ямаса Believers Bookshelf Canada-дан баспа түринде сатып алыўға болады. Оны Brethren Archive-да бийпул онлайн оқыўға да болады.
- Сол жерде.
Хожа Ийса қәлейди Өз шәкиртлеринен күнделикли турмыстың зәрүрликлери ушын қорқыў басымын алып таслаўды (Матфей 6:25-34). Ол оларға аспандағы Әкесиниң сүйиўшилик қамқорлығын ҳәм Оның көз алдындағы қәдирин көрсетеди. Соны менен бирге Ол олардың жүреклерине мүрәжат етеди: «Биринши Аллаҳ патшалығын ҳәм Оның ҳақыйқатын излең; ҳәм бул нәрселердиң ҳәммеси сизлерге қосылады» (33-аят KJV). —Аренд Реммерс, «Таўдағы ўағыз» (ылайықластырылған)
