Sahra ishinde
Ólgen adamlar urıspaydı. Olar urısa almaydı. Kerisinshe, tirilerdiń gúresiw kerek bolǵan dushpanları bar. Tábiyaǵıy dúnyada bul dushpanlarǵa bakteriyalar, viruslar hám basqa kesellik qozǵawshı organizmler kiredi. Ádewir úlken kólemde biz bir-biri menen urısıp atırǵan armiyalardı kóremiz. Hár biriniń tiykarǵı maqseti adamnıń salamatlıǵı yamasa mámlekettiń abadanlıǵı esabına ústinlikke erisiw. Konflikt júz bergende, ol wayranshılıqqa hám ólimge alıp keledi.
Ruwxıy taraw uqsas, biraq ózgeshe. Tábiyaatta ómir birinshi keledi, keyin ólim. Ruwxıy tarawda adam óli baslaydı hám tiriltiledi: «Sizlerdi de, óz qáte-kúnálarıńızda óli bolǵanlarıńızdı, Ol tiriltti» (Ef. 2:1). Eki tarawda da adam gúresiw ushın tiri bolıwı kerek, hám qansha salamat yamasa kúshli bolsa, jeńiw múmkinshiligi sonsha jaqsı boladı. Ruwxıy jaqtan da sonday: kúshli máseleli qıyın hújimlerge hám turaqlı gúreske shıdaw ushın jaqsı jaǵdayda boladı.
Muqaddes Jazıwda tariyxıy waqıyalar bizge moral yamasa ruwxıy sabaqlar beriw ushın jiyi qollanıladı. Rimliklerge 15:4 te aytılǵan: «Sebebi burın jazılǵan hár bir nárse bizdiń úyreniwimiz ushın jazılǵan, solay etip biz sabır hám Muqaddes Jazıwlardıń teselli beriwshi kúshi arqalı úmitke iye bolamız». Bul túsinik penen Yosuanıń jeke basıp alıwları biz ushın áhmiyetli sabaqlar bolıp tabıladı. Onıń tájiriybelerin durıs qollanıw ushın biz bunı Efesliklerge 6:12 diń jaqtısında etiwimiz kerek: «Sebebi biz et hám qanǵa qarsı emes, bálkim baslıqlarǵa, húkimetlerge, bul dáwirdiń qarańǵılıǵınıń húkimdarlarına, aspan orınlarındaǵı zúlimliktiń ruwxıy kúshlerine qarsı gúresemiz».
Birinshi basıp alıw onıń óziniki emes edi
Ruwxıy mániste, máseleli ushın birinshi basıp alıw onıń óziniki emes, bálkim ol ushın xochta ámelge asırılǵan basıp alıw edi, solay etip ol Máselemde tiri bolıwı múmkin edi. Rabbımız Isa Máselem ólim ústinen Jeńimpaz, hám Oǵan isenim arqalı kelgen hámme jańa ómirge iye boladı, Jańa Ósiyette súwretlengenindey, «jańadan tuwılǵan» (Yoxanna 3:3).
Yosua isenim adamı sıpatında Eski Ósiyettiń máselelisi edi. Tariyxıy jaqtan Qutqarıwshınıń xochtaǵı jumısı Yosua jasaǵan dáwirden keyin boldı, biraq onıń qádiri Allaǵa aldınnan belgili edi (Rimliklerge 3:25 ti qarap kóriń). Máselemniń ólim ústinen jeńisi Yosuaǵa búgin bizge bergen ómiriniń bereketlerinen paydalanıwǵa múmkinshilik berdi. Yosuanıń fizikalıq ómirinde biz máseleliniń turaqlı konfliktlerin kóremiz. Bul Yosua haqqında birinshi ret Shıǵıw 17 de oqıǵanımızdı óz ishine aladı, sol waqıtta Musa oǵan Amalekke qarsı gúresiwdi buyırdı.
Amalek penen konflikt
Amalek Esawdıń áwladı edi. Amaleklikler Alla shańaraǵınan tıs edi hám Muqaddes Jazıwda «et» tiń bir túri sıpatında kórilgen. Et Alla menen dushpanlıqta: «Et Ruwxtıń qarsısına, al Ruwx ettiń qarsısına qumar boladı» (Galatiyalılarǵa 5:17).
Amalek penen bolǵan urıs Alla xalqı Wáde etilgen jerge kirgenge shekem sahrada boldı. Konflikt máseleliniń bul dúnyadaǵı sayaxatı dawamında, qutqarıw kúni baslap aspanǵa alıp ketilgenge shekem gúresiw kerek bolǵan nárselerdi kórsetedi.
Shıǵıw 17:8-13 ti qarap kóreyik hám ayırım jaǵdaylardı ayırım-ayırım qarap shıǵayıq.
«Amalek kelip, Rephidimde Izrail menen urıstı» (Shıǵıw 17:8). Ettıń máselelige hújim etetuǵını kútedi. «Musa Yosuaǵa ayttı: «Bizge birneshe adam sayla hám Amalek penen urısıwǵa shıq. Erteń men tawdıń basında Alla tayagı menen turaman» (Shıǵıw 17:9). Máseleli gúresiwge buyırılǵan. Biraq, konflikt máseleli tárepinen jalǵız gúresile almaydı. Urıs ushın kúsh joqarıdan keledi, bul Musa tárepinen tawdıń basında Alla tayagı menen kórsetilgen. «Solay etip Yosua Musa aytqanday etti hám Amalek penen urıstı. Hám Musa, Harun hám Hur tawdıń basına shıqtı» (Shıǵıw 17:10). Etke qarsı urıs haqıyqıy – bul Shaytannıń hújimi emes, bálkim bizdiń ishimizden kelgen, biz qálegen nársemizdi qálegen waqıtta alıwǵa bolǵan qálewimiz benen qollap-quwatlanǵan hújim.1 Bul ettiń háreketi! «Hám sonday boldı, Musa qolın kótergende, Izrail jeńdi; hám ol qolın túsirgende, Amalek jeńdi» (Shıǵıw 17:11). Biz adam túrleri, sonday-aq Musa da, antitiptiń2 yamasa olar ne kórsetetuǵın nárselerdiń salıstırmasında jetilispegen ekenligin esletip ótiwimiz kerek – bul jaǵdayda Rabbımız Isa. «Biraq Musanıń qolları awır boldı; solay etip olar tas alıp, onıń astına qoydı, hám ol onıń ústine otırdı. Hám Harun hám Hur onıń qolların qollap-quwatladı, biri bir tárepte, ekinshisi ekinshi tárepte; hám onıń qolları quyash batqanǵa shekem turaqlı boldı» (Shıǵıw 17:12). Alla tárepinen bul urısta tórt adam atalǵan, hár biri Rabbımız Isa Máselemniń jumısınıń bir bólegin orınlaydı. Bibliya oqıtıwshısı L. M. Grant3 kórsetti, bul Yosua «sizdegi Máselem, dańq úmiti» (Kolosiyalılarǵa 1:27) túri. Ol ǵana Alla Ruwxınıń kúshi menen jamanlıqtı jeńe aladı. Musa Alla tayagı menen tawdıń basında dańqtaǵı Máselem, Óz xalqı ushın ullı Shapaatshı túri. Bul bizdegi Máselem emes, bálkim bizden joqarıdaǵı Máselem, Alla aldında biz ushın shapaat etip atırǵan. Harun, bas ruhaniy, Máselem túri, ol da bizdi kúnádan hám bizdiń azǵırıwımız múmkin bolǵan sátsizlikten saqlaw ushın biz ushın shapaat etip atırǵan Bas Ruhaniy (Evreylerge 2:17-18). Aqırında, Hur, «aq» degen mánisti ańlatadı, «Isa Máselem Ádillik» túri, ol biz kúná etkenimizde Áke menen bizdiń Qorǵawshımız (1 Yoxanna 2:1). «Solay etip Yosua Amalekti hám onıń xalqın qılısh ushı menen jeńdi» (Shıǵıw 17:13). Bul urısta Yosua jeńdi, biraq úsh nársege itibar beriń. Birinshi, tórt adam, barlıǵı Máselemniń qanday da bir túri, bizdiń júregimizdegı dushpanǵa – ettiń qumarlıqlarına qarsı Onıń biz ushın ájayıp jumısınıń kem degende ázzilew súwretin beriw ushın kerek. Sonlıqtan, biz óz ishimizdegı bul nálet dushpandı jeńiwimiz ushın Rabbımız Isanıń jetkilikli kúshine tolıq isene alıwımız múmkin. Jeńis sol waqıtta Onıń boladı, bizdiki emes. Ekinshi, ettiń urısı hesh qashan tamamlanbaydı – Amaleklikler Kanaanda qaytadan tabıladı; olar Alla xalqı menen úzliksiz urısadı (Hákimler 6:3; 1 Samuel 14:48; 1 Jılnamalar 4:43). Úshinshi, Yosuanıń Amalekti hám onıń xalqın jeńgenligi jazılǵan. Bul ettiń urısı kóp frontlarda gúresiliwi kerek ekenligin kórsetedi. Máseleliniń eski tábiyatındaǵı bir qatar qumarlıqlar yamasa qaqpanlar jeńiliwi kerek.
- Yosua, isenim adamı, bul konfliktte jeńip ǵana qoymastan, bálkim ómiri dawamında da jeńimpaz bolıp qaldı. Onıń atın tasatuǵın kitapta jeke sátsizlik haqqında hesh qanday esletpe joq. Sonlıqtan, barlıq máseleliler bizdegi Máselem, bizden joqarıdaǵı Máselem, Bas Ruhaniy hám Qorǵawshı bolǵan Máselem bizdiń ómirimizde etti jeńe alatuǵınına isene aladı (Rimliklerge 7:18-25 ti qarań).
Teńleslerdiń basımı
Wáde etilgen jerdiń shegarasında Musa Kanaandıń pútkil aymaǵın kózden keshiriw ushın 12 adamdı sayladı, olardıń ishinde Nun ulı Oshea – Yosua da bar edi (Sanlar 13:8 KJV). Bul at «Alla tárepinen qutqarılǵan» hám «Alla tárepinen járdem berilgen» degen mánisti ańlatadı.4 Bul sózler máseleli bolǵan hár bir adam basıp ótiwi kerek bolǵan joldı súwretleydi. Qutqarıw tek ǵana Rabbımız Alla ishinde hám Onıń tárepinen, hám keyin máseleli ómir ushın kúsh tek ǵana Alla járdeminde tabıladı.
Onı missiya ushın saylaǵannan keyin, Musa onıń atın Yehoshua (Sanlar 13:16) yamasa Yosua dep ózgertti, bul «Yahwe qutqarıw» degen mánisti ańlatadı. Bul Yosuanıń uranı boldı, tek ǵana Kanaandıń urısları ushın emes, bálkim Amalek penen bolǵan konflikt ushın da, hám Kanaandı kózden keshirgennen keyin Izrail lagerine qaytqanda onı kútip turǵan konflikt ushın da.
Ózleriniń 40 kúnlik razvedka ekspeditsiyasınıń nátiyjelerin xabar etip, on razvedkashı Wáde etilgen jerdi basıp alıwdı ámelge asırıw óte qáwipli ekenligin ayttı. Eger olar kópshilik penen kelisiwdi qálegen bolsa, teńleslerdiń basımı qalǵan eki razvedkashınıń isenimin basıp qoyıwı múmkin edi. Biraq, Yosua hám Kaleb azshılıq esabatın usındı, sebebi olar Alla wádelerine iseniwge isenimge iye edi. Rabbımız tárepinen xalıq pikiriniń basımına iymeyiwge járdem berilgenlikten, olar Onı ózleriniń qutqarıwshısı hám Onıń ushın turıw ushın kúsh dep taptı. Bunı etip, olar Rabbımız tárepinen bereketlendi. Basqa razvedkashılarǵa kelsek, Rabbımız olardı húkimde óltirdi (Sanlar 14:36-38).
Alla barlıq jaǵdaylarda hám barlıq waqıtlarda qutqarıwshı, Yosua ushın da, búgingi máseleli ushın da!
Juwmama sózler
Yosuanıń konfliktleri bizge ruwxıy tarawdıń birneshe áhmiyetli haqıyqatların úyretiwi múmkin:
Hár bir adam ruwxıy jaqtan óli baslaydı, sonlıqtan hár bir adam Onıń ishinde jasaw ushın tiriltiliwi kerek. Bul tek ǵana Máselemniń jumısı arqalı ámelge asırılıwı múmkin, Ol ǵana jańa ómir jarata aladı. Birinshi Korinfliklerge 15:22 de aytılǵan: «Sebebi Adamda hámme ólgenindey, Máselemde de hámme tiriltiledi» (NKJV). Efesliklerge qosadı: «Hám sizlerdi de, óz qáte-kúnálarıńızda óli bolǵanlarıńızdı, Ol tiriltti» (Efesliklerge 2:1).
- Ettiń konflikti – bizdiń ishimizden kelgen hújimler – óz kúshimiz benen jeńile almaydı. Bul jerde de, bul Máselem ruwxınıń jumısı. Máseleli urıs ushın kúsh beriwge Onıń múmkinshilik beriw ushın «óz» den bos bolıwı kerek.
- Alla qásiyetleri, Yosuanıń atlarında ashıp berilgenindey, hár bir máseleli ushın qoljetimli. Máseleliniń sahralıq sayaxatı dawamında, Ol haqıyqattan da máńgi qutqarıwshı, máseleliniń ettiń konfliktiniń hár bir aspektinde Járdemshi, hám kúná kúshinen hám onıń húkiminen Qutqarıwshı.
- ESLETPE
- Shıǵıw kitabı haqqında pikirler Leslie M. Grant tárepinen, 74-bet.
- Aldınǵı simvol yamasa túr menen aldınnan kórsetilgen yamasa anıqlanǵan nárse (Sizdiń sózligińiz).
- Shıǵıw kitabı haqqında pikirler Leslie M. Grant tárepinen, 74-bet.
- Atlardıń barlıq túsindirmeleri The Name Meaning den alınǵan.
Máselem bizdiń kúnáǵa qarsı barlıq gúreslerimizge juwap. Tek ǵana Onda bizge jeńis ushın kerek bolǵan kúsh bar. Biz ózimizdi Oǵan tolıq tapsırǵanımızda, Onıń kúshi menen bizdi kúná qullıǵınan qutqarıwına múmkinshilik bergenimizde, biz qanday jeńillik hám qanday jeńiske erisemiz! Sebebi Máselem Isadaǵı ómir Ruwxınıń nızamı meni kúná hám ólim nızamınan azat etti. Sebebi nızam ettiń ázziligi sebepli ete almaǵan nárseni, Alla Óz Ulıń kúnákar ettiń uqsaslıǵında, kúná sebepli jiberip etti: Ol kúnánı ette ayıpladı, solay etip nızamnıń ádil talabı bizde orınlanıwı múmkin, biz ette emes, bálkim Ruwhta júremiz (Rimliklerge 8:2-4 NKJV). Biz ózimizge bolǵan isenimge jabısıp, óz kúshimiz benen gúreskenimizshe, biz Onıń ómirimizde Ruwxı arqalı kúsh penen islewine tosqınlıq etemiz. Máselelide kúsh joq ózinde jemis beriw ushın, jańa tábiyatta ol bunı qálese de. Onıń óz kúshi menen barlıq gúresi tek ǵana nálet sátsizlik penen tamamlanadı. Biraq ol óziniń kúshsizligin túsingeninde, gúresti taslaǵanında hám Rabbımızǵa qarasa, Onnan Muqaddes Ruwx arqalı kúsh aǵıp keledi, kúná ústinen jeńis beriw hám ómirinde jemis beriw ushın, solay etip quwanısh hám tınıshlıq alıp keledi. —E. C. Hadley, turaqlı túrde Máseleliniń eki tábiyatı, kitapsha Grace & Truth tan alınǵan.
