Bátiq bolıń! Ol sizdi sınaqlardan ótkerer
Menim dúwam, Rabbimiz sizge, ruwxı túsken yamasa úmitsiz bolǵanlarǵa, usı maqaleniń sońındaǵı qosıqta aytılǵanday, «kózlerińizdi Isaǵa qaratıwǵa» járdem etsin. Bir waqıtları men barǵan úyde bir jas óspirimniń bólmesinde súwret kórdim. Bul jaqsı tayarlanǵan júgiriwshiniń úlken portreti edi, hám astında úlken hárip penen: «Hesh qashan bas tartpań!» degen sózler jazılǵan edi. Bul sózlerdi yadta saqlań: dawam etiń; hesh nárse sizdi toqtatpasın! Bas tartpań!
Bul Rabbimizdiń sizge házirgi waqıttaǵı xabarı. Rabbimiz ushın ne islep atırǵan bolsańız, sonı dawam etiń. Álbette, bunıń ushın bizdiń júreklerimiz Rabbimiz Isa menen birge bolıwı kerek – jalǵan emes, al Oǵan shın júrekten berilgen bolıwı kerek. Geyde biz Oǵan bir nárse islep atırmız dep oylaymız, biraq bul shınında óz máplerimiz ushın boladı. Biraq, eger sonday bolsa da, ruwxıńız túspesin. Barlıǵın Oǵan moyınlań, ózińizdi Oǵan tapsırıń hám Odan járdem sorap, Oǵan súyeniń. Ol Sadıq, sizge sadıq bolıwǵa járdem beriwdi qáleydi.
Geyde biz Rabbimiz ushın islep atırǵan isimizdiń áhmiyetsiz dep oylaymız. Bul dushpannıń bizdi toqtatıw yamasa bas tarttıw ushın qollanatuǵın ámeliyası. Sizge bir ákeniń jas balası menen kitapshalar taratqan waqıyasın aytıp bereyin. Bir úy qalıp edi, biraq ol biraz uzaqta edi. Áke sharshap, úyge qaytqısı keldi, biraq balası: «Men sol úyge júgirip barıp, bul kitapshanı berip keleyin», – dedi. Ol júgirdi, hám jetip barǵan hámene esiktiń qońırawın bastı. Bir hayal esikti ashtı hám kitapshanı qabıl etti. Keyinirek olar bul adamnıń ózin óltiriw aldında turǵanın bildi, biraq qońıraw shaqqanda, ol kimniń kelgenin kóriwge qarar etti. Rabbimiz bul balanı, bas tartqısı kelmegen balanı, bul hayaldıń ózin óltiriwden toqtatıw ushın qollandı, álbette, bala bunı bilmedi. Quday keyin kitapshanı onıń janın máńgilikke qutqarıw ushın qollandı. Bul sózlerdi bir múddet yadta saqlań. Rabbimiz bul hayaldı ózin óltiriwden toqtattı. Keyin ol balanıń kitapshasın qutqarıw xabarın jetkeriw ushın qollandı. Óz Ruwxı arqalı, Ol onı xabar haqqında oylawǵa májbúr etti hám, aqır-aqıbet, ómirin Oǵan tapsırıwǵa májbúr etti. Ruwxı túsiw dushpannıń kóbinese qollanatuǵın ámeliyası; bul onıń arsenalındaǵı bizdi toqtatıw yamasa odan da jamanı, bizdi pútkilley bas tarttıw ushın qural. «Hesh qashan bas tartpań!»
Hajar
Ibrahim menen Sara Mısırda Faraonnıń sawǵası retinde bir qız xızmetshi alǵan edi. Onıń atı Hajar edi (Jaratılıs 12:16, 16:1). Saranıń jobasına qaray, Hajar Ibrahimniń kúńi boldı, sonlıqtan Hajar tuwǵan bala Saranıń balası dep esaplanatuǵın edi. Biraq bul Qudaydıń jobası emes edi! Hajar bala kútip atırǵanda, Sara oǵan qattı qaraǵan, sonlıqtan Hajar shólge qashtı. Rabbimizdiń perishtesi Hajar menen sol jerde ushırasıp, oǵan ózin tómen tutıp, Saraǵa, óz xojayınasına qaytıwın ayttı. Kórip turǵanıńızday, Hajar ruwxı túskenligi sebepli qashtı. Sol jerde, onıń qıyınshılıǵında, Rabbimiz onı menen ushırasıp, oǵan qaydan kelgenin hám qayda barıp atırǵanın soradı (8-ayat) – hár bir adam ushın eki áhmiyetli soraw. Hajar óz xojayınasınan qashıp atırǵanın ayttı. Perishte oǵan ózin tómen tutıp, Saraǵa qaytıwın ayttı, hám ol sonday etti. Quduq Beer Lahay-Roy dep ataldı, «Sen-Kórip-Turǵan-Qudaysıń» (13-ayat NKJV). Perishteniń kórsetpelerine qaray, Ibrahim onıń tuwǵan balasına Ishmael dep at qoydı, bul «Quday esitedi» degen mánisti bildiredi (11,15-ayatlar).
Shamalı 16 jıl ótkennen keyin Hajar balası menen taǵı qashtı. Neshige? Bul saparı, Sara Ibrahimge onı balası menen birge jiberiwdi ayttı, sebebi Ishmael óziniń jas ógey inisi Isaaktı, Saranıń Ibrahimnen tuwǵan jalǵız balası, masqaralaǵan edi. Bul jańa sayaxatta Hajar suwı taǵı da tawısıp qaldı. Shólde hesh qanday resurslarsız bolǵanlıqtan, ol shınında da ruwxı tústi hám jılay basladı (21:16), balasınıń tez arada ólip qalıwın kútti. Bul úmitsiz jaǵdayda Rabbimiz onıń balasınıń jılaǵanın esitti, hám Qudaydıń perishtesi Hajarǵa qudıqtı kórsetti hám onıń qıyınshılıǵında ruwxlandırdı (17-19-ayatlar). Rabbimiz onıń ruwxı túskenligin bayqadı hám oǵan hám balasına kerekli nárselerdi berdi, hátte oǵan Óziniń keleshek jobaların da kórsetti (18-ayat).
Eger sizdiń ruwxıńız túsken bolsa, ózińizden yamasa jaǵdayıńızdan uyalmań; Rabbimizge máseleńizdi aytıń. Ol sizdiń Oǵan ashıq aytıwıńızdı, Oǵan hámme nárseni aytıwıńızdı qáleydi.
Musa
Quday Musaǵa bir neshe ret kórindi hám oǵan uzaq tálim berdi, dáslep 40 jıl Mısırda adam mektebinde (Shıǵıw 2) hám keyin Midian shólinde Qudaydıń mektebinde taǵı 40 jıl (Shıǵıw 3). Rabbimiz Musanı Óz xalqın Mısırdan, shól arqalı hám Wáde etilgen jerge alıp shıǵıwǵa tayarlap atırǵan edi. Shóldegi xalıq penen hámme sınaqtan ótti – hátte Musa da, hám ol sátsiz boldı. Biz Adam menen Hawanıń Eden baǵınıń eń jaǵımlı jaǵdaylarında bolǵanına qaramastan, qalay qattı sátsiz bolǵanın esleymiz (Jaratılıs 3). Ol jerde Shaytan Hawanı azdırdı, al Adam qılmıs etti. Biraq biz Rabbimiz Isa, bizdiń kámil úlgimiz hám Basshımızda úlken qarama-qarsılıqtı tabamız (Evreylerge 12:2 qarań). Ol hesh qashan sátsiz bolmaǵan jalǵız edi, hátte 40 kún shólde hesh qanday resurslarsız bolǵannan keyin de (Matta 4:1-11).
Bir waqıtta Musa, Qudaydıń adamı, pútkilley bas tartıwǵa tayar edi: «Men bul xalıqtıń barlıǵın jalǵız kótere almayman, sebebi júk maǵan óte awır» (Sanlar 11:14). Biraq, Rabbimiz Isa sońına shekem turaqlı boldı, hárdayım sadıq. Ol hesh qashan shaǵım etpedi hám hesh qashan bas tartpadı. Biz Musanıń qáteligin izlemeymiz, biraq bizdiń maqsetimiz, hátte Qudaydıń adamı bolǵanında da ol ruwxı túsiwdi bastan keshirgen hám geyde úmitsizlenip qalǵan.
Izrail altın buzaw menen sátsiz bolǵannan keyin (Shıǵıw 32), Quday Musaǵa Ol olar menen birge Wáde etilgen jerge barıwın ayttı (33:1-3). Biraq, xalıq ózin tómen tuttı, hám Quday Musa menen lager sırtında turaqlı túrde ushırasıp, oǵan Óz oyların jetkerdi (10-17-ayatlar). Bir waqıttan keyin Ol Musanıń Óz dańqın kóriw haqqındaǵı ótinishine juwap berdi, biraq tek arqasınan (18-23-ayatlar). Musa bunı soradı, sebebi ol Qudaydıń qalay Óz pikirin ózgertip, dáslep bas tartqannan keyin olar menen birge barıwǵa razı bolǵanın túsinmekshi boldı.
Ilyas
Jańa Wásiyat Evreylerge 11-bólimde aytılǵan «iman qaharmanları» dep atalǵanlardıń sátsizlikleri haqqında pikir bildirmeytuǵını qızıqlı. Ulıwma alǵanda, olardıń hesh qanday kemshiliklerin de kórsetpeydi. Bálkim jalǵız istisna Ilyas bolıp tabıladı, ol Qudaydıń xalqın ayıplaǵan (Romalılarǵa 11:2-4). Quday bul ayıplawdı Ilyasqa Óziniń xalıqtıń huqıqlarına yamasa olardıń jaqsı islerine tiykarlanbaǵan, al Qudaydıń múnásip bolmaǵan suverenli miyrimine tiykarlanǵan jobası bar ekenligin kórsetiw ushın qollandı (Evreylerge 11:4-6).
Izraildegi kóp sadıqsızlıqlar arasında bir neshe jıl sadıq xızmet etkeninen keyin, Ilyas barlıq xalıqtı Qudaydıń huqıqların qarap shıǵıw ushın jıynay aldı. Bul Qudaydıń payǵambarǵa bergen kórsetpeleri boyınsha boldı, sebebi patsha Ahab, óziniń Tir hám Sidonnan kelgen hayalı Izebel tárepinen qıynalǵan, On qáwim arasında Baalǵa tabınıwdı rawajlandırdı. Bul butparastlıq túri patsha Jeroboamnıń islegeninen de jaman edi (1 Patshalar 12:25—13:34). Izebel Baalǵa tabınıwdı engizdi hám kúsh penen rawajlandırdı, bul haqıyqıy Qudaydı pútkilley almastırdı. Sonıń ushın Ilyas xalıqtı Baal yamasa Yahve arasında tańlawǵa shaqırdı. Ol dálillerdi olardıń aldına qoydı, sebebi haqıyqıy Quday qurbanlıq ústine aspanan ot jiberiw arqalı juwap beretuǵın edi (18:38). Bul shınında da boldı, óte tásirli waqıya! Jalǵan payǵambarlar óltirildi.
Biraq, Izebel Ilyastı óltiriw menen qorqıttı. Bul xabardı esitip, ol qashtı, Qudaydıń tawına 40 kúnlik sayaxatqa shıqtı (19:8). Ol jerde payǵambar áhmiyetli sabaqlar alıwı kerek edi (9-18-ayatlar), ol haqqında elshi Pawıl tolıq maǵlıwmat berdi (Romalılarǵa 9-bólimdi oqıń).
Izebeldiń qorqıtıwları, xalıqtıń sátsizlikleri, uzaq shól sayaxatı hám Ilyastıń sharshaǵanı haqqında, Rabbimiz Óz miyrimi menen Ilyasqa kerekli nárselerdi berdi. Biraq, óziniń ruwxı túskenliginde payǵambar Qudaydıń xalqı haqqında shaǵım etti, hám óziniń ornına Qudaydı hám Onıń xalqın ayıplay basladı. Quday bul ruwxı túsiwdi onı oyatıw hám haqıyqıy emlew basqalardı ayıplawda emes ekenligin túsindiriw ushın qollandı. Sol waqıtta Quday payǵambarǵa Baalǵa bas iygen 7000 adamnan qaldıqtı saqlaǵan Qudayǵa iseniwdi kórsetti. Ilyas ózinen Qudayǵa itibarın awdarıwı kerek edi! Siz haqqında ne aytıwǵa boladı?
Ózgeriw tawında
Musa menen Ilyastıń Rabbimiz Isa menen Óziniń jerdegi xızmeti dawamında Ózgeriw tawında ushırasıwǵa miyassar bolǵanın oqıw qızıqlı hám ruwxlandırǵısh (Matta 17:1-8). Musa da, Ilyas ta Qudaydıń ullı adamları edi hám úlken sınaqlardan ótip, Oǵan xızmet etken edi. Biraq, ekewi de úlken stress hám úmitsizlikti bastan keshirdi. Men bunı ásirese ruwxı túsken yamasa Rabbimiz olardıń úmitsizliklerinde yamasa qıyınshılıqlarında olarǵa gámi joq dep oylaytuǵınlarǵa aytaman. Biraq, Ol Musaǵa da, Ilyasqa da gám qıldı – hátte ol eń sońǵı shegine jetkeninde de.
Esleń, úmitsizlikler de Qudaydıń belgilewleri! Ol siz bastan keshirip atırǵan qıyın jaǵdaylardı, yamasa úmitsizlikler menen sınaqlardı sizge jaqsılıq etiw ushın qollanadı. Izrail Quday tárepinen shól arqalı basqarılǵan, biraq Onıń jobası aqır-aqıbet olarǵa jaqsılıq etiw edi (Ekinshi nızam 8:16). Quday keshe, búgin hám máńgilikke birdey (Evreylerge 1:12, 13:8). Biz Oǵan isene alamız: Ol bizdi sınaqlardan ótkerer!
Bul maqaladan keyin, ruwxıńız túsken waqıtta eske alatuǵın qosıq bar. Onı oqıń, oylanıń hám birge aytıń.
Kózlerińizdi Isaǵa qaratıń Ey jan, sharshap hám qıyınshılıqta mısań? Qarańǵılıqta hesh jaqtılıq kórmeyseń be? Qutqarushıǵa qaraw ushın jaqtılıq bar, Hám mol hám erkin ómir bar.
Xor Kózlerińizdi Isaǵa qaratıń, Onıń ájayıp júzine tolıq qarań, Hám jerdegi nárseler ájayıp túrde óshiriler, Onıń dańqı hám miyrimi nurında.
Ólim arqalı máńgilik ómirge Ol ótti, hám biz Oǵan eremiz; Bizdiń ústimizde gúna endi húkimranlıq etpeydi Sebebi biz jeńimpazlardan da artıqmız!
Onıń Sózi sizdi sátsiz etpeydi, Ol wáde etti; Oǵan iseniń hám hámme nárse jaqsı bolar; Keyin ólip atırǵan dúnyaǵa barıń, Onıń kámil qutqarıwın aytıw ushın! —Helen Howarth Lemmel (1863–1961)
