Aqlandı ISENIM ARQALI — Basqa jol joq
Rimalılarǵa xat Qudaydı ádilli dep kórsetedi. Ol hár qanday aytqan hám islegen isinde hárdayım durıs. Hám Ol gúnákardı ayıplaǵanda da ádilli: «Sebebi hámmesi gúná etti hám Qudaydıń dańqınan ayırıldı» (Rimalılarǵa 3:23 NKJV). Rabbı Isa Másihten basqa, Quday Óziniń quwanıshın tapqanın járiyalaǵan (Matta 3:17), bul qaǵıydaǵa hesh qanday istisna joq.
Quday sonıń menen birge, táwbe etken gúnákardı Óz aldında durıs [ádilli] dep járiyalaǵanda da ádilli, «Onıń meyiri arqalı, Másihte Isa arqalı bolǵan qutqarıw arqalı biypul aqlandı» (Rimalılarǵa 3:24). «Aqlandı» bul adamnıń Quday menen durıs ekenligi haqqındaǵı iláhıy járiyası. Bul Másihtiń kim ekenligine, Onıń kresttegi jumısına, Ol biz ushın gúná etilgenine tiykarlanǵan, biz Onıń ishinde durıs bolıwımız ushın (2 Korinflilerge 5:21 di qarań), hám Onıń ólgenler arasınan tiriliwine (Rimalılarǵa 3:25-26, 4:25), bul hám basqa Muqaddes Jazıwlar túsindiredi.
Bul ne názerde tutadı
Ádilliktiń bul járiyası oǵan erisiw ushın basqa hesh qanday jol joq ekenligin bildiredi, sebebi eger bul múmkin bolǵanda, Másihtiń kresttegi jumısınıń haqıyqatlıǵın soraw astına qoyar yamasa hátte biykar eter edi. Ol «Bitti» (Yuhanna 19:30) degeninde, bizdiń qutqarıwımız ushın kerek bolǵan hár bir nárse orınlanǵanın – Qudayǵa bolǵan qarzımızdıń Másih Isa tárepinen tolıq tólenilgenin bildirdi. Sonıń ushın Pawıl batırlıq penen Qudaydıń ádilligi Onıń ishinde kórsetilgenin hám Quday táwbe etken gúnákardı aqlaǵanın, onı Quday menen durıs dep járiyalaǵanın aytadı.
Pawıl bul járiyalanıwdıń biypul ekenligin, hesh qanday shártlersiz ekenligin aytadı (Rimalılarǵa 3:24-28). Biraq Bir adam bahalı tólewi kerek edi: Rabbımız Isa. Sol teńgeniń ekinshi tárepi tómendegishe súwretlengen: «Nızam jumısları menen hesh bir dene Onıń kóz aldında aqlanbaydı» (3:20). Nátiyjede, maqtanıwǵa, ózin-ózi dańqlawǵa yamasa adamdı joqarı kóteriwge orın joq. Tek Bir adam dańqqa iye boladı: «Sizler Onıń arqasında Másihte Isada bolǵanlar, Ol biz ushın Qudaydan danalıq – hám ádillik hám muqaddeslik hám qutqarıw boldı – jazılǵanınday, ‘Kim maqtanıwshı bolsa, Rabbıda maqtanıwı kerek’» (1 Korinflilerge 1:30-31).
Qutqarıwdıń barlıq basqa «jolları» shıǵarıp taslanǵan
Jaratılıs 3-bólimniń baslanıwı Jılan Hawaǵa qalay azǵırǵanın hám Adamnıń jaqsılıq hám jamanlıq bilim aǵashınıń jemisin jemew haqqındaǵı Qudaydıń buyrıǵın qalay buzǵanın súwretleydi (Jaratılıs 2:17). Olar gúnáǵa batqannan keyin, olar sheshim tabıwǵa hám ózleriniń ádilligin injir japıraqlarınan islengen aldınǵıqlar menen kiyiniw arqalı qurıwǵa háreket etti. Olar Quday aldında ózleriniń jalanaqlıǵın «jasıratuǵın» hám Óz shártleri menen Onıń menen durıs bolıwǵa háreket etti. Biraq Quday onı shaqırǵanda, Adam óziniń jalanaq ekenligin moyınladı, sebebi ol injir japıraqları menen kiyingen bolsa da, óz háreketleri menen Qudaydıń aldında bolıwǵa jaramlı emesligin túsinip jetken edi. Quday olardıń ekewin de baǵdan shıǵarıp jiberdi hám ómir aǵashına kiriwdi qadaǵan etti (3:24).
Eden baǵı haqqındaǵı esap, ádette «Qulaw» dep atalatuǵın nárse hám onnan keyin bolǵan waqıyalar, adamzat óz shártleri menen Quday menen durıs bolıw ushın islegen hám ele de islep atırǵan háreketlerin súwretleydi hám qısqasha bayanlaydı. Qudaydıń shártlerin qabıl etpey hám óz háreketlerine súyenip, hesh bir adam Quday menen hesh qashan durıs bolmaydı.
Mine, táwbe etiwge shaqırıq kelip atır
Quday menen – Onıń shártleri boyınsha – durıs bolıw ushın, Qudaydıń Jaratıwshı ekenligin hám hár bir adamnıń Oǵan juwapker hám esap beriwshi ekenligin túsinw kerek. Rimalılarǵa 1-3 bul nárselerdi júdá anıq túsindiredi, táwbe etiw kerek ekenligin kórsetedi: Qudaydıń haqıyqatların óz oylarına kirgiziw arqalı pikirlewdiń radikal ózgeriwi, Onıń menen durıs bolıw ushın. Ashıw 20:11-15 Quday olardıń ómir súriw múddetinde táwbe etpegenlerdiń hámmesi Ullı Aq Taq aldında qalay turatuǵının kórsetedi, hátte Qudaydıń maqsetlerin buzıwǵa háreket etkenler hám olardıń denelerin krematsiya etip, kúlin teńizge tógip jibergenler de. Sol Taqta otırǵan Sudya Rabbımız Isa Másih, Qutqarǵısh-Quday boladı. Ol Jaratıwshı-Quday, bul keń álemdi saqlawshı, Qutqarǵısh bolǵan.
Onıń qutqarıw jumısın biykarlap, Qudaydıń meyirin mensinbeytuǵınlar Onı ádilli Sudya sıpatında qarsı aladı (Húkimetler 17:24-31). Rimalılarǵa xatta kórgenimizdey, Quday hárdayım durıs hám ádilli – hám Ol hámmesin ádillik penen, durıs túrde súd etedi. Ibrahim Sodom hám Gomorra joq etilmes burın bunı túsinip jetken edi (Jaratılıs 18:25). Ibrahim ele bilmegen nárse Pawıl tárepinen túsindirilgen: Quday bul maqset ushın tayınlaǵan Adam arqalı, Másih Isa arqalı súd etedi, hátte Ol bul dúnyaǵa gúnákarlardı qutqarıw ushın kelgen bolsa da. Másih táwbe etiwden bas tartqan hám Qudaydıń qutqarıw usınısın mensinbegenlerdi tekserip, ayıplaytuǵın Boladı.
Kózge túserlik súwretlew
Nuh kemeni tayarlaǵan kóp jıllar dawamında, Quday adamlar táwbe etiwleri ushın sabır menen kútti (Jaratılıs 6-7). Nuh hám onıń shańaraǵı aqırında kemeniń ishine kirgennen keyin, balıqlardan basqa barlıq túrli haywanlar menen birge, Quday kemeniń esigi ashıq turǵan waqıtta taǵı jeti kún kútti. Hesh kim kelmedi. Sonnan keyin – qanday salmaqlı sát edi – Quday kemeniń esigin jabtı hám dárhal Suw tasqını baslandı. Sol waqıtta hesh kim qutqarıw kemesine kire almadı, hám Qudaydıń shaqırıǵın biykarlaganlardıń hámmesi joq boldı. Búgin de, Quday adamlar táwbe etiwleri ushın ele de kútip atır (2 Petrus 3:15 ti qarań), hátte kóp adamlar Onı masqaralap atırsa da (2 Petrus 3). Biraq, Qudaydıń aqırǵı húkimi hám Onıń súdi keledi.
Júrekke jaǵımlı gúrriń
Kóp adamlar Luka 15 tegi israfxor uldıń gúrrińi menen tanıs. Meyir kúni dawam etkenge shekem Quday túrli jollar menen adamlardı Ózine tartıp atır, al Qudaydıń shaqırıǵına juwap bergenlerdiń hámmesi táwbe etip, gúnáların moyınlaǵan. Israfxor ul ózine keldi (15:17) hám nárselerdi Qudaydıń nurında haqıyqatında qanday ekenligin kórdi. Ol óziniń ózin-ózi qádirlewin jaqsılawǵa, ózin dúzetiwge yamasa basqalardan járdem sorawǵa háreket etpedi. Joq, ol turıp, qaytıp keldi. Onıń ákesi onıń qaytıp kelip atırǵanın kórdi hám ulı ózgergen adam ekenligin bildi, hám ol onıń moyınlawın itibar menen tıńladı.
Ulı xızmetshilerdiń biri sıyaqlı bolıwdı soramas burın, súyispenshilikli hám túsinikli áke ullı qazınaxananı ashtı. Ol óz xızmetshilerine eń jaqsı kiyim alıp kelip, ulına kiygizdi, qolına júzik hám ayaǵına sandal kiygizdi. Basqasha aytqanda, áke táwbe etken uldı óz aldında bolıwǵa jaramlı etti – doslıq ushın jaramlı. Sońınan ol «semiz buzaq»tı soydırtıp, olarǵa qosılǵısı kelgenlerdiń hámmesi menen ullı tamaq jeyiwdi buyırdı. Biz quwanısh hesh qashan tamamlanbaǵanın oqımaymız, sebebi «olar quwanıshqa bóleniwdi basladı» (15:24), baxtlı bolıw ushın. Bul Másihtiń qutqarıw jumısın qabıl etkenlerdiń, israfxor ul sıyaqlı haqıyqatında táwbe etkenlerdiń, Qudaydı húrmetlep, óz ádilligin qurıwǵa umtılmaǵanlardıń quwanıshın súwretleydi.
Basqa jol joq
Úlken ul bul meyir kórsetiwden qattı renjidi. Ol bunı ózine ádilsizlik dep oyladı. Biraq onıń ákesi oǵan, táwbe etken inisine islegen isiniń durıs ekenligin hám solay etiliwi kerek ekenligin kórsetti (32-ayat). Ne ushın? Sebebi Qudaydıń standartları tolıq orınlanǵan edi. Úlken ul ákesiniń qálewlerine itibar bermedi – ol tek dosları menen kónil ashqısı keldi (29-ayat). Óz ádilligin qurıwǵa umtılǵanlar Qudaydıń húrmetin izlemeydi; haqıyqatında da olar ózin-ózi oraylastırǵan yamasa óz qádirin bilgen hám Qudaydı ádilsiz dep ayıplaydı. Biraq Rimalılarǵa xat hám basqa Muqaddes Jazıwlar Qudaydıń ádilsiz bola almaytuǵının kórsetedi. Bunnan tısqarı, Quday Óz Ulına bizdiń ornımızǵa húkim etkeninde Óziniń ádilli ekenligin kórsetti, hám endi Ol táwbe etkenlerdi qabıl etiw arqalı – olardı Óz ulı sıpatında qabıl etiw arqalı – Óziniń ádilli Quday ekenligin kórsetedi.
Men bir waqıtları tereń shúńgirge túsip qalǵan adam haqqındaǵı mısalı oqıǵan edim. Adam shúńgirden shıǵıwǵa qansha háreket etse, shúńgir sonsha tereńlesip, ol sonsha kóbirek qıyınshılıqqa ushıradı. Bir adam kelip, oǵan ózin birinshi jaqsılawı kerek ekenligin ayttı. Basqa birew ótip barıp, oǵan kóbirek háreket etiw kerek ekenligin ayttı. Úshinshi adam oǵan kóbirek dúa etiw kerek ekenligin ayttı. Bul Rabbı Isa Másih kelip, túpke túsip, bul úmitsiz jandı qutqarǵanǵa shekem dawam etti (1 Timoteyge 1:15 ti qarań).
Israfxor ul hám shúńgirdagi adam haqqındaǵı bul gúrrińler táwbe etiw hám Rabbı Isa Másihte Qudaydıń támiyinlewin qabıl etiw jolınan basqa jol joq ekenligin kórsetedi. Másihtiń jerdegi kúnlerinde Izrailde bir neshe topar óz ádilligin qurıwǵa háreket etti: geybirewleri Qudaydıń Sózinen alıp taslaw arqalı, basqaları oǵan kóp qaǵıydalar hám nızamlar qosıw arqalı hám kóbisi dúnya menen kelisiw arqalı. Kerisinshe, Rabbı Isa Qudaydıń Nızamınıń muqaddes standartların hárdayım saqlaǵan jalǵız Adam edi. Ol olarǵa hesh nárse qospadı, bálki Qudaydıń barlıq muqaddes hám ádilli talapların saqladı. Sońınan, eń joqarı Qurban sıpatında, Qudaydıń húkimi Oǵan keldi. Haqıyqıy Orınbasar sıpatında Ol táwbe etkenlerdiń ornın iyeledi, hátte olar sol húkimge layıq bolsa da. Quday durıs hám Ol táwbe etkenlerdiń hámmesin Óziniń orınlanǵan jumısında panah hám qutqarıw tapqanları ushın qabıl etedi. Óz háreketleri tiykarında qutqarılıwǵa háreket etkenler haqıyqatında Qudaydıń meyir támiyinlewin biykarlaydı. Olar Másih penen básekilesedi, ózlerin sol tereń shúńgirdagi bayǵus adam sıyaqlı ózleri isley alamız dep oylaydı.
Muqaddes Jazıwlar aqlandıqtıń isenim arqalı ekenligin tastıyıqlaydı
Men bunı Muqaddes Jazıwlar aytqannan jaqsıraq ayta almayman: «Sebebi qutqarıw alıp keletuǵın Qudaydıń meyiri barlıq adamlarǵa kórindi, bizge qudasızlıqtı hám dúnyalıq nápsiliklerdi biykarlap, házirgi dáwirde aqıllı, ádilli hám qudalıq penen jasawımızdı úyretip, ullı Qudayımız hám Qutqarǵıshımız Isa Másihtiń baxtlı úmitin hám dańqlı kórinisin kútip atırǵanımızda» (Titusqa 2:11-13). «Qutqarǵıshımız Qudaydıń jaqsılıǵı hám adamǵa bolǵan súyispenshiligi kórindi, biz islegen ádillik jumısları menen emes, bálki Óziniń meyirine qaray Ol bizdi qutqardı, jańalanıw juwınıwı hám Muqaddes Ruwhtıń jańalanıwı arqalı, Onı Ol bizge Qutqarǵıshımız Isa Másih arqalı mol etip tógip berdi» (Titusqa 3:4-6). Pawıl hám Barnabas bunı tómendegishe ayttı: «Sonlıqtan, biykeler, sizlerge bul Adam arqalı gúnálardıń keshirilgenligi waǵızlanıp atırǵanın bilińler; hám Ol arqalı isengen hár bir adam Musa nızamı menen aqlana almaǵan barlıq nárselerden aqlandı» (Húkimetler 13:38-39).
Qosımsha izertlew ushın ruwxlandırıw
Aqlandıqtıń bul ullı teması isenim arqalı alınǵanınan basqa kóp táreplerge iye. Aqlandıq sonıń menen birge meyir arqalı, Nızamnan tıs, Másihtiń qanı arqalı, Óziniń sawǵası hám boysınıwı arqalı, hám Quday tárepinen. Oylaw hám úyreniw ushın – hám Qudaydı maqtaw ushın kóp nárse bar!
