Bir ana kishkene balasınıń awır qutını bólme boylap alıp ótiwge tırısıp atırǵanın baqladı. «Aybaylap júr,» dedi ol kishkenege. Waqıyalar ańsat bolıwı múmkin, hám ol balasınıń bunday júkti kóterip atırǵanda jıǵılıp qalıwın qálemedi.
Hámme de aybaylap júriw kerek ekenligin túsinemiz. Múmkin bolǵan waqıyanıń aldın alıw ushın aldınnan oylaw aqıllı is. Biraq, qayǵıǵa tolı bolıw pútkilley basqa nárse! Marta «qayǵılı» edi (Luka 10:41 KJV), yaǵnıy ol qayǵıǵa tolı edi. Onı súwretlew ushın «qayǵıǵa tolı» degen sózdi qollanıwımız múmkin. Rabbı Isa onı jumsaq ǵana urıstı, sebebi ol júksiz ómirdiń sulıwlıǵın kórsetpedi.
Ol Ierusalimnen Emmausqa baratuǵın jol boylap júrgeninde, tirilgen Rabbı eki shákirt penen ushırasıptı, olardıń júzleri qayǵılı edi. Bir nárse olardı mazasızlandırıp atırǵan edi, hám Ol olardıń ne ushın qayǵılı ekenligin aytıwǵa shaqırdı (Luka 24:17). Búgingi kúnde kóp adamlar da sonday. Olar bul dúnyadaǵı «júrislerinde» júklenip, júzleri qayǵılı. Adamnıń júregi mazasızlanıwınıń bir qatar sebepleri bar, hám bir neshe itibar menen berilgen sorawlar kóbinese másele deregin ashıp beredi. Injil bir qatar túrli júklerdi anıqlaytuǵını qızıqlı.
BES HAQÍYQÍY JÚK
1. Fizikalıq azap.
Bir shabbat kúni sinagogada Rabbı Isa arqası bókken bir hayal menen ushırasıptı. Ol on segiz jıl dawamında usılay azaplanǵan hám tik turıwǵa qábiletsiz edi (Luka 13:11). Ol óz jaǵdayına hesh qanday emlew yamasa jeńillik taba almadı. Onıń fizikalıq kemshiligi onı alǵa iyiliwge májbúr etti, hám turaqlı túrde tómengi jaqqa qarawǵa májbúr etti. Júklenilgen jannıń qanday súwreti! Búgingi kúnde biz azaplardıń kóp uqsas jaǵdaylarına ushırasıwımız múmkin. Geybir adamlar úylerine qamalǵan yamasa tóseklerinen tura almaydı. Basqalar kreslo-arbasız júre almaydı. Emlewxana palatalarında biz ólimge alıp keletuǵın keselliklerge shıdap atırǵanlardı ushıratamız. Sinagogadaǵı hayal sıyaqlı, olar fizikalıq jaqtan azaplanıp atır, hám kóbisi óz jaǵdayları menen júklenilgen.
2. Qıyın ortalıq.
Basqa adamlar ushın, júk olardıń ortalıǵına tuwrıdan-tuwrı baylanıslı. Mısırda zalım húkimdarlar zulımlıǵı astında jasap atırǵan Izrail xalqı azaplandı (Shıǵıw 1:11). Musa ósken sayın, óz xalqınıń qullıǵın túsindi «hám olardıń júklerine qaradı» (Shıǵıw 2:11). Sol sıyaqlı búgingi kúnde, bizdiń ortalıǵımız bizdi júklewge alıp keliwi múmkin. Millionlaǵan adamlar ele de zulım rejim astında jasaydı hám diniy erkinlik hám durıs ádillikten ayırılǵan. Úydegi jaǵday da úyde keriwler payda bolǵanda óz máselelerin alıp keliwi múmkin. Kúndelik juwapkershilikler bizdi basıp qoyıwı múmkin. Zalım er, shaǵım etetuǵın hayal, nawqas tuwısqannıń turaqlı qamqorlıǵı, yamasa hátte múgedek bala da adamnıń júkleniwine alıp keliwi múmkin.
3. Juwapkershilik.
Keyingi jıllarda Musa ózi juwapkershilik júgin bastan keshirdi. Bir ret ol Rabbıǵa endi basqara almaytuǵının shaǵım etti. Izrailliklerdiń basshısı sıpatında, ol «bul xalıqtıń barlıq júgi» ózi kótere alatuǵınnan artıq ekenligin sezdi (Sanlar 11:11). Basshılıq úlken juwapkershiliklerdi alıp keledi, hám Musa «joqarıda» bolıwdıń tólemi bar ekenligin anıqlaǵan jalǵız adam emes. Búgingi kúnde kóp adamlar stress sebepli jumıstan waqıtsha dem alǵan yamasa pútkilley jumıstan bas tartqan. Basshılıqtıń qıyınshılıǵı olardı «Endi basqara almayman» degen noqatqa alıp keldi. Stress jumıs ornında ańsat rawajlanıwı múmkin hám fizikalıq, psixikalıq yamasa ekewi de buzılıwǵa alıp keliwi múmkin.
4. Ózińiz.
Júk kótergen basqa bir adam Ayup edi: «Men ózime júkpen,» dep shaǵım etti ol (Ayup 7:20). Álbette, biz bul bayǵus adamǵa ashıymız! Ol jatqanda uqılay almadı, hám aqırında uqı kelgende ol túsler menen mazasızlandı (Ayup 7:4,14). Ayup, Pawıl sıyaqlı, ózin «bayǵus adam» dep esapladı (Rimliklerge 7:24). Siz hesh qashan sonday juwmaqqa kelgenbe edińiz? Ózińizdiń minez-qulqıńızdan sonsha kóńilińiz qalıp, ózińizge «Men ne ushın onı isledim?» dep soradıńızba? Geyde ózimizdi túsinemiz qıyın boladı, hám Ayup sıyaqlı, ózimizdi júk dep sezemiz.
5. Gúna.
Dáwittiń jaǵdayında, júk basqasha edi. Ol óz gúnası menen mazasızlandı:
Sebebi meniń qılmıslarım basımnan astı: awır júk sıyaqlı olar maǵan tım awır... Men mazasızlandım, men qattı iyildim (Zabur 38:4,6).
Gúna, álbette, ótken waqıtta islegen islerimizdi oylaǵanımızda júk bolıwı múmkin. Bizdiń kemshiliklerimiz hám uyatlı minez-qulqımız bizge tereń ókinish alıp keliwi múmkin.
EKİ ÚLKEN JÚK
Izraillikler hám biz qarastırǵan hár bir adam awır júk astında ekenligin sezdi. Óz meyiriminde, Quday bul jaǵdaylardıń hár biriniń mútájligin qanaatlandıra alatuǵın sheshim berdi. Júk qanday bolmasın, emlew birdey. Muqaddes Jazıwlar bizge aytadı:
Júgińdi Rabbıǵa tasla, hám Ol seni qollaydı (Zabur 55:22).
Biz jańa ǵana teksergen bes haqıyqıy júk eki úlken júkke bólistiriliwi múmkin.
1. Qılmıstıń úlken júgi.
Birinshi sheshiliwi kerek bolǵan júk joqarıda aytılǵan sońǵı júk, qılmıs yamasa gúna júgi. Zabur 38:4 tegi Dáwittiki sıyaqlı, biz gúnálarımızdıń biz kótere alatuǵınnan tım awır ekenligin moyınlawımız kerek. Biz onı túsinesizbe yamasa joqpa, bizdiń qılmıslarımız jánlerimizge awır salmaq. Aqırında gúna júgi bizdi tamuqqa súyrep túsiredi. Sonlıqtan, bul júkti alıp taslaw áhmiyetli. Xochta Isa biz gúnákarlar ushın óldi hám biz múnásip bolǵan jazanı aldı. Qarańǵılıqta jalǵız, Ol gúnaǵa qarsı áwliye Qudaydıń ádil ǵázebin bastan keshirdi. Biz gúnáımızdı moyınlawımız, onnan táwbe etiwimiz hám Onnan bizdi keshiriwin sorawımız kerek. Biz bunı islegenimizde, Quday gúná júgin jánimizden alıp taslaydı. Ol barlıq gúnálarımızdı teńizdiń tereńliklerine taslaydı, endi hesh qashan tabılmaydı (Mika 7:19).
Bul júktiń alıp taslanıwın túsinish ushın, sinagogadaǵı iyilgen hayaldı taǵı bir ret oylań. Rabbı onı ushıratqanda, Ol qolların oǵan qoydı hám onı tik turǵızdı. Dárhal, ol Qudaydıń islegen isi ushın Onı dańqladı (Luka 13:10-13). Másihke qutqarıw tabatuǵın janǵa da sonday nárse boladı. Ol qılmıs júgin alıp taslaǵanda, bizdiń qıyıs ómirlerimiz tiklenedi hám biz Qudaydı dańqlay alamız. Siz óz qılmısıńızdıń júgin Oǵan alıp kelip, Onıń qutqarıwın bastan keshirdińizbe?
2. Qáweterdiń úlken júgi.
Biz aytqan basqa tórt júk – fizikalıq azap, qıyın ortalıq, juwapkershilik stressi hám adamnıń ózi – bizdi qáweterdiń úlken júgin bastan keshiriwge alıp keliwi múmkin. Marta qáweterli jan edi, «kóp nárseler haqqında qáweterlenip hám mazasızlanıp» (Luka 10:41 NKJV). «Kóp xızmet etiw menen aljıǵan» bolıp, ol Isadan Onıń qamqorlıq etkenin soradı (Luka 10:40). Álbette, Ol qamqorlıq etti! Marta kerek emes jerde «qayǵılı» edi. Ápiway ǵana, ol óz qayǵıların túsiriwi kerek edi. Biz de sonday islewimiz kerek,
bársha qayǵıńızdı Oǵan taslań; sebebi Ol sizge qamqorlıq etedi (1 Petrus 5:7 KJV).
Petrustıń bul ayatta «qayǵı» dep awdarılǵan sózi Rabbı Martanı súwretlew ushın qollanǵan «qayǵılı» sózine júdá uqsas ekenligin anıqlaw qızıqlı. Bul qayǵılardıń bári Oǵan qoyılıwı kerek, sebebi Ol qamqorlıq etedi. Joseph Scrivenning júdá jaqsı kórgen gimniniń belgili sózleri qanday sulıw hám isenimli:
Isada bizde qanday dos bar, barlıq gúnálarımızdı hám qayǵılarımızdı kóteriw ushın!
Hámme nársen Qudayǵa duwada alıp keliw qanday imkaniyat!
Arqasında awır júk kóterip kiyatırǵan bir adamǵa araba júrgiziwshisi kóteriwdi usındı. Sharshaǵan adam minnetdar bolıp qabıl etti, biraq júrgiziwshi bir az waqıttan keyin arabaǵa artqa qarasa, adam ele de júkti arqasında kóterip turǵan edi! Biz de sonday adam sıyaqlı bolıwımız múmkin, eger biz júgimizdi Rabbıǵa bermesek. Ol bizdi barlıq qáweterlerimizdi hám qayǵılarımızdı Oǵan taslawǵa shaqıradı:
Júgińdi Rabbıǵa tasla, hám Ol seni qollaydı (Zabur 55:22).
ÚSH JUWAPKERShİLİK
1. Másihniń moyınsalmasın kiyiw.
Isa dedi,
«Maǵan keliń, barlıq miynet etiwshiler hám awır júkleniwshiler, hám Men sizge tınıshlıq beremen. Meniń moyınsalmamdı ózińizge alıń, hám Mendegi úyreniń; sebebi Men jumsaq hám júrekten kishipeyilmen: hám siz jánlerińizge tınıshlıq tabasız. Sebebi Meniń moyınsalmam ańsat, hám Meniń júgim jeńil» (Matta 11:28-30).
Dáslep bul qızıq kórinisi múmkin. Biz júgimizdi Rabbıǵa taslawǵa shaqırıldıq, hám endi Qutqarushınıń biz kóteriwi kerek bolǵan «júk» haqqında aytıp atırǵanın kóremiz! Rabbı qollanǵan júk (phortion) ushın grek sózi áhmiyetli. Ol kóterilgen nársege tiyisli, biraq sózde hesh qanday salmaq haqqında oy joq. Injil dáwirlerinen baslap, haywanlar egisliklerde jumıs ushın birge moyınsalmaǵa salınıwı múmkin edi. Rabbı bul jerde de sol súwretti qollanǵan. Biz Oǵan doslıq hám xızmet ushın «moyınsalmaǵa salınǵanbız», biraq Ol bizge hesh qanday salmaq bermeydi. Onıń «júgi jeńil», sebebi Ol biz benen júredi hám qıyınshılıqtı ózine aladı!
2. Basqalardıń júklerin kóteriw.
Pawıl jazadı,
Bir-birińizdiń júklerińizdi kóteriń, hám sonday etip Másih nızamın orınlań (Galatiyalılarǵa 6:2).
Bul ayatta «júk» ushın basqa grek sózi (baros) qollanılǵan. Ol adamǵa basım jasaytuǵın awır nárse degen mánisti bildiredi. Adamlar ómir boyı awır júklerdi kóterip júr hám járdemge mútáj. Másih denesiniń aǵzaları sıpatında, bizdiń juwapkershiligimiz olardıń máseleleriniń salmaǵın bólisiw arqalı qollap-quwatlaw. Siz júklenilgen bir adamdı bilesizbe? Bálkim olardıń jaqınları yamasa densawlıǵı haqqında qáweterleri bar shıǵar. Keleshekten qorqıw olardı basıp qoyıwı múmkin. Siz olar menen waqıt ótkere alasızba hám olar menen birge duwa ete alasızba? Sizdiń járdemińiz benen awır salmaq jeńilletiliwi múmkin.
3. Gúná shınjırların úziw.
Ishaya 58:6 da, Quday óz xalqın «zalımlıq baylanısların bosatıwǵa, awır júklerdi sheshiwge, hám ezilgenlerdi erkin qoyıwǵa, hám ... hár bir moyınsalmanı úziwge» shaqıradı. Rabbı óz xalqınan narazı edi. Olar oraza tutıp, diniy minnetlerdi orınlap atırsa da, olardıń júrekleri Onnan uzaq edi. Olardıń háreketleri Oǵan az ǵana muhabbat kórsetti. Dindi sırtqı kórsetiw ornına, Quday olardı «awır júklerdi sheshiwge, hám ... ezilgenlerdi erkin qoyıwǵa» shaqırdı. Bul jerde biz ushın qollanıw bar. Kóp jánler gúna menen basıp qoyılǵan. Olardıń júgi sheshiliwi múmkin degen jaqsı xabardı olarǵa usınıw arqalı, hám Muqaddes Ruwhtıń jumısı arqalı, biz «ezilgenlerdi erkin qoya alamız».
TEK ǴANA OYLAǴAN!
Bir adamnıń jol boylap awır qap kóterip kiyatırǵanı haqqında eski ańız bar. Bir perishte onı ushıratıp, adamnan qapta ne bar ekenligin soradı. «Meniń qáweterlerim,» dedi ol kúrsiniw menen. Perishte olardı kóre ala ma ekenligin soradı. Salmaǵı astında qıynalıp, adam awır qaptı túsirdi hám onı ashtı. Biraq ishinde hesh nárse joq edi! Perishte onı sorawǵa tutqanda, ol keshegi kún haqqında qáweterlenip júrgenin túsindi, biraq onıń mánisi ne edi? Keshegi kún ótip ketken edi! Ol erteńgi kún haqqında da qáweterlenip júrgen edi, biraq ol ele kelmegen edi. Adam ózine endi qap kerek emesligin túsindi, sonlıqtan ol onı dárhal taslap jiberdi.
Bul tek ǵana ańız bolsa da, ol biz ushın áhmiyetli sabaq beredi. Kerek emes nárseler haqqında qáweterleniw menen kóp energiya israf etiliwi múmkin. «Isada bizde qanday dos bar» gimninde Joseph Scriven «Oh, biz kóbinese qanday tınıshlıqtı joǵaltamız, Oh, biz qanday kerek emes azaplardı kóteremiz, Bári de biz hámme nársen Qudayǵa duwada alıp kelmegenimiz ushın!» dep aytqan. Qanday haqıyqat! Isa bizge ómirimizdi qáweterli oylar menen toldırmawdı, al kúndelik turmısta Aspandaǵı Ákemizge iseniwdi ayttı (Matta 6:25-26,32).
Qudayǵa shúkir, bizdiń júklerimiz ushın emlew bar! Rabbı bizdi júdá jaqsı kóredi hám olardıń báriń Oǵan taslawımızdı qáleydi. Keliń, bunı isleyik! Hám júkler menen basıp qoyılǵanlardı izleyik, hám olardıń awır júgin jeńilletiwge járdem bereyik.
