WaqıyaIerusalimde,shamamen2600jılburınbolǵan.Xaldeyáskerleriqala diywallarınıńsırtında jaylasqan.PayǵambarYeremiyaqalaishindeonıńtez aradaqulawınboljap,patshaSedekiyaǵa,ámeldarlarǵa hámxalıqqaberiliwgeúndepjúrgen.Ashlıq,qorqınısh hámkesellikbelgileri bar edi.Aqırjaqın edi,biraqbasqarıwshıklassbuljańareallıqtıále qabıl etpegenedi.Olarále YeremiyaarqalıQudaydıńdawısınaboyınsunıwdan góre,ózlerinbasqarıp turǵandayseziniwgekóbirekqáweterlenetuǵınedi. “Sonnan keyinámeldarlarpatshaǵaayttı: ‘Buladamóltiriliwi kerek.Olqaladakalǵanáskerlerdi,sonıńmenenbirgebárshaxalıqtı da,olarǵaaytıp atırǵannárseleri menenruwxlandırmaydı.Buladam bulxalıqtıńjaqsılıǵınemes,bálkionıńjoqbolıwınizlep atır’”(Yeremiya38:4).Ierusalimqulawınaalıpkelgen solqıyınkúnlerde,Ebed-Melek atlıafrikalıq qulqalanıńpatshalıq sarayındaqızmetetti.Bulxaldeylerbasqınshılıqqılmasburın,QudayTaǵala buljumısshıklassqaarnawlıxabarjiberdi: “Men seniqutqaramankúninde;senqılıshpenenqulaysan,biraqómirińmenenqutılasań”(Yeremiya39:18).Ebed-MelektiIerusalimdegi basqalardanayırıp turǵannárse ne edi?
Keńkózqaraslımeyirimbashıadam
Evrey sózi ebed “qul”degenmándi bildiredi,hám melech “patsha”degenmándi bildiredi.BulefiopiyalıqevnuxInjildealtıretaytıladı;bizonıńhaqqında bilgenimizdińbárYeremiya38-39da tabıladı.Birinshi retaytılganda,bizgeonıńpatshanıńámeldarları“Yeremiyanıqudıqqa salǵanın”jańaǵanaesitkeniaytıladı(38:7).Yeremiyanıńunamsızxabarın hámIerusalimdegi krizisti esapqaalǵanda,basshılıqtıńonıúnsizqaldırıwdıqálegeniáwmetli.Ebed-Melek nege aralasıwdıqáledi?Álbette,Yeremiyaǵabolǵannárseonıńjuwapkershiligindeemes edi.
Bizhaqıyqattan da birnárseetiwdiqálemegende,passivligimizdiáwmetlewúshin kóplegenjaqsısebepleroyımızǵakeldi.OnıńqullarınıqorǵawRabbinińjumısıemespe?BálkimRabbiYeremiyanıńminezinazaparqalıjetilistirip atırǵanshı.Olqashan da biróliwi kerek,nege bulháptedeemes?Aqırında,Rabbinińjumısındaheshkimalmasmas.BiraqEbed-Melekmeyirimbashı júrektijetilistirgenedi,ol oǵanbiygárezqalıwǵaruxsatbermedi.
Ózimizdińkishkene dúnyamızdıńsheksizbántliginebatıpketiwqansha jeńil:menińoqıwım,menińshańaraǵım,menińúyim,menińjumısım,menińjergi shirkewim,menińqolaylıǵım,menińkeleshegim.EgerbizRabbigekeńirek tarawdapaydalıbolatuǵınbolsaq,biz de meyirimbashı júrektijetilistiriwimizkerek,olbizdiádettegijuwapkershiliklerimizden tısjerdeesitiwge,kóriwge hámseziniwgeúndeydi.
Qudaymenenbirgebolǵanádilliadam
Qudıqtereńedi.Yeremiya tayǵanaqlaybalshıqqa batıp,qozǵalıwǵa hámdemalıwǵaqıyınlandı.Olızǵar,sharshańqı hámash edi.Payǵambarlarbundayjaǵdaylarda neetiwi kerek?Sizheshoqáweterli túrdeámelsizsezindińizbe?Jılaǵanlar kitabındaYeremiya bulyamasaoǵanótiuqsasqıyınjaǵdaydıpoetikalıqtilde súwretledi:
Men Senińatıńdıshıqırdım,YaRabbi,qudıqtıńtereńliginen...Senmaǵanjaqınkeldiń,men Seni shaqırǵanda,hámSenayttıń: ‘Qorqpa’(Jılaǵanlar3:55,57).
Bundaynázikjaqınlıqtan keyin,RabbiÓzinińqulınqutqarıwǵakiriskenedi.
EgerOlPiotrǵasuda júriwge ruxsatbergenbolsa,OlYeremiyaǵajumsaqbalshıqta júriwge ruxsatberealar edi.EgerIlyas hawada kóterilgenbolsa,RabbiYeremiyanıqudıqtan kóterealar edi.Biraqjiybolǵanı sıyaqlı,Rabbi tayınadamagentleriarqalıháreketetiwdiabzalkórdi.IerusalimdekimáleOnıńdawısınasezgir edi?Rabbi kimdi paydalanaalar edi?
Yahuda patshasıSedekiyaQudaydıńidealquralıbolaalar edi.Ol32jasında edi hám12jılpatsha bolǵan edi.Ol jumıslardıorınlayalatuǵınayrıqsha pozitsiyada edi.Biraqolmoralıqjaqtanázziedi.Onıńjaqsı hámjamansezimi jıllarboyı siyasiykompromissler menenbultırılǵan edi.Onıńámeldarlarınquwantıp turıwpaydalı edi(38:4-5).
Máshihiybasshılıqta,bizMáshihtińoyınajıratıwdan góre,dostlarımızdıń hámjámáátimizdińkeypiyatınajıratıwda jaqsıraqbolıwımızmúmkin.Qudaymenenbirgebolǵanheshkimjoqpa edi,heshkimtıńlawǵa háreketetpegenbe edi?Ebed-MelekYeremiyanı tıńlaǵan hám anıqmoralıqsenimlergeiye edi.OlYeremiyaǵabolǵannárseni “jaman”depbahaladı hámonıńhaqqında birnárseetiwúshinózjúregin tayarladı.
Birnárseqáte ekeninsezgenimizde neetemiz?Bizkózimizdijeńilburıpketemiz.Bizshaǵım etiwgebeyimmiz: “Birewbulhaqqında birnárseetiwi kerek.”Sonnan keyinbizoylanabastaymız: “Bálkimbulonshamaqáteemes shıǵar.”Moralıqjetiklik—turaqlıshınıǵıwdıńjemisi(Evreylerge5:14).Búgingi kúni de,RabbiqátelerditúzetetuǵınQudayǵa sadıqerkekler hámhayallardıizleydi.Rabbi bizdi paydalanaalama?
Únsizqalıwdıbuzǵanbatır adam
Ebed-Meleksaraydan shıǵıp,patshanıtapqan hámayttı: “Menińpatsham,buladamlarpayǵambarYeremiyaǵaetkenbárnárselerindejamanháreketetti”(38:8-9).Bularquldıńózxojayınınaaytqanbatırsózleri.Patshalarádette dúzetiliwdiunapaydılar,ásiresemoralıqmáselerde,hámásiresequl tárepinen.Biraqishinde,SedekiyaEbed-Melektińtuwrı ekeninbildi.Oltez aradaEbed-Melekke30adamberip, “payǵambarYeremiyanıólmesburınqudıqtanalıp shıǵıwǵa”buyırdı(38:10).
BálkimIerusalimdeYeremiyaǵabolǵannársegeqolaysızsezingenbasqalar da bar edi,biraqolarúnsizqalıwdıtańladı.Bizqáweterbildirgenimizde,bizmáselenińishinekiremiz.Bálkimbizgeózimizqorǵaǵanadam sıyaqlımuǵamaleetiledi.Bizdińkeńtaralǵanmaqsetke sadıqlıǵımızsorawastınaalınıwımúmkin.Únsizqalıwdıbuzıwúshinbatırlıqkerek.Aǵısqaqarsıturıwúchinsenimkerek.Bálkimbiztúzetiliwi kerekbolǵanbirnársenibayqaǵanmız:úyimizgekiripkelgenzamanagóylik;bizneste moralıqjaqtanqáteprotseduranıńqáliplesiwi;MáshihiybirlespeimizdeInjilgeqayshı keletuǵınámeldińqabıl etiliwi.Ebed-Melektińpatshanıyamasaonıńámeldarlarınalıp taslawúshinmoralıqrevolyutsiya baslamaǵanınatappasıqboladı.Ol tuwrıkanallardıpaydalandı.Olbulmáselesboyınshapatshanıńoyınózgertiwdeáhmiyetli rol oynadı.Olháreketetpesburınsabaqlı túrdetúsindirdi.Kóplegenjaqsı,moralıq hámasılmaqsetlerjamanprotseduralararqalıqattı zıyankórdi.BizQudaydıńjumısınetiwge shaqırılǵanbız,biraqQudaydıńjolımenen.
Ózsalmaǵınkótergenizbe-izadam
Máseleni anıqlawúshinashıqkózler hámitibarlıqulaqlar,onımenenbirgebolıwúshinmeyirimbashı júrek,hám onıkórsetiwúshinbatırlıqkerek.BiraqEbed-Melektekǵanaideyalar,sózler hámkelisimler menenqanaatlanbadı.Olbirqanshaadamlardı,shúbereklerdi hámarqandıaldı, “hámolaronıkóterdi...hámqudıqtanalıp shıqtı”(38:11-13).Olqollarınkirletti hámózsalmaǵınkóterdi.
Rabbi bizdińjúregimizdejanıp turǵanqáweterdiqoyǵanda,Olbizdiqanday da birjolmenenháreketetiwimizdiqáleydi.Oylaw hám sóylesiwjetkiliksiz.EgerRabbi bizgebir dosımızdıńyamasa tuwısqanımızdıńruwxıyjaǵdayıhaqqındaqáweterbersa,bizháreketetebaslaǵanımızda júktekǵanaartadı.Duwaetiń.Elektronpochtayamasaashıqxatjiberiń.CDyamasakítapjiberiń.OnıMáshihiyilajǵashaqırıń.Múmkinshiliklerdiaktiv túrdeizleń.
RabbiÓzshákirtlerineorıwmaydanındaǵımúrájatlardıkóriwge ruxsatberdi,sonnan keyinolarǵaduwaetiwdi soradı: “Sonlıqtan,orıwmaydanına jumısshılardıjiberiwúshinorıwRabbisinen sorıń.”Birazwaqıttan keyin,Isaonekiadamdısolorıwmaydanında birnárseetiwgejiberdi(Matta9:35-10:16).Ebed-Melektebizjúrek hámqollararasında,qáweter hámámeliyqatnasıqarasında,sózler hámháreketarasındaquwanıshlıkelisimdikóremiz.
Qudayǵa iseniwdi tańlaǵansabaqlı adam
Yeremiyaqudıqtan shıqqannan keyin,itibarqayta kriziske—tez aradaǵıbasqınshılıqqaawdarıldı.PatshaSedekiya hámEbed-Melekkala diywallarıátirapında lagerqurǵanqáharli áskerlerdenqorqatuǵınedi.BálkimEbed-Melek te patshanıńámeldarlarıYeremiyaǵajárdemleskeniúshinonıńneetiwi múmkinliginenqorqatuǵınedi.PatshaSedekiyaYeremiyanıjeke shaqırıp,Rabbidenxabarsoradı.Yeremiyanıńxabarózgermegenedi: “EgerBabılpatshasınıńámeldarlarınaberilseń,ómirińsaqlanadı hámbulqalaórtenbeydi”(38:17).Sedekiyaboyınsunıwmúmkinshiliginqarastırǵanda,olqorqınıshpenenparalizlendi.
Olkimnenqorqatuǵınedi? “MenBabıllarǵaótkenyahudiylerdenqorqaman”(38:19).Negeolardanqorqatuǵınedi?SebebiSedekiya hámonıńámeldarlarıberiliwgeháreketetkenlergejamanmuǵamaleetti.Olarolardıqashqınlar hámsatqınlar depatadı.Olarolardıqamaqqaalıp,uradı(37:13-15).Sedekiyaózinińqıyınjaǵdayda ekeninbildi:Babıllarǵaberiliwúshin,olburınayıplaǵannársenietiwi kerekbolar edi.Bizheshoqsasjaǵdayda tapıldıqpa?Bizqáteháreketetkenimizdi tánalıwǵa hámmoyınlawǵa qábiletli boldıqpa?Jámiyetlikqátelerjámiyetlikmoyınlawdıtalapetedi.
Ierusalimquladı.Babıllarqalanıórtep jiberdi.Sedekiyanıńbalalarıóltirildi.Olshınjırlanıp,kózlerioyıp alınıp,súrgindeásteóldi.SedekiyaRabbinińbasshılıǵınaqarsıturǵanıúshinjoqarıbaha tóledi.Bizbuljerdebasshılıqtaǵıkishipeyilliktińjoqlıǵınıńqayǵılıaqıbetlerinińanıq súwretin kóremiz,meyliúydeyamasashirkewdebolsın.
Onıńdawısınaqulaqasıwǵa hámózimizdińminez-qulqımızdúzetiwgebeyimlikbolmasa,biz “kózlerimizdi”—keleshek basshılıqtıseziniw qábiletimizdi—joǵaltamız.Bizshınjırlanıpqalamız—saǵlamsızúlgi hámádetler menensheklengenbolamız.Bizbalalarımızdıruwxlandırıwdıtoqtatamız—keyingiáwladtıjoǵaltamız.Bizbasqalardaawırıwshılıqtuwdıramız.Aqırında bizólemiz—biraqRabbibizdińbolıwımızdıqálegenjerdenuzaqjerde.
AlEbed-Melek she?Ol tınısh edi.
Men seni solkúniqutqaramankúninde,deydiRabbi;senqorqatuǵınlarǵatapsırılmaysan.Men seniqutqaramankúninde...sebebi senmaǵa isenesen(Yeremiya39:17-18).
Erkin,hámboyınsunıwarqalıkelgenquwanısh hámjúrekjeńilligi menenqutlıqlanǵanEbed-Meleksabaqlı túrdebelgisizlikkeqayttı.
Sizhaqqında ne?
Sizbasshılıqpozitsiyasında bolmawıńızmúmkin.Ebed-Melek te bolmaǵan.Bálkimsizózmillatińiz,ózrasańız,fizikalıqkúshińizdińjoqlıǵı,jasńızyamasa sotsiallıqpozitsiyańızsebepli passivMáshihiyómirgeqanaatlanıwdıtańladıńız.Ebed-Melek kóplegenjaqlardan kemshilikkeiye edi,biraqbúgingi kúni,onıńólimineneki yarım mıńjıldan aslamwaqıtótkennen keyin de,onıńháreketleri bizdiále ruwxlandıradı!QudayTaǵalanıńqolında,siz hámmen de ózgerisetealamız.
