Isahaq ákesi Ibrahimniń dáwirinde qazılǵan qudıqlardı qayta ashtı, olardı filistimlikler Ibrahim ólgennen keyin jabıp taslaǵan edi, hám olardı ákesi bergen atlar menen atadı. Isahaqtıń xızmetshileri oypatlıqta qazıp, ol jerden taza suwlı qudıq taptı. Biraq Gerar qoylıqshıları Isahaqtıń qoylıqshıları menen jánjellesip, «Suw biziki!» dedi. Sonlıqtan ol qudıqtı Esek dep atadı, sebebi olar onıń menen tartıstı. Keyin olar basqa qudıq qazdı, biraq oǵan da jánjellesip, onı Sitnah dep atadı. Ol jerden kóship, basqa qudıq qazdı, hám hesh kim oǵan jánjellespedi. Ol onı Rehoboth dep atadı, hám «Endi Rabbimiz bizge orın berdi, hám biz jerde gúllenebiz ... Isahaq ol jerde qurbanlıq orın qurıp, Rabbimizdiń atın shaqırdı. Ol jerde shatırın tiktirdi, hám ol jerde xızmetshileri qudıq qazdı ... Sol kúni Isahaqtıń xızmetshileri kelip, oǵan qazǵan qudıqları haqqında ayttı. Olar «Biz suw taptıq!» dedi. Ol onı Shibah dep atadı, hám búgingi kúnge shekem qalanıń atı Beersheba bolıp kelmekte.
(Genezis 26:18-22; 25; 32-33 NIV)
Genezis 26-da biz Isahaqtıń filistimlikler arasında jasawdan Beershebaǵa qaytıwı haqqında jazbanı kóremiz. Jol boyı ol bir neshe qudıq qazdı. Suw ómir ushın mutlaq zárúrlik bolǵanı hám sol aymaqta suw derekleri az bolǵanı ushın (sol waqıtta hám házir de), Isahaqqa dushpan kúshler yamasa onıń qudıqların ózleri ushın aldı, yamasa Isahaq ruwxı túsken bolıp, kóship ketiwi ushın olardı toltırdı. Isahaq kóship ketti, biraq ol jol boyı qudıq qazıwdı dawam ettirdi.
Isahaq, ápiwayı múmin
Isahaq «ádetten tıs ákeniń (Ibrahim) ápiwayı balası» hám «ádetten tıs balanıń (Yaqup) ápiwayı ákesi» dep atalǵan. Biraq, Genezis 26-nıń ekinshi yarımında biz Isahaqtıń da birqansha ádetten tıs pazıyletler kórsetkenin kóremiz. Genezis 26 Geneziste tek Isahaqqa arnalǵan jeke bólim. Birqansha bólimler Ibrahim, Isahaqtıń ákesine, hám birqansha bólimler Yaqup, Isahaqtıń balasına arnalǵan. Ibrahim hám Yaqup haqqında kóp túsinikler jazılǵan, biraq Isahaq haqqında ádewir az. Isahaq Injilde ápiwayı múmin retinde kórinedi, sonlıqtan biz onıń menen ózimizdi baylanıstıra alıwımız kerek.
Genezis 26-nıń birinshi yarımında biz ashlıq waqtında Isahaqtıń qubla jaǵıs Qanaanda, filistimlikler jasaytuǵın aymaqqa kóship barǵanın oqıymız. Ol kóship barǵanǵa shekem Rabbimiz benen másláhátlespegen sıyaqlı. Geyde Quday Isahaqtıń óz ornında qalıp, Oǵan óziniń abadanlıǵın támiyinlewge iseniwin qálegen bolsa da, Isahaq kóship barǵannan keyin, Rabbimiz oǵan kórindi hám oǵan filistimlikler aymaǵında waqıtsha qalıwǵa ruqsat berdi. Bul waqıtta Rabbimiz Ibrahim menen dúzilgen Kelisimdi Isahaqqa qayta tastıyıqladı, Onıń Ibrahimge bergen shártsiz wádeleri Isahaq hám onıń áwladları arqalı orınlanatuǵının kórsetti. Ismayıl hám onıń áwladları da Qudaydan wádeler aldı, biraq Ibrahim menen dúzilgen Kelisimniń wádeleri Ismayılǵa berilmedi (Genezis 21:8-21).
Quday Ibrahimge Ibrahim menen dúzilgen Kelisimde anıq wádeler berdi (Genezis 12). Quday oǵan hám onıń áwladlarına ruwxıy hám materiallıq bereketler wáde etti. Quday Ibrahimge Qanaannıń onıń áwladlarına tiyisli bolatuǵının, hám ol arqalı jer júzindegi barlıq xalıqlardıń bereketlenetuǵının wáde etti. Álbette bul Messiya, Isa Máshix, Ibrahimniń áwladı arqalı boladı.
Isahaq Qudaydıń oǵan Ibrahim menen dúzilgen Kelisim arqalı materiallıq bereketler wáde etkenin bilse de, ashlıq waqtında Qudaydıń oǵan támiyinleytuǵınına isenbedi sıyaqlı. Óz islerin óz qolına alıp, Isahaq filistimlikler jerine kóship ketti. Filistimlikler menen jasap atırǵanda, ol óz hayalı Rebeka haqqında ótirik ayttı. Ákesi Ibrahim Mısırda usıǵan uqsas jaǵdaylarda islegenindey, Isahaq filistimliklerge Rebekanıń óz sińlisi ekenin ayttı. Ol óz ómirin qorǵaw ushın hayalın qáwip astına qoydı! Ol Qudaydıń olardı qorǵaytuǵınına anıq isenbedi, hám taǵı da óz islerin óz qolına aldı. Biraq Quday Óz wádelerine sadıq boldı hám Isahaq penen Rebekanı bul ótiriktiń múmkin bolǵan qayǵılı aqıbetlerinen qutqardı (26:7-11). Rabbimiz Óz xalqınıń hálsiz imanı, qátelikleri, jaman sheshimleri hám isenimsizligine qaramastan Óz wádelerin orınlawdı dawam ettirdi.
Filistimlikler Isahaqtıń óz aymaqlarında jasawın qálemedi, sebebi Qudaydıń bereketleri arqalı Isahaq júdá bayıp ketken edi. Filistimlikler onıń tabısına kúnshilik etti hám onıń kúshli bolıp baratırǵanınan qorqtı. Isahaqtı quwıp jiberiw ushın, filistimlikler Isahaqtıń xızmetshileri qazǵan qudıqlardı toltırıwdı dawam ettirdi. Urısıwdıń ornına, Isahaq shegindi, hám aqırında Ibrahim jasaytuǵın Beershebaǵa qayttı.
Búgingi kúnde Beersheba arxeologiyalıq ornına kelgenler, áyyemgi, tereń qudıqtı kóre aladı. Bul 26:33-te aytılǵan sol qudıq bolıwı múmkin. Isahaq onı Shebah dep atadı, bul «ant» degen mánisti ańlatadı, hám búgingi kúnge shekem qala Beer Sheba dep ataladı, bul «ant qudıǵı» degen mánisti ańlatadı.
Rabbimiz Isahaqqa Beershebaǵa qaytqan túninde kórindi, bul Beershebanıń Quday Isahaqtıń jasawın qálegen orın ekenliginiń jaqsı belgisi. Filistimlikler aymaǵı Qanaannıń bir bólegi bolǵanı hám Quday Isahaqqa ashlıq waqtında ol jerde jasawǵa ruqsat bergen bolsa da, Quday Isahaqtıń ol jerde turaqlı jasawın hám bul putparastlardıń mádeniyatı hám ádetleri menen oynawın qálemedi.
Isahaq filistimlikler aymaǵında jasap atırǵanda bayıǵan bolsa da, Rabbimiz ol Beershebaǵa úyine qaytqanǵa shekem qayta kórgeni joq. Usılayınsha biz Rabbimizdiń materiallıq bereketleri menen Rabbimizdiń múminniń ómirindegi bar bolıwı arasında ayırmashılıq bar ekenin kóremiz. Injil Isahaqtıń filistimlikler menen jasap atırǵanda hesh qanday qurbanlıq orın qurǵanın jazbaydı. Ol Beershebaǵa qaytqanda qurbanlıq orın qurǵanı onıń júreginiń endi durıs ekenin hám Rabbimiz benen sheriklesliginiń qayta tiklengenin kórsetedi. Isahaq Qudayǵa isenim menen shıqtı, biz de onı úlgi etiwimiz kerek.
Juwaslıq kóp kórilmeydi, biraq ol bolıwı múmkin!
Kópshiligimiz juwaslıqtı hálsizlik penen teńlestiremiz, biraq olar birdey emes. Juwaslıq – bul zıyanǵa sabır hám renjimesiz shıdaw, hátte ósh alıwǵa kúshińiz hám múmkinshiligińiz bolǵanda da. Juwas Máshixshi barlıq mashqalalardı, haqáretlerdi, ádilsizliklerdi hám qıyınshılıqlardı Rabbimizge tapsıradı, hám Onıń ózin qorǵawına, qorǵawına hám támiyinlewine isenedi. Juwas múmin Rimliklerge 12:17-21 principlerin túsinedi hám ámelge asıradı.
Isahaq juwaslıq kórsetti. Filistimlikler onıń qudıqların toltırǵanda yamasa suwdı ózlerine talap etkeninde, Isahaq ósh almadı. Ol ósh ala alar edi! Filistimlikler hátte «Sen biz ushın júdá kúshli bolıp qaldıń» (26:16) dep moyınladı. Biraq tınıshlıq ushın, Isahaq óz huqıqları ushın gúrespedi. Ol ákesi Ibrahimniń filistimlikler menen dúzgen kelisimine (Genezis 20) shaqıra alar edi. Biraq taǵı da, tınıshlıq ushın, ol filistimliklerdiń dushpanlıǵına juwaslıq penen shıdadı.
Genezis 26:19 bizge «Isahaqtıń xızmetshileri oypatlıqta qazıp, ol jerden taza suwlı qudıq taptı» – kóbinese artesian (fontan sıyaqlı) qudıq. Suw az bolǵan aymaqta bul qımbatlı suw deregin gúressiz berip, Isahaq haqıyqıy juwaslıq kórsetti. Ol Qudaydıń isenimli ekenin úyrengen edi, hám ózin, óz islerin hám óz abadanlıǵın Qudayǵa isenim menen tapsıra alar edi!
Bizdiń Rabbimiz juwas edi. Petrus «olar Oǵan haqáretler etkeninde, Ol ósh almadı; Ol azap shekkeninde, Ol qáwip salmadı» (1 Petrus 2:23) dep jazdı. Ol ósh ala alar edi! Bir sóz benen Ol óz azabına sebep bolǵanlardı joq ete alar edi. «Onıń ornına, Ol ózin ádalatlı húkim etiwshige tapsırdı.» Bizdiń ushın, «Ol ózimizdiń gúnálarımızdı óz denesinde aǵashta kóterdi, sonlıqtan biz gúnáǵa ólip, ádalatlılıqqa jasawımız ushın» (1 Petrus 2:24).
Biz de juwaslıq kórsete alamız – biraq bul ańsat emes! Haqıyqıy juwaslıq basqalardıń talaplarına beriliw emes, sebebi olar bizden kúshlirek. Haqıyqıy juwaslıq bizdiń «esik matası» bolıp, hám hár kimniń bizdi basıp ótiwine ruqsat beriwimizdi ańlatpaydı. Haqıyqıy juwaslıq tınıshlıq ushın ósh alıwdı tańlamawdı ańlatadı. 1 Korinfliklerge 6:7-den biz onıń qátelikke ushıraw yamasa aldawǵa ushıraw bolıwı múmkin ekenin kóremiz.
Jıllar dawamında ullı evangelist Billy Graham juwaslıq kórsetti. Ol kóp márte hújimge ushıradı, hátte basqa múminler tárepinen de, biraq onıń abıroyın túsiriwge urınǵanlarǵa ósh alıwdıń ornına, tınıshlıq ushın ol haqıyqıy juwaslıq kórsetti. Biz «Men Billy Graham emespen, men ápiwayı múminmen!» dep aytıwımız múmkin. Isahaq ta sonday edi, hám Rabbimizdiń kúshi menen ol juwaslıq kórsetti.
Tınıshlıq ushın zárúrli orın yamasa múlkti berer edińiz be? «Ruwxtıń birligin tınıshlıq baylanısı arqalı saqlaw ushın barlıq kúsh-jigerdi sarplaw» (Efislilerge 4:3) maqsetinde ózińiz haqqında aytılǵan teris pikirlerge ósh alıwdı tańlamas edińiz be? Múminlerdiń birligi Rabbimizdiń krestke barǵanǵa deyingi duwası edi (Yoxanna 17:9-11). Máshix denesindegi tınıshlıq Jańa Wásiyat boyınsha kúshli tema. Dene ishinde belgili jaǵdaylarda, jetik múminler Máshix denesinde tınıshlıq hám birlikti saqlaw ushın juwaslıq kórsetiwge májbúr bolıwı múmkin. Isahaqtı esleń. Haqıyqıy juwaslıq múminlerde kóp kórilmeydi, biraq ol bolıwı múmkin!
Keshirimli bolıw hárdayım ámelge asırılmaydı, biraq ámelge asırılıwı kerek!
Abimelek Isahaq penen kelisim dúziwge kelgeninde, Isahaq ańsatlıq penen «Joq!» dewi múmkin edi. Aqır-aqıbet, Isahaq Abimelekke Genezis 26:27-de durıs aytqanınday, «Nege maǵan keldiń, sebebi sen maǵan dushpan ediń hám meni quwıp jiberdiń?» Hám Abimelektiń Isahaqqa 29-ayatta ne aytqanına itibar beriń, «Biz seni mazalaǵanımız joq, biraq hárdayım jaqsı múnásibette boldıq hám seni tınıshlıq penen jiberdik.» Bul ótirik edi. Filistimlikler Ibrahim dúzgen kelisimdi buzǵan edi. Olar qudıqlardı toltırıp, Isahaq qazǵan qudıqlardan suwdı ózlerine talap etken edi. Olar Isahaqtı óz jerlerinen ketiwge májbúrlegen edi – hám tınısh jol menen emes.
Hám bul barlıq qorlıqlardan keyin, Abimelek Isahaqtan tınıshlıq kelisimin soradı! Isahaq ne isledi? Ol Rimliklerge 12:18-diń táliymatın ámelge asırdı. «Eger múmkin bolsa, sizge baylanıslı bolǵanınsha, hár kim menen tınıshlıqta jasań.» Isahaq tınıshlıq ushın Abimelek penen filistimliklerdi keshirdi. Ol kelisim dúzdi. Hám Isahaqtıń Abimelekten rásmiy keshirim soramaǵanına, yamasa Abimelekti urlanǵan qudıqlar ushın tólem beriwge májbúr etpegenine itibar beriń. Ol onı tolıq keshirdi hám Abimelekti tınıshlıq penen jiberdi. Bul haqıyqıy keshirim.
Bul maqala jınayatshılar hám jaman islerdi islewshiler hám nızam buzıwshılar ádalatqa tartılmasın dep aytpaydı. Joq! Ádalatlılıq saqlanıwı kerek. Biraq biz keshiriwdi tańlaǵanımızda, moyınlayıq, bul ádette bizdiń shártlerimiz boyınsha boladı. Biz keshirim kútemiz, hám hátte bizge qarsı islengen qátelikler ushın qanday da bir tólem izleymiz. Bul haqıyqıy keshirim be? Bul Quday bizge bergen keshirim túri me? Quday bizdi erkin keshirdi – bizdiń qutqarıwımız sawǵa! Ol bizdiń qáteliklerimiz ushın tólem tóledi! Bizge qátelik islengende, Ol bizden solay keshiriwdi soraydı – erkin hám tolıq.
Haqıyqıy keshirim múminler tárepinen hárdayım ámelge asırılmaydı, biraq ámelge asırılıwı kerek!
Esleń, Rabbimiz Ózin krestke qadaqlaǵanlardı keshirdi.
Isahaqtıń xızmetshileri tınıshlıq kelisimi dúzilgen sol kúni jańa suw deregin tapqanı Qudaydıń Isahaqtıń keshirim aktine bergen maqullıǵı edi. Násiyatlar 16:7 bizge «adamnıń jolları Rabbimizge unamlı bolǵanda, Ol hátte onıń dushpanların da onıń menen tınıshlıqta jasawǵa májbúr etedi» dep aytadı. Haqıyqıy keshirim hárdayım iláhıy maqullıqqa iye boladı.
Haqıyqıy keshirimde eń zárúrlisi biz keshirip atırǵan adamnıń minezi emes, al bizdiń minezimiz. Muqaddes Ruh haqıyqıy múminlerde Máshixke uqsas minezdi – súyispenshilik, sabır, meyrimlilik, jaqsılıq, juwaslıq – rawajlandırıw ushın turaqlı túrde islep atır. Ruhtıń bul qásiyetleri bizdiń ómirimizde rawajlanǵan sayın, biz keshiriwge kóbirek qábiletli bolıwımız kerek – Quday bizdi keshirgenindey erkin.
«Barlıq ashshılıqtan, ǵázep hám jınnanıwdan qutılıń ... hám hár túrli jamanlıqtan. Bir-birińizge meyrimli bolıń, bir-birińizdi keshiriń, Quday Máshix arqalı sizdi keshirgenindey» (Efislilerge 4:31-32). Haqıyqıy keshirim barlıq ǵázep, ashshılıq, jaman sózler hám ósh alıwshı háreketlerden qutılıwdı ańlatadı. Tolıq keshirim Quday bizge bergen nárse, hám Ol bizden basqalardı solay keshiriwdi soraydı – ásirese Máshixtegi aǵa-inilerimiz benen apa-sińlilerimizdi. Esleń, Ol Ózin krestke qadaqlaǵanlardı keshirdi.
Qazıwdı dawam etiń!
Injil boyınsha, suw Quday Sóziniń súwreti retinde qollanıladı. Mısalı, Zábúr 119:9 Sóz arqalı «tazalanıw» haqqında aytadı, hám Efislilerge 5:26 «Sóz arqalı suw menen juwıw» haqqında aytadı. Suw fizikalıq ómir ushın zárúr bolǵanı sıyaqlı, Quday Sózi ruwxıy tuwılıw hám ruwxıy ósiw ushın zárúr. Rimliklerge 10:17 «Iman esitiw arqalı keledi, hám esitiw Quday Sózi arqalı» deydi. Hám Zábúr 119:11 «Men Seniń Sózińdi júregime jasırǵanman, Seniń aldında gúná etpesligim ushın» deydi. Biraq Sózdiń suwı ruwxıy ómir alıp keliwi ushın, ol esitiliwi, iman menen ámelge asırılıwı hám júreklerimizde jasırılıwı kerek. Ruwxıy qudıqlardı qazıw mine usı haqqında. Ruwxıy tazalanıw, azıqlanıw, sergitilgenlik hám ósiw ushın, biz Quday Sóziniń suwın qazıwımız kerek.
Dushpan filistimlikler sıyaqlı, dúnya, dene hám shaytan bizdiń qudıqlarımızdı jabıw hám bizdi Sózdiń suwınıń paydalarınan ayırıw ushın barlıq múmkinshiliklerdi isleytuǵın boladı. Jamanlıq kúshleri bizdi Sózdiń ruwxıy suwına jetiwden saqlaw ushın hár túrli tosqınlıqlar jaratadı. Shaytan Quday Sózi haqqında buzıwlar, jalǵan táliymatlar hám ótiriklerdi usınıw arqalı suwdı urlawǵa urınadı. Ol bizdiń Sózdiń taza suwın qabıl etiwimizge tosqınlıq etiw ushın qolınan kelgen barlıq nárselerdi sınap kóredi. Sonlıqtan biz ne isleymiz? Biz kóship, qazıwdı dawam etemiz.
