Tawbe qılıw qutqarılıw ushın kerek pe? Adam Rabbıǵa isenip qutqarıla ala ma?
Jazıwlar bizge jeke adamlardıń yamasa toparlardıń injildi qabıl etkenligi haqqında bir neshe esaplar beredi. Hár bir esap hár qıylı, sebebi injil usınılǵan hár bir adam yamasa topar hár qıylı edi. Muqaddes Ruh “belgilengen” usıldı qollanbaydı, bálkim xabardı tıńlawshınıń jaǵdayına hám mútájligine hár saparı sáykeslendiredi. Injil xabarınıń belgili tiykarǵı bólimleri bar. Biz bulardı biliwimiz kerek, solay etip adamlar menen isleskende tolıq injildi usınamız.
Pentekost kúni Piter kóplegen milletlerden kelgen yahudiyler toparına waǵız etkeninde, olar “júrekleri kesilip, Piterge hám basqa elshilerge: ‘Erkekler hám aǵayınlar, biz ne qılıwımız kerek?’” dedi. Olardıń qáweterinen kórinip turǵanınday, olar Piterdiń aytqanlarına isendi: olar Iysanı krestke mıqlap qátelik islegenin hám Quday olardıń húkimin Onı ólilerden tiriltip, Óziniń oń qolına kóterip hám Onı Rabbı hám Másih etip ózgertkenin. Piterdiń olardıń sorawına juwabı: “Tawbe qılıń, hám hár birińiz gúnalardıń keshiriliwi ushın Isa Másih atına shomılıń” boldı (Elshilerdiń isleri 2:37-38 NKJV).
Tawbe qılıw tek ǵana bir is yamasa ókinish kórsetiw emes; bul adam basıp ótken baǵdarıń tolıq ózgertiw. Bul yahudiyler bir neshe hápteden aldın “Onıń qanı bizdiń hám balalarımızdıń ústinde bolsın” (Matta 27:25) dep baqırǵan millettiń bir bólegi edi. Tawbe qılıw hám Iysa atına shomılıw arqalı “bul buzıq áwladtan qutqarılıw” kerek edi (Elshilerdiń isleri 2:40). Bul olardıń Iysaǵa iseniwiniń shınlıǵın kórseter edi – Oǵan shın isenimge iye bolıw.
Elshilerdiń isleri 17-bólimde Afinadaǵı filosoflarǵa hám adamlarǵa waǵız etkeninde, Pawl óz xabarın Qudaydıń “házir hámme adamlarǵa hár jerde tawbe qılıwdı buyırǵanın” ayqın túrde aytıp juwmaqladı, sebebi adamlar húkim kúni Rabbı Isa menen húkimdar sıpatında betpe-bet keliwi kerek (Elshilerdiń isleri 17:30-31). Sonıń menen birge, olardıń arasındaǵı xızmetin qayta kórip shıǵıp, Pawl Efes shirkewiniń aǵalarına: “Men paydalı bolǵan hesh nárseni jasırǵan joqpan, bálkim sizlerge járiyaladım hám sizlerge ashıqtan-ashıq hám úyden-úyge úyrettim, yahudiylerge hám greklerge Qudayǵa qaray tawbe qılıwdı hám Rabbımız Isa Másihke isenimdi gúwalıq etip” dedi (Elshilerdiń isleri 20:20-21).
Pawl Rimliklerge jazǵan xatınıń basında, barlıq adamzat, buzılǵan putparastlar, moralist grek oqıtıwshıları yamasa yahudiyler bolsın, Qudayǵa qarsı gúna islegenin kórsetedi. Ol pútkil dúnya Quday aldında ayıplı ekenligin, “hámme gúna islegen hám Qudaydıń dańqınan ayırılǵanın” (Rimliklerge 3:19,23) atap ótedi. Iyman arqalı ádillewdi úyretiw maqsetine kelmesten aldın, ol ayıptı hám solay etip tawbe qılıw mútájligin kórsetedi.
Geybirleri ne ushın Pawl hám Silas Filippi qamaqshısı olardan: “Misterler, men qutqarılıw ushın ne qılıwım kerek?” dep sorasa da, tawbe haqqında hesh nárse aytpaǵanın sorawı múmkin. Bul umıtsızlıqqa túsip qalǵan adam edi, ol óz tutqınlarınıń ayaqlarına titirep jıǵılıp, olardı ishki qamaqtan shıǵarǵan edi. Ol Quday háreket etkenligi, óziniń qılıwǵa urınǵan barlıq nárselerdi biykar etkenligi menen betpe-bet keldi. Onıń tawbesi onıń minez-qulqı menen tolıq dálillengen edi. Ol Qutqarıwshını biliwi kerek edi. Rim puqarası sıpatında ol sol túnnen aldın Iysa haqqında hesh qashan esitpegen bolıwı múmkin.
Biz hesh qashan tawbeniń qutqarılıw ushın áhmiyetin umıtpayıq! Muqaddes Ruh bizdi injildi qalay usınıwımız kerek ekenligi haqqında baslawdı jaqsı kóredi. Tıńlawshılarımızǵa sezgir bolayıq. Jas balalar qutqarıw missiyasındaǵı qattı adamlar hám hayallar menen birdey emes. Biraq ekewi de gúnaqarlar hám bulardı Quday aldında tawbe etip moyınlawları kerek. Olardıń tawbesiniń tereńligi hár qıylı boladı, biraq tawbe qutqarılıwdıń zárúrli bólegi bolıp tabıladı hám eger biz jandardı shın mániste ózgertilgen, qutqarılǵan hám bereketlengen kórgi kelsek, onı umıtpaq yamasa tómenletpek kerek emes.
Adam Rabbıǵa isenip qutqarıla ala ma? Quday Rabbı Isa Másihke bolǵan shın isenimdi kóredi hám qabıl etedi. Biraq shın isenim – “tek ǵana iseniw” – Iysanıń yamasa Qudaydıń bar ekenligine aqılıy razılıq beriwden kóp nárse. Jaqıp: “Sen bir Quday bar ekenine isenesen. Jaqsı isleysen. Hátte jınlar da isenedi – hám qaltıraydı,” deydi (Jaqıp 2:19). Biraq Rimliklerge 2:4 “Qudaydıń jaqsılıǵı seni tawbege alıp keledi” dep anıq kórsetedi. Onıń bizdiń gúnalarımız ushın ólgenin belgili dárejede moyınlamastan hám nátiyjede Quday aldında gúna sezimin tuwdırmastan Rabbıǵa iseniwdiń mánisi ne? Quday hámme adamlarǵa hár jerde tawbe qılıwdı buyırǵan. Sonlıqtan biz qutqarılıw haqqındaǵı jaqsı xabardı járiyalawda tawbeni jeńilletpewimiz kerek.
Másihshi ushın kúliw yamasa házil-dálkekten zıyatlanıw gúna ma?
Zabur 2:4 bizge Qudaydıń házil-dálkek sezimi bar ekenin aytadı: “Aspanda otırǵan Ol kúledi.” Biraq, házil-dálkek qábileti Adamnıń qulawı menen artqan. Bul tómen-úst dúnya kúliw eriksiz hám zıyansız juwap bolǵan bir qatar kúlkili jaǵdaylardı payda etti. Biraq, házil-dálkekti qáweterli dep esaplaytuǵın bir pikir mektebi bar, sebebi ol kóbinese basqanıń bálesine baylanıslı boladı. Men kelgen waǵızshınıń jasalma tisleri túsip qalǵanda tez arada ózimdi basıp alıwǵa májbúr boldım! Geyde biz aldınnan boljawǵa bolmaytuǵın dúnyadaǵı sherik azap shegiwshiler sıpatında kúlemiz.
Biz sonı da bilemiz, haywanat dúnyasında kóplegen tábiyiy komediyashılar bar. Áyyemgi grek haqqında aytıladı, ol qansha aqıllı jaǵday bolmasın hesh qashan kúlmegen. Bir kúni bul házil-dálkeksiz adam eshektiń tikeneklerdi jewge urınıp atırǵanın kórdi. Ol endi ózin basıp tura almadı hám basqarıwǵa bolmaytuǵın kúlkige batıp ketti.
Kúliw gúna emes, biraq biz qopal házil-dálkeklerden saqlanıwımız kerek. Injilde kúliw belgili jaǵdaylarda qollap-quwatlanadı. Bul degeni, diyakonlar, olardıń hayalları hám qartayǵan adamlarǵa “salmaqlı” bolıw buyırılǵan bolsa da (1 Timotiyge 3:8,11; Titusqa 2:2), olar qábir menen shatastırılmawı kerek!
Isa Óz shákirtlerine wáde etti: “Házir jılaǵanlar baxtlı, sebebi sizler kúlesiz” (Luka 6:21). Hám ana óz balasınıń aman-esen tuwılıwına kúlmey me? Eski Ahıtta bunıń eń jaqsı mısalları Saradan basqa kim? Biz bilgenimizdey, Isaak atı “kúledi” degen mánisti bildiredi. Sonlıqtan, “Sara: ‘Quday meni kúldirdi, sonlıqtan esitken hámme menen birge kúledi,’ dedi” (Jaratılıs 21:6). Isaaktıń tuwılıwı házil emes edi, bálkim ilahiy wádeniń keremet orınlanıwı edi.
Kúliw huqıqına qaramastan, bunıń durıs waqtı hám ornı da bar. Injilde “saltanatlı jıynalıs” (Levitler 23:36) dep atalǵan nárse bar, ol tabınıw menen baylanıslı “húrmet hám Qudaydan qorqıw” (Evreylerge 12:28) menen birge keledi. Másihshi jıynalısı quwanıshsız bolmawı kerek. Másih “aytıp bolmaytuǵın hám dańqqa tolı quwanısh penen quwanıwǵa” (1 Piter 1:8) májbúr etkenlerden kimniń quwanıwǵa kóbirek huqıqı bar?
