SORAW:
Musa Izrail xalqın shól arqalı basqarǵanda qalay basshılıq hám járdem aldı?
JUWAP:
Evreylerge 3:5 Musa bizge Quday úyi ústinen isenimli qul sıpatında usınıs etedi. Bul úzindi Sanlar 12:6-8-ge qaytadı, onda Quday basqa payǵambarlarǵa kóriniwler hám túslar arqalı sóylegeni sıyaqlı emes, Musa menen ashıqtan-ashıq, betpe-bet sóylegenin aytadı. Biraq Musa Quday úyi ústinen Ulı bolǵan Mesihten ádewir úlken bolǵan Mesihten parıqlı qul sıpatında súwretlengen.
Mısırda bolsın, Sinay tawınıń ústinde bolsın, jıynalıs shatırınıń kirisiwinde bolsın, yamasa qayerde bolmasın, Quday Musa menen tikkeley sóyledi hám ol arqalı xalıqqa sóyledi. Bul Qudaydıń maqseti edi, sebebi Musa Quday óz xalqına sóylegen Mesih túri bolıwı kerek edi.
Biraq Musa ózin ózińe tapsırılǵan wazıypa ushın jetkiliksiz
Shıǵıw 17-de Amalek hújim etti hám Musa Yosuanı jawıngerlerdiń basına qoydı, ózi bolsa Qudaydıń tayagı menen tawdıń basına shıǵıp duwa etti. Biraq Musanıń qolları, Mesihtiń qollarınan parıqlı, awırlaştı. Aaron hám Hur Musanıń astına tas qoyıp, ol duwa etip atırǵanda onı qollap-quwatladı hám olar onıń duwada kóterilgen qolların qollap-quwatladı.
Yosua Mısırdan shıqqannan baslap Musa menen birge bolǵan sıyaqlı. Ol Izrail Mısırdan shıqqanda 20 jastan asqan eki adamnıń biri edi, olar aqır-aqıbet Kanaán jerine kirdi. Yosua Injilde atap ótilgen birneshe qátelikler isledi, biraq Musanıń qulı sıpatında ol onnan kóp nárse úyrengenligi gúmansız. Quday keyinirek Yosuanı Óz xalqın Wáde etilgen jerge baslaw ushın sayladı.
600,000 nan artıq jawınger, olardıń hayalları hám balaları, sonday-aq aralas kópshilikti basqarıw Qudaydıń qulı Musa ushın úlken wazıypa edi. Olardıń shól saparınıń basında, Shıǵıw 18-de, Musanıń qaynatası Yefro Musanıń hayalı hám ulların oǵan alıp keldi hám qısqa waqıtqa qonaq boldı. Musanıń tańnan keshke shekem xalıqtı sudlap otırǵanın kórip, Yefro Musaǵa óz júgin jeńilletiwdi usınıs etti, tek Quday menen xalıq arasında arashı bolıp, xalıqqa Qudaydıń ne qálegenin úyretiw arqalı. Ol sonday-aq Musaǵa xalıq ústinen mıńlıqlar, júzlikler, eliwlikler hám onlıqlar baslıǵı etip isenimli, qábiletli, Qudaydan qorqatuǵın adamlar tayınlawdı usınıs etti, olar kishi máselelerdi sudlaytuǵın edi. Tek úlken máseleler ǵana Musanıń dıqqatına Qudaydıń aldına alıp keliw ushın jetkiziletuǵın edi. Musa bul usınıstı qabıl etti hám onı ámelge asırıwǵa háreket etti.
Biz bul esaptı Shıǵıw 18-de tabamız, hám bul, anıǵıraq aytqanda, Musa óliminen az waqıt burın xalıq penen shól saparınıń waqıyaların qayta kórip shıǵıp atırǵanda, Zakon 1-de aytıp ótetuǵın hám tolıqtırıp beretuǵın nárse. Qızıqlı jaǵday, ol hám Izrail óz qaynatasınıń keńesin, adamlıq danalıq noqatı-nazarınan jaqsı keńesti qabıl etken bolsa da, biz onıń Qudaydan kelgenligi haqqında hesh qashan aytılǵanın yamasa onıń tabıslı ámelge asırılǵanlıǵı haqqında jaǵdaylardı tabamaymız. Kerisinshe, kem degende bir jıldan keyin, Quday Izraildi Sinaydaǵı uzaq lagerden, olar jıynalıs shatırın hám onıń úskenelerin qurǵan jerden baslap alıp ketken waqıtta, biz xalıqtıń shaǵım etiwdi dawam ettirgenin tabamız.
Shaǵımlardıń ekinshi jaǵdayı, Sanlar 11-de, Musanı Rabbiyge qattı shaǵım etiwge májbúr etti (11-15-ayatlar). Ol Qudayǵa: «Men bul xalıqtıń barlıǵın jalǵız kótere almayman, sebebi júk maǵan júdá awır,» dedi. Quday oǵan Izrail xalqınan jetpis adamdı, olardıń ústinen aqsaqallar hám baslıqlardı jıynap, jıynalıs shatırında onıń menen birge turıwdı buyırdı. Quday ol jerde Musa menen sóylesetuǵının hám Musa ústindegi Ruwhtı alıp, bul jetpis adamǵa beretuǵının ayttı, solay etip olar xalıqtıń júgin onıń menen birge kóteretuǵın edi. Bul islendi, hám bul adamlar payǵambarlıq etti. Biraq aqırǵı analizde biz olardıń Musanıń júgin jeńilletkenin yamasa Qudaydıń Musa ústindegi Ruwhtı bul jetpis adamǵa bergeni menen Quday Ruwhınıń kóbeygenin tabamaymız. Hátte, biz házir kóbirek mexanizm hám úlkenirek qıyınshılıq bar edi, biraq Quday Ruwhı kóbirek emes edi dep aytıwımız múmkin!
Quday áli de Musa menen sóyleyip, oǵan basshılıq berdi. Qudaydıń qulları Qudaydıń jumısın Qudaydıń basshılıǵı menen islegenlerinde hárdayım Qudaydıń miynetlerin ózleri ushın jetkilikli tabadı. Ol olarǵa járdem beriwden quwanıwı múmkin, sebebi Onıń xızmetinde doslıq tatlı hám ruwxlandırıwshı miynet. Biraq Onıń qulları ózleri ushın tabıwǵa yamasa oylap tabıwǵa háreket etken járdem hesh qashan Qudaydıń olar ushın miynetli támiyinleniwine erise almaydı. Biz adamlıq danalıq yamasa resurslarǵa súyeniwden góre, Oǵan qattı súyeniwdi úyrenemiz!
