Jańa qatnas
Yuxanna 20:1-18 Maryam Magdalinanıń bos qábir sırtında tirilgen Rabbiy menen qalay ushırasqanın jazadı. Ol sonsha quwanǵan edi, Oǵan jabısıp aldı. Ol Oǵan sonsha súygen edi, Onı hesh qashan qayta joǵaltqısı kelmedi. Onıń qálewi Rabbiy ólgenge hám qayta tirilgenge shekemgidey bolıw edi. Biraq bul múmkin emes edi, sebebi Onıń ólimi Onıń shákirtleri menen bolǵan qatnasında úlken ózgeris ákelgen edi.
Onıń jerdegi waqtı derlik tamamlanǵan edi hám tez arada Ol aspanǵa kóteriler edi (Luka 24:51). Ol Qudaydan kelgen edi hám Qudayǵa qaytıp baratırǵan edi (Yuxanna 13:3, 16:28). Ol Ákeniń Oǵan bergen jumısın tamamlaǵan edi (17:4). Sonlıqtan Ol oǵan ayttı: «Maǵan jabısba, sebebi men ele Ákeme kóterilmedim: biraq Meniń aǵa-inilerime bar hám olarǵa ayt: ‘Men Óz Ákeme hám sizlerdiń Ákeńizge; hám Óz Qudayıma hám sizlerdiń Qudayıńızǵa kóterilip atırman’» (20:17 NKJV). Endi Onıń izbasarları tek Onıń qulları yamasa hattta Onıń dosları bolıwı kerek emes edi (15:13-15); olar endi Onıń aǵa-inileri edi! Bul Onıń menen jańa qatnas edi, Qudaydıń shańaraǵına tiyisli bolıw. «Meniń Ákem [sizlerdiń] Ákeńiz» – olar endi Onıń Óz Ákesi menen bolǵan máńgilik qatnasında qatnasatın edi. «Meniń Qudayım [sizlerdiń] Qudayıńız» – Onıń tirilgen hám kóterilgen Adam sıpatında Quday menen bolǵan qatnası. Bul Maryam sol tiriliw kúni shákirtlerge qaytıp alıp kelgen úlken jańalıq edi.
Rabbiy bul dúnyada Ákeni tanıstırıw ushın kelgenge shekem, Onıń shákirtleri Qudaydı Yehova, ózleriniń kelisim Qudayı sıpatında bilgen edi. Onıń jerdegi xızmeti dawamında, Rabbiy olarǵa Qudaydı ózleriniń aspanlıq Ákesi sıpatında qaraǵan, Ol olarǵa ǵamxorlıq eter edi hám jerdegi ómirleri ushın barlıq mútájliklerin qanaatlandırıwshı edi. Biraq Onıń ólimi, tiriliwi hám kóteriliwi arqalı, Ol olardı Quday menen bul jańa hám jaqın qatnasqa alıp keldi – ruwxıy qatnas, onda imanı barlar menen Quday arasında endi hesh qanday aralıq joq. Ol endi «Áke» sıpatında bilinedi, olarǵa «aspanlıq» sıpatın qollanıwǵa hesh qanday zárúrlik joq.
Haqıyqıy Qudaydı biliw
«Bul máńgilik ómir, olar Seni, jalǵız haqıyqıy Qudaydı, hám Sen jibergen Isa Masihti bilsin» (Yuxanna 17:3).
Dindar evreyler sıpatında, shákirtler Yehovanı jalǵız Quday dep moyınlaǵan edi: «Tıńla, Ey Izrail: Rabbiy bizlerdiń Qudayımız, Rabbiy jalǵız!» (Yezeqiel 6:4). Keyin jańa qatnasta olar Onı «...haqıyqıy Quday» sıpatında bilgen edi – Yehovadan basqa adam emes, biraq Quday endi Óz Ulında tolıq ashılǵan. Yuxanna óz injilinde «haqıyqıy» sıpatın hár qanday nárselerdiń haqıyqıy bolǵanın súwretlew ushın qollanǵan. Mısalı, manna «aspan nanı» edi; biraq Rabbiy «haqıyqıy nan» (Yuxanna 6:31-32). Ol mannanıń bir bólegi haqıyqıy bolǵan nárselerdiń eń joqarı haqıyqatlıǵı, yaǵnıy, ol «aspan nanı edi, jeytuǵın.» Sol sıyaqlı, Áke «haqıyqıy Quday» – Quday Óz tábiyatında haqıyqıy bolǵanı sıyaqlı. Biz, házirgi dáwir yamasa dispensa imanı barlar, Onı Rabbiy Isa Masihtiń ólimi, tiriliwi hám kóteriliwi arqalı payda bolǵan bul ájayıp qatnasta bilgenimiz usı. Biz Ákeni Ulınıń ishinde hám Ulınıń arqalı bilemiz. Rabbiy Isa Óziniń hám Óz Ákesiniń bul biliminiń «máńgilik ómir» ekenin súwretleydi.
Ulı Ákeni tanıstıradı
«Jalǵız tuwılǵan Ul, Ákeniń qushaǵında bolǵan, Ol Onı ashıp berdi» (Yuxanna 1:18).
«Ol Onı ashıp berdi» degen sóz dizbegi, Ul Ákeni tolıq hám pútkilley kórsetkenin ańlatadı. Ul Quday haqqında biletuǵın yamasa hesh qashan biletuǵın barlıq nárselerdi ashıp beredi. Ol ǵana bunı isley aladı, sebebi Ol «Ákeniń qushaǵında,» Ol hárdayım jasaǵan jerde. Ákeniń qushaǵı Qudaydıń haqıyqıy tábiyatın da súwretleydi – súyispenshilik! «Qushaq» eń jaqın hám tolıq birlesiw, eń názik jaqınlıq hám máńgilik súyispenshiliktiń úzilmes doslıǵı ideyasın jetkizedi. Ákeniń qushaǵı hárdayım bar bolǵan, hesh qanday baslanıwı joq, Qudaylıqtaǵı Áke/Ul qatnası hám sol máńgilik qatnasqa tiyisli sezimler haqqında. «Hám Sóz dene boldı hám bizlerdiń aramızda jasaydı, hám biz Onıń dańqın, Ákeniń jalǵız tuwılǵanınıń dańqın, miyrim hám haqıyqatqa tolıq bolǵanın kórgenbiz» (Yuxanna 1:14). Ul Ákeniń súyispenshiliginde «jasaydı,» sebebi Ol hárdayım Onıń buyrıqların saqlaydı (Yuxanna 15:10). Ul Ákeniń atın, súyispenshilik atın (Ákeniń atı Yuxanna injiliniń oraylıq teması; hám Ákeniń súyispenshiligi oǵan sáykes keledi) járiyalawǵa qábiletli. Tek ǵana bul emes, biraq Ol bunı Óz adamlarına tanıstırıwdı dawam etedi. «Hám men olarǵa Seniń atıńdı járiyaladım, hám járiyalayman, Seniń Meni súygen súyispenshiligiń olarda bolsın, hám men olarda» (Yuxanna 17:26).
Quday menen jaqınlıq: «Men menen birge bol»
«Basında Sóz bar edi, hám Sóz Quday menen edi, hám Sóz Quday edi» (Yuxanna 1:1).
«Sóz Quday menen edi» degeni, Ol hárdayım Oǵan betpe-bet jaqınlıqtan lázzet alǵan. Yaqub haqqında onıń ómiri «[Benyaminniń] ómirine baylanıslı» (Jaratılıs 44:30) dep aytılǵan, bul bizge Sózdiń «Quday menen» bolıwınıń mánisin súwretleydi. Haqıyqatında, bul Áke menen Ulınıń máńgilik ómiri. Bul ómir «Onıń ishinde» «adamlardıń nurı» sıpatında (Yuxanna 1:4) Sóz dúnyaǵa kelgen waqıtta edi. Ol Ákeniń qasınan kelgen (Onıń menen úyde bolǵannan). Ol bizge sol adam haqqında birinshi qol bilim alıp keledi, sebebi Ol Qudaydıń ózgeshe hám jalǵız Ulı, «Jalǵız hám Tek» (Yuxanna 1:14 NIV).
Tańqalarlıq haqıyqat shólkemlesken, bizde «Onıń menen birge [bólek]» (Yuxanna 13:8 NKJV) bar hám Onıń Áke menen bolǵan qatnasında qatnasamız. Bul ómir Quday menen jaqınlıq ómiri. Bizde Áke menen Ulınıń bolǵan jaqınlıq pozitsiyası bar! «Áke Ulın súyedi» (Yuxanna 3:35) máńgilik haqıyqat málimlemesi. Ya, Ákeniń súyispenshiligi Óz Ulına oraylasqan. Biraq Yuxanna húrmet penen ayttı: «Qarańız, Áke bizge qanday súyispenshilik berdi, biz Qudaydıń balaları dep atalıwımız kerek!» (1 Yuxanna 3:1). Bunday súyispenshilik shártsiz. «Sebebi Ákeniń Ózi sizlerdi súyedi, sebebi sizler Meni súygenińiz ushın, hám Meniń Qudaydan kelgenime isengenlerińiz ushın» (Yuxanna 16:27). Aleksandr Karruters (1860-1930) ibadat gimni quwanısh penen:
Biz Seni, Quday hám Áke, maqtaymız, Seniń júziń aldında quwanamız; Qara ólimnen máńgilikke, Biz Seniń Ulıńnıń múbárek ornın bólesemiz. Ol Seniń aldında Adam bolıp jasaydı, Joqarıdaǵı bulutsuz nurda, Seniń sheksiz miyrimińde – Seniń máńgilik súyispenshiligińde.
Onıń Ákesi, hám bizlerdiń Ákemiz, Onıń Qudayı hám bizlerdiń Qudayımız Sen; Hám Ol Seniń súyiklisiń, Onıń júreginiń quwanıshı. Biz Onıńkımız, quwanısh penen Ol bizdi Óz bólegin hám ornın bólesiwge alıp keledi; Seniń súyispenshiligiń hám miyrimińdi biliwge, Seniń júzińniń nurın.
Seniń bizdi qorshap turǵan súyispenshiligiń hesh qashan suwıq yamasa kúńgirt bolmaydı; Ol súyispenshilik Onıń ishinde oraylasqan, hám biz Onıń ishinde súyilemiz; Onıń ishinde Seniń súyispenshiligiń hám dańqı máńgilik tınıshlıq tabadı; Kóp ulı – Onıń aǵa-inileri – Onıń ishinde, qanday jaqın, qanday múbárek!
Quday menen jaqınlıq: Onıń Ulı Ruwxı
«Quday Óz Ulı Ruwxın júreklerińizge jiberdi, ‘Abba, Áke’ dep shaqırıp» (Galatiyalılarǵa 4:6).
Imanı barlar Ákege juwap beriwge ruwxıy qábiletke iye, Onı jaqın túrde «Abba» dep atap, sebebi Muqaddes Ruwx olarda jasaydı (Rimliklerge 8:14-16 qarańız). Ol máńgilikke «Ákeden shıǵadı» (Yuxanna 15:26) hám olardı «bárha haqıyqatqa» (Yuxanna 16:13) baslaydı. Muqaddes Ruwx olarǵa Ákeniń júreginiń sirların ashıp beredi, yaǵnıy, Ol Masiht hám Onıń Shirkewi ushın niyet etken barlıq nárselerdi (Efesuslılarǵa 1:9-10, 3:4-6). Ruwx sonday-aq máńgilik ómirdiń kúshi yamasa vitaliteti: «suw ... máńgilik ómirge atılıp shıǵatuǵın suw bulaǵı» (Yuxanna 4:14). Ol «haqıyqıy ibadat etiwshilerdiń Ákege ruwx hám haqıyqat penen ibadat etiwine» múmkinshilik beredi (23-ayat).
Quday menen jaqınlıq: Súyispenshilik sawǵası
Ákeniń júzi aldında bizlerdiń qabıl etiliwimiz haqqındaǵı bul haqıyqatlarǵa qosımsha, yamasa onıń bir bólegi sıpatında, imanı barlar Ákeniń Óz Ulına arnalǵan arnawlı súyispenshilik sawǵası ekenligi haqıyqatı bar. Yuxanna 17-de Ákege etken duwasında Rabbiy imanı barlardı «Seniń maǵan dúnyadan bergen adamlarıń» (6-ayat) dep súwretledi. Ol bunnan keyin ayttı: «Olar Senińki edi, Sen olardı maǵan berdiń.» Súyispenshilik sawǵası ideyası bul bapta 2, 9-10, 12, 20 hám 24-ayatlarda qayta-qayta aytıladı. Súyispenshilik ne bergeni menen ólshenedi; hám súyispenshilik óz obektine bolǵan qádirlewine sáykes beredi. Biz Ákeniń Ulın súygenin túsinemiz. Biraq Ákeniń súyispenshiliginiń bul tárepin 23 hám 26-ayatlarda aytılǵanday qalay túsindire alamız – biz, imanı barlar, Áke tárepinen Onıń Óz Ulın jaqın túrde súygenindey súyilemiz?
Bunnan tısqarı, bul sawǵa bizlerdi dúnya aymaǵınan, onıń Qudayǵa qarsı barlıq dushpanlıǵı hám jek kóriwi menen birge alıp ketiliwimizdi hám Ol tárepinen muqaddes etiliwimizdi óz ishine aladı – barlıǵı Áke bizdi Óz súyispenshilik Ulına bere alıwı ushın (Kolosalılarǵa 1:13-ti qarap kórińiz)! Keleshekte, Ol bizdi Óz oń qolındaǵı tirilgen Adamnıń aspanlıq dańqı menen bezeydi, yaǵnıy, Ol Óz Ulına bergen qutqarıw dańqı menen (Yuxanna 17:22). Áke dúnyaǵa áwliyelerdi Ulın súygen súyispenshilik penen súygenin kórsetedi (23-ayat). Biz tek ǵana bunday oylarǵa ibadat ete alamız!
Imanı barlar Áke hám Onıń Ulı ushın sonsha qımbatlı, hesh kim joǵalmaydı. Olar Qudaydıń qollarında máńgilikke qáwipsiz (Yuxanna 6:37-39, 10:28-29, 17:12, 18:9). Ákeden kelgen súyispenshilik sawǵası Ul tárepinen sonsha qádirli, sonlıqtan:
- Ol bizge máńgilik ómir beredi (Yuxanna 17:2).
- Ol bizge Ákeni kórsetedi hám bizdi Ákeniń atında saqlaydı (6,11-12,26-ayatlarda).
- Ol Ákeniń sózin (sózlerin) beredi (8,14-ayatlarda).
- Ol biz ushın duwa etedi (9,20-ayatlarda).
- Ol bizdi dúnyaǵa xızmet etiwge jiberdi, Ózi Áke tárepinen jiberilgenindey (18-ayat).
Jaqınlıq: Quday menen úyde
«Meniń Ákemniń úyinde kóp jaylar bar: eger bolmasa edi, men sizlerge aytar edim. Men sizler ushın orın tayarlawǵa baraman. Hám eger men barıp sizler ushın orın tayarlasam, men qayta kelemen, hám sizlerdi Ózime qabıl etemen; men qay jerde bolsam, sizler de sol jerde bolıwıńız ushın» (Yuxanna 14:2-3)
Asman Ákeniń úyi, onda biz imanı barlar Quday menen jaqınlıqta máńgilik jasaymız. Eger biz Onıń «men qay jerde bolsam» degen sózi menen neni ańlatqanın sorasaq, Yuxanna 1:18-de tez juwap tabamız. Ol, Ul hárdayım «Ákeniń qushaǵında» – Onıń súyispenshiliginde turaqlı jasaydı. Ol sol jerde jasaydı yamasa turadı (Yuxanna 1:39 hám 12:46 qarańız). Yuxanna 14:2-3-te Ol Óz adamların Óz Ákesiniń úyine alıp ketetuǵının wáde etedi. Asmanǵa jol Onıń ólimi menen bizge ashıldı; hám Onıń ol jerde Adam sıpatında bolıwı házir biz ushın úy bolıwǵa tayarlaydı. «Jaylar» sózi haqıyqatında «jasaw orınları» [«turar jaylar,» JND] degen mánisti ańlatadı hám turaqlı, máńgilik úy ideyasın óz ishine aladı – Áke hám Ul menen doslıqta máńgilik úy, olardıń súyispenshiliginen jaqın túrde lázzet alıw!
«Áke, men Seniń maǵan bergenleriń de men qay jerde bolsam, sol jerde men menen birge bolıwın qáleymen, olar Seniń maǵan bergen Meniń dańqımdı kórsin; sebebi Sen Meni dúnya jaratılǵanǵa shekem súygen ediń» (Yuxanna 17:24).
Ámeliy juwaplar: Súyispenshilik hárdayım boysunadı
«Áke Meni súygenindey, men de sizlerdi súydim; Meniń súyispenshiligimde qalıńlar. Eger sizler Meniń buyrıqlarımdı saqlasańız, Meniń súyispenshiligimde qalasız, men Óz Ákemniń buyrıqların saqlaǵanım hám Onıń súyispenshiliginde qalǵanım sıyaqlı» (Yuxanna 15:9-10).
Ul hárdayım Ákeniń súyispenshiliginde jasaydı hám sonlıqtan Oǵan boysınıwdan basqa hesh nárse isley almaydı. Ol jerde ózgeshe boysınıwshı sıpatında jasaǵan (Yuxanna 8:29). Onıń ómirindegi barlıq maqseti Óz Ákesiniń qálewi ushın jasaw edi: «tiri Áke Meni jiberdi, hám men Áke sebepli [«Áke esabınan,» JND] jasayman» (Yuxanna 6:57). Imanı barlar Ulınıń súyispenshiligin ámeliy túrde basdan keshiredi, olar Oǵan tamaq bergende hám Ol Áke ushın jasaǵanınday Oǵan jasasa. Olar Onıń súyispenshiliginde qalıwı hám Oǵan boysınıwı kerek (Yuxanna 15:9-10, 14:9-10). Olar Ulǵa boysınǵanda, olar Áke tárepinen de súyiledi. «Meniń buyrıqlarımdı kimde bar hám olardı saqlasa, ol Meni súygen adam. Hám Meni súygen adam Meniń Ákem tárepinen súyiledi, hám men onı súyemen hám Ózimdi oǵan kórsetemen ... Eger kimde-kim Meni súyse, ol Meniń sózimdi saqlaydı; hám Meniń Ákem onı súyedi, hám biz oǵan kelemiz hám Óz úyimizdi onıń menen birge quramız» (Yuxanna 14:21,23).
