Rabbıdan Qorqıw Ekinshi bólim
«Rabbıdan qorqıw danalıqtıń baslanıwı, Muqaddes bolǵandı biliw bolsa túsiniw bolıp tabıladı.» —Nasıyatlar 9:10 NKJV
Ótken ayda biz Rabbıdan qorqqanımızda Onı Jaratıwshı, Iye hám Áke retinde tán alatuǵınımızdı kórgen edik. Bul danalıqtıń baslanıwı hám ol bizdi muqaddeslikke shıǵarıwǵa túsiredi – ómirimizdiń hár bir tarawına tásir etedi.
Barlıǵın islew
Filipililer 2:12 bizdi «ózińizdiń qutqarıwıńızdı qorqıw hám qaltıraw menen islewge» shaqıradı. Bul ne degen mánisti ańlatadı? Menimshe, bul húrmet etiw, Onıń muqaddesliginiń ómirimde kórinisi ushın tereń qayǵırıw degen mánisti ańlatadı. Onıń tásiri basqa isenimlisler menen ibadat etiwde, balalarımızdı tárbiyalawda hám Xristianlıqtı xush xabar etiwde kórinis tabadı – Másihniń dańqın kórsetedi.
Geyde biz Rabbı Isa Másih yamasa Quday haqqında durıs kózqarasqa iye emesbiz, muqaddeslik hám ádillik esabına súyispenshilik hám miyrimdilik penen bánt bolamız. Ashıq Kitap 19:15 te Yuhanna Rabbı Isa Másihniń ekinshi keliwinde qaytıp kelgen waqıttaǵı kórinisin súwretlegen: «Onıń awzınan ótkir qılısh shıǵadı, ol menen milletlerdi uradı. Hám Ol ózi olardı temir tayaw menen basqaradı. Ol ózi Quday Taǵalanıń qaharınıń hám ǵázebiniń sharap basqıshın basadı» (NKJV). Qudaydıń táwbe etpegenlerge bolǵan húkiminiń bul qorqınıshlı súwretiniń tórt bólegine itibar beriń:
- Quday qudiretli, álemdegi barlıq kúshke iye. Ápiwayı dúnya húkimdarı emes, Ol Quday Taǵala!
- Quday Taǵala Óz ǵázebin tógedi. Ol tek ǵana súyispenshilik Qudayı emes, bálkim muqaddeslik, ádillik hám ǵázeplik Qudayı.
- Onıń ǵázebi qattı, tınıshsız narazılıq emes. Bul qattı ǵázepli qarsılıq.
- Bálkim eń qorqınıshlısı, Isa Ózi Óz ǵázebiniń sharap basqıshın basıp turǵan etip súwretlengen. Bul Onıń keliwinde qarsı shıqqan hám táwbe etpegenler Másihniń qaharınıń ayaǵı astındaǵı júzimler sıyaqlı boladı, olardıń qanı sharap sıyaqlı basqıshdan aǵıp shıqqansha maydalanadı degen mánisti ańlatadı.
Qudaylıq Qaltıraw
Bunday súwret Másihshiniń ómirinde durıs qorqıw hám qaltırawdı payda etiw kerek. Bul qudaylıq qaltırawdı kórsetetuǵın bir neshe Muqaddes Jazıw bólimlerin tıńlań:
«Qaltıra, ey jer, Rabbıdıń aldında, Yaqub Qudayınıń aldında» (Zabur 114:7).«Men Seniń qorqıwıńnan qaltırayman, hám Seniń húkimlerińnen qorqaman» (Zabur 119:120).«Men bunıńǵa qarayman: kambaǵal hám sınǵan ruwxta bolǵanǵa, hám Menim sózimnen qaltıraǵanǵa» (Ishaya 66:2).«Sonlıqtan, súyiklilerim, sizler hárdayım boysınǵanıńızday, tek ǵana menim aldımda emes, bálkim házir men joqta da kóbirek, ózińizdiń qutqarıwıńızdı qorqıw hám qaltıraw menen islep shıǵıń» (Filipililer 2:12).
Eger biz Rabbıdı biletin bolsaq – Onıń muqaddesliginiń, ádilliginiń, ǵázebiniń hám miyrimdiliginiń ullılıǵında kim ekenligin shın mániste biletin bolsaq – biz Onıń aldında qaltıraymız. Bul biz ósiwimiz kerek bolǵan nárse emes. Shınında da, biz oǵan ósiwimiz kerek.
«Qorqpań» degen eki mánis
Biraq Muqaddes Kitap bizge qorqpawdı úyretpeyme? «Qorqpań, Men sizler menenmen» sıyaqlı kóp buyrıqlar joqpa? Bir neshe Muqaddes Jazıwlardı kórip shıǵayıq.
Birinshiden, Matta 10:28 di oqıń: «Hám deneni óltiretuǵın, biraq jandı óltire almaytuǵınlardan qorqpań. Bálkim jandı da, deneni de tamuqta joq ete alatuǵınnan qorqıń.» Basqasha aytqanda, «Adamnan qorqpań, Qudaydan qorqıń.» Adamdı narazı etiwden góre Qudayǵa isenbew múmkinshiliginen qaltırań. Ishayanı tıńlań: «Qorqpań ... qorqpań ... hám qáweterlenbeń. Áskerlerdiń Rabbısı ... Onıń qorqıwıńız bolsın, hám Ol sizlerdiń qorqınıshıńız bolsın. Ol sıyınıw ornı boladı» (Ishaya 8:12-14). Qudaydan qorqıw arqalı, siz Onıń ishinde ǵázepten sıyınıw ornına iye bolasız (Shıǵıw 20:18-21 di qarań).
Ekinshiden, eger siz Onıń balası bolsańız, Qudaydan qorqıń, Ol bir waqıtları sizdiń dushpanıńız bolǵan hám ele de sheksiz kúsh hám muqaddeslikke iye. Zabur 130:3-4 ti kórip shıǵıń: «Eger Sen, ey Rabbı, nahaqlıqlardı belgileseń, ey Rabbı, kim tura aladı? Biraq Seniń menen keshirim bar, Seniń qorqıwıń ushın.» Bir waqıtları bizdiń nahaqlıqlarımız qorqınıshlı jarlıq sıyaqlı aldımızda jatqan edi. Biz «Kim tura aladı?» dep jılaǵan edik. Keyin biz miyrimdilik penen qutqarılǵan edik – tek ǵana suveren miyrimdilik penen – hám házir biz erkinbiz. Biz keshirilgenbiz! Biz qaltıraymız, Quday bizdiń dushpanımız bolǵanı ushın emes, bálkim Ol bizdiń dushpanımız bolǵanı ushın. Oh, eger Ol bizdi qutqarmaǵan bolsa, qanday qorqınıshlı bolǵan bolar edi.
Keshirilgen, aspanǵa baratuǵın, máńgilik qáwipsiz, Ruwx jasaytuǵın Másihshi ómirinde hámme nárseni ózgertetuǵın durıs qorqıw hám qaltıraw bar!
Basqa isenimlisler menen ibadat etiw
Jámáátlik ibadat – isenimlisler menen birge keliw, Qudaydıń aldında sanalı túrde bolıw tájiriybesi. Bul jerde, eger Másihshi ómirinde basqa jerde bolsa, durıs qorqıw hám qaltıraw bolıwı kerek. Muqaddes Kitap ibadat penen Rabbıdan qorqıwdı qalay baylanıstıratuǵının kórip shıǵıń:
«Muqaddesliktiń sulıwlıǵında Rabbıǵa ibadat etiń! Onıń aldında qaltırań, barlıq jer» (Zabur 96:9).«Qudaydan qorqıń hám Oǵan dańq beriń, sebebi Onıń húkiminiń saǵatı keldi; hám aspan menen jerdi, teńizdi hám suw bulaqların jaratqanǵa ibadat etiń» (Ashıq Kitap 14:7).«Kim Senen qorqpaydı, ey Rabbı, hám Seniń atıńdı dańqlamaydı? Sebebi Sen jalǵız muqaddes. Sebebi barlıq milletler kelip Seniń aldında ibadat etedi, sebebi Seniń húkimleriń kórsetildi» (Ashıq Kitap 15:4).
Bul jerde úlken qorqıw-ózgertiwshi haqıyqat bar, hám ol Másihshiler ne ushın ibadatta quwanısh penen qosıq aytadı, al basqalar aytpaydı, bunı túsindiredi. Qorqıw hám qaltıraw Quday bizdi Másih arqalı Óz ǵázebinen qutqarǵanı ushın. Házir biz Onıń muqaddesligin, ádilligin, miyrimdiligin hám ǵázebin aytıp bolmaytuǵın tańlanıw menen kórip turamız, Onıń ullılıǵınıń tereńliginde ibadat penen tolıǵamız.
Muqaddes Kitap ne deydi, tıńlań:
«Rabbıǵa qorqıw menen xızmet etiń, hám qaltıraw menen quwanıń» (Zabur 2:11).«Onıń quwanıshı Rabbıdan qorqıwda» (Ishaya 11:3).«Ey Rabbı ... Seniń qulaǵıń Seniń atıńnan qorqıwdı qáleytuǵın qullarıńnıń duwasına itibarli bolsın» (Naxemiya 1:11).
Bul qorqıw áwliyeler tolıq quwanısh penen basdan keshiretuǵın nárse. Qudaydıń ullılıǵın kórgen hám tatıp kórgenler ibadattı hesh qashan ápiwayılastıra almaydı.
Biz birge kelgenimizde Onıń muqaddes barlıǵınıń sezimi bolıwı kerek. Jeke tártipte, Ananiya hám Sappira Onıń barlıǵınıń sezimin joǵaltqan edi (Elshilerdiń isleri 5:1-11). Jıynalıs retinde, Korinflikler de onı joǵaltqan edi hám sol sebepli kóp adamlar uyqılap qalǵan edi (1 Korinflikler 11:30). Biz Onıń barlıǵınıń sezimin ózimiz arasında rawajlandırıwımız kerek, «eki yamasa úsh adam Menim atımda jıynalǵan jerde, Men olardıń arasında barman» (Matta 18:20) degen haqıyqattı tolıq túsinip. Bul sezim bizdi ózgertetuǵın kúsh bolıwı kerek!
Balalarımızdı tárbiyalaw
Rabbıdıń kim ekenligin shın mániste biliw bizdi Onıń aldında, hátte shańaraǵımızda da qaltırawǵa májbúr etedi. Áke bolǵanım ushın men balalarıma Qudaydıń aldında quwanısh penen qaltırawǵa járdem beretuǵın ata-ana bolıwım kerek. Ákeler retinde, biz shańaraǵımızda Qudaydıń arnawlı wákili retinde óz orınımızdı iyelewi kerek hám Qudaydıń kim ekenligin kórsetiwimiz kerek, olardı Oǵan biliwge járdem beriwimiz kerek. Bunda balalarımız bizden qorqıwdı quwanısh penen qáleytuǵın boladı.
Eger balalarım meni tek ákesi retinde qorqsa, hesh qanday quwanıshsız, bul nadurıs hám paydasız. Eger olar tek quwanıshqa iye bolsa hám menen qorqmasa, qatnas qattı buzılǵan boladı. Eki jaǵdayda da men balalarıma shın Qudaydı – súyispenshilik, miyrimdilik hám ǵázeplik Qudayın qabıl etiwdi qıyınlastırǵanman.
Bir jaǵınan biz Nasıyatlar 13:24 ti tıńlaymız: «Tayawın ayamaǵan óz ulına jek kóredi, biraq onı súygen onı tez tárbiyalaydı.» Ne ushın? Sebebi bul Qudaydıń jolı. «Sebebi Rabbı kimdi súyse, Onı [tárbiyalaydı], hám qabıl etken hár bir ulına qamshılaydı» (Evreyler 12:6). Sonlıqtan men balamdı tárbiyalawda, Qudaydıń húkimin hám súyispenshiligin kórsetemen.
Ekinshi jaǵınan biz Efeslikler 6:4 ten bunı tıńlaymız: «Ákeler, balalarıńızdı ǵázeplikke shaqırmań, bálkim olardı Rabbıdıń tárbiyası hám [kórsetpesi] menen tárbiyalań.» Biz Rabbıdıń ornındamız hám tárbiyanı Onnan kelgen sıyaqlı islewimiz kerek. Balalarımız bizden Rabbıdıń qanday ekenligin úyreniwleri kerek. Hám Ol qanday? «Áke óz balalarına qanday rahm etse, Rabbı da Ózinen qorqatuǵınlarǵa sonday rahm etedi. Sebebi Ol bizdiń denemizdi biledi; Ol bizdiń topıraq ekenligimizdi esleydi» (Zabur 103:13-14).
Nasıyatlar 14:26-27 de Sulayman adam Rabbıdan qorqsa, bul onıń balalarına, hátte olardıń qáwipsizligi ushın da bereket beredi deydi. Bizdiń balalarımız Qudaydıń súyispenshiligi hám ǵamxorlıǵı astında sıyınıw ornına iye boladı.
Zabur 128 ge qaraǵanda, Rabbıdan qorqatuǵın adamnıń hayalı óz úyiniń júreginde jemisli júzim sıyaqlı kóriledi. Onıń balaları zeytun ósimlikleri sıyaqlı, tolıq kúsh hám janlılıqqa iye hám Rabbı ushın jemisli.
Xush xabar etiwde Másihni bólistiriw
Qorqıw hám qaltıraw basqalardı Másihniń dańqın kóriwge hám tatıp kóriwge qalay ózgertedi? Olardıń gúnası sebepli Qudaydıń ǵázebi astında ekenligin kórsetiw arqalı. Adamlarǵa Qudaydıń súyispenshiligin kórsetiw jaqsı, biraq bunı islewde biz kóbinese olardıń Másihtegi Qudaydıń súyispenshiligi Onıń ǵázebinen qutqara alatuǵın súyispenshilik ekenligin túsinbewine járdem bere almaymız. Rimlikler 5:8-9 dı dıqqat penen tıńlań: «Quday óz súyispenshiligin bizge qaray kórsetedi, biz ele gúnákarlar bolǵanımızda, Másih biz ushın óldi. Endi Onıń qanı menen aqlanǵanımızdan keyin, biz Onıń arqalı ǵázepten qutqarılamız.»
Bul degeni biz xush xabardı bólistirgenimizde Qudaydı tek ǵana ǵamxor hám súyispenshilikli etip kórsetpeymiz. Xabar sol fonǵa qarsı xush xabar bolmaydı. Jaqsı xabar tek ǵana haqıyqat fonında mániske iye boladı. Quday muqaddes hám dańqlı, biraq biz hámme Oǵan qarsı gúna islegenbiz hám Onıń dańqınan kem bolǵanbiz. Sonlıqtan, biz Onıń ádil ǵázebi astındamız hám úmitsizbiz. Biraq Quday dúnyanı sonday súydi, Ol Óziniń jalǵız Ulıńdı jiberdi, Oǵan isengen hár kim qutqarılıwı ushın – ǵázepten qutqarılıwı ushın (Yuhanna 3:16,36). Pawıl tutqın bolǵan waqıtta gubernator Feliks penen sóylesiwge bir múmkinshiligi bar edi. Luka bizge aytadı, «Ol ádillik, ózin-ózi basqarıw hám bolajaq húkim haqqında pikirlesken edi» (Elshilerdiń isleri 24:25). Hár bir er adam, hayal hám bala sıyaqlı, Feliks Qudaydıń ǵázebin túsiniwi kerek edi.
Onıń dańqına
Xush xabar etiw, ata-analıq, jámáátlik ibadat – olardıń barlıǵı hám ómirdiń barlıǵı – Isa Másihniń dańqın ulıwlaw ushın bar. Bul dańq óziniń eń tereń súyispenshiliginde hám eń joqarı sulıwlıǵında Isa bizdiń gúnálarımızǵa qarsı Qudaydıń ǵázebin kóteriw ushın erikli túrde krestke barǵan waqıtta kórsetildi. Bizdiń xush xabar etiwimiz, ata-analıǵımız hám jámáátlik ibadatımız Quday biliniw hám qorqılıwǵa deyin Másihniń dańqın kórsetpeydi.
Biz Qudayǵa húrmet hám qorqıw menen qabıl etiletuǵın ibadat usınıs eteyik, «sebebi bizdiń Qudayımız jalınǵan ot» (Evreyler 12:28-29).
