Balıq awlawǵa barayıq!
«Meniń artımsha keliń,» dedi Isa, «hám men sizlerdi adamlar balıqshısı etemen.» — Matta 4:19 NIV
Bir kúni túslik waqtında Meyir hám Haqıyqat jerinde, men eki balıqshını, olar bizdiń baspaxanashılarımız edi, ózleriniń súyikli erkin waqıtları – jaqın jerdegi kóllerde, dáryalarda hám ózenlerde balıq awlaw haqqında sóylesip otırǵanın tıńladım. Olar ózleriniń súyikli balıq awlaw orınları, eń jaqsı jem hám sońǵı tutqan balıqları haqqında pikir almasıp atır edi. Men olardıń sáwbetine aralasa alǵanımda, olarǵa aǵam balıq awlawdı jańa baslaǵanın ayttım hám balıq awlaw ushın eń jaqsı waqıt qashan ekenin soradım. Olar kúlip: «Balıqlar shaqqanda,» dep juwap berdi. Men balıqlar qashan shaqqanın qalay biledi dep sorasań, olar taǵı kúlip: «Ol bilip alıw ushın balıq awlawǵa barıwı kerek,» dedi.
Men balıq awlawdı jaqsı kóremen
Men xabardı túsinip aldım. Qızıǵıwshı balıqshı eń jaqsı waqıttı kútip otırmaydı. Ol hár bir múmkinshilikti paydalanıp balıq awlawǵa baradı. Men bir ret eski pikap júk mashinasınıń artında mınaday bamper stikerin kórdim: «Jaman balıq awlaw kúni basqa hár qanday jaqsı kúnnen jaqsıraq!» Jaqında men onıń basqa versiyasın bir isbilermenning mashinasında kórdim: «Jaman balıq awlaw kúni ofiste jaqsı kúnnen jaqsıraq.»
Men stolında «Men balıq awlawdı jaqsı kóremen» degen kishkene taxtashası bar bir atqarıwshını bilemen. Sol ápiwayı xabardıń ústinde balıqtıń máshixshi belgisi bar. Bul adam talantlı evangelist emes, biraq ol hár bir múmkinshilikti paydalanıp «evangelisttiń isin islewdi» (2 Timotiyge 4:5) jaqsı kóredi. Onıń basqa biznes yamasa ruwxıy kásipleri qanday bolmasın, ol adamlar ushın balıq awlawdı da jaqsı kóredi. Bul hár bir máshixshiniń kózqarası bolıwı kerek emes pe?
Balıq awlaw, Rabbimizdiń jandı qutqarıw ushın oraylıq súwretleriniń biri, Ol Óziniń hár bir ergenin shaqıratuǵın is. Pawl Timotiyge óz xızmetinde ruwxlandırǵanda, ol óz kórsetpelerine evangelizmdi qostı, onıń Rabbimizge xızmet etiwiniń «minnetleri»niń biri ekenin ayttı (2 Timotiyge 4:5).
Isa bizden joǵalǵan janlarǵa qatnıslı balıqshınıń kózqarasın rawajlandırıwdı qáleydi. Sonıń ushın Ol: «Meniń artımsha keliń, hám men sizlerdi adamlar balıqshısı etemen» dedi (Matta 4:19; Mark 1:17). Ol bul sózdi Petrus, Andrey, Yakob hám Yuhannaǵa aytqanda, olar áweleden tabıslı balıqshılar edi. Olardıń Onıń shaqırıwına juwabı olardı ápiwayı balıqshılardan «adamlar balıqshılarına» aylandırdı.
Ustadtan úyreniń
Rabbimiz Óz shákirtlerinde óz xızmetlerin «orınlaw» (2 Timotiyge 4:5 NKJV) ushın adamlar balıqshısı bolıw arqalı bul qálewdi qalay rawajlandıradı? Bir balıqshı maǵan: «Siz balıq awlawdı balıq awlaw arqalı úyrenesiz, qálew arqalı emes,» dedi. Basqa biri: «Balıq awlawdı úyreniwdiń eń jaqsı jolı – onı islew, onı haqqında sóylesiw yamasa oqıw emes,» dedi. Biraq eń qımbatlı másláhát jergilikli kolledjde shıbıq penen balıq awlawdı úyretken ekspertte keldi: «Eger siz balıq awlawdı úyreniwge haqıyqattan da jiddiy bolsańız, usta balıqshı menen balıq awlawǵa barıń.»
Hám mine shákirtler de solay etti. Rabbimiz mınaday degen sıyaqlı: «Meniń artımsha keliń, hám men sizlerde balıqqa (joǵalǵan janlarǵa) bolǵan óshpes súyispenshilikti, sonday-aq balıq awlawǵa (evangelizmge) bolǵan qanaatlanbas umtılıstı rawajlandıraman. Men sizlerge balıq awlawdı úyretemen hám balıqlar qayerde ekenin kózlerińizdi ashıp kórsetemen.»
Shákirtler Rabbimizdiń qudıq basındaǵı hayal menen ushırasıwınan ne úyrenip alǵanın oylań. Olardıń qáte túsinigi, Onıń artınan eriwdiń maqseti Onıń mútájliklerine qamqorlıq etiw edi. Biraq olar Oǵan tamaq alıp qaytqanda, Ol olardı mınaday sózler menen tań qaldırdı: «Meniń azıǵım – Meni jibergenniń erkini orınlaw.» Keyin Isa hayaldıń Oǵan alıp kelgen adamlarına isharat etip, shákirtlerge bul Onıń qálegen azıǵı hám kásibi ekenin ayttı: «Kózlerińizdi ashıń hám tınıshlıqqa qarań! Olar orıwǵa tayın» (Yuhanna 4:33-35). Isanıń artınan eriw hám adamlar balıqshısı bolıw arasındaǵı baylanıs zárúrli.
Tastaw hám qabıl etiw
Adamlar ushın bul bolajaq balıqshılar Rabbimizden úyrenip alǵan basqa bir sabaq, Onıń artınan eriw bir nárseni tastawdı talap etti. Rabbimiz shaqırǵan dáslepki shákirtlerge ne bolǵanın kóriń. Petrus hám Andrey dárhal «óz torların tastap, Onıń artınan erdi» (Matta 4:20). Yakob hám Yuhanna «qayıqtı hám ákesin tastap, Onıń artınan erdi» (Matta 4:22). Rabbimiz Mattaǵa shaqırǵanda, ol eki oylanbay, salıq jıynawshı sıpatındaǵı paydalı jumısın tastap, «ornınan turıp, Onıń artınan erdi» (Matta 9:9; Mark 2:14; Luka 5:28). Adamlar ushın balıq awlawdı úyreniw jumıslardan, basqa juwapkershiliklerden hám hátte shańaraq baylanıslarınan bas tartıwǵa tayınlıqtı talap etedi (Matta 8:22; Luka 9:59-62). Balıq awlaw eń zárúrli nársege aylanadı.
Bay jas baslıq: «Máńgi ómirge iye bolıw ushın ne islewim kerek?» dep sorasa, Rabbimiz: «Múlkińdi satıp, kámbaǵallarǵa ber, hám aspanda baylıǵıń boladı. Keyin keliń, Meniń artımsha eriń,» dep juwap berdi (Matta 19:21). Rabbimizdiń artınan eriw bizdi qıyınlastıratuǵın múlklerden ǵana emes, al olardı saqlap qalıwǵa májbúr etetuǵın óz-ózimizdi súyiw kózqarasınan da qutılıwǵa tayınlıqtı talap etedi. Bay jas baslıq «qayǵırıp ketti, sebebi onıń úlken baylıǵı bar edi,» onı tastay almadı (Matta 19:22; Luka 18:22). Zatlıqlardan erkinlik bizge adamlar balıqshısı bolıwdı ańsatlastıradı.
«Meniń artımsha keliń» tek bir nárseni tastawdı emes, al bir nárseni qabıl etiwdi de talap etedi. Rabbimiz hár bir ergen «óz-ózinen bas tartıp, óz krestin alıp, Meniń artımsha eriw kerek» dedi (Matta 16:24; Mark 8:34; Luka 9:23). Óz-ózinen bas tartıw óz máplerinen, kásipleri hám qatnasıqlarınan bas tartıwdı bildiredi. Krestimizdi alıw Qutqarıwshı menen ózin tanıstırǵanlarǵa keletuǵın sol bir quwǵınshılıqtı kóteriwdi bildiredi. Evreylerge jazıwshı, Isa menen ózin tanıstırıw bizdiń azap shegiwimizdi, «Ol kótergen masqaralıqtı kóteriwimizdi» aytqanda házillesken joq (Evreylerge 13:13).
Balıq awlawdı úyreniw
Petrus adamlar balıqshısı bolıw ushın tayarlıǵınıń bir bólegi retinde bul zárúrli sabaqtı úyreniwge májbúr boldı. Onıń eriwge tayınlıǵı sınawdan ótkizilmes burın, ol: «Rabbim, men Siz benen túrmege hám ólimge barıwǵa tayınman,» dep maqtanǵan edi. Biraq masqaralanǵan, biykar etilgen hám quwǵın etilgen Másih penen ózin tanıstırıw basımı astında, ol óz maqtanıwınıń kerisin hám Rabbimiz boljaǵan nárseni isledi: «Siz Meni úsh ret bilmeymen dep biykar etesiz» (Luka 22:33-34).
Óz biykar etiwiniń uyatınan kelip shıqqan depressiyada, Petrus hátte balıq awlawda da tabıslı bola almadı, adamlar balıqshısı bolıw ulıwma múmkin emes edi. Biraq Rabbimiz Petrusqa balıq awlawdaǵı tabıs – balıq ushın ba yamasa adamlar ushın ba – ápiwayı boysınıwda eriwge tayınlıqqa baylanıslı ekenin súyispenshilik penen kórsetti. Rabbimiz Petrusqa úsh ret: «Siz Meni haqıyqattan da súyesiz be?» dep soraw arqalı onıń úsh biykar etiwiniń kúshin joyttı. Petrusdıń shınjúrek hám kishipeyil juwapları onıń joǵalǵan janlar ushın balıq awlawǵa tayın ekenin kórsetti. Hám Rabbimiz kóp ótpey oǵan tolıq tor menen páziylet berdi: «Onıń xabarın qabıl etkenler shomıldırıldı, hám sol kúni olardıń sanına shama menen 3000 adam qosıldı» (Yuhanna 21:3-17; Húkimetler 2:38-41).
Tor menen be yamasa shıbıq penen be?
Injillerde tor menen balıq awlaw kópshiliktiń yadında qalǵan sıyaqlı. Tor balıqshısınıń atın aytıń dep soralsa, Petrusdıń atı hárdayım birinshi ataladı. Basqa shákirtler balıqshı bolǵan bolsa da, Petrus «balıqshı» retinde belgili – kóbinese onıń torlardı buzatuǵın úlken tutqan balıqları hám Rabbimizdiń oǵan: «Endi sen adamlar tutasız» degeni sebepli (Luka 5:5-10).
Eger tor menen ilmekten kóp balıq tutılsa, hárdayım tor menen balıq awlaw jaqsıraq pa? Bul Rabbimizdiń sizden okeanda yamasa dáryada, birden kóp balıq ushın yamasa bir waqıtta bir balıq ushın balıq awlawdı sorawına baylanıslı. Tor balıqshıları tutqan balıqlarınıń sanı menen bahalanadı, al shıbıq balıqshıları tutqan balıqlarınıń ólshemi menen bahalanadı. Bul Andreyge adamlar ushın eń belgili shıbıq balıqshısı atın berer me edi? Ol Petrusdı Rabbimizge mınaday sózler menen alıp keldi: «Biz Másihti taptıq» (Yuhanna 1:41), hám solay etip eń kóp balıq tutqanı menen belgili bolǵan úlken balıqtı tuttı!
Eger Andrey Petrus ushın hesh qashan shıbıq penen balıq awlamaǵanda edi, qanday joǵaltıw bolǵanın oylań. Eger Pawl injildi Evropaǵa Filippidegi eki túrli sociallıq klassdan tek eki balıqtı, Lidiyanı hám qamaqshını tutıw arqalı kirgizbegeninde edi, qanday joǵaltıw bolǵanın oylań (Húkimetler 16:11-34). Eger Filip injildi Afrikaǵa tek bir balıqtı, Efiopiya qaznaxanasınıń xızmetkerin – hám barlıq jerlerdiń shólinde tutıw arqalı kirgizbegeninde edi, qanday joǵaltıw bolǵanın oylań (Húkimetler 8:26-39)! Eger Másihtiń artınan eriwshiler dep esaplaǵanlar, qayerde jasasa da, adamlar balıqshısı bolıw ushın Onıń shaqırıwına juwap bermese, qanday joǵaltıw boladı. Biz ózimizge mınaday soraw beriwimiz kerek: «Men evangelisttiń isin islep atırman ba?» Teris juwap Rabbimizge xızmetimizde bir nárse jetispey atırǵanın bildiredi.
Ne zárúrli?
Hár bir máshixshi Rabbimizdiń Óziniń artınan eriw hám Oǵan adamlar balıqshısı retinde xızmet etiw arasındaǵı baylanıstı kóriwi zárúrli. Sonday-aq, olardıń talantları qanday bolmasın, olar da injildi taratıwdıń qanday da bir túrine qatnasıwǵa shaqırılǵanın kóriw zárúrli. Aqırında, Qudaydıń tor menen de, shıbıq penen de balıq awlawdı qádirlewin kóriw ruwxlandırıwshı.
Eger Rabbimiz sizi okeanǵa tor menen jiberse, balıq awlań. Eger Ol sizi dárya boyına shıbıq penen jiberse, balıq awlań. Tutqan barlıq balıqlar Rabbimiz ushın zárúrli, sebebi olar tutılǵannan keyin, Ol olardı adamlar balıqshısı etedi. Qalay? Olarǵa: «Meniń artımsha keliń, hám men sizlerdi adamlar balıqshısı etemen,» dep aytıw arqalı.
Búgin bir janǵa jollań
Búgin bir janǵa jollań, Ey Rabbim, ne aytıwdı úyretiń. Dostlarım gúnáda joǵalǵan, Hám óz jolın taba almaydı. Az adamlar qamqorlıq etetuǵın sıyaqlı, Hám az adamlar sıyınadı. Júregimdi eritip, ómirimdi toltırıń, Búgin maǵan bir jan beriń.
