Shańaraqtı ne joq etip atır?
Eger men sizden shańaraqtı ne joq etip atır dep sorasam, siz ne aytar edińiz? Hesh gúmanlanbay, házirgi kúnde shańaraqlarǵa zıyanlı tásir etip atırǵan kóplegen tásirler bar. Biraq basqalardan ajıralıp turatuǵın tórtewi bar. Hár biri sonshalıq jasıllı, olardı kórsetpegenge shekem az adamlar tanıy aladı. Olar kórsetilgende, birden kelisim boladı. Siz ne pikir etetuǵınıńızdı kóriń.
Bantlılıq
Uzaq múddetli qádirli nárselerdi qurıw ushın kóp waqıt, kúsh, shıǵın hám minnetleme talap etiledi. Bizdiń shańaraǵımızdan da qádirli ne bar? Biraq qayǵılı fakt, bizdiń kópshiligimiz kúshli shańaraq qurıw ushın júdá bántpiz. Biz kesteler menen basqarılamız. Ómirimizdi Qudaydıń tártibi menen úylesimli túrde prioritetlestire almawımız úlken zıyan keltiredi. Biz «Joq» dep aytıwdı qalay yamasa qashan bilmeymiz. Kishi áhmiyetke iye nárseler úlken áhmiyetke iye nárselerdi sıǵıstırıp shıǵarıp atır. Hobbiler, sport ligaları, klublar, birneshe jumıs, kásiplik umtılıwlar, hám hátte shirkewge baylanıslı iskerlikler bizden Quday ushın kúshli shańaraq qurıwǵa jumsalıwı kerek bolǵan qádirli waqıt hám energiyanı urlap atır.
Kóbinese, bántlik tek ǵana qashıw. Bul bizdiń qarsılasqımız kelmeytuǵın haqıyqatlıqlardan alıslatıwdıń júdá jasıllı usılı bolıwı múmkin. Biraq bul qashıw yamasa alıslatıw bolsın, ol ádette apat! Bántlik bizdiń tınımsız dáwirimizge tán. Qalaydır biz tıǵız kesteni tabıslı yamasa áhmiyetli dep esaplaymız, bul tek ǵana bizdiń kózqaraslarımız qalay buzılǵanın dálilleydi. «Sırtlan jaysı» menen bir úlken másele bar – sırtlanlar jeńip atır, al shańaraq utılıp atır!
Bizge shın mániste úyreniw kerek bolǵan nárse – qalay báseńlew hám kim ekenimizdi, ne ushın bul jerde ekenimizdi, shańaraǵımız kim ekenin hám Qudaydıń aytqanları shın mániste áhmiyetli ekenin anıqlaw. Onıń Sózinde Ol aytadı:
«Tınıshlanıń hám biliń, Men Qudayman» (Zabur 46:10 KJV).«Tınıshlıq hám isenim menen sizdiń kúshińiz boladı» (Isaya 30:15).«Tınıshlıq penen bir qol tolı bolǵanı, eki qol da miynet hám ruwh azabı menen tolı bolǵanınan jaqsı» (Eklesiast 4:6).«Adam Rabbiniń qutqarıwın úmit etip, tınısh kútiwi jaqsı» (Jılaǵanlar 3:26).«Rabbini kútiwshiler óz kúshlerin jańalaydı» (Isaya 40:31). Kórip turǵanıńızday, Rabbiy menen qatnas qurıw ushın waqıt kerek. Hám ómirdiń mashqalaları hám basımlarına shıdaytuǵın kúshli shańaraqlıq qatnaslar qurıw ushın waqıt kerek. Eli hám onıń eki jaman ulı haqqındaǵı qayǵılı gúrriń (1 Samuel 2:12-36) shın mániste jaman bolmaǵan, tek ǵana júdá bánt bolǵan adam haqqındaǵı esap!
Bántlik sizdiń shańaraǵıńızdı óziniń jasıllı basqınshılıǵı menen joq etip atır ma? Eger sonday bolsa, siz Quday menen jalǵız qalıwıńız, sizdi basqarıp atırǵan nárselerge júdá jiddiy qaraǵanıńız hám Onıń tártibi boyınsha prioritetlerińizdi qayta shólkemlestiriwge minnetleme beriwińiz kerek.
Materializm
Bizdiń shańaraqlarımız tek ǵana talap etiwshi kesteler menen basqarılıp qoymay, biz materiallıq múlklerdi izlew menen de basqarılıp atırmız. Materializm shańaraqqa júdá zıyanlı. Ol múlklerdi qatnaslar sıyaqlı áhmiyetli nárselerden aldınǵı orınǵa qoyadı. Ol shańaraqtı shın mániste kerek bolǵan nárselersiz qaldırıp, tek ǵana qálegen nárseler ushın jasawǵa májbúrleydi. Biz barlıǵımızda bar bolǵan nárselerden ádewir az nárseler menen jasay alatuǵın edik.
Materializm – Qudaydıń ornına múlklerimizge tabınıw. Quday bizge Óz Sózinde aytadı, biz benen Onıń arasında turǵan hár qanday nárse «put» bolıp tabıladı. Basqalar menen birge bolıwǵa hám «jaqsı ómir»den násiyatlanıwǵa bel baylaǵanımız ushın, biz finanslıq jaqtan qul bolamız. Biz kóbinese kerek bolmaǵan nárseler ushın joq nárselerdi jumsaymız. Kredit kartaları, qarz alıw hám joqarı procent stavkaları qarz alıwshını qarz beriwshige qul etedi.
Qaladaǵı eń baqıtsız shańaraqlardıń geyparaları eń kóp múlkke iye bolǵanlar, biraq hesh qashan qanaatlanbaǵanlar. Materiallıq nárselerge bolǵan qálewimizde, biz kóbinese shańaraǵımızdı joǵaltamız. Amerika boyınsha neke máslahátshileri arasında ótkerilgen sorawnamada, buzılǵan úylerdiń birinshi sebebi finanslıq mashqalalar bolıp tabıladı. Qayǵılısı, bul finanslıq júkler kóbinese ózimiz tárepinen júklenedi. Biraq Quday aytadı:
«Sen qálemeytuǵın bol» (Shıǵıw 20:17).«Qudayǵa taqıwalıq hám qanaatlanıw úlken payda» (1 Timotiy 6:6).«Awqat hám kiyim-keshek bar bolsa, biz olar menen qanaatlanayıq» (1 Timotiy 6:8).«Ózińizde bar bolǵan nárseler menen qanaatlanıń» (Evreylerge 13:5).«Biraq meniń Qudayım sizdiń barlıq kerekli nárselerińizdi támiyinleydi» (Filipililerge 4:19). Yushua 7-bólimde, materiallıq nárselerge bolǵan ashgózlik Ahandı boysınbawshılıqqa alıp keldi, bul Izrailge jeńisti joǵalttı, Ahanǵa shańaraǵın joǵalttı, hám aqır-aqıbetinde oǵan ómirin joǵalttı. Hám bizde de kóbinese sonday boladı, eń úlken hám eń jaqsı nárselerge iye bolıwǵa bolǵan qálewimizde. Biz shańaraǵımızdı máńgilik qádiri joq waqıtsha nárseler ushın qurban etemiz. Biz materiallıq nárselerge bolǵan kózqarasımızdı itibar menen bahalawımız kerek. Olardıń nadurıs kózqarası bizge tólewge tayın bolǵanımızdan ádewir kóp nársege – shańaraǵımızǵa – túsiwi múmkin!
Kóńil ashıw
Vance Havner «Kóńil ashıw – shaytannıń Rabbiniń quwanıshınıń ornına qoyǵan nársesi» dep jazǵan. Kóplegen Qudaydıń adamları dem alıw, tınıshlanıw, erte pensiyaǵa shıǵıw, tınısh dem alıs kúnleri hám uzaq dem alıslar ushın jasaydı – qısqası, ómirlerindegi boslıqtı toldıratuǵın hár qanday nárse ushın. Endi meni nadurıs túsinbeń; jaqsı waqıt ótkeriwde hesh qanday jaman nárse joq. Biz barlıǵımızǵa geyde bir az dem alıw hám jaqsı, taza kóńil ashıw kerek. Bul bizdiń stressli dúnyamızda biz ushın jaqsı.
Biraq eger kóńil ashıw Qudaydan da áhmiyetli bolsa, biz úlken mashqalada bolamız, hám bizdiń shańaraǵımız da. Ómir júdá jiddiy másele, hám kóńil ashıw bizdi ómirdi jiddiy qabıl etiwden saqlaydı. Biz sırtqı jaqtan kúlip, ishki jaqtan jılap ómir súremiz. Bizdiń shańaraqlarımız azap shegip atır, biraq haqıyqatlıqtan qashıw ushın biz kóńil ashıwǵa baylanıslı bolamız. Oh, biz mashqalalarımızǵa qarsı turıwdı qalay jek kóremiz! Biz ózimiz benen shınshıl bolıwdan qashıw ushın hár qanday nárse etemiz. «Kúlip jiberiń hám úmit etemiz, ol joq bolıp ketedi», – deymiz. Biraq ol joq bolmaydı. Hám dúnyadaǵı barlıq kóńil ashıw onı joq etpeyedi.
Biz Qudaydıń Óz Sózinde ne aytqanın esitiwimiz kerek:
Ol «adamlar ... Qudaydı súygennen góre kóńil ashıwdı súyedi» (2 Timotiy 3:4) deydi.Ol Qudaydıń haqıyqatlıǵı «bul ómirdiń baylıqları hám kóńil ashıwları» menen tutılıp qaladı (Luka 8:14) deydi.Ol kóńil ashıwda jasawshılar tiriligi menen óli (1 Timotiy 5:6) deydi.Ol «Kóńil ashıwdı súygen adam kámbaǵal boladı» (Násiyatlar 21:17) deydi. Kóńil ashıw bizdiń maqsetimiz hám Qudayımız bolǵanda, biz de azap shegemiz. Biraq azap ádette jalǵız bolmaydı; ol aqır-aqıbetinde pútkil shańaraǵımızdı qamtıydı. Kóńil ashıw ushın jasaw hárdayım bizdi niyet etkenimizden ádewir uzaqqa alıp baradı. Kóńil ashıw jabayı at sıyaqlı; ol siz benen qashan qashıp ketetuǵının hesh qashan bilmeysiz. Quday sizdiń kóńil ashıwıńız bolsın. Onıń Sózi sizdiń jánizińizdi quwantırsın. Onıń pátiyhası sizge ómirdegi eń úlken quwanıshtı bersin.
Televizor/Internet
Belgili xristian basshısı jaqında «Televizor programmaları jaslarımızdıń jánlerin lastalap, miyaların juwıp, úylerimizdiń ruwhın joq etip atır» degen juwmaqqa keldi. Televizor – bul dúnyanıń nájisi bizdiń úylerimizge aǵıp keletuǵın qubır!
Biz túsinemiz, televizor hám Internettiń jamanlıqlarına qarsı shıqqan hár qanday adam ádette radikal dep ataladı. Biraq kópshilik xristianlar televizor/Internetke baǵdarlanǵan shańaraqlarǵa tásir etip atırǵan jamanlıqtıń sheklenbegen aǵımın toqtatıw ushın bir nárse etiw kerek ekenine kelisedi. Geyparalar bizdiń kóriw ádetlerimizge qatań baqlawlar engiziwdi usınıs etedi. Biraq haqıyqatlıq sonda, kópshilik úylerde televizor hám Internet basqarıwda! Biz olardı basqarmaymız, olar bizdi basqaradı! Bálkim siz olardıń geybir zıyanlı tásirlerin hesh qashan esapqa almaǵan shıǵarsız:
- Olar waqıt urlawshılar.
- Olar jamanlıqqa úzliksiz tásir etiwge múmkinshilik beredi.
- Olar gúnáǵa bolǵan sezgirligimizdi óltiredi.
- Olar baylanıslılıqtıń eń sociallıq jaqtan qabıl etiletuǵın túrleri.
- Olar programmalar hám veb-saytlardıń oyların, filosofiyaların, qádiriyatların h.t.b. bizdiń sanasız túrde biziki bolıwına múmkinshilik beredi.
- Olar búgingi kúnde kóplegen shańaraqlardıń mashqalada bolıwınıń úlken sebebi. Biz otırıp, bizdi joq etip atırǵan nárselerdi kóremiz!
Biraq Quday bizdiń kózimizdiń aldına hesh qanday jaman nárse qoymawımızdı (Zabur 101:3) hám qarańǵılıqtıń jemissiz isleri menen qatnaspaǵanımızdı, al kerisinshe olardı ayıplawımızdı aytadı (Efesseliklerge 5:3-13). Biz haqıyqıy, shınshıl, ádil, taza, súykimli, jaqsı xabar beretuǵın hám pazıyletli nárseler haqqında oylawımız kerek (Filipililerge 4:8). Biz jaqsılıqqa baylanıslı danıshpan hám jamanlıqqa baylanıslı ápiwayı bolıwımız kerek (Romalılarǵa 16:19).
Eger siz televizor/Internettiń shańaraǵıńızǵa tásirin sınap kórgińiz kelse, eki háptelik hesh nárse kórmewge háreket etiń. Siz tańqalarlıq ashılıw etetuǵınıńızdı oylaymız – bul júdá qıyın! Bir az dóretiwshilik qollanıń hám televizor/Internettiń ornına qanday alternativalar tabıwıńızdı kóriń. Eger siz kóplegen xristian shańaraqları sıyaqlı bolsańız, sınawıńızdıń aqırında bir-birińizge hám Rabbiyge jaqınlawıńızdı tabıwıńız múmkin. Bul sınap kóriwge arjıydı.
Háreket
Bul tórt tarawǵa jiddiy qaraǵanıńız hám olardıń úyińizge qalay tásir etip atırǵanın kóriw waqtı kelmedi me? Eger siz shın mániste shańaraǵıńızdıń Quday qálegenindey bolıwın qáleseńiz, siz ózińizdiń bántligińiz, materializmge bolǵan kózqarańız, kóńil ashıwlarıńız hám televizor/Internetti kóriwińiz benen islesiwińiz kerek boladı. Álbette, kóp basqa nárselerdi de esapqa alıw kerek, biraq bul tórtewi jaqsı baslaw ornı.
