“Men súygenim haqqında, Onıń júzimzar baǵı haqqında qosıq aytaman: Súygenimniń bir ónimli tóbelikte júzimzar baǵı bar edi. Ol onı qazıp, taslardan tazaladı hám eń jaqsı júzim nállerin ekti. Ol onıń ishine gúzet minarasın qurıp, júzim sıǵatuǵın orın da oyıp jasadı. Sonnan keyin ol jaqsı júzim ónimin kútti, biraq ol tek jaman miywe berdi. Endi sizler, Ierusalim turǵınları hám Yahuda er adamları, Men hám Meniń júzimzar baǵım arasında húkim etin. Meniń júzimzar baǵım ushın Men islegenlerden basqa ne islew múmkin edi? Men jaqsı júzim kútkende, nege ol tek jaman miywe berdi? Endi Men sizlerge Meniń júzimzar baǵıma ne isleytuǵınım haqqında aytaman: Men onıń qorshawın alıp taslayman, hám ol joq etiledi; Men onıń diywalın buzaman, hám ol taptaladı. Men onı wayran etemen, kesilmeydi de, islenbeydi de, hám onıń ishinde tikanlar hám shópler óser. Men bultlarǵa onıń ústine jawın jawdırmawdı buyıraman.” Quday Taálanıń júzimzar baǵı Izrail úyi, hám Yahuda er adamları Onıń súyikli baǵı. Hám Ol ádillikti kútti, biraq qan tógiwdi kórdi; tuwrılıqtı kútti, biraq qıyınshılıq dawısların esitti. – Yesaya 5:1-7 NIV
Yesayanıń jaqsı qosıq ayta alatuǵının bilmeymiz, biraq onıń payǵambarlıq kitabınıń besinshi babında biz onıń “júzimzar baǵı haqqında qosıǵın” tabamız. Onda úsh bólim bar – 1-2-ayatlarda, 3-6-ayatlarda hám 7-ayatta. Ayırım awdarmalar bólimler arasında bos orın qoyadı. Ekinshi bólimde (3-6-ayatlarda) qosıq úshinshi jaktan (Ol) birinshi jaqqa (Men) ótetuǵının eskertip ótiń, sebebi Quday Yahuda xalqına tikkeley sóyleydi. Quday bul júzimzar baǵı haqqındaǵı qosıqta Yahudaǵa ne jetkizmekshi boldı?
Bul qosıqtıń shınında bir mısal ekenligi anıq. Onda Quday bir júzimzar baǵın ekti hám 7-ayattan kórinip turǵanınday, ol Izraildi, ásirese Yahuda Patshalıǵın súwretledi. Biraq Quday Óz júzimzar baǵınıń nátiyjelerinen razı bolmadı, hám Izrail de, Yahuda da miywe bermegenlikleri ushın ayıplandı. Yesaya bul ilhamlanǵan mısaldı jazǵanda, Izrail hám Yahuda shama menen 200 jıl boyı bólek milletler bolǵan edi. Patsha Sulaymannıń húkimranlıǵınan keyin birlesken monarxiya arqa Izrail patshalıǵına, paytaxtı Samariya bolǵan, hám qubla Yahuda patshalıǵına, paytaxtı Ierusalim bolǵan, bólingen edi.
Eki patshalıq ta Ruwxıy miywe bermey, Rabbıdan uzaqlasqan edi. Arqa Izrail patshalıǵı hátte eki butparast altın buzaw sıyınıw orınların ornatqan edi. Qubla Yahuda patshalıǵı Ierusalimdegı ibadatxanada Rabbıǵa sıyınıwdı dawam ettirse de, onıń kóp bólegi táwbe etpesten tek ǵana dástúr bolıp, az ǵana ruwxıy miywe bergen edi.
Miywe beriw kútedi
Quday Óz xalqınan miywe beriwdi kútedi. Mısaldıń ishinde Quday Óz júzimzar baǵınıń miywe beriwine járdem beriw ushın barlıq múmkin bolǵan islerdi isledi. 2-ayatta Ol “jaqsı júzim” beriwdi kútkendigi aytılǵan. Ol ónimli topıraqtı, quyash nurı hám jawın-shashın jetkilikli bolǵan tóbelikti sayladı. Ol taslardı alıp tasladı, bul Izrailde kishi is emes! Ol Izraildi óz jerine jaylastırdı hám eger olar Oǵan isense hám butparast turǵınlardı alıp tasa, butparast tásirden jerdi tazalawǵa wáde berdi.
Rabbı Óz júzimzar baǵın Ibrahim hám patriarxlardıń eń jaqsı náli menen ekti. Qorǵaw hám qáwipsizlik ushın Ol júzimzar baǵınıń átirapına qorshaw hám diywal, hám gúzet minarasın qurǵan edi. Bunnan tısqarı, Ol mol ónim kútip, tasta júzim sıǵatuǵın orın hám ıdıstı oyıp jasadı. Rabbı Izrailge eger olar tek Oǵan erip, Oǵan xızmet etse, mol bereket wáde etti. Biraq jaqsı júzim hesh qashan payda bolmadı! Quday olarǵa jaqsı miywe beriw múmkinshiligin berdi, biraq olar tek paydasız jabayı júzim berdi.
Qosıq dawam etken sayın, Izraildiń paydasız miyweleriniń nátiyjeleri Qudaydıń xalqına málim boldı. Kóńili qalıp, baǵban Óz júzimzar baǵınan bas tartıp, onı wayran bolıwına qoyıp berdi. Ol endi oǵan qaramaydı hám ol tikanlar hám shópler menen qaplanadı. Yesayanıń bul qosıǵınıń bul bólegi Yahuda ushın bolatuǵın waqıyalardıń boljawı edi. Quday Óz qorǵaw qolın milletten alıp taslaydı hám Óz xalqı Babilon imperiyası tárepinen óltirilgende yamasa tutqınǵa alınǵanda tikanlardıń jerdi basıp alıwına jol qoyadı.
Eski Ósiyette basqa da bir neshe “júzimzar baǵı bólimleri” bar. Izrail Zábúr 80:8-19, Yeremiya 2:21, 12:10; Ezekiel 15 hám Xoseya 10:1-de júzimzar baǵına uqsas etip súwretlengen. Hár bir bólimde Qudaydıń xalqınan miywe beriw kútedi. Shınında da, Ezekiel miywe beriwdiń náldiń birden-bir maqseti ekenligin ayrıqsha atap ótti! Nál aǵash yamasa hátte qazıq yamasa otın ushın jaqsı emes. Ol tek miywe beriw ushın jaqsı – hám ol miywe beriwge kútedi jaqsı miywe!
Quday búgingi kúnde Óz xalqınan jaqsı miywe beriwdi kútedi. Yoxanna 15-te Isa былай деди: “Men Nálmen; sizler shaqalar. Eger kimde-kim Mende qalsa hám Men onda qalsam, ol kóp miywe beredi; Mensiz sizler hesh nárse isley almaysızlar ... Bul Meniń Ákemniń dańqı ushın, sizler kóp miywe beresizler” (15:5,8). Biz Qudaydıń kútiwlerin orınlap, Oǵan dańq keltirip atırmız ba, yamasa biz tek ǵana uyqıdaǵı miywesiz náller sıyaqlı jasap, Onıń kóńilin qaldırıp atırmız ba? Quday Óz xalqınan miywe beriwdi kútedi!
Miywe beriwge májbúr emes
Quday bizdi miywe beriwge májbúrlemeydi. Rabbı Izrail hám Yahuda júzimzar baǵlarınıń ruwxıy miywe beriwine járdem beriw ushın barlıq múmkin bolǵan islerdi isledi. Ónimli topıraq, eń jaqsı baslanǵısh náller, qorǵaw, islew h.t.b. Olar bunnan basqa ne soray alar edi? Biraq Quday olardı miywe beriwge májbúrlemedi. Jaqsı miywe beriw Izraildiń erki máselesi edi, hám olar qálegen túrde jaman sheshimler hám gúnákar tańlawlar isledi.
7-ayat Quday izlegen miywe menen Ol tapqan paydasız miywe arasındaǵı qarama-qarsılıqtı ayrıqsha atap ótiw ushın sóz oyının qollanadı. Bizdiń inglis tekstimizde Quday ádillikti izledi, biraq zulımlıq yamasa qan tógiwdi kórdi, hám tuwrılıqtı izledi, biraq qıyınshılıq dawısların esitti dep aytılǵan. Evrey tilinde “ádillik” hám “qan tógiw” sózleri bir-birine óte uqsas esitiledi, hám “tuwrılıq” hám “qıyınshılıq dawısları” sózleri de sonday. Inglis tilinde bul sóz oyının jetkeriw ushın, bir kommentator bul ayattı tómendegishe awdarmalaǵan: “Quday teńlikti kútti, biraq teńsizlikti kórdi. Ol tuwrılıqtı kútti, biraq tártipsizlikti kórdi!” Quday Izrail hám Yahuda xalqınan miywe beriwdi kútti, biraq olardı májbúrlemedi, hám búgingi kúnde de sonday. Yoxanna 15-te biz Quday Óz shaqaların kesip, qorǵaytuǵının, biraq olardı óz erkine qarsı manipulyatsiya etpeytuǵının oqıymız. Quday Óz xalqın miywe beriwge májbúrlemeydi!
Biz haqqımızda ne deymiz?
Rabbı biz ushın bunnan basqa ne isley aladı? Yesayanıń qosıǵında, Qudaydıń júzimzar baǵı qálegen túrde tek jabayı, paydasız miywe berdi – Quday olardıń dańqlı ónim beriwine járdem beriw ushın barlıq islerdi islegenine qaramastan. Bizdiń ómirimizdegı miywe qanday kóriniste? Biz Quday ushın berip atırǵan ónimimizdi tez-tez tekserip turıwımız kerek. Biz jaqsı júzim yamasa jabayı júzim berip atırmız ba? Eger biz “paydasız júzim” dep juwap berse, kimniń ayıbı – Qudaydıń ba yamasa bizdiń be? Eger biz shınshıl bolsaq, bizdiń jaman ónimimiz bizdiń ayıbımız ekenligin moyınlawımız kerek – bul bizdiń jaman sheshimlerimiz hám nadurıs tańlawlarımız sebepli.
Quday bizge Óz dańqı ushın jaqsı miywe beriw ushın kerek bolǵan hámme nárseni berdi. Ol bizdi Óz Ulı, eń jaqsı nálge baylanıslı jańa ómir menen baslaydı. Ol Máshih penen qarım-qatnasta jasaytuǵınımızda bizdi azıqlandıradı. Muqaddes Ruwx Óz Sózi hám taqıwalı ustazlar arqalı bizdi qorǵaydı, kesedi, eskertedi, másláhát beredi hám ruwxlandıradı – hám bunnan da kóp nárselerdi isleyedi. Quday bizdiń ómirimizde jaqsı miywelerdiń dańqlı ónimin beriwimizge járdem beriw ushın barlıq múmkin bolǵan islerdi isleyedi! Biraq, bunıń barlıǵına qaramastan, biz kóbinese gúnákar tábiyatımızdı qanaatlandırıwdı tańlaymız. Nátiyjede biz óz-ózimizdi súyiwshilik, maqtanısh, qızǵanısh, ambitsiya, sın, ashgózlik, narazılıq, ashshılıq, qáhar hám bunnan da jaman jabayı júzimlerdi beremiz. Bizdiń ómirimizde bul qayǵılı, súyiksiz hám qudaysız miywelerdi beriwimiz múmkin be? Ókinishke oray, ha. Tek Galatiyalılar 5:17-21 hám Kolosiyalılar 3:5-9-ǵa qarań.
Eger Quday bizdiń jaǵdayımızdı ózgerterse, biz álbette kóbirek miywe beremiz dep aytıwımız múmkin, biraq bul haqqında oylań. Eger Quday bizge jaqsı shirkew yamasa kóbirek pul, yamasa basqa basshı, yamasa kóbirek súyikli shańaraq, yamasa úlkenirek úy, yamasa kóbirek bos waqıt berse, biz Quday ushın kóbirek jaǵımlı miywe beremiz dep shınında isenemiz be? Joq! Quday bizge jaqsı miywe beriw ushın kerek bolǵan hámme nárseni bergen (2 Petrus 1:3).
Quday hár birimiz ushın ne jaqsı ekenligin biledi. Ol bizdi Óz Ruwxı arqalı jaqsı miywe beriw hám ósiwdi tańlawımız ushın eń jaqsı ónimdi beretuǵın jaǵdaylarǵa jaylastıradı hám azıqlandıradı.
Onıń ilahiy kúshi bizdi shaqırǵan Onı biliwimiz arqalı ómir hám taqıwalıq ushın kerek bolǵan hámme nárseni berdi ... Sonlıqtan, imanıńızǵa jaqsılıqtı qosıw ushın barlıq kúshińizdi salıń; jaqsılıǵıńızǵa bilim; bilińizge ózin-ózi basqarıw; ózin-ózi basqarıwıńızǵa shıdamlılıq; shıdamlılıǵıńızǵa taqıwalıq; taqıwalıǵıńızǵa tuwısqanlıq meyirbanlıq; hám tuwısqanlıq meyirbanlıǵıńızǵa súyispenshilik. Sebebi eger siz bul qásiyetlerge artıp baratuǵın dárejede iye bolsanız, olar sizdi nátiyjesiz hám ónimsiz bolıwdan saqlaydı (2 Petrus 1:3,5-8).
Oylań. Quday siz ushın islegenlerden basqa ne isley aladı?"
