Piter óziniń ekinshi xatın bılay basladı: “Simon Piter, Isa Mesihtiń qulı hám elshisi, biz benen birdey qımbatlı isenimge iye bolǵanlarǵa, Qudaydıń hám Qutqarushımız Isa Mesihtiń ádilligi arqalı: Qudaydı hám Rabbiymiz Isanı biliw arqalı sizlerge miyrim hám tınıshlıq kóbeytilsin” (2 Piter 1:1-2 KJV). Bul bayanatı menen ol “Qutqarushımız Isa Mesihtegi” birdey qımbatlı isenimimizdi moyınladı, biraq keyin “miyrim hám tınıshlıq kóbeytilsin ... Rabbiymiz Isa arqalı” dep dawam etti. Biz Oǵan qatnaslı qaysı qatnastı basım jasaymız?
“Qutqarushı” sózi Jańa Testamentte keminde 24 ret ushırasadı, al “Rabbi” 700 retke jaqın aytıladı; ápiwayı sanlar “Rabbi” sózine basım jasalıp atırǵanın kórsetedi. Hám eger “miyrim hám tınıshlıq” Onıń Rabbiyligi arqalı “kóbeytiletin” bolsa, bul sonday bolıwı kerek. Qutqarıw Muqaddes Jazıwlardıń jalǵız teması emes. Bul júdá zárúrli hám 100% kerekli – biraq qutqarılǵannan keyin biz Onıń Rabbi sıpatındaǵı qatnasımızdıń mazmunlıraq elementlerine ótemiz be? Eger biz miyrim hám tınıshlıqta jasaytuǵın bolsaq, qutqarıwımızdıń dáslepki principlerinen Onıń Rabbiyligine boysınıwda jetiklikke qaray ilgerilewimiz kerek. Áytpese biz Ózimiz benen emes, Onıń menen bánt bolıwımız múmkin.
Qutqarıw principleri
“Sonlıqtan Mesihtiń táliymatınıń principlerin qaldırıp, jetiklikke qaray ilgerileyik; óli islerden táwbe etiwdiń hám Qudayǵa iseniwdiń, shomılıwlardıń táliymatınıń, qol qoyıwdıń, ólilerdiń tiriliwiniń hám máńgilik húkimniń tiykarın qayta qoymay” (Evreyler 6:1-2). Qutqarıwǵa qatnaslı tiykar qoyılǵannan keyin, óz ómirinde bul tiykardı qayta qoyıwdı dawam ettiriwdiń kerek emes. Keyingi qádem sol tiykarǵa qurıw. Tiykar bar; ol óz aldına bekkem turadı hám quralıstıń qalǵan bólegin uslap turadı. Tiykardıń taslarına qaraylıq: “táwbe etiw,” “isenim,” “shomılıwlar,” “qol qoyıw,” “tiriliw” hám “húkim.”
Tawbe etiw
Bul aqıldıń ózgeriwi sebepli baǵdarıń ózgeriwi. Qutqarıw ushın kerekli táwbe etiw – isenimsizlikten – yamasa qutqarıw ushın óz islerimizdegi isenimnen – Qudayǵa hám Mesihtiń biz ushın kresttegi qurbanlıǵına isenimge qaray burılıw. “Isenimsiz Oǵan jaǵıw múmkin emes” (Evreyler 11:6).
Isenim
Biz nege iseniwimiz kerek? “Sebebi men sizlerge eń dáslep ózim qabıl etken nárselerdi jetkizdim, yaǵnıy Mesihtiń jazıqlarımız ushın Muqaddes Jazıwlarǵa muwapıq ólgenin; hám Onıń jerlengenin, hám úshinshi kúni Muqaddes Jazıwlarǵa muwapıq qayta tirilgenin” (1 Korinfliler 15:3-4). Qutqarıw hárdayım Mesihtiń isine tiykarlanǵan, ózimizdiń óli islerimize emes.
Shomılıwlar
Isenimnen keyin Onıń bizdegi jumısın moyınlawımız, yamasa shomılıwlar keledi – tek shomılıw emes, geybirewleri onıń bir bólegi. Ideya – Onıń menen erikli túrde birge bolıw, Ol krestke kerilgenge shekem: “Men shomılıwım kerek bolǵan shomılıwım bar; hám ol orınlanǵansha qanshelli qıynalaman!” (Luka 12:50) degen edi. Ol sonıń menen birge: “Men ishetuǵın keseden ishe alasızlar ma, hám men shomılatuǵın shomılıw menen shomıla alasızlar ma?” (Matta 20:22) dep soradı. Biz diniy húrmetlilik qapılarının sırtına shıǵıp, tek Isaǵa keliwge tayınbız ba? Bul qutqarıw tiykarınıń qurılıs bloklarınıń biri. Isa Ierusalim qapısınıń sırtında azap shekkenindey, biz de Oǵan hár qanday diniy jasalma nárselerden sırtqa shıǵıwımız kerek.
Bunıń bir bólegi sıpatında, biz suw shomılıwına boysınıw arqalı Oǵan boysınıwımız kerek, bul Mesiht penen birge jerleniw hám qayta tiriliwdiń súwreti. Bunıń menen birge, biz Onıń endi ómirimizdiń Iyesi ekenligin moyınlawımız kerek, Rimlikler 10:9 da aytılǵanday: “Eger sen awzıń menen Rabbi Isa dep moyınlasań, hám júregiń menen Qudaydıń Onı ólilerden tiriltkenine isenseń, sen qutqarılısań.” Geybir mámleketlerde bul moyınlawdıń qunı úlken bolmawı múmkin, biraq basqa mámleketlerde bul qudalaw, túrme yamasa hátte ólimdi ańlatıwı múmkin. Biz hár bir oqıwshınıń bul qundı múnásip dep tabıwın duwa etemiz, sebebi Isa: “Adam pútkil dúnyanı qolǵa kirgizip, óz janın joǵaltqanda, oǵan ne payda?” (Mark 8:36) degen edi.
Qol qoyıw
Qol qoyıw qurbanlıq hám húrmetti ańlatadı, bul eki Eski Testament úzindisinde kórsetilgen, hár biri Jańa Testament ayatı menen tolıqtırılǵan. Birinshisi, Sanlar 8:10 da bılay delingen: “Sen Levilerdi Rabbi aldına alıp keleseń: hám Izrail balaları Levilerge qolların qoyadı: hám Harun Levilerdi Rabbi aldına Izrail balalarınıń qurbanlıǵı sıpatında usınadı, olar Rabbiǵa xızmet etsin.” Hám Rimlikler 12:1 qosadı: “Sonlıqtan, ázizlerim, sizlerdi ótinish etemen ... denelerińizdi tirilgen qurbanlıq sıpatında usınıń.” Ekinshisi, Sanlar 27:18-20 da bılay delingen: “Hám Rabbi Musaǵa ayttı: ‘Ózińe Yosuanı al ... Ruwxı bar adamdı, hám oǵan qolıńdı qoy ... hám sen oǵan óz húrmetińnen bir bólegin qoyasań.’” Elshiler 4:13 te Sanhedrin “bilimsiz hám nadan adamlar ... olar Isa menen birge bolǵan” dep esapqa alǵanın esleń. Dúnya óz Qutqarushısı ushın qurbanlıqlar etetuǵın Xristianlardı esapqa aladı.
Tiriliw hám húkim
Tiriliw hám húkimge kelsek, Isa bizdiń Rabbiymiz bolıp, bizdi jazıǵımız ushın máńgilik húkimnen qutqarıw ushın, hám bizge ólilerden tiriliwdiń, buzılmaytuǵın hám nápak bolmaytuǵın bolıwdıń wádesin berdi.
Rabbiylik principleri
Jańa Testamentte eki ret qollanılǵan “rabbiylik” sózi eki grek sózinen awdarmalanǵan. Birinshisi Luka 22:25 te, hám bul “basqarıw, húkimranlıq etiw” degen húrmetli ataq bolıp, basqarılıp atırǵanlar ushın paydalı. Ekinshisi Mark 10:42 de hám bul “qarsı húkimranlıq etiw, kúsh penen basqarıwdı qolǵa alıw” degen mánisti bildiredi. Rabbi Isa aqır-aqıbetinde eki aspekti de orınlaydı, bizdiń Oǵan boysınıwımızǵa baylanıslı. Ol bizdiń paydamız ushın bizge húkimranlıq etetuǵın eń úlken payda beriwshi. Bizdiń juwapkershiligimiz Onıń sózine boysınıw.
Isa bizdiń Qutqarushımız bolıp, biraq Rabbiymiz bolmawı múmkin be? Ol ózi: “Nege sizler Meni Rabbi, Rabbi dep ataysızlar, hám men aytqan nárselerdi islemeydińiz?” (Luka 6:46) degen edi. Ol sonıń menen birge: “Sizler Meni Ustaz hám Rabbi dep ataysızlar, hám durıs aytasızlar, sebebi men sondayman” (Yoxanna 13:13) degen edi.
Qayta-qayta Isanı “Rabbi” dep ataytuǵınımızdı esitemiz. Bir de ret Ol Qutqarushı dep atalmadı. Tazalanıwdı izlegen keselliler, kóriwdi izlegen soqırlar, xızmetshisi ushın shıpalanıwdı izlegen júzbası, balaları jınlarǵa iye bolǵan ata-analar, zınaqorlıqta tutılǵan hayal, soqır tuwılǵan adam, sonıń menen birge Isanıń shákirtleri – barlıǵı Onı “Rabbi” dep atadı, hám Ol olardıń máseleleri ústinen óz húkimranlıǵın kórsetti.
Sawl ózi qamaqqa alǵan yamasa óltirgen gúwalardıń gúwalıǵına qarsılıq kórsetip atırǵanda, Isa kúsh penen basqarıwdı qolǵa aldı hám onı Damashq jolında ushrattı. Ol: “Rabbi, men ne qılıwım kerek?” (Elshiler 9:6) dep juwap berdi. Elshilerdiń dáslepki bóliminde biz Ananias hám onıń hayalı Sapphiranıń Muqaddes Ruwxqa jalǵan sóylewiniń nátiyjelerin kóremiz: Rabbi kúsh penen basqarıwdı qolǵa aldı hám olardı bul saqnadan alıp tasladı (Elshiler 5:1-11). Bul boysınbawshılıqtıń aqırǵı nátiyjesi! Onıń buyrıǵına boysınıw hám Onıń qálewlerine boysınıw aldaw yamasa qarsılıq kórsetiwden qanshelli ańsat. Ol hárdayım bizdiń eń jaqsı máplerimizdi esapqa aladı. Ol biz soraytuǵın yamasa oylaytuǵın barlıq nárselerden molıraq etiwge júdá qáleydi. Biz Onıń ushın eń jaqsısın islemeymiz be?
Qutqarıw ushın Oǵan boysınıwdan bas tartqanlar, solay etip, aqır-aqıbetinde Onıń atına “tize búgedi” hám keyin Onıń aldınan quwılıp taslanadı. “Men, men Rabbiymen; hám Mennen basqa qutqarushı joq” (Isa 43:11). “Maǵan qarańlar, hám qutqarıńlar, jerdiń barlıq shetleri: sebebi men Qudayman, hám basqa hesh kim joq. Men ózim menen ant ishtim, sóz ádillikte awzımnan shıqtı, hám qaytıp kelmeydi, hár bir tize Maǵan búgiledi, hár bir til ant ishedi” (Isa 45:22-23).
Bizdiń Oǵan qarap qutqarıw yamasa qutqarmaslıq tańlawımız bar ekenligi durıs; biraq barlıǵımız tize búgemiz hám Onıń Rabbi ekenligin moyınlaymız. Bul Filipililer 2:10-11 de qaytalanadı: “Isa atına hár bir tize búgilsin, aspanlardaǵı nárselerdiń, jerdegi nárselerdiń hám jer astındaǵı nárselerdiń; hám hár bir til Isa Mesihtiń Rabbi ekenligin moyınlasın, Áke Qudaydıń dańqı ushın.” Moyınlaw – Onıń Rabbi ekenligi.
Biz Onıń Rabbiyligine boysınıp, Onı úyrenip atırǵanımızda, qutqarıwımızdıń táttiligi Onıń táttiligine, hám Onıń sulıwlıǵına, hám Onıń kámililigine, hám Onıń miyrimine, hám Onıń tınıshlıǵına, hám Onıń raxmetine, hám ... hám ...
Tom Steere tárepinen
