SORAW: Adamdı Áke, Ulı hám Muqaddes Ruwh atı menen emes, al Isa Máshih atı menen shomıldırtıw bidǵat pa?
JUWAP: Dańqqa qaytıwdan az waqıt aldın Rabbımız Isa Máshih Óz shákirtlerine aspan hám jerdegi barlıq kúsh Oǵan berilgenin ayttı. Sonlıqtan olar barıp «bársha milletlerden shákirtler tayarlawı» hám «olardı Áke, Ulı hám Muqaddes Ruwh atı menen shomıldırtıwı» kerek edi (Matta 28:18-20 NKJV).
Rabbımız «at» dedi, «atlar» emes ekenine itibar beriń. Bizdiń Qudayımız bir Quday, biraq Ol úsh ilahiy Shaxs retinde bar: Áke, Ulı hám Muqaddes Ruwh. Bul ilahiy Shaxslar pútkilley teń hám tolıq uyǵınlıqta isleytuǵın bolsa da, hár biriniń óz roli, ózgeshelikleri hám qásiyetleri bar. Biz Shaxslardı bólek saqlawımız kerek, olardı yamasa Bibliya hár birine tiyisli etken jumıstı aralastırmawımız kerek.
Biz ishki jaqtan túsine almaymız Qudaydıń úsh hám bir bolıwınıń ilahiy sırrın, biraq biz bunı Quday Sózi bizge úyretetuǵın nárse retinde qabıl etemiz. Haqıyqatında da, hesh bir haqıyqıy máshihiy bul táliymattı biykar ete almaydı; ol imannıń tiykarı bolıp tabıladı hám máshihiylikti Islam yamasa Yahudiylik sıyaqlı monoteistik dinlerden ajıratıp turadı.
Máshihiyler jańa qabıl etken adamdı shomıldırtqanda qollanatuǵın standart sóz dizbegi: «Men seni Áke, Ulı hám Muqaddes Ruwh atı menen shomıldıraman.» Bul bir mániste shomıldırtılıp atırǵan adamdı máshihiy jerge qoyadı. Kóbinese bir adamdı shomıldırtqanda, shomıldırtıwshı shomıldırtılıp atırǵan adamnan Rabbı Isanı óziniń Qutqarıwshısı retinde qabıl etken-etpegenin soraydı. Onıń razılıǵın esitkennen soń, shomıldırtıwshı bılay dewi múmkin: «Seniń iman moyınlawıń boyınsha, men seni Áke, Ulı hám Muqaddes Ruwh atı menen shomıldıraman.»
Bul sózler shomıldırtıwdı haqıyqıy etiw ushın sózbe-sóz aytılıwı kerek bolǵan ruwxıy formula emes. Qudaysız adamlar sózlerdi durıs aytıwı múmkin. Haqıyqıy máshihiylik durıs aytılǵan sózlerge emes, al Rabbımız Isa Máshihke bolǵan imanǵa tiykarlanǵan. Oǵan bolǵan imansız hám Muqaddes Jazıwdıń Quday haqqında úyretkenin qabıl etpese, shomıldırtıw tek ǵana masqaralaw boladı. Shomıldırtıwlar Húwillerde kóp aytıladı, Xatlarda azıraq. Shomıldırtıwǵa baylanıslı bul siltemelerdiń kópshiligi tek ǵana adamlar shomıldırtılǵanı haqqında aytadı.
Muqaddes Jazıw geyde basqa terminologiyanı qollanadı shomıldırtıw menen baylanıslı. Pentekost kúni óziniń kúshli waǵızın aytqannan soń, Petr «júrekleri kesilgen» hám «Erkekler hám aǵayınlar, ne isleyik?» dep soraytuǵınlarǵa «táwbe etiń, hám hár birińiz Isa Máshih atı menen shomıldırtılıń» dedi (Húwiller 2:37-38). Onıń tıńlawshıları Yahudiyler edi. Bunnan eki ay aldın Yahudiyler – bálkim sol adamlar arasındaǵı geybirleri de – «Onı krestke qaqıń» hám «Onıń qanı bizdiń hám balalarımızdıń ústine bolsın» dep ayqaylaǵan edi (Matta 27:22-25). Petr bul Yahudiylerge «bul buzaqı áwladtan qutqarıń» dedi, hám onıń aytqanın qabıl etkenler shomıldırtıldı (Húwiller 2:40-41). Bul háreket arqalı olar Yahudiyler jek kórgen hám krestke qaqqan Isa Máshih penen ózlerin tanıttı. Bul óte áhmiyetli edi.
Qutqarılǵan basqa milletler tiykarınan putqa tabınıwshılar edi. Tesalonikalıqlar «putlardan Qudayǵa qaytıp, tirishilik hám haqıyqıy Qudayǵa xızmet etkenleri hám Onıń Ulı aspanlardan keliwin kútkendikleri» ushın maqtaladı (1 Tesalonikalıqlarǵa 1:9-10). Rabbıdıń Matta 28-de Óz shákirtlerine bergen shomıldırtıw formulasi, ásirese olardıń barlıq milletlerge barıp, shákirtler tayarlawın názerde tutadı. Aldın Rabbı Óz shákirtlerin milletlerge barıwdan sheklep qoyǵan edi (Matta 10:5), biraq endi olar olardıń aldına barıwı kerek edi – bul olar ushın Yahudiy retinde qıyın bolǵan nárse. Kornelius, «dindar adam hám óz úy-ishindegi barlıq adamları menen Qudaydan qorqatuǵın, xalqqa joqarı dárejede sadaqa beretuǵın hám hárdayım Qudayǵa duwa etetuǵın,» «Rabbı atı menen shomıldırtılıwı» buyırıldı (Húwiller 10:2,48).
Pawl Efeste tapqan shákirtler Húwiller 19:1-7-de anıq Yahudiyler edi, sebebi olar Yahya Shomıldırtıwshınıń shomıldırtıwı menen shomıldırtılǵan edi. Pawl olarǵa Yahya aytqan Adam Máshih Isa ekenin aytqanda, «olar Rabbı Isa atı menen shomıldırtıldı.»
Jańa Testamentta tabılǵan kóp mısallardı kórip shıǵıp, biz isenimlisini tek Rabbımız Isa Máshih atı menen shomıldırtıwdıń bidǵat emes degen juwmaqqa kelemiz! Biz Muqaddes Jazıw tiline jaqın turıwımız kerek bolsa da, adamdı shomıldırtqanda qollanılǵan sózler óz-ózinen shomıldırtıwdı haqıyqıy yamasa haqıyqıysız etpeydi.
