Injil bizge Yusha kitabında ájayıp súwretti beredi. Bul qartayǵan Yusha hám Izrail balalarınıń Wáde etilgen jerdegi súwreti. Olar Kanaanda, anıǵıraq aytqanda Shekemde, kelisim alıw hám Qudaydıń qulı hám olardıń basshısı Yushanıń sońǵı sózlerin esitiw ushın. Ol Izrail qáwimleriniń barlıǵın – olardıń aqsaqalların, basshıların, hákimlerin hám oficerlerin – jıynap, olardı Qudaydıń aldına qoyadı. Ol Izrailge olardıń tariyxın hám Qudaydıń sadıqlıǵın esletedi. Óz sóziniń ortasında ol былай deydi: «Endi, Rabbıdan qorqıń, Oǵan shın júrekten hám haqıyqat penen xızmet etiń, hám ákelerińiz dáryanıń arǵı jaǵında hám Mısırda xızmet etken qudaylardı alıp taslań. Rabbıǵa xızmet etiń! Eger Rabbıǵa xızmet etiw sizge jaman kórinetuǵın bolsa, búgin ózińizge kimge xızmet etetuǵınıńızdı tańlań, ákelerińiz dáryanıń arǵı jaǵında xızmet etken qudaylarǵa ma, yamasa siz jasap turǵan jerdegi Amoriy qudaylarǵa ma. Biraq men hám meniń úyim Rabbıǵa xızmet etemiz» (Yusha 24:14-15 NKJV).
Yusha qızǵın hám qatań edi. 15-ayattıń sózleri millionlaǵan úylerdiń diywallarındaǵı taxtalarda payda bolǵan hám ásirler dawamında millionlaǵan máselemeler tárepinen aytılǵan. Bul ruwxlandırıwshı: «Men hám meniń úyim Rabbıǵa xızmet etemiz.» Soraw mına: Yusha bul dárejege qalay eristi? Juwap: ol bul biyiklikke áste hám turaqlı túrde shıqtı. Yusha jaslıǵınan baslap Rabbıǵa sadıq edi. Bizdiń ruwxıy ákelerimiz oǵan tesadifiy túrde emes, al ámeliyat arqalı eristi. Sol bapta Yushanıń 110 jasında ólimi jazılǵan. Bálkim, biz de jaslıǵımızda ol ámelge asırǵan principlerdi qollansa, qartayǵanımızda Yusha sıyaqlı Rabbıǵa qızǵın hám qatań bolıwımız múmkin.
Yusha Amalekti jeńedi
Izrail balaları Qudaydıń qudireti menen Mısırdan qutqarılǵan edi, Faraon hám onıń áskeri Qızıl teńizde suwǵa batıp ólgen edi. Izrailliler Kanaannıń Wáde etilgen jerine saparın baslaǵanda, olar narazılıq bildire basladı. Olardıń azıq-awqat hám suwǵa bolǵan mútájlikleri nızamlı edi, biraq olardıń narazılıqları nızamlı emes edi. Olar jańa ǵana Qudaydıń qudiretin basdan keshirgen edi, biraq olar tez arada kózlerin Qudaydan alıp, óz jaǵdaylarına qaratqan edi. Búgingi máselemeler de solay etedi. Biz máselelerimizdi úlkeytip, Rabbımızdı kishireytiwge beyimmiz! Quday, Óziniń miyrim-shápáátinde, olardı azıqlanıw ushın manna hám ishiw ushın suw menen támiyinlegen edi (Shıǵıw 16:1-17:7). Izrail Qudaydıń ullı qudiretin hám Onıń mol támiyinlewlerin basdan keshirip, saparın dawam ettirdi. Biraq jańa másele payda boldı – Amaleklikler (Shıǵıw 17:8-15).
Yusha, atı «Yahova Qutqarushı» degen mánisti ańlatadı, birinshi ret Musa menen baylanıslı aytıladı, Musa oǵan birneshe adamdı tańlap, Amaleklikler menen urısıwǵa barıwdı buyırdı. Yusha hám onıń adamları olar menen oypatlıqta urısıp atırǵanda, Musa qolların kóterip tawda turdı. Musa qolların kóterip turǵan waqıtta Izrail jeńdi; Musa qolların túsirgende Amalek jeńdi. Aqır-aqıbetinde, Musaǵa Harun hám Hurdan járdem kerek boldı. Aqırında, Yusha basshılıǵında Izrail Amalekliklerdi jeńdi (Shıǵıw 17:13).
Bul Yushanıń jaslıq dáwirindegi tájiriybelerinen úyrenetuǵın birinshi sabaq: Biz Amalekti jeńe alamız, biraq bizge járdem kerek. Amalek deneniń bir túri. Biz máselemeler denege tiyisli bolmasaq ta, dene bizde ele de bar (Rimliklerge 7:13-25). Biz Adamnan miyras etip alǵan Adam tábiyatına iyelemiz. Onı gúna tábiyatı yamasa dene dep te ataydı. Isa Nikodimge: «Siz qayta tuwılıwıńız kerek» dedi. Bunnan aldın Ol: «Deneden tuwılǵan dene, al Ruwhtan tuwılǵan ruwh» dedi. Biz qutqarılǵannan keyin, bizde iláhıy tábiyat bar; biz Ruwhtan tuwılǵanbız (Yuhanna 3:6-8; 1 Petrus 1:23). Biraq biz ele de dene menen gúresiwimiz kerek (Galatiyalılarǵa 5:16-26).
Jas Yusha Amalekti jeńe aldı. Shıǵıw 17:8 ne deydi: «Amalek kelip, Refidimde Izrail menen urıstı.» Bizge hújim etetuǵın dene. Biz qutqarılǵan bolsaq ta, ishimizde dushpan bar! Biraq Yusha sıyaqlı biz onı jeńiwimiz kerek. Musa Isa Mesihtiń bir túri edi, bizdiń aspanlardaǵı Ullı Bas Ruxanımız, qolların kóterip járdem beriw ushın (Evreylerge 4:14-16). Injildegi barlıq túrler jetispegen bolsa da, Isa, bizdiń Ullı Bas Ruxanımız, hesh qashan sharshamaydı hám qolların kóterip turıw ushın hesh qanday járdemge mútáj emes! Ol bizge Amalekti jeńiwge járdem beriw ushın bar.
Yusha hám onıń adamları fizikalıq urısta edi, hám olarǵa Musanıń járdemi kerek edi. Biz búgin dene menen bolǵan gúresimizde qalay qatnasıwımız kerek? Birinshiden, biz deneniń hárdayım bar ekenin hám ol bizdiń oylarımızda kóterilip, ózin kórsetetuǵının túsiniwimiz kerek. Biz onı Qudaydıń Sózin standart etip qollanıp, húkim etiwimiz kerek. Biz onı ishki jaqtan gúresiwimiz kerek. Ekinshiden, biz onı sırtqı jaqtan Qudaydıń Sózin oqıw arqalı, onı ómirimizge qollanıw arqalı hújim etiwimiz kerek. Úshinshiden, biz dúwa etiwimiz kerek. Bul ámeliyatlar qutqarıw waqtında baslanıwı kerek hám Rabbı bizdi úyge alıp ketkenshe toqtamawı kerek. Aqırında, Shıǵıw 17:16 ne deydi: «Rabbı ant etti: Rabbı Amalek penen áwladtan áwladqa urısadı.» Dene menen bolǵan gúres turaqlı; demalıslar joq. Yusha qartayǵan waqtındaǵıday qatań bolıw ushın, biz jaslıǵımızda Yusha sıyaqlı sergek bolıwımız kerek.
Yusha, Musanıń járdemshisi
Shıǵıw 24-te Yusha Musanıń járdemshisi dep ataladı. Musaǵa Taw Sinaǵa shıǵıp, Nızam hám On buyrıqtı alıw buyrılǵan. 13-ayat былай deydi: «Musa óz járdemshisi Yusha menen birge turdı, hám Musa Qudaydıń tawına shıqtı.» Yusha Harun, Hur hám jetpis aqsaqaldan da uzaqqa barıwǵa ruqsat etilgen, biraq tek Musa ǵana Rabbıdıń aldına kire aladı. Musanıń járdemshisi sıpatında, Quday Yushanı bekkem ruwxıy tálim menen sıyladı. Ol Musanıń ómiri tárepinen tásirlengenligi sózsiz; basqalar sıyaqlı, Yusha Musanıń barlıq jeńislerin hám sátsizliklerin kórdi. Ol Rabbı Musanı qalay qollanǵanın hám Musa dene menen háreket etkeninde qalay sátsizlikke ushıraǵanın kórdi.
Ruwxıy jaqtan jetilisip, qartayǵanımızda Rabbıǵa qızǵın bolıw ushın, bizge Yusha alǵan ruwxıy tálim kerek; bizge Musa kerek. Rabbı Musa ushın Yushanı hám Yusha ushın Musanı támiyinledi. «Musanıń járdemshisi» degen atamadan kóp nárse úyreniw múmkin. Yushanıń wazıypalarına Musanıń jeke mútájliklerine járdem beriw kirgen bolıwı múmkin, hám bálkim ol ruwxıy wazıypalarǵa da járdem bergen bolıwı múmkin. Biraq Yushaǵa hesh qanday ruwxıy wazıypalar berilmegen bolsa da, ol Rabbıdıń qulı Musanıń aldında bolıw arqalı bahalı sabaqlar úyrendi.
Biz máselemeler Qudaydan eń jaqsı sabaqlardı kóp túrli jollar menen úyrenemiz – Injil úyreniwden, waǵızdan, sabaq beriwden, jazba xızmetten hám dúwadan. Biraq, geyde Rabbı bizge Musa sıyaqlı úlken aǵa yamasa apa beredi. Biz bul ustazdıń qolında tálim ala alamız; bul Yushanıńkidey anıq bir lawazım ushın tálim bolmawı múmkin. Bul bizdi jetilisken isenimli bolıw ushın shákirt etiw bolıwı múmkin. Biz ustazlar ushın Qudayǵa shúkir etiwimiz hám olardan úyreniwimiz kerek. (Yushanıń bilimsizligi hám Musanıń aqıllıǵınıń bir mısalı Shıǵıw 32:15-20-de boladı. Rabbı Musanı Taw Sinaadan túsirdi, sebebi adamlar gúna etip atır edi. Yusha urıs dawısın esitkenin oyladı. Musa bul qosıq aytıw ekenin bildi.) Titus 2 jaqsı kórsetpeler beredi; úlken isenimlilerdiń talaplarına sáykes keletuǵınlar jaslar ushın Musa sıyaqlı bola aladı.
Yusha shatır qasında
«Musa óz shatırın lagerdiń sırtına, lagerden uzaqqa tikti hám onı jıynalıs shatırı dep atadı... Sonda Rabbı Musa menen betpe-bet sóylesken, adam óz dosı menen sóyleskendey. Hám ol lagerge qaytatın edi, biraq onıń qulı Nun ulı Yusha, jas jigit, shatırdan ketpedi» (Shıǵıw 33:7,11). Yushadan alınǵan bul sońǵı sabaq bizge qartayǵan jıllarımızda Rabbı ushın jasawǵa hám Oǵan xızmet etiwge qızǵın bolıwǵa járdem beredi.
Izrail altın buzawǵa tabınıwda awır gúna etkenligi sebepli, Musa óz shatırın Izrail lageriniń sırtına alıp shıǵıp, onı jıynalıs shatırı dep atadı. Ol gúna hám sátsizlikten uzaqta, Rabbı onıń menen ushırasa alatuǵın orın qurǵan edi. Musa adamlar menen islesiw ushın lagerge qayttı, biraq Yusha shatırdan ketpedi. Mine, sır: Yusha sıyaqlı, biz de Rabbıdıń aldınan ketpewimiz kerek. Bul bólimde Yusha haqqında kóbirek maǵlıwmat berilgen. Jas jigit bolsa da, ol Rabbıdıń aldında bolıwdı qálegen, Rabbı sóylesken jerde. Ol iláhıy kórsetpeler hám baǵdarlar berilgen jerde bolıwdı qálegen. Sol waqıtta, ol gúna hám nájisten uzaqta bolıwdı qálegen. Yusha Rabbıdıń aldında hárdayım bolıw ámeliyatın qollanǵan.
Eń Joqarıdıń jasırın jerinde jasaytuǵın adam Quday Taǵalanıń kólegesinde turadı. (Zabur 91:1)
Xristian dúnyasındaǵı sátsizlik hám jergilikli shirkelewlerdegi sátsizlik haqqında kóp nárse aytıw múmkin, biraq jeke isenimliler sıpatında biz Yusha sıyaqlı bola alamız. Biz Rabbıdıń aldınan ketpewimiz kerek. Biz bunı qalay ete alamız? Birinshi Patshalar 17:1 bul ájayıp oy-pikirin usınadı: «Izrail Qudayı Rabbı tiridir, men Onıń aldında turaman.» Biz hárdayım Onıń aldındamız; biz onıń aldında bolıwdı sanalı túrde ámelge asırıwımız kerek. Biz hár bir nárseni Onıń hám Onıń Sózi arqalı súzgiwimiz kerek. Jamanlıqtan ajıralıw bolıwı kerek; biraq ajıralıw izolyaciya emes. Biz Onıń Sózin oqıw arqalı, meditaciya hám dúwa arqalı Rabbı menen jeke qatnasıǵımızdı rawajlandırıwımız kerek. Biz Oǵan boysınıwımız hám Onıń dawısın tıńlawımız kerek. Biz Onıń xalqı menen jıynalıwımız kerek. Yusha shatırda, lagerdegi gúnadan uzaqta edi. Ol Rabbıdıń aldınan ketpeytuǵın edi.
Yushanıń sózi shın edi
Búgingi kúnde dúnyanıń millionlaǵan úylerin bezep turǵan sol ataqlı sóz Yusha ushın tek ǵana uran emes, al onıń ómir súriw tárizi edi. Onıń «Men hám meniń úyim Rabbıǵa xızmet etemiz» degen sózi Quday ushın jasalǵan ómirdiń juwmaǵı edi. Biz onıń Musanıń orınbasarı sıpatında jaqsı xızmet etkenin bilemiz. Ol Izrailge Kanaandı iyelewge kúshli túrde qollanılǵan. Ol Izrail óz miyrasın iyelegende dushpanlardı quwıp shıǵarıw ushın qollanılǵan. Ol jerdi on eki qáwim arasında bóliw ushın qollanılǵan.
«Men hám meniń úyim Rabbıǵa xızmet etemiz» dep aytpasımızdan aldın, mınanı esleyik: Yusha Amalektiń kúshin jeńdi, Musanıń járdemshisi sıpatında xızmet etti hám úyrendi, hám Rabbıdıń aldında bolıw ámeliyatın qollanǵan – bul sózdi aytpasınan aldın. Ruwxıy jaqtan aytqanda, biz de solay etiwimiz kerek!
