Gúnákarlardıń Ózine Qarsı Qarama-Qarsılıǵı
Máshih Isa: Ol Quday túrinde bolǵanı menen, Quday menen teń bolıwdı urlıq dep esaplamadı: biraq Ózin hesh qanday abıroyǵa iye emes etip, qul túrin aldı, hám adamlarǵa uqsas etip jaratıldı: hám adam túrinde tabılıp, Ózin kishipeyillik etti, hám ólimge boysınıwshı boldı, hátte krest ólimine de. — Filipililerge 2:5-8 KJV
- Imanımızdıń Avtorı hám Tamamlawshısı Isaǵa qaraymız; Ol Óz aldında turǵan quwanısh ushın krestke shıdadı, náwbetten túsip, Quday taxtınıń oń tárepinde otırdı. Sebebi gúnákarlardıń Ózine qarsı bunday qarama-qarsılıǵına shıdaǵan Onı oylań, ármanlarıńızda sharshap, hálsirep qalmawıńız ushın. — Evreylerge 12:2-3
Biz Rabbımız Isanı óz aldımızda tutıwǵa ruwxlandırılamız, sebebi biz Onı menen bánt bolǵanımızda, bul bizdiń ómirimizge ózgertiwshi tásir etedi. Sonlıqtan, men sizlerdi Rabbımızdıń azapların oylawǵa shaqıram. Biz Rabbımızdıń azaplarına kirgenimizde, muqaddes jerge kiremiz, solay aytqanda, úlken húrmet penen.
Evreylerge 12:3-te aytılǵan azaplarǵa – «gúnákarlardıń Ózine qarsı bunday qarama-qarsılıǵına» – Rabbımız erikli túrde Ózin boysındırǵan, Ózin olarǵa bergen azaplarǵa dıqqat awdarayıq. Isaıya 50:6-da aytılǵan: «Men Óz arqamdı urıwshılarǵa berdim, hám Óz betimdi shashtı julıp alıwshılarǵa: Men Óz betimdi náwbetten hám túkiriwden jasırǵan joqpan.»
Quday: «Gúná aqıbeti ólim» (Rimliklerge 6:23) dedi. Ol Adam menen Hawanı Jaqsılıq hám Jamanlıq Bilimi Tereginen jemeytuǵın bolıwǵa eskertti, sebebi olar onnan jemegen kúni «anıq óledi» (Jar. 2:17). Boysınbawshılıq penen olar sol terekti jedi. Biz de gúná isledik, sonlıqtan Rabbımızdıń bizdiń gúná kóteriwshimiz bolıw ushın óliwi kerek ekenligin túsindire aladıq. Biz isley alatuǵın hesh nárse bizdiń joq bolıw – húkim jaǵdayımızdı dúzete almaydı. Tek ǵana Rabbımız Isanıń kámil, tamamlanǵan jumısı arqalı, Óz qanın tógiw hám Óz ómirin beriw arqalı biz máńgilik ómirge iye bola alamız. Rabbımız óliwi kerek edi, hám biz Oǵan bunı islegenligi ushın júdá minnetdarmız.
Biraq Rabbımız ne ushın sonshalıq kóp nárselerdi – eger biz aytatuǵın bolsaq, «qosımsha nárselerdi,» biz olardı qutqarılıw hám jarasıw jumısı ushın kerek emes dep esaplaytuǵın nárselerdi – azap etiwge májbúr boldı? Biz Rabbımızdıń kóp azaplarınıń Eski Wásiyatta payǵambarlıq etilgenin hám olardıń orınlanıwı kerek ekenligin bilemiz. Mısalı, Yuhannanıń injili anıq aytadı: «Jazıw orınlanıwı ushın, [Rabbımız] men shóllep atırman dedi» (Yuhanna 19:28), solay etip Zabur 69:21-di orınladı. Bul ayat aytadı: «Olar maǵan awqat ushın ótkir zat berdi; hám shóllegenimde maǵan sirke ishiwge berdi.»
Biraq Jazıw Qudaydıń Ózi tárepinen jazılǵanlıqtan (2 Timoteyge 3:16), Ol bul payǵambarlıqlardı qospaǵan bolıwı múmkin edi. Ólimniń basqa usılı kútilgen bolıwı múmkin edi. Mısalı, evrey óltiriw usılı taspen urıw edi, bul Stefanǵa boldı. Yuhanna Shomıldırıwshı bası kesildi. Yakup qılısh penen óltirildi, biraq Rabbımız krestke kerildi. Ol tek ǵana krestke kerilgen joq, bálki Evreylerge 12-degi ayatımız aytqanday, Ol basqa da kóp qarama-qarsılıqlarǵa yamasa dushpanlıqlarǵa shıdadı.
Onı «Samariyalı» hám «shaytan iyelegen» dep atadı (Yuhanna 8:48). Bul mensinbewshiliktiń kórsetkishleri edi. Onı gúnáda tuwılǵan – haramzada (41-ayat, Zakon 23:2; Evreylerge 12:8-di kóriń) dep ayıplap haqáretledi. Rabbımızdıń jumısları shaytan kúshi menen islengen dep aytqan adamlar tárepinen taǵı haqáretlendi (Mark 3:22). Hátte Óz tuwısqanları da Onı «aqılınan adasqan» dep oyladı: «Óz adamları bunı esitkende, Onı tutıp alıw ushın shıqtı, sebebi olar: ‘Ol aqılınan adasqan’ dedi» (21-ayat NKJV). Olar shınında da Onı jınlı dep ayttı.
Onıń aǵa-inileri Onı masqaraladı (Yuhanna 7:5). Ol shaqırǵanlar Onı biykar etti: «Ol Óz adamlarına keldi, hám Óz adamları Onı qabıl etpedi» (Yuhanna 1:11 KJV). Ol ayıplaw maqsetinde sınlandı hám baqlandı. Zabur 56:5-6-da jazılǵan: «Hár kúni olar Meniń sózlerimdi buzadı: olardıń barlıq oyları Maǵan qarsı jamanlıq ushın. Olar jıynaladı, olar jasırınadı, olar Meniń qádemlerimdi belgileydi, olar Meniń janımdı kútkende.» Zabur 57:4-te biz oqıymız: «Meniń janım arıslanlar arasında: hám men otqa qoyılǵanlar arasında jatırman, hátte adam balaları arasında, olardıń tisleri nayzalar hám oqlar, hám olardıń tili ótkir qılısh.»
Onıń dushpanları, tiykarınan jazıwshılar hám fariseyler, Onı ayıplaw ushın Shabbat kúni emley me dep baqladı (Matta 12:9-10). Olar da Onıń aldına zına islegen hayaldı alıp kelip, onıń ayıplanıwı kerek ekenligin aytatuǵın Jazıwlardı keltirip, qaqpan qoydı (Yuhanna 8:2-6). Olar Rabbımızdan Keysarǵa salıq tólew kerek pe dep soradıqlarında da olardıń niyetleri birdey edi (Matta 22:15-18).
Rabbımızdı shákirtleri húrmetlemedi, sebebi olar sońǵı keshte jıynalǵanda hesh bir shákirt basqalardıń ayaqların juwıwdı usınbadı (Yuhanna 13:3-5-ti kóriń). Onıń eń jaqın doslarınıń biri Onı bilmeytuǵının, bir ret emes, úsh ret – hám qattı adamlar aldında emes, bálki xızmetshi qızlar aldında biykar etkenin oylaw qanday qayǵılı (Matta 26:69,71).
Rabbımız Isa jaqın dosı, Yahuda Iskariot tárepinen tek ǵana 30 gúmis tiyin ushın satıldı (15,25,47-50-ayatlar). Zabur 41:9 bolǵan waqıya haqqında aytadı: «Hátte Meniń óz jaqın dosım, men isengen, Meniń nanımdı jegen, Maǵan qarsı óz ókshin kóterdi.» Zabur 55:12-14-te biz oqıymız: «Maǵan haqáret etken dushpan emes edi; onda men oǵan shıdaǵan bolar edim: Maǵan qarsı ózin joqarı kótergen Meni jek kórgen de emes edi; onda men onnan jasırınǵan bolar edim: biraq sen ediń, Meniń teńim, Meniń basshım, hám Meniń tanısım. Biz birge tatlı keńeslestik, hám Quday úyine birge bardıq.» Bunnan tısqarı, Ol júdá uyatlı hám haqáretli túrde satıldı: eki júzli ópish hám jalǵan sálemlesiw menen, «Sálem» (Matta 26:49), yaǵnıy quwanısh.
Rabbımızdı shákirtleri taslap ketti: «Súygen hám dosıńdı Mennen uzaqlastırdıń, hám Meniń tanısımdı qarańǵılıqqa» (Zabur 88:18). Ol dushpanları tárepinen kóp túrli usıllarda, fizikalıq hám moralıq jaǵınan qorlandı. Máshih ibadatxana áskerleri tárepinen masqaralandı, qolları baylandı, kózleri jabıldı, betine urıldı, hám keyin uyatlı oyın retinde olar masqaralap Oǵan kim urǵanın soradı (Matta 26:68).
Isa Kayafa, Herod hám Pilat aldında turǵanda Ózine qarsı kóp jalǵan ayıplawlarǵa juwap bermedi. «Qırqıwshıları aldındaǵı qoy sıyaqlı ... Ol awzın ashpadı» (Isaıya 53:7). Úsh ret Ol xalıqqa ayıpsız dep kórsetildi (Luka 23:4,14,22), biraq Ol ayıplandı.
Ol hár qanday adamnan góre qattı buzılǵan edi. «Kópler Saǵan tań qaldı; Onıń júzi hár qanday adamnan góre qattı buzılǵan edi, hám Onıń forması adam balalarınan góre qattı buzılǵan edi» (Isaıya 52:14). «Jer súriwshiler Meniń arqamda jer súrdi: olar óz izlerin uzarttı» (Zabur 129:3).
Rabbımız Rim áskerleri toparı tárepinen túkirildi (Matta 27:27-31), olardıń sanı shama menen 300-den 600-ge shekem edi. Álbette, Ol bul qattı Rim áskerleri tárepinen masqaralandı, olar «Evreyler Patshası» dep atalǵan Adam menen isleskende – Rim kúshiniń ústemligine qarsı shıǵıw edi. Bul Patshanı masqaralap, olar Oǵan táj berdi, biraq ol tikenli táj edi. Biz tikenlerdiń qárǵıstıń nátiyjesi ekenligin esleymiz (Jar. 3:18).
Endi bunı oylań: Ol Ózin bul fizikalıq qorlıqtan jasırǵan joq. «Men Óz arqamdı urıwshılarǵa berdim, hám Óz betimdi shashtı julıp alıwshılarǵa: Men Óz betimdi náwbetten hám túkiriwden jasırǵan joqpan» (Isaıya 50:6).
Xalıq Kámil Adamdı, «bárin jaqsı islegen» (Mark 7:37) jalǵız Adamdı emes, bálki jınayatshını sayladı. Zabur 109:4-5-te aytılǵan: «Meniń súygenligim ushın olar Meniń dushpanlarım: biraq men Ózimdi duwaǵa beremen. Hám olar Maǵan jaqsılıq ushın jamanlıq, hám súygenligim ushın óshpenlik qaytardı.»
Ol krestke kerildi, bul óltiriwdiń eń qatallı usıllarınıń biridir. Bul qárǵıslı bolıwdı ańlatadı, sebebi «aǵashta ilingen hár kim qárǵıslı» (Galatiyalılarga 3:13 NKJV). Ol eki jınayatshı arasında ilindi, gúya Ol da ápiwayı jınayatshı edi. Bunnan tısqarı, sol jerde Rabbımızdı xalıq (Matta 27:39-40), basshılar (41-43-ayatlar), urlıqshılar (44-ayat) hám áskerler (Luka 23:36-37) masqaraladı. Olar Onıń kiyimlerin aldı (Matta 27:35).
Ol shákirtleri tárepinen taslap ketildi – krestke keriliwde tek ǵana bir neshe hayal hám Yuhanna bar edi. Zabur 102:6-7 (KJV) Onıń sezimlerin súwretleydi: «Men shóldegi pelikan sıyaqlıman: men shóldegi úki sıyaqlıman. Men baqlayman, hám úy tóbesindegi jalǵız torǵay sıyaqlıman.» «Haqáret Meniń júregimdi sindirdi; hám men qayǵıǵa tolıman: hám men kimdir ashıwlanadı dep kúttim, biraq hesh kimjoq edi; hám juwbatıwshılar ushın, biraq men hesh kimdi tappadım» (Zabur 69:20).
Usı noqatqa shekem biz Rabbımızdıń azaplarına sheklengen dárejede kire alıwımız múmkin. Biz de fizikalıq awırıw hám náwbetten túsip qaldıq. Biraq, Rabbımız kámil, hám bul qarama-qarsılıqlardıń tereńligi júdá tereńge tiydi. Olardıń bir yamasa ekewi júdá úlken bolar edi, biraq olardıń barlıǵın oylaw biz túsine alatuǵınnan kóp.
Biz Rabbımızdıń óliwi kerek ekenligin, bizdiń gúnálarımızdıń aqıbetin tólep, bizdi Ózi menen tirishilik baylanısına alıp keliw ushın óliwi kerek ekenligin bilemiz. Biraq, biz burın soradıq, ne ushın Ol bul basqa nárselerdiń barlıǵına shıdawı kerek edi? Ol ashıwlanıw izlep atır ma edi? Joq, álbette joq. Onıń azapları arqalı Ol bizge Qudaydıń bizge qaraytuǵın sheksiz baylıqların kórsetkisi keledi. Yuhanna 3:16-da aytılǵan: «Quday dúnyanı sonshalıq súydi, Ol Óz jalǵız tuwılǵan Ulıń berdi.» Eki hárip sóz «sonshalıq» biz aytqan barlıq nárselerdi, bunnan tısqarı kóp nárselerdi qamtıydı.
Rabbımız Ákesine boysınıwshı boldı, Onıń erkin orınlap, Ákesine bolǵan súygenligin kórsetiw hám Óz súygenligin hám Qudaydıń bizge bolǵan súygenligin kórsetiw ushın. Rimliklerge 5:8 (NKJV) aytadı: «Quday Óz súygenligin bizge qaray kórsetedi, biz ele gúnákar bolǵanımızda, Máshih biz ushın óldi.»
Rabbımız Isa úlken bahalı marjan tapqan adam haqqında mısal ayttı. Ol ózinde bar barlıq nárselerdi satıp, sol marjandı satıp aldı (Matta 13:45-46). Bul Rabbımızǵa hám bizge tiyisli. Ol bizdi Ózi menen baylanısta bolıwımızdı sonshalıq qáledi, Ol «ózinde bar barlıq nárselerdi satıp aldı.» Bul azap, gúnákarlardıń Ózine qarsı bul qarama-qarsılıǵı, Onıń súygenliginiń tereńligin kórsetedi. Endi Ol tabınıw, maqtaw, súygenlik hám Oǵan boysınıw juwabın izlep atır. Biz Onı oylaǵanımızda júreklerimiz qozǵalsın.
Ózin Qudayǵa tatlı qurbanlıq etip bergen Oǵan, Hám bizdiń gúnálarımızdıń ayıbın tazalaǵan Oǵan, biz múnásip maqtawlar beremiz. Ózin biz ushın bergen Oǵan, biz bolıwımız ushın Qutqarılǵan, hám Ózi ushın satıp alınǵan, biz máńgilikke qosıq aytamız. Ózin ol ushın bergen Oǵan, Ol súygen shirkew ushın, Hám ólimniń qarańǵı áleminde Óz tereń súygenligin dálilleydi. Ózin bergen Oǵan, biz maqtaw notamızdı shıǵaramız; Ómirlerimizdi, júreklerimizdi, barlıǵımızdı Óz qurbanlıq ústeline kóteremiz. Oǵan hár bir tize iyilsin; Oǵan quwanıshlı qosıq kóterilsin; Barlıq húrmet, dańq, shúkirshilik hám maqtaw Oǵan tiyisli.— Xanım W. N. Tomkins
