DÁWIT
Qudaydıń júregindegi adam
Biraq Sawıldıń quwǵınlanıwınıń obyekti
Sawıl – biykar etilgen patsha
Qudaydı razı etiw ushın Oǵan boysınıw zárúr. Maqtanshı patsha Sawıl, óz xalqınıń hár qanday adamınan bası hám iynleri menen biyik bolǵan, qayta-qayta óz erkine qaray háreket etip, Qudaydıń anıq buyrıqlarına boysınbaǵan edi. Payǵambar Samuel arqalı Quday oǵan: «Sen Rabbiniń sózin biykar etkeniń ushın, Ol da seni patsha bolıwdan biykar etti» (1 Samuel 15:23 NKJV) dedi.
Sawıl Rabbiden kelgen bul sózdi qabıl etpedi. Ol Rabbige tabınatuǵının hám Samueldi xalıq aqsaqalları aldında húrmetlewi kerek ekenligin talap etti. Ókinishke oray, keyinirek biz onı taxttı ózi ushın saqlap qalıw ushın hár qanday háreketlerdi qılıp atırǵanın kóremiz, hátte Quday óziniń miyrasxorı etip saylaǵan Dáwitti quwǵınlap, qayta-qayta óltiriwge háreket etkenine shekem.
Dáwit – Qudaydıń júregindegi adam
1 Samuel 16-da, Sawıl biykar etilgennen keyin bir waqıt ótkende, Quday Samueldi Beytullaǵa qurbanlıq etiw hám Izrail ústinen jańa patshanı maylaw ushın jiberdi. Quday Yessehiń jeti úlken ulınan bas tartıp, Dáwitti sayladı – eń kishi, qoy baǵıwshı hám shańaraǵı qurbanlıqqa shaqırıwǵa da jetkilikli dárejede áhmiyetli dep esaplamaǵan adamdı. Quday adam izlegen nárselerdi izlemeydi, biraq júrekke qaraydı, Ol jerde Óziniń súyikli Ulı, Rabbiy Isa Máshihtiń sáwlesin kóriwdi qáleydi.
Arada bir jaman ruwhtan qıynalǵan Sawıl, bunday waqıtlarda ózin tınıshlandırıw ushın arfa shertiwshini izledi. Onıń xızmetkerlerinen biri Dáwitti usınıs etip, onıń «sheber shertiwshi, kúshli batır, jawınger, sózge sheber hám kelbetli adam; hám Rabbiy onıń menen birge» (1 Samuel 16:18) ekenligin ayttı. Sawıl dáslep Dáwitten razı bolıp, hátte onı óziniń quralların tasıwshı etip qoydı.
Sawıldıń qızǵanıshı quwǵınlanıwǵa alıp keledi
Biraq Dáwit, Rabbige isenip, Filistiyalıqlardıń chempionı bolǵan gigant jawınger Goliattı óltirgennen keyin, Sawıldıń oǵan bolǵan múnásibeti tez ózgerdi. Sawıldıń ulı Jonatan Dáwitti jaqsı kórip, onıń qádir-qımbatın baǵalap, onıń menen kelisim dúzdi. Izrail hám Yahuda xalqı onı jaqsı kórdi. Dáwit ózin aqıllı tuttı. Izrail hayalları ózleriniń jeńis qosıqlarında onı Sawıldan da joqarı dárejede maqtadı. Bul nárseler Sawıldı ashıwlandırdı hám ol qızǵanıshqa tústi. Sol kúnden baslap ol Dáwitti baqladı. Ol onnan qorıqtı, sebebi Rabbiy Dáwit penen birge edi hám endi Sawıl menen emes edi. Ol oǵan nayzasın attı, biraq Dáwit onıń aldınan eki ret qashtı.
Sawıl keyin Dáwitti jawıngerlerdiń baslıǵı lawazımınan mıń adamlıq kapitan lawazımına túsirdi. Ol onı qáwipli missiyalarǵa jiberdi, Dáwitke óziniń kúyewi bolıw múmkinshiligin wáde etip, Filistiyalıqlar tárepinen óltiriliwin nápsiklik penen úmit etti. Ol onı óltiriwde yamasa ózi óltiriwde tabıslı bolmadı, sebebi Rabbiy Dáwit penen birge edi. Jonatan Dáwit ushın jaqsı sóz aytqanda, Sawıl óz ulına nayzasın attı. Ol Dáwitti óltiriw ushın qayta-qayta háreket etti, onı qay jerden tabıwı múmkin dep oylaǵan jerden izledi. Dáwit dáslep Samuelge, keyin bir jerden ekinshi jerge qashtı, hárdayım Sawıldan qashıwǵa háreket etti.
Dáwittiń quwǵınlanıw waqtındaǵı minez-qulqı
Jek kóriw hám quwǵınlanıw bir tárepleme edi – Sawıl Dáwitke qarsı, biraq Dáwit hesh qashan Sawılǵa qarsı emes edi. Dáwit qashtı; ol urıspadı. Ol kem degende eki ret Sawıldı óltiriw ushın ańsat múmkinshilikke iye boldı. Bir ret ol Sawıldıń shapanınıń bir bólegin kesip alıwǵa jetkilikli dárejede jaqın edi. Basqa bir jaǵdayda ol Sawıldıń nayzasın hám suw quymanı onıń basınıń qasınan aldı, al Sawıl óz jawıngerleri menen qorshalǵan halda uyqlap atırǵan edi. Biraq Dáwit ósh almadı. Sawıl taxtta turǵan waqıtta ol onı «Rabbiniń maylanǵanı» dep húrmetledi. Dáwit Filistiyalıqlarǵa qarsı urıstı hám Keilahtı azat etti, ol jaman Nabalǵa qarsı júrdi hám Abigayldiń keliwi hám minez-qulqı menen shúkirshilik penen basqa jaqqa burıldı, hám Yahudanıń qublasında Izrail dushpanlarına reydler ótkizdi – biraq Dáwit Rabbige qarap, Sawıl menen Óziniń jaqsı waqtında hám usılında islesiwdi kútti.
Biz bunnan neler úyrenemiz?
Biz basqa dáwirde hám zamanada jasasaq ta, bul tariyxtan biz, máshihiyler ushın kem degende eki áhmiyetli sabaq bar. Birinshiden, Rimliklerge 13:1 bizge anıq aytadı: «Hár bir jan húkimetlik húkimetlerge boysınsın. Sebebi Qudaydan basqa húkimet joq, hám bar bolǵan húkimetler Quday tárepinen tayınlanǵan.» Hám 1 Peter 2:13-14 úyretedi: «Rabbiy ushın hár bir adamlıq nızamǵa boysınıń, patshaǵa joqarı dep, yamasa húkimdarlarǵa Ol tárepinen jiberilgenler dep.» Bul kórsetpeler Nero húkimranlıǵı dáwirinde jazılǵan, ol máshihiylerdi qattı quwǵınlaǵan eń jaman hám qáweterli Rim imperatorı edi. Quday húkimetlerdi ornatqanı ushın, Ol hesh qashan húkimet basında turǵanlarǵa qarsı kóterilisti maqullamaydı. Ol Izrail menen, Óziniń jerdegi xalqı menen islesken nızam dáwirinde, Ol jaman milletler yamasa húkimdarlar ústinen Óziniń húkimlerin orınlaw ushın qurallar kótergen jaǵdaylar boldı. Qudaydıń joqarı húkimeti menen Onıń adamǵa bergen húkimeti arasında anıq másele bolǵan hár qanday jerde, Ol bizge adamǵa emes, Qudayǵa boysınıwımız kerek ekenligin anıq aytadı (Húkimetler 5:29), biraq keyin biz bunıń nátiyjelerin qabıl etiwimiz kerek.
Ekinshiden, bizge zıyan jetkizilgende ósh almaslıǵımız kerek. Dáwittiń dáwirinen aldın Quday Musa qosıǵında aytqan edi:
«Ósh alıw hám qaytarıw Meniki; olardıń ayaǵı óz waqtında tayadı; sebebi olardıń apat kúni jaqın, hám bolatuǵın nárseler olarǵa asıǵıp atır» (Yekinshi nızam 32:35).
Bul ayattıń bir bólegi Nasiyatlar 25:21-22 menen birge Rimliklerge 12:19-21-de keltirilgen: «Súyikliler, ósh almayın, kerisinshe ashıwǵa orın beriń; sebebi jazılǵan: ‘Ósh alıw Meniki, Men qaytaraman,’ deydi Rabbiy. Sonlıqtan ‘Eger dushpanıń ash bolsa, onı tamaqlandıra ber; eger shóllegen bolsa, oǵan ishimlik ber; sebebi bunı islew menen sen onıń basına ot kómirlerin úyesen.’ Jamanlıqqa jeńilmey, jamanlıqtı jaqsılıq penen jeń.»
Bir waqıtta Dáwit bul printsipke derlik qarsı shıqtı, ózin haqáretlegen Naballdı óltiriwge kelip, biraq ol Abigayldiń jetkilikli azıq-awqatlar hám bir neshe aqıllı máslahát sózleri menen onıń aldına keliwi menen bul joldan basqa jaqqa burıldı, Dáwit bulardı shúkirshilik penen qabıl etti.
Bunnan tısqarı, Dáwit kóp qıyınshılıqqa ushıraǵanlardı – qıyınshılıqta, qarzda hám narazı bolǵan adamlardı qádirlewdi úyrendi. Ol olardıń kapitanı boldı hám oǵan kelgen bul adamlardı kúshli jawınger kúshke aylandırdı. Biz quwǵınlanǵanda, usıǵan uqsas jaǵdaydaǵı basqalar menen birge islesiwdi qádirleymiz hám úyrenemiz be? Dáwit quwǵınlanıp atırǵan waqıtta óziniń qartayǵan ata-anasınıń qorǵalıwı ushın da oylanıp sharalar kórdi (1 Samuel 22:2-4). Biz basqalardıń, ásirese bizden hálsizirek bolǵanlardıń mútájliklerin oylaymız ba, hám olardıń járdemi hám qorǵalıwı ushın qaraymız ba?
Aralas nátiyjeler
Dáwit qayta-qayta Rabbiden ne islew kerek ekenligi hám qay jerge barıw kerek ekenligi haqqında kórsetpe izledi hám qabıl etti. Biz bunı 1 Samuel 22:5, 23:2,4,9-12, 30:7-8 hám 2 Samuel 2:1-de kóremiz. Biraq ókinishke oray, Dáwit hárdayım Rabbiniń kórsetpesin izlemeytuǵın edi. Ol eki ret Izrail dushpanları bolǵan Filistiyalıqlar menen panaladı. Nátiyjeler eki ret te jaqsı bolmadı. Birinshi ret Dáwit olardıń qolınan qashıw ushın aqılsız bolıp kóriniwi kerek boldı. Ekinshi ret ol eki ómir súrdi, óz xalqına qarsı shıqqanday bolıp kórindi hám keyin Filistiyalıq Gath patshası tárepinen Izrailge qarsı urısıwı kútilgen edi. Ol Oǵan jalbarǵanda Quday onı qutqardı, biraq bul waqıyalar Dáwittiń abıroyına kirmeydi. Quwǵınlanıw waqıtlarında ózimizdiń aqıllıǵımızǵa súyeniwden góre, Rabbiden basqıshpa-basqısh kórsetpe qanshelli kerek!
Barlıq sınawları arqalı Dáwit Rabbige qattı súyeniwdi úyrendi. Shaytan onı kóp ret quwanısh penen joq etken bolar edi, biraq Dáwittiń Sawıl tárepinen quwǵınlanıwı waqtında hám keyinirek ulı Absalom tárepinen bolǵan ádewir qıyın quwǵınlanıw waqtında basınan ótkergen tájiriybeleri Dáwittiń bir neshe qımbatlı zaborlardı jazıwına alıp keldi. Usıǵan uqsas, biz Pavel hám Silas Filippi qamaqxanasında qanap turǵan, awırǵan arqaları hám ayaqları qamaqqa salınǵan halda túnniń sońında duwa etip, maqtap qosıq aytqanın esleymiz. Bul Rabbiniń qamaqxananı eń ózgeshe jer silkiniwi menen silkilewine, basqa tutqınlardıń olardı tıńlaw ushın jıynalıwına hám qamaqxana qaraqshısı hám onıń shańaraǵınıń qutqarıwına alıp keldi.
Juwmaq
Eger biz dúnyanıń jek kóriwin hám quwǵınlanıwın sezsek, tek jaqsılıq islegen Rabbiyimiz Isa Máshihtiń aqır-aqıbetinde krestke kerilgenin esleyik – yahudiyler hám rimlikler Onı biykar etiwde birlesken edi. Rabbiyimiz hám Qutqarımızǵa eriyik, Onnan úyreniyik, Onıń izinen júriyik hám Onıń atına dańq keltireyik! Biz Onıń hár bir qádemdegi qayǵırasıwına hám járdemine isene alamız.
«Sonlıqtan biz ruwxımızdı túsirmeymiz. Sırttan adamımız joq bolıp barǵan bolsa da, ishki adamımız kúnnen-kúnge jańalanıp atır. Sebebi bizdiń jeńil qıyınshılıǵımız, ol tek bir pál, biz ushın ádewir asıp túsetuǵın hám máńgilik dańq salmaǵın islep atır, al biz kórinetuǵın nárselerge emes, kórinetuǵın emes nárselerge qaraymız. Sebebi kórinetuǵın nárseler waqıtsha, biraq kórinetuǵın emes nárseler máńgilik» (2 Korinflilerge 4:16-18).
