1-bólim
Jáhwe Xudaydıń qulı Ayıptı oylap kórdıńizmi? Ol sırtınan jaqsı kóringen. Ishki jaǵdayı she? Jáhwe Shaytanǵa bul sorawdı eki ret qoydı. Eki jaǵdayda da Shaytan Ayıptı jeńiwge umtıldı. Bizdiń maqsetimiz kerisinshe, ózimizdi bekkemlew hám turaqlı bolıw.
Ayıp Kitabı Bibliyadaǵı eń áyyemgi kitap. Onda nızam haqqında aytılmaǵan, sonlıqtan Musa dáwirinen aldın jazılǵan; Quday haqqında aytılǵan, sonlıqtan erterek dáwirde. Ne ushın erte jazılǵan waqıttı kóriw áhmiyetli? Ápiwayı, bereketli sebep ushın, Jáhwe bizden eki sabaq alıwımızdı qáleydi.
Úyrenetuǵın birinshi sabaq – Quday ÓLIM ústinen jeńiske iye. (Ayıp 19:25-27 oqıń). «Men bilermen, meniń Qutqarıwshım tiridir, hám Ol sońǵı kúni jer júzinde turadı; hám terimnen keyin qurtlar denemdi joq etse de, men óz etimde Qudaydı kóremen, Onı ózim kóremen, hám kózlerim Onı kóredi.» Ayıp hámme bilgenin qálegen. (23-24-ayatlar).
Kitapta jazılǵan, basılǵan
- Tek kitap emes, bálki tasqa jazılǵan
- Qorǵasın menen oyılǵan
- Máńgi!
- Ápiwayı anıq xabar, shama menen 4000 jıl aldın. Álbette basqa gúwalar da bar, Hosea 13:14:
Ey ólim, men seniń apatlarıń bolaman, Ey qábir, men seniń joq etiwshiń bolaman. Hám eń áhmiyetlisi, súyikli Rabbımız, qábirde úsh kún turǵannan keyin, ólilerden tirildi, hám Pentekost kúni túsirilgen Muqaddes Ruh haqıyqatqa iláhıy gúwalıq beredi, hám házirgi kúnge shekem barlıq qarsılıqlardı joqqa shıǵaradı.
Ayıptıń ekinshi sabaǵı Jaqıp xatınıń 1-bóliminde tastıyıqlanǵan. Jaqıp xristian shirkewine jiberilgen birinshi xat dep aytıladı. Bul da anıq hám túsinikli:
«Meniń aǵa-inilerim, túrli sınawlarǵa túskenińizde, bunı tolıq quwanısh dep bilińler.» Biraq xabar 5-bólim 11-ayatta ájayıp túrde jumsartılǵan:
«Jáhwe óte meyirban (polysplanchnos) hám názik raxmetli». Barlıq sınawlarımızda
hesh qashan umıtpayıq (hesh birimiz) Isa sıyaqlı azap shekken emes – «hárdayım jaqın, jılıtıw hám quwantıw ushın». «Mende Másih bar, maǵan taǵı ne kerek?»Ayıptıń úsh dosı bar. Olarǵa itibar beriwge arjıydı. Barlıǵıńız da baxtsız juwanatıwshılar, paydasız shıpakerler (16:2; 13:4). Elifaz (4:8) ózi kórgenlerin aytadı. Bildad (8:8) ózi esitkenlerin aytadı. Sofar (11:6) hikmettiń sirlarına iye dep oylaydı.Gúmansız, olar Ayıp aytqanday, ózleri haqqında jaqsı pikirde edi:
«Gúmansız, sizler xalıqsız, hám hikmet sizler menen birge óledi» (12:2). Olardı Qudaydıń támiyinlewiniń qasına qoyayıq – Yeremiya 9:23-24, 1 Korinfliler 1:29-30-da keltirilgen – kózge kórinbeytuǵın, tariyxtan yamasa adamnıń fantaziyasınan joqarı hikmet.
2-bólim
Ayıp 32-bólimde, bul úsh adam juwap beriwdi toqtatqanda, jańa qaharman kirgiziledi. Jas jigit, qart adamlar tamamlaǵansha aqıllı túrde kútti. Biraq ol endi únsiz qala almadı. Ayıp ózin aqlawda ádalatlı emes edi.
Elihu Qudaydıń adamzat penen múnásibetleri haqqında sóyleydi. Ol kóbinese jazalawǵa májbúr boldı (Ayıp 33:4-22), biraq eger awdarmashı bolsa, 1000 adamnıń ishinde biri Qudaydıń meyirbanlıǵın kórsete aladı – injil wáziyzi onı shúńgilikke túsip ketiwden qutqardı – Men tólem taptım!Bul islerdi Quday eki ret – úsh ret – shúńgilikten qaytarıw ushın isleydi. Júrekti jılıtatın – tirilerdiń nurı! Injil wáziyzleri Ayıptıń bul bólimin oqıwda úlken ruwxlandırıw tabıwı tańqalarlıq emes – biraq men tezirek dawam etemen…. Qudaydıń jolları qanday ájayıp! Nátiyjeleri qanday ájayıp. Aspanda hám jerde de quwanısh.
3-bólim
Imanǵa kelgennen keyin biz Quday mektebine kirgizilemiz. Jáhwe bizdi bir qatar sorawlar menen sınaydı, Ol sıyaqlı kim úyretedi? Bir neshe sorawlarǵa qaraylıq.
- Ayıp 36:26: Quday ullı, hám Onıń jıllarınıń sanı izlenip tabılmaydı;
- 36:29: Bultlardıń jayılıwın yamasa Onıń shatırınıń gúldirlewin kim túsinip jetedi?
- 36:32: Ol nayza uratuǵın jerdi buyıradı;
- 37:5 Ol ájayıp gúldirleydi, biz túsinip jete almaytuǵın ullı islerdi isleydi;
- 37:12: Bultlar Ol buyırǵan hár qanday nárse isleydi,
- 37:13: Ol (bultlar) tayıq, yamasa Onıń jeri ushın, yamasa meyirbanlıqta
- 37:14: Ayıp, tura tur, hám Qudaydıń ájayıp islerin túsiniń!
- 37:21: Adamlar nurdıń jarqıraǵanın kórmeydi!
- 37:22: Quday menen qorqınıshlı ullılıq bar;
- 37:23: Qudaydı, biz Onı tabıwımız múmkin emes; kúshli qudiretli, hám húkimde, hám ádalatlılıqtıń kóp bolıwında, Ol azap bermeydi.
- 37:24: Sonlıqtan adamlar Onnan qorqadı; Ol júregi danıshpanlardı húrmet etpeydi
- Keyin 38-40-bólimlerde Jáhwe Ayıpqa bir qatar sorawlar menen tikkeley juwap beredi, hár bir bólimdi kórip shıǵıń hám ózińiz ushın esaplań:
- Ayıp 38:1-11____________
- 38:12-15: ____
- 38:16-18: ____
- 38:19-21: ____
- 38:22-30: ____
- 38:31-38: ____
- 38:39-41: ____
- Жуўмақ: _____сораўлар
- 39-бапта Хожа ҳәр түрли ҳайўанлар ҳәм қусларды үйретиў ушын қолланған, мен сизден оларды санап шығыўыңызды ҳәм Жаратыўшының даналығын бақлаўыңызды сорайман.
- 39:1-4: ____
- 39:5-8 ____
- 39:9-12____________
- 39:13-18 ___
- 39:19-23 ___
- 39:26-30 ___
- Жуўмақ: ___ ҳәр түрли ҳайўанлар
- 40:1-2-баптар: Әййүп Қудиретли менен таласа ма?
- 40:3: Әййүп Жаҳўаға жуўап берип айтты;
- 40:4: Мине, мен ҳеш нәрсе емеспен, саған не жуўап берейин?
- 40:5: Бир мәрте сөйледим, енди жуўап бермеймен, еки мәрте, бирақ жуўап бермеймен;
- Әййүп өзин түсиниўге мәжбүр болды.
- 40:6-7-бап: Жаҳўа Әййүпке даўылдан жуўап берип айтты:
"Белиңди еркекше буў ҳәм Маған хабар бер." 40:8-24: Маған жуўап бер!
- 40:15: Мине, бул бегемотты көр. Ол ким?
- 41:1: Левиафан, ол ким?
- Әлбетте, қорқынышлы еки ҳайўан!
- 41:6: Урысты есле – енди қылма
- 41:25: Қудиретлилер қорқады
- 42-нши бас. Аюп Жаўап береди Жаҳуаға
- 42:2: Мен билемен, Сен ҳәмме нәрсени ислей аласаң
- 42:3: Мен түсинбеген нәрселерди айттым, тым әжайып нәрселерди, оларды билмедим
- 42:5: Мен Сени қулағым менен еситтим, бирақ енди көзим Сени көреди
- 42:6: Сонлықтан мен өзимнен жиркенем ҳәм топырақ пенен күлде тәўбе етемен!
- Бул Жаҳуаның ислеген ҳәм еле де ислеп атырған уллы мақсети, адамларды Өзиниң уллылығы ҳәм даңқы ҳаққындағы билимге алып келиў. Ҳәм солай:
- Ол дос-яранлары ушын дуўа етеди, олар өз қурбанлықларын алып келеди;
- Жаҳуа Аюпқа бурынғыдан еки есе көп нәрсе берди, оның қызлары, оларды ҳеш қашан жоғалтпаған (1:19), гөззаллықта айрықша еди ҳәм Аюп оларға мийрас береди;
- Аюп жақсы кәриликке шекем жасады ҳәм өз улларын ҳәм олардың улларын – 4 әўладты көрди;
- Аюп қайтыс болады, кәри ҳәм өмири толы!
- Аюптың тарийхына итибар берген ҳәмме ушын уллы жуўмақ!
