Ádillikke umtılıw
Ádilsizlik
Geybir Bibliya alımları «Adullam» «xalıqtıń ádilligi» yamasa «dem alıw ornı» degen mánisti ańlatadı dep esaplaydı. Strongdıń konkordansiyası mánisiniń anıq emesligin kórsetedi. Ol jerge kelgen hám Dáwitke isengen adamlar túrin esapqa alǵanda, biz eki anıqlamanı da qabıl etiwimiz durıs bolıwı múmkin. Hám qıyınshılıqta bolǵan hár bir adam, hám qarzda bolǵan hár bir adam, hám narazı bolǵan hár bir adam oǵan jıynaldı; hám ol olardıń ústinen baslıq boldı (1 Samuel 22:1-2 KJV). Dáwit ózin óltiriwdi qálegen qızǵanısh dushpanı, Patsha Sawldan qashıp júrgenine qaramastan, adamlar Dáwitke keldi, sebebi ol olardıń jaqsıraq keleshekke bolǵan úmitin berdi.
Dáwit sol waqıtta ádilsizlikten azap shekkenler ushın pana edi. Endi biz ádilsizliktiń qurbanı bolǵan yamasa bul dúnya tárepinen jek kórilgen hám biykar etilgenler Rabbimiz Isa Másex penen qáwipsizlik, ádillik, súyispenshilik hám haqıyqatlıqtı taptıq. Biz Oǵan pana izlep qashtıq (Evreylerge 6:18) hám Onıń súyispenshilikli juwanısh sózlerin estidik: Maǵan keliń, hámme miynet etken hám awır júk kótergenler, hám men sizlerge tınıshlıq beremen (Matta 11:28).
Bul dúnya ádilsizlik ornı, kúshsizlerge, kámbaǵallarǵa yamasa abıroyı joqlarǵa itibar bermeydi. Bul shaytan, Qudaydıń hám adamnıń dushpanı, qorqınısh arqalı húkimranlıq etetuǵın jamanlıq ornı (1 Yoxan 5:19). Biraq Rabbimiz biz ushın orın tayarladı hám tayarlap atır. Ákemniń úyinde kóp jaylar bar ... Men sizler ushın orın tayarlawǵa baraman. Hám eger men barsam ... men qaytadan kelemen, hám sizlerdi Ózime qabıl etemen; men qay jerde bolsam, sizler de sol jerde bolıwıńız ushın (Yoxan 14:2-3).
Máńgilik tınıshlıq ornı
Ákeniń úyi máńgilik tınıshlıq ornı, biraq házir de Rabbimiz biz benen birge hám bizdi hesh qashan taslap ketpeydi yamasa biykar etpeydi (Evreylerge 13:5-6 ni qarań). Biz bilemiz, Ol qay jerde bolsa, sol jerde tınıshlıq hám ádillik bar. Haqıyqatında bizge bul jerde keleshek kúnde aytılatuǵınına isenim berilgen, Húkim suwlar sıyaqlı aǵıp túsedi, hám ádillik kúshli aǵıs sıyaqlı (Amos 5:24).
Biz Jazıwda Rabbimiz Isa ózi bolıwdı tańlaǵan orındı tabamız, eki yamasa úsh adam Meniń atımnan jıynalǵan jerde, men olardıń ortasında bolaman dep wáde beredi (Matta 18:20, Yasaqlar 12:5-6 ni qarań). Bunnan jaqsıraq, baxtlıraq hám áwliyaraq orın joq!
1 Samuelde biraz keyinirek Dáwittiń ata-anası ushın Moab patshası menen qáwipsizlik ornın izlegenin oqıymız. Bul bizge Dáwittiń sol waqıtta jas jigit hám kúshli áskeriy basshı retindegi jaǵdayı haqqında bir nárse aytıwı múmkin. Qorshap turǵan milletlerdiń patshaları tárepinen sonday tán alınǵan, olar Sawlǵa básekiles retinde onıń jaqsılıǵın qazanǵısı kelgen bolıwı múmkin. Bálkim olar Sawldıń taxtı ushın báseke Izraildi anarxiyaǵa taslaydı, hám keyin olar Izrail aymaǵına óz talapların qoya aladı dep oylaǵan bolıwı múmkin. Olardıń ideyaları qanday bolmasın, Moab, Ammon hám Filistey Konfederatsiyasınıń patshaları Izrail dushpanları edi.
«Ullı» adamlar kámbaǵallarǵa, kúshsizlerge hám bilimsizlerge mensinbey qaraydı. Biraq Pawıl, Korinflilerge jazǵan birinshi xatında, Qudaydıń basqasha tańlaytuǵının isendiredi. Sebebi sizler óz shaqırıwıńızdı kórip turıpsız, áǵayinler, qalay etip kóp aqıllı adamlar et boyınsha, kóp kúshliler, kóp asılzadalılar shaqırılmaǵan: Biraq Quday dúnyanıń aqılsız nárselerin aqıllılardı shataqqa salıw ushın tańladı; hám Quday dúnyanıń kúshsiz nárselerin kúshli nárselerdi shataqqa salıw ushın tańladı; hám dúnyanıń tómen nárselerin, hám jek kórilgen nárselerin Quday tańladı, ya, hám joq nárselerdi, bar nárselerdi joq etiw ushın: Hesh bir et Onıń aldında maqtanbasın (1 Korinflilerge 1:26-29). Qudaydıń aldında bolıw haqıyqatında «Adullam úńgiri» hám bul bizdiń orınımız.
Dáwittiń tásiri
Dáwit quwılǵanlar hám narazılar arasında úlken ózgeris jasaydı. Olar onıń kúshli adamları boldı, olardıń kóbiniń atları oǵan sadıq hám onı súygen retinde jazılǵan. Biz isengenlerdiń aqırǵı esap-kitabında qalay tabılıwımızdı bilmeymiz, biraq bálkim biz sol kúni Patshalar Patshasınıń qaharmanlıǵın tán alıw menen sıylıqlanamız.
Dáwittiń barlıq kúshli adamları áskeriy sheberlik hám batırlıqtıń ayrıqsha islerin islegen edi, biraq úshewi Dáwitke bolǵan súyispenshilik, sadıqlıq hám berilgenlikti de kórsetti, bul bizdiń hayran qalıwımızdı talap etedi. Bálkim Dáwittiń tamagı qurǵaǵan edi, yamasa bálkim ol Betlehemdagi balalıq kúnlerin eslep nostalgiya keyipte edi. Sebebi qanday bolmasın, Dáwit qáledi hám ayttı, «Oh, kim Betlehemdagi qudıqtıń suwın, qala dárwazasındaǵı suwdı isiwge berer edi!» Hám úshewi Filisteylerdiń áskeriy lagerinen ótti, hám Betlehemdagi qudıqtan suw alıp keldi (1 Shejireler 11:17-18). Bul kórinetuǵın eń aqılsız tapsırma keyinirek urısta ózlerin kórsetken bul ájayıp batır adamlar tárepinen orınlandı. Biraq, Quday Ruwxı jazıp qaldırıwdı tańlaǵan salıstırmalı túrde áhmiyetsiz waqıya bul. Quday adamlar hám hayallar Rabbimiz Isaǵa húrmet kórsetkenin hám Oǵan bolǵan berilgenligin kishi, biraq áhmiyetli súyispenshilik hám berilgenlik háreketleri menen kórsetkenin kóriwden lázzet aladı.
Biz Rabbimiz bizden qálegen hámme nárselerge boysınıwımız kerek. Bir, kórinetuǵın kishi másele ushın, Rabbimiz óz shákirtlerine úyretiw ushın bir kórsetpe berdi. Eń kishi quldıń ornın alıp hám óz shákirtleriniń ayaqların juwǵannan keyin, Rabbimiz olardı bizdi qosıp xoshametledi: «Men sizlerge úlgi berdim, men ne islegen bolsam, sizler de sonı islewlerińiz kerek» (Yoxan 13:15). Másextegi áǵa-inilerimiz ushın júzlegen kishi jaqsılıqlar bar, olardı islew arqalı biz kishipeyillikti hám Másexke uqsaslıqtı úyrenemiz.
«Kishi nárseler kúniń mensinbeń,» dep másláhát berdi Zaxariya (Zaxariya 4:10). Rabbimiz Isa óz shákirti atınan bir stakan suw beriw sıyaqlı kishi jaqsılıq háreketin maqtaǵanda óz maqullıǵın kórsetti (Matta 10:42). Bunday isler haqıyqatında Qudaydıń júregin quwantıratuǵını anıq, hám Rabbimiz Isa olarda óz janınıń azabın kórip, qanaatlanadı (Yesaya 53:11).
Biz kámbaǵallarǵa, kúshsizlerge hám azap shekkenlerge bolǵan egoistlik yamasa óz-ózine qaraǵan itibar joqlıǵınan qorǵanǵan emespiz. Mısalı, biz kóshede qayır tilep turǵan úysiz er adam yamasa hayaldıń awır jaǵdayın qansha ret umıttıq yamasa onnan bas tarttıq?
Dushpan lageri
Quday xalqınıń filistey dushpanları Refaim oypatlıǵında lager qurǵan edi. Bular Gatlı gigant Goliat hám onıń aǵa-inileri kelgen qubıj adamlar náwbetinen edi. Olar waqıt óte Dáwit hám onıń kúshli adamları tárepinen óltirildi (2 Samuel 21:16-22; 1 Shejireler 20:4-8).
Biz bul qubıj adamlarǵa Jarılıs 6 da ushırasamız, ol jerde olar «Nefilim» yamasa «Qulaǵanlar» dep ataladı. Olar áwliye bolmaǵan neke birlespesiniń nátiyjesi edi. Keyinirek, gigantlardıń áwladları «Anakim» yamasa «Refaim» dep ataladı, bul olardıń ayrıqsha úlken boyın súwretleydi. Bul adamlar úlken edi; hám Musa tárepinen jer haqqında esabat beriw ushın jiberilgen shpionlar qorqınıshlı esabat berdi, bul Izrail aqılında Qudaydıń olardı jeńiske alıp keliw qábiletine gúman tuwdırdı (Jarılıs 6:1-4; Sanlar 13:30-33). Oypatlıq ásirese qáweterli edi, bálkim turǵınlardıń ólshemi hám Qudaydıń nárselerine bolǵan jek kóriwi sebepli. Bul «Refaim» atı menen súwretlengen, bul «qorqınıshlı» degen mánisti ańlatadı.
Patshanıń áskerleri
Bizdi áskerge alǵan Patshalar Patshası Rabbimiz Isa ekenin túsinip, batırlıq kórsetiwimiz kerek. Ol bizdi hújim etetuǵın hám bizdiń ústimizden húkimranlıq etiwge umtılatuǵın barlıq dushpanlardı jeńiwge alıp baradı. Pawıldıń Timotiyge aytqan sózleri qıyın shınıǵıw arqalı payda bolǵan fizikalıq, ruwxıy, emotsional hám ruwxıy kúshlilikti kórsetedi. Sen de Másex Isanıń jaqsı áskeri sıyaqlı qıyınshılıqqa shıda. Urıs etetuǵın hesh bir adam bul ómirdiń isleri menen shatasıp qalmaydı; ol ózin ásker etip saylaǵan adamdı quwantırıwı ushın (2 Timotiy 2:3-4). Biz áskerlermiz hám qattı shınıǵıwımız kerek, sebebi qattı shınıǵıwсыз biz urısıwımız kerek bolǵan urıslarda jeńiske erisiwge úmit ete almaymız.
Rim generalları kóbinese óz legionların áskerge alǵan, hám adamlar Yuliy Sezar yamasa Vespasian sıyaqlı ataqlı basshıǵa fanatik túrde sadıq edi – Pawıldıń ómiri dáwirinde. Óz basshılarına hám joldaslarına sadıq áskerler, urısta qollanılǵan qılıshlardan eki ese awır, qorǵasın menen toldırılǵan aǵash qılıshlar menen shınıqqan. Centurion áskerlerdi shınıǵıwǵa juwapker bolǵan waqıtta, sonday qılısh penen saatlap bir baǵanaǵa urıp turǵanıńızdı kóz aldına keltiriń. Ol hár qanday jalqawdı óz júzim tayaǵı menen urǵan. Biz óz qanı menen bizdi satıp alǵan Basshımız ushın ruwxıy mániste az shınıǵıwımız kerek pe? Biz ózimizdi ruwxıy jaqtan jumsap, bosanǵan – urısta da, tınıshlıqta da paydasız bolıwǵa ruxsat bere alamız ba?
Dáwitke kelgen adamlar kúshli urıs kúshine aylandı. Onıń kúshli adamları narazılar, qarzlılar hám quwılǵanlar edi. Biz de sondaymız: kúshsizler, kámbaǵallar hám aqılsızlar. Biraq biz de Oǵan ózimizdi baǵıshlasaq, Rabbimizde kúshli bolıw ushın shınıǵa alamız.
Sınaw hám qıyınshılıq waqtındaǵı oylar
Dáwit Adullam úńgirinde pana izlegen bolsa da, ol haqıyqatında Izrail Qudayında taptı. Dáwit húkirep ayttı, «Ey Quday, maǵan raxım et: sebebi meniń janım Saǵan isenim etedi» (Zabur 57:1). Bul zabur Maschil zaburlarınan biri, olar ózin baǵıshlaǵan másehiy ómiriniń barlıq qıyınshılıqları, awırshılıqları hám geyde sátsizlikleri menen birge tájiriybelerin izertleydi. Qudaydıń qutqarıwına isenim menen Dáwit húkirep ayttı, «Ol aspannan jiberip, meni meni jutıp jiberiwdi qálegen adamnıń ayıplawınan qutqaradı. Selah» (3-ayat). Bul haqqında oylań: biz Dáwittiń Sawldan qashqanın qarastırıp atırǵanımızǵa qaramastan, shaytan Dáwittiń Wáde etilgen Urıwdıń, haqıyqıy «hayaldıń urıwı» (Jarılıs 3:14-15) náwbetinen kelgenin bilgen bolıwı múmkin. Sonlıqtan shaytan onı «jutıp jiberiwge» bel baylaǵan edi.
Dáwit Sawl tárepinen óz dushpanı retinde qaraldı, biraq Sawldıń qızǵanısh tábiyatına tásir etip, onı Dáwitti jek kóriwge májbúr etken shaytan edi. Bizdiń «Dáwitimiz,» Rabbimiz Isanıń izbasarları da sonday dushpanlar retinde belgilengen. Mine sonıń ushın Zabur 57 bizdiń júreklerimizde sonday tásir etedi. Dáwit ayttı, «Meniń janım arıslanlar arasında ... adam balaları da, olardıń tisleri nayzalar hám oqlar, hám olardıń tili ótkir qılısh» (4-ayat). Biraq ol Qudayǵa bolǵan isenimin bildiredi, «Meniń júregim bekkem, ey Quday, meniń júregim bekkem: men qosıq aytaman hám maqtaw beremen» (7-ayat). Jeńis qosıǵı ornına, zabur jazıwshınıń júregi Qudayǵa kóterilip, Onı dańqlaw menen tawsıladı: «Sen biyik bol, ey Quday, aspanlardan joqarı: Seniń dańqıń pútkil jer júzinen joqarı bolsın» (11-ayat).
Bul jerde Dáwit bizdi úńgirde bolǵan waqıtta óz janınıń ishki oylarına alıp keledi. Biz bul oylanıwlardı Rabbimiz Isanıń haqıyqıy oyları dep te túsinemiz, sebebi bul zaburlar Quday tárepinen Óz Ulıń dańqlaw ushın ilhamlandırılǵan. Biz Oǵan tabınayıq.
Zabur 142 NKJV Men Rabbimizge dawısım menen húkirep aytaman; dawısım menen Rabbimizge óz tilegimdi bildiremen. Men Óz aldında óz shaǵımımdı tógemen; men Óz aldında óz qıyınshılıǵımdı bildiremen. Meniń ruwxım ishinde qıyınshılıqqa ushıraǵanda, Sen meniń jolımdı bildiń. Men júrgen jolda olar maǵan jasırın túrde qaqpan qoydı. Oń qolıma qara hám kór, sebebi meni tán alatuǵın hesh kim joq; pana maǵan sátsizlikke ushıradı; hesh kim meniń janıma gám kórmeydi. Men Saǵan húkirep ayttım, ey Rabbimiz: Men ayttım, «Sen meniń panam, tiriler jerindegi meniń úlesim. Meniń húkiriwime qulaq sal, sebebi men júdá tómenge túsirildim; meni quwǵınshılarımnan qutqar, sebebi olar menen kúshlirek. Meniń janımdı túrmeden shıǵar, Seniń atıńdı maqtawım ushın; ádiller meni qorshap aladı, sebebi Sen maǵan joqarı dárejede jaqsılıq etesiń.»
