Оның пуқаралары сыпатында жасаў
АЛЛАҲТЫҢ ПАТШАЛЫҒЫНДА
Патшалық – бул патша ямаса суверен ҳүким ҳәм бийлик жүргизетин аймақ, мәмлекет, бийлик, ел ямаса сфера. Аллаҳтың патшалығы – бул ҳәмме нәрсени қамтып алатуғын, «аспан патшалығы», «Улдың патшалығы» ҳәм «Әкениң патшалығы» сыяқлы ҳәр қыйлы аспектлерге ийе болған патшалық. Бул қысқа мақалада мениң қәлеўим – Муқаддес Жазыўдан түсингендей, Аллаҳтың патшалығына ҳәм оның бүгинги күн ушын әҳмийетине қарап шығыў.
Аллаҳтың мәңги бийлиги
Жазыў Аллаҳтың пүткил дүньяның патшасы ҳәм ҳүкимдары екенин гүўаландыратуғын силтемелерге толы:
Ийе мәңги ҳәм мәңги Патша (Забур 10:16 KJV).
Себеби Аллаҳ мениң әзелги Патшам, жердиң ортасында қутқарыўды әмелге асырады (Забур 74:12).
Себеби Ийе уллы Аллаҳ, ҳәм барлық қудайлардан үлкен Патша (Забур 95:3).
Аллаҳтың патша екенин көрсетиўден тысқары, бул аятлар ҳәм басқа көп аятлар дүньяның Оның патшалығы екенин көрсетеди. Сонлықтан, Аллаҳтың патшалығы өз көлеми бойынша универсал (сол жақтағы сүўретти қараң).
Өтмиштен ҳәзиргиге
Аллаҳ ўақытлы-ўақыты менен жер патшалығын адамлардың қолына тапсырды. Ол оны дәслеп Адам ҳәм Ҳаўаның қолына берди – ҳәм биз оның қандай толық сәтсизлик пенен тамамланғанын билемиз (Жаратылыс 1:28, 3:1-13). Ол Нуҳқа дүнья патшалығын, яғный ҳүкиметин берди, бирақ ол да сәтсизликке ушырады ҳәм ҳәтте өзин басқара алмай қалды, себеби ол шатырында мас ҳәм жалаңаш табылды (Жаратылыс 9:1-7,20-23).
Аллаҳ соң көп жыллар даўамында Исрайыл үстинен олардың патшасы сыпатында ҳүким сүрди, бир неше адамды Өзиниң ўәкиллери ямаса бас министрлери сыпатында қолланды – мысалы, Муса, Ешуа ҳәм ҳәкимлер. Исрайыл ҳаққында сөйлегенде, Билам: «Олардың арасында патшаның даўысы бар», – деди (Санлар 23:21). Гидеон Ийениң олардың патшасы екенин жақсы түсинди, сонлықтан ол Исрайыл үстинен ҳүким сүриў усынысын қатаң түрде қабыл етпеди ҳәм: «Ийе сизлер үстинен ҳүким сүреди», – деди (Ҳәкимлер 8:22-23). Бул Исрайыл Ийеге қарсы шығып, олар үстинен адам патша болыўын қәлегенге шекем даўам етти: «Бирақ олар: «Бизге ҳүким етиў ушын патша бер», – дегенде, бул Сәмуилге жақпады. Ҳәм Сәмуил Ийеге дуўа етти. Ҳәм Ийе Сәмуилге айтты: «Адамлардың айтқанларының бәрин тыңла: себеби олар сени емес, ал Мени қабыл етпеди, Мениң олар үстинен ҳүким сүрмеўим ушын» (1 Сәмуил 8:6-7).
Аллаҳ оларға өзлериниң қәлеўиндеги адамды Саўыл шахсында берди. Ол үлкен сәтсизликке ушырады. Кейин Аллаҳ оны алып таслады ҳәм Өзиниң қәлеўиндеги адамды, Даўытты, Өзиниң халқы Исрайыл үстинен патша ҳәм шопан сыпатында тахтқа отырғызды. Даўыт патшалықтың Аллаҳқа тийисли екенин толық түсинди – оның патшалық ҳаққында не айтқанын тыңлаң: «Ол мениң улым Сулайманды Исрайыл үстинен Ийениң патшалығының тахтына отырыў ушын таңлады» (1 Шежире 28:5). «Сонда Сулайман әкеси Даўыттың орнына Ийениң тахтына патша сыпатында отырды ҳәм гүлленип кетти; ҳәм пүткил Исрайыл оған бойсынды» (1 Шежире 29:23).
Аллаҳ пүткил жер үстиндеги патша. Адамлар Оның ҳүкимине бойсынса да, қарсы шықса да, Оның мәңги патша екени ҳақыйқатын өзгертпейди: «...тирилер ең Жоқарының адамлар патшалығында ҳүким сүретуғынын, оны кимге қәлесе, соған беретуғынын ҳәм оның үстинен ең төменги [төменги] адамларды орнататуғынын билсин» (Даниял 4:17).
Ҳәзиргиден келешекке
«Адам Улы Өзиниң периштелерин жибереди, ҳәм олар Өзиниң патшалығынан [жерден] барлық гүнакар нәрселерди ҳәм гүна ислегенлерди жыйнап алады» (Матта 13:41) деген ўақыт келеди. Жаманлық ҳәм жаман адамлар Оның патшалығынан тазаланады ҳәм Ол Өзиниң уллы күшин алып, 1000 жыл ҳүким сүреди. Бирақ ҳәзирги ўақытта Ол адамға өз дәўирин берип атыр, ол Гүна Адамында – Ҳалакат Улында, Антихристте өз шегине жетеди.
Инжил ҳәм Хабарларды оқығанымызда, «аспан патшалығы» ҳәм «Аллаҳтың патшалығы» сөз айтымлары гейде бир-бирин алмастыратуғынын көремиз, бирақ айырмашылықлар бар. Аллаҳтың патшалығы ҳәзир Оған бойсынған адамлардың жүреклеринде ҳәм өмирлеринде даўам етип атыр. Аспан патшалығы да даўам етип атыр, бирақ патша жоқ болғанлықтан сырлы түрде. Сонлықтан бүгин, Мәсихшилик [мәсихшиликке исениў] сырлы түрдеги аспан патшалығы болып, бийдай ҳәм жаўынгербар майданға, ҳәр қыйлы жақсы ҳәм жаманнәрселерди қамтып алатуғын теңиздеги сүйретке, ҳәм бес дана ақыллы ҳәм бес дана ақылсыз он қызға уқсатылады (Матта 13 ҳәм 25-ти қараң). Бул бийдай ҳәм жаўынгер, жақсы ҳәм жаман, ақыллы ҳәм ақылсыз араласпасының ишинде бизде Аллаҳқа садық болған нәрсе бар. Ҳақыйқатында қайта туўылғанлар бул мысаллардағы бийдай, жақсы ҳәм ақыллылар. Олар бул мәсихшилик дәўиринде ҳақыйқый Аллаҳтың патшалығы болып табылады.
Аспан патшалығы пүткил жер үстинде күш ҳәм даңқ пенен орнатылатуғын ўақыт келеди. Сол 1000 жыл даўамында Ийса Мәсих жер үстинде Адам Улы сыпатында ҳүким сүреди. «Қасқыр да қозы менен жасасады, ҳәм қаплан лақ пенен жатады; ҳәм бузаў ҳәм жас арыслан ҳәм семиз мал бирге; ҳәм кишкене бала оларға басшылық етеди. Ҳәм сыйыр ҳәм аюў аўқатланады; олардың балалары бирге жатады: ҳәм арыслан өгиз сыяқлы сабан жейди. Ҳәм емизиўли бала жыланның тесигинде ойнайды, ҳәм сүттен шыққан бала жыланның [жыланның] уясына қолын салады. Олар Мениң пүткил муқаддес таўымда зыян келтирмейди ҳәм жоқ етпейди: себеби жер Ийениң билимине толады, суўлар теңизди қаплағаны сыяқлы» (Ишая 11:6-9). Буннан кейин Ул патшалықты Аллаҳқа тапсырады ҳәм Аллаҳ ҳәмме нәрседе ҳәмме болады (1 Коринфлилер 15:24-28-ди қараң).
Бүгинги патшалық минез-қулқы
Ҳәзир, Оның адамлар патшалығында ҳүким сүрип атырғанынан тысқары, Аллаҳ Өзиниң Улын қабыл еткен ҳәм Оған бойсынған еркеклер ҳәм ҳаяллар, уллар ҳәм қызлардың жүреклеринде ҳәм өмирлеринде де ҳүким сүреди. Мүминлердиң жүреклеринде ҳәм өмирлериндеги Аллаҳтың патшалығының минез-қулқы мораллық тәбиятқа ийе, себеби Руўхтың күшинде мүмин Патшаның, Ийемиз Ийса Мәсихтиң мораллық өзгешеликлерин көрсетеди. Ҳаўарий Павлус олардың айырымларын Римлилерге 14:17-де санап өтти: «Себеби Аллаҳтың патшалығы азық-аўқат ҳәм ишимлик емес; ал әдалатлық, ҳәм тынышлық, ҳәм Муқаддес Руўхтағы қуўаныш». Булар Галатиялыларға 5:22-23-те, басқалар қатарында, Руўхтың жемиси сыпатында да санап өтилген. Мәсихтиң мораллық өзгешеликлери болғанлықтан, олар Аллаҳтың патшалығының ҳәр бир баласын белгилеўи керек.
Қалай қатнасыў керек
Патшалықтың бул руўхый аспектисине кириўдиң бир ғана жолы бар, ол – оған туўылыў. Биз ҳәммемиз қараңғылық патшалығында туўылдық. Бирақ суверен мәрҳәмет арқалы биз сол патшалықтан азат етилип, Аллаҳтың сүйкли Улының патшалығына киргизилдик. Бул жаңа туўылыў арқалы – биз Аллаҳтың патшалығына кириў ушын қайта туўылыўымыз керек! Юҳанна 3:3-7-де Ийе Ийса Никодимге оның илаҳий зәрүрлик екенин айтты: «Ийса оған жуўап берип айтты: «Ҳақыйқатында, ҳақыйқатында, мен саған айтаман, егер адам қайта туўылмаса, ол Аллаҳтың патшалығын көре алмайды». Никодим оған айтты: «Адам қартайғанда қалай туўылыўы мүмкин? Ол екинши мәрте анасының қурсағына кирип, туўылыўы мүмкин бе?» Ийса жуўап берди: «Ҳақыйқатында, ҳақыйқатында, мен саған айтаман, егер адам суўдан ҳәм Руўхтан туўылмаса, ол Аллаҳтың патшалығына кире алмайды. Тәннен туўылған тән, ал Руўхтан туўылған руўх. Мен саған: «Сизлер қайта туўылыўыңыз керек», – дегенге таң қалма». Бүгин де солай болып қала береди – Аллаҳтың патшалығына кириў ушын жаңа туўылыў еле де илаҳий зәрүрлик.
Ҳүрметли оқыўшы, мен «қайта туўылыў» деген сөзди айтқан ўақытта, айырым адамлардың ойына биринши келетуғын нәрсе суўға шомылдырыў екенин билемен. Шомылдырыў қайта туўылыў емес, Ийе де Никодимге барып шомылдырылыўды айтпаған еди. Керсинше, Ол Никодимге Аллаҳтың патшалығының бир бөлеги болыў ушын оған Аллаҳтың өмири керек екенин айтып атырған еди. Юҳанна 1:13-те бизге қайта туўылғанлар ҳаққында айтылады: олар «қаннан да емес, тәнниң қәлеўинен де емес, адамның қәлеўинен де емес, ал Аллаҳтан». Бул адамның ҳеш қандай қатнасы жоқ нәрсе; ол толығы менен Аллаҳтың иси. Дүньяға туўылғандағыдай, туўылып атырған баланың болып атырған нәрсеге ҳеш қандай қатнасы жоқ. Баладан ҳеш қандай күш талап етилмейди, нәресте анасына ҳеш қандай жәрдем бере алмайды.
Адам инжилди еситип, оған исенгенде қайта туўылады. Сөз жүрекке киреди ҳәм Аллаҳтың уллы күши менен Ол сол исенген адамға жаңа, мәңги өмир береди. Адам мине солай қайта туўылады, Аллаҳтың баласы ҳәм Аллаҳтың патшалығының мийрасхоры болады (Яқуб 1:18; 1 Петр 1:23-ти қараң).
Бүгинги мүминлер ушын
Бүгинги күнде патшалықтың балалары ҳәм ҳақыйқый пуқаралары болған бизлерден не күтиледи? Инжилде бизге:
Руўхтың жемисин – Аллаҳтың Руўхы тәрепинен жүреклеримизде қайта жаратылған Мәсихтиң мораллық өзгешеликлерин көрсетиў. Аспан патшалығы жер үстинде орнатылғанда, патшалықтың нызамлары да сондай болады: сүйиўшилик, қуўаныш, тынышлық, сабырлылық, жумсақлық, жақсылық, исеним, кишипейиллик, сабырлылық ...» (Галатиялылар 5:22-23). Бул өзгешеликлерди Ийе таўдағы ўағызында патшалықтың принциплерин усынғанда пайда болғанын көриўге болады (Матта 5:1-7:29). Биз Мыңжыллықты күтиўимиз керек емес – бул ҳәм Мәсихтиң басқа өзгешеликлери ҳәзир бизде көриниўи керек!
- Оның жоқлығында Оған садық, исенимли ҳәм ҳақыйқый болыў, Мефибошет Даўытқа болғаны сыяқлы (2 Сәмуил 19:24).
- Патшалық ҳәм руўханийлик хызметин орынлаў: «Бирақ сизлер таңлаўлы әўлад, патшалық руўханийлик, муқаддес миллет, айрықша халықсыз; сизлерди қараңғылықтан Өзиниң таңқаларлық нурына шақырған Оның мақтаўларын көрсетиўиңиз ушын» (1 Петр 2:9). Мүмин дос-туўысқанлар, сиз ҳәм мен Патшалар Патшасы, Ийемиз Ийса Мәсихтиң таңқаларлықларын, даңқларын ҳәм гөззаллықларын айтыў ҳәм Оның Улы, Ийса Мәсих Ийемиз ҳаққындағы Аллаҳтың жақсы хабарын жарлаўшы Оның хабаршылары сыпатында қуўаныш пенен Оған хызмет етиў ушын жоқары ҳүрметке ийемиз. Жақсы, меҳрибан ҳәм мәрҳәметли болыў, дүньялық мал-мүлкимизди ҳәм Патшаның сөзлерин инжилде бөлисиў, жас ҳәм кәрилерге үйретиў ҳәм ҳәммеге Аллаҳтың патшалығына кириў жолын көрсетиў – бул Оның жоқлығында Патшаға хызмет етиў ушын бизде бар көп имканиятлардың тек ғана бир нешеўи.
- Ҳақыйқатында да, «Патшалық, күш ҳәм даңқ мәңги Сеники. Аўмин» (Матта 6:13).
