Qudaydı kútiń – Ol háreket etedi!

Qudaydı kútiń — Ol háreket etedi!

Muqaddes Kitap bizdi Rábbimizdi kútiwge shaqırsa da, bul eń qıyın islerden biri! Zábúr 27:14 te Dáwıt bılay deydi: «Rábbimizdi kútiń; kúshli bolıń, Ol júregińizdi bekkemleydi; men aytaman, Rábbimizdi kútiń!» (NKJV). Sońǵı gáp, «Men aytaman, Rábbimizdi kútiń!» kúshli aytılǵan! Dáwıt adam júregin – óz júregin bilgen. Biz sabırsızbız. Kóplegen máselege isenetuǵınlar ushın Rabbimizdiń ózleri ushın háreket etiwini kútiw qıyın – «Tınısh turıń hám Rabbimizdiń qutqarıwın kóriń» (Shıǵıw 14:13). Bizdiń «eski adamımız», «Ádem tábiyatı» bizdiń jaǵdayımızdı jaqsılaw ushın bir nárseni qılıwdı házirqáleyedi.

Yusuf Rabbimizdi kútiwdi úyrengen adamnıń jaqsı úlgisi. Onıń jaqsılanıwı shaqırdan sarayǵa shekem turaqlı boldı. Yusufnıń úyrengen qábileti bizdiń júregimizdi Onı kútiwge shaqırsın.

Yusufnıń shaqırı bizdiń qáwipimiz

Yusuf bizge Jaralıs 30:22-24 te tanıstırıladı, biraq biz onıń ómiri haqqında 37-50 bólislerde oqıymız. Ol ákesi Yaquptıń súyikli ulı edi, nátiyjede ol aǵa-inileri tárepinen jek kórilgen (Jaralıs 37:3-4). Yusuf ákesiniń jerdegi abıroyına hám álbette ákesiniń Quday aldındaǵı minez-qulqına qızıqqan. Ol aǵa-inileri haqqında ákesine jaman xabar keltirdi – hám óz túsin súwretlew hám ákesiniń oǵan bolǵan anıq muhabbatı menen birge, Yusuf shaqırǵa tústi.

Jaralıs 37:14 te Yaqup Yusufnı aǵa-inileriniń jaǵdayın bilip keliwge jiberdi. 19-ayatta ol aǵa-inileri tárepinen «túskór» dep masqaralı túrde ataladı hám 24-ayatta ol shaqırǵa taslanadı. Tek 17 jaslı Yusuf endi qorqınıshlı jaǵdayda edi – óz aǵa-inileri onı óltiriwge til biriktirgen, onıń kóp reńli kiyimlerin sheship, shaqırǵa taslaǵan. Bul Qudayǵa isenetuǵın, ádalatlı adam, hátte jetilisken isenetuǵın da, Qudaydıń dárhal háreket etiwini kútiwi múmkin bolǵan jaǵday!

Quday onıń aǵa-inileriniń onı shaqırǵa taslawına tosqınlıq etiwi múmkin edi yamasa Ol Yusufnı dárhal shaqırdan qutqarıwı múmkin edi. Biraq biz Onıń húkimranlıǵın Ruwben arqalı onıń ómirin saqlawda kóremiz (Jaralıs 37:21-22), sebebi Onıń Yusuf ushın úlkenirek rejesleri bar edi.

Kóbinese biz Qudaydıń bizdi bir jaǵdaydan qutqarıwın izleymiz, al Onıń bizdi sol jaǵday arqalı qutqarıw rejesleri bar. Biz Yesaya 43:2-3 tegi qıyın, biraq juwbatatuǵın pikirlerdi oqıymız:

«Suwlar arqalı ótkende, Men seniń menen bolaman; hám dáryalar arqalı, olar seni basıp ketpeydi. Ot arqalı júrgenińde, sen kúymeyseń, hám jalın seni kúydirmeydi. Sebebi Men seniń Qudayıń Rabbimiz, Izrailniń Muqaddesisi, seniń Qutqarushıńman» (Yesaya 43:2-3)

Yusuf shaqırda azap shekti; ol aǵa-inilerinen onı bosatıwdı ótinish etti, biraq olar qulaq salmadı. Aǵa-inileri dán satıp alıw ushın Mısırǵa kelgende, olar onıń azabın esledi:

«Olar bir-birine ayttı: «Biz shınında da aǵamızǵa qarsı ayıplımız, sebebi biz onıń janınıń azabın kórgenimizde, ol bizden ótinish etkeninde, biz tıńlamadıq; sonlıqtan bul qıyınshılıq bizge keldi» (Jaralıs 42:21)

Eger Yusuf ózin qutqarıw ushın shaqırdan shıǵa alǵanda, ol háreket etken bolar edi. Ol aǵa-inilerine paydasız túrde shaqırdı. Ol Qudaydıń háreket etiwini kútiwi kerek edi – hám biz de sonday! Yusufnıń shaqırı bizdiń qáwipimiz. Kóbinese biz ózimiz ushın háreket etiwge yamasa basqalardan járdem sorawǵa tırısamız, al biz Qudaydıń háreket etiwini kútiwimiz kerek.

Potifar ornı

Quday Yusufnı shaqırdan qutqardı – ol jigirma gúmis shekelge Midiyan sawdagerlerine satıldı (Jaralıs 37:28). Yusuf Mısırǵa, Faraonnıń ofitseri, gvardiya baslıǵı bolǵan Potifarǵa tústi (Jaralıs 39:1). Quday álbette háreket etip atır edi, biraq Yusuf onı kórmedi. Ol úyinen uzaqta hám qıyın jaǵdaylarda edi. Biraq Rabbimiz oǵan Potifar menen jaqsı qatnas tabıwǵa múmkinshilik berdi. Hátte, Ol Yusuf ushın Potifardıń úyin bereketledi! Yusufnıń basqarıw qábiletleri Qudaydıń bereketleri menen birge onıń xojayınınıń hámme nárseni oǵan tapsırıwına múmkinshilik berdi (Jaralıs 39:4-6). Potifar Rabbimizdiń Yusuf penen birge ekenligin moyınladı. Bul sınaqta da boysınıwshı isenetuǵın basqalar ushın bereket bola alatuǵının kórsetedi – eń qıyın jaǵdaylarda da Qudaydıń óz adamlarına bolǵan jaqsılıǵın kórsetedi. Bizdiń minez-qulqımız Qudaydı dańqlay aladı hám sol waqıtta dúnyaǵa gúwalıq bola aladı.

Óz úy-xojalıǵın Yusufqa tapsırǵan Potifar onı baqlap turǵan jalǵız adam emes edi. Potifardıń hayalı da Yusufnı baqlap turǵan edi (Jaralıs 39:7), onıń menen jaman is qılıwdı qálegen. Ol kelbetli hám kórkem edi, hám ol óz aldına qoyǵan maqsetlerinde turaqlı edi (Jaralıs 39:6-16). Biraq Yusuf Qudayǵa sadıq edi hám ózin taza saqlawdı maqset etken. Ol xojayınınıń hayalınıń qálewlerin biykarladı hám ol onı qoyǵannan keyin úyden qashtı (Jaralıs 38:12). Biz benen gúna arasında aralıq saqlaw jaqsı is! Ol Qudayǵa qarsı gúna qılmaw hám Potifardı húrmetlemew ushın sadıq bolǵanına qaramastan, Quday Yusufnı túrmege jetkeriw ushın saqna artında háreket etip atır edi. Qudaydıń Potifardıń hayalınıń gúna qılıwına sebep bolmaytuǵının atap ótiw zárúr. Kerisinshe, Ol onıń ádep-ikramlıqqa qarsı minez-qulqınıń Yusufnı túrmege túsiriwine múmkinshilik beredi. Yusuf Qudaydıń ózin Kanaandaǵı shańaraǵına qaytarıwın kútip atırǵan bolıwı múmkin edi, biraq Qudaydıń basqa rejesleri bar edi: Ol Yusufnı bir xızmetshi menen ushıratıwdı qálegen. Ózimizdi Rabbimizde ruwxlandırayıq, hátte eń qıyın jaǵdayda da Quday biz ushın háreket etip atır. Yusufnıń shaǵım etpegenligine itibar beriń.

Túrme

Yusuf, bizdiń bereketli Rabbimiz Isa Máshix sıyaqlı, ádalat ushın azap shekti, ol túrmege túskende – Qudaydıń onı qálegen jerine. Ol patshanıń tutqınları qamalǵan túrmede edi. Yusufnıń shaǵım etpegenligin esletip ótemiz. Ol shaqırdan yamasa Potifardıń úyindegi waqıyadan sabaq alǵan ba edi? Rabbimiz benen bolǵan tájiriybelerimiz bizge Oǵan iseniwdi úyretiwi kerek.

Yusuf baxtlı xızmetshi bolıp kórindi. Qudaydıń jaqsılıǵı onıń ústinde edi hám onıń basqarıw qábiletleri minnetli edi [kemshiliksiz]. Túrme qaraqshısı bunı bayqadı hám Yusufnı baslıq etip qoydı (Jaralıs 39:21-23). Yusufnıń ómiri bizge qorqınıshlı jaǵdaylarda da biz Quday bergen qábiletlerimiz hám talantlarımızdı Onı dańqlaw ushın qollana alatuǵınımızdı úyretedi. Onıń minez-qulqı bizge úlgi boladı, ol xızmetshi hám nanbaydan ne ushın qayǵılı ekenliklerin soradı (Jaralıs 40:7).

Qayǵırıwǵa sebep bolǵan Yusuf quwnaq edi. Biz jaǵdaylarımızdı esapqa almay Rabbimizge quwanıwǵa shaqırılamız (Filipililerge 4:4). Bizdiń jaǵdaylarımız qorqınıshlı bolıwı múmkin, biraq biz Rabbimizdiń muhabbatına, raxımına, meyrimine, jaqsılıǵına hám miyrimine quwana alamız! Aqırında, Yusuf óz tutqın joldaslarınıń túsin jorıdı hám bas xızmetshiden ózin eslewdi soradı (Jaralıs 40:14-15). Biz Yusuf penen kishkene sheginisti kóremiz, ol óz isin aytıp, Faraonnan qutqarıwdı izledi. Bálkim biz de sonday is qılǵan bolar edik.

Saray

Yusufnıń ómiri bul maqalanıń sheńberinen tıs, biraq bizdiń maqsetlerimiz ushın bul izertlewdi 41-bólimde juwmaqlaymız, onda Faraonnıń túsinde onıń sıyqırshıları jorıy almaǵan qıyın tús kórdi. Bul jaǵday bas xızmetshiniń Yusufnı «eslewge» alıp keldi. Túrmeden shaqırılǵan Yusuf dáslep Qudaydı húrmetlep, «Bul men emes; Quday Faraonǵa tınıshlıq juwabın beredi» (Jaralıs 41:16) dep aytqannan keyin túsin jorıdı. Sol kúni Faraon Yusufnı Mısır húkimdarı dárejesine kóterdi. Yusuf keyin jetilik jılları dawamında dándi aqıllı túrde saqladı. Bálkim endi Yusuf Qudaydıń basında-aq ózi ushın háreket etip atırǵanın kóre alǵan bolar. Yusuf Qudaydıń óz ómirinde háreket etip atırǵanın bul jerde tanıǵan ba edi, solay etip ol aqırında ómirlerdi saqlap qalıwshı bola aladı?

Onıń ulına at qoyıwda sabaq bar: Manasse (umıttıratuǵın) hám Efraim (jemisli). Ol óz shańaraǵın eslep turǵanda, aǵa-inileriniń oǵan keltirgen azaplarınıń bir bólegin umıttı. Hám ya, Quday oǵan olar menen islesiwge múmkinshilik berdi. Biraq Yusuf úlken súwretti kórdi. Ol shınında da óz azap jerinde jemisli boldı. Quday onıń ushın háreket etti hám dúnya payda taptı.

Juwmaq

Biz Qudaydıń Yusuf ushın háreket etip atırǵanın anıq kóremiz, ol bir jaǵdaydan ekinshisine alıp ketildi. Shaqır Potifardıń úyine alıp keldi. Potifardıń úyi túrmege alıp keldi. Túrme sarayǵa alıp keldi. Hámme waqıtta Quday Óz kámil erkin orınlaw ushın háreket etip atır edi. Yusuf bunı aqırında aǵa-inileri menen sóyleskende kórdi hám sol ájayıp sózdi ayttı,

«Biraq endi, meni bul jerge satqanıńız ushın qayǵırmań yamasa ózińizge ashıwlanbań; sebebi Quday meni sizden aldın ómirlerdi saqlaw ushın jiberdi» (Jaralıs 45:5)

Biz ushın soraw: «Qudaydıń ómirimizde háreket etip atırǵanın qashan kóremiz?» Sayaxattıń aqırında Rabbimiz hár bir jaǵdaydı Óz maqsetleri ushın buyırǵanı anıq bolıwı múmkin, biraq biz jol dawamında Qudaydıń háreket etip atırǵanın kóre hám túsinemiz be? Eger sonday etsek, biz kóp shaǵım etpeymiz – hám hátte Rabbimizdiń Óz dańqı hám bizdiń paydamız ushın ne islep atırǵanına quwanıwımız múmkin. Bizdiń bereketli Rabbimiz hám Qutqarushımız, Isa Máshix, bizdiń kámil úlgimiz. Ol baǵda ayttı,