Давид ҳәм Голиат ҳаққындағы гүрриңди, Ески Ўәсияттағы ең белгили триллерлердиң бири ҳаққында қалай оригинал жазыўға болады? Ең жақсысы, белгили фактлерди қайта көрип шығыў ҳәм Қудайдың ең ықтималсыз қуралын, егер ол қуралды қолланғысы келсе, қайтадан тамашалаў.
Исраил халқы өзлериниң биринши патшасы Саулдың 40 жыллық ҳүкимранлығының ортасында бир жерде, ол дәслеп Қудайдың бул жумыс ушын таңлаған адамы болып көринген еди, бирақ оның жеке турмысы ҳәм ҳүкимранлығы кескин түрде төменлеген еди. Қудайдың Руўхы оны таслап кеткен еди – себеби Саул Қудайдың еркин ҳәм ҳүкимранлығын бийкар еткен еди – ҳәм «Жаратқан Ийеден жаман руўх оны қыйнаған еди» (1 Самуил 15:26; 16:1,14). Бир ўақытлары танымал болған жаўынгер-патша қорқыўға ҳәм бир адамның, ҳәтте ол үлкен дүрриў болса да, қатты қорқытыўларына тутқын болып қалған еди. Ҳәм пүткил Исраил оны менен бирге қорққан еди.
Голиат қорқынышлы қәўип емес еди. Дүрриўдиң өлшеми ҳаққында түсиник алыў ушын, бизиң Библия үйрениўимиздиң еки математикалық жақтан зерек жигити тоғыз фут тоғыз дюйм болған Голиаттың салмағы 850-900 фунт болыўы мүмкинлигин есаплап шығарды. Буған оның 125 фунтлық саўыт кийимин, 15 фунтлық найза басын, ҳәм оның бронза дулығасы ҳәм найзасының белгисиз салмағын қосың (булардың өзи Давидтен аўырырақ болған шығар), ҳәм сиз бир тоннадан аслам ҳақыйқый қорқынышлы урыс машинасын аласыз! 40 күн даўамында бул пәс гүнакар қорқыныш Исраилди мазақлап ҳәм қорқытып келген еди (1 Самуил 17:16).
Сиздиң турмысыңызға қандай қорқынышлы, жеңилмес болып көринген «дүрриўлер» – руўхый, мораллық, экономикалық, социаллық, жеке – қәўип салмақта? Мәселелеримиз ҳаққындағы инсаный көзқарасымыз еки шек ара арасында өзгерип турады: я мен буны өзим шеше аламан; яки бул соншалық үлкен, оны шешиўимниң ҳеш қандай жолы жоқ. Ўайым! Ҳақыйқат жүзеге шыққаннан кейин, биринши реакция – өзине исеним/шектен тыс исеним – бизди екиншисине ашық қалдырады. Бирақ ўайым, үмитсизлик, қорқыў яки наразылық та христианлық реакциялар емес. Биздиң Қудайымыз қәдирли.
Давид, бәлким, он бес жасында болған. Тырысқан ҳәм мийнеткеш, ол өзиниң «шөлдеги бир неше қойын» (17:28) басқа исенимли шопанға қалдырады; ҳәм әкесине бойсынып, әскер болған үлкен ағалары ушын азық-аўқат алып, урыс майданына барады (17:17-19). Үлкен ағалар әдеттегидей, ең үлкени, Елиаб, киши инисиниң келиўин мазақ етеди; бирақ Давидтиң итибары Голиатқа – сол қызыўқан, ашыўлы Филистимлик дүрриўге қаратылған. Исраиллер «одан қатты қорқып қашқанда» (17:24), жас Давид Исраилде ҳеш ким ислемегендей жағдайды ақыллылық пенен баҳалап: «Бул сүннетке отырғызылмаған Филистимлик ким, ол тири Қудайдың әскерлерине қарсы шықсын?» (17:26) дейди.
Давидтиң қызығыўшылығы ҳәм қорқыўсызлығы оны тез арада Патша Саулдың итибарына алып келеди, ол соншалық руўхый жақтан сынған еди, ҳәтте бир жас өспиримге мәмлекеттиң тағдирин жарым тонналық ҳайўан менен жекеме-жеке урыста шешиўге рухсат бериўге таяр еди. Мен Саулдың бул жердеги ойын түсине алмайман, бирақ әлбетте, бул Саул ҳаққында емес. Бул Жаратқан Ийе Қудай ҳәм Саул ҳеш қашан болмағандай, Қудайды таныўда әллеқашан еркек болған бир бала ҳаққында.
Бул бала әкесиниң қойларын күнлер ҳәм түнлер бойы жалғыз өзи бағып, өзи ҳәм Қудайы ҳаққында турмыс сабақларын үйренип өскен еди.
Жаратқан Ийе мениң шопаным... ҳәтте... өлим көлеңкеси өткелинде де мен жаманлықтан қорықпайман, себеби Сен мен мененсең (Забур 23:1,4). Ол жаслығында, сол узақ күнлер ҳәм түнлер даўамында өзиниң жалғыз қуралы – исенимли сақпаны менен тырысып шуғылланған, ара-тура жабайы жыртқышларға қарсы қолланған.
Ҳеш гүмансыз, ол өзиниң арфасын да үйренген, түнде қойларына жүрегинен ҳәм Қудайы менен болған жақын тәжирийбелеринен ағып шыққан поэтикалық мақтаў балладаларын айтып берген. Қудайға шүкир, ол бул қосықлардың көбин забурлар сыпатында сақлап қалды. Бул жас өспирим Қудай менен жалғыз, қойлар менен бирге болғанда, оның аға-инилери оны жек көрип, турмыстың «әҳмийетлирек» үлкен аға жумыслары менен шуғылланғанда, Қудайды қаншалық терең таныған ҳәм оған жақын болған.
Стресс, жалғызлық, азғырылыў яки қәдирленбегенлик сезими сыяқлы «төмен ўақытларымызда» қаншалық көп ўақыт оларды Қудайымыз бенен жеке қатнасымызда үйрениў ҳәм өсиў имканияты сыпатында қолланбақтамыз? Булар әдетте Оның биз бенен жақынлығымызды тереңлестириў ҳәм келетуғын гүреслерге бизди беккемлеў ҳәм таярлаў ушын жобаластырған ўақытлары болып табылады – бирақ биз буны көбинесе кейинирек түсинемиз.
Оның қойлары арыслан яки айыў тәрепинен қәўип астында қалғанда, бул қорқыўсыз жас жигит өлим көлеңкеси өткелинде, жыртқыш ҳәм олжа арасында турған ҳәм қәўипти жалаң қоллары менен жоқ еткен. Бул жолы арыслан ҳәм айыў Давидтиң Қудайына сол ҳайўанлардан артық ҳүрмет көрсетпейтуғын үлкен жаўынгер еди. Ҳәм оны да жоқ етиў керек еди. Давид буны ислей алады. Әлбетте, өзиниң күши менен емес. Ол Қудай менен жүреди; ол Қудай менен жасайды; оның Қудайы оны қолланбақшы ҳәм оны қутқармақшы, себеби бул Давидтиң душпаны емес, Исраилдиң де емес. Голиат Қудайдың душпаны.
Бәлким, өзиниң жетерлисизлиги себепли, Саул Давидтиң урыс саўытын кийиўин талап етеди. Давид оны кийип көреди, бирақ тез арада оның өте аўыр екенлигин түсинеди. Жүк тек ғана баланы жоқ етер еди. Бул қорғаныў қуралы Саулды толық руўхый ҳәм мораллық жеңилистен қутқармаған еди; ол Давидти қалай қутқара алар еди? Ол жақсырақ қорғаныўды тапқан еди:
Жаратқан Ийе мениң нурым ҳәм қутқарыўым – кимнен қорықпақшыман? Жаратқан Ийе мениң турмысымның қорғаны – кимнен қорқыўым керек? Жаман адамлар мениң гөшимди жеў ушын маған қарсы шыққанда, душпанларым ҳәм қарсыласларым маған ҳүжим еткенде, олар сүринип жығылады. Әскер мени қоршап алса да, жүрегим қорықпайды; урыс басланса да, ҳәтте сонда да мен исенимли боламан. Жаратқан Ийеден бир нәрсе сорайман, мен излеген нәрсе бул: турмысымның барлық күнлеринде Жаратқан Ийениң үйинде жасаў, Жаратқан Ийениң гөззаллығын тамашалаў ҳәм Оны Өзиниң ибадатханасында излеў. Себеби қыйыншылық күнлеринде Ол мени Өзиниң турақ жайында қәўипсиз сақлайды; Ол мени Өзиниң шатырының панасына жасырады ҳәм мени бийик тас үстине қояды. Сонда мениң басым мени қоршап турған душпанларымнан жоқары көтериледи; Оның шатырында мен қуўанышлы даўыслар менен қурбанлық етемен; мен Жаратқан Ийеге қосық айтаман ҳәм музыка ойнайман (Забур 27:1-6).
Өзиниң әпиўайы, бирақ функционал ҳәм нәтийжели қуралы менен қуралланған Давид «урыс сызығына қарай тез жүгирди» (17:48). Филистимлик оны аямай мазақ етеди (бирақ Давид ағаларының мазақлаўына үйренген) ҳәм ашыўланып ҳәр түрли қорқынышлы қыйнаў ҳәм қорлаўлар менен қорқытады, Давидти өзиниң әлсиз қудайлары менен қарғайды. Давид сабырлы ҳәм исенимли түрде жуўап береди: «Мен саған Қудиретли Жаратқан Ийениң, Исраил әскерлериниң Қудайының атынан келемен, Сен Оған қарсы шықтың» (17:45).
Қәўип астында қалған Давид те, Исраил де емес. Бул үлкен пәс гүнакар аспандағы Қудиретли Қудайға қарсы шықпақта! Ҳәм Қудиретли Қудай жуўап бериўге таяр. Себеби оның жердеги күшлериниң «баслығы» деп аталған Саул қорқақ ҳәм руўхый жақтан жоқ болғанлықтан, Қудай бул сынақты жоқ етиў ушын жас шопанды қолланбақшы. Бул сиздиң әскериңиздиң яки чемпионның өлшеми емес, ал сиздиң ийманыңыздың өлшеми ҳәм Қудай менен болған қатнасығыңыздың сапасы урысты шешеди. Ол ҳәрдайым жеңеди. Оның менен жүриң, ҳәм сиз ҳәрдайым жеңесиз.
Мен бир ўақытлары бир спикердиң бул көринис ҳаққында айтқанын еситтим: Давид урысқа қарай жүгиргенде, барлық қарап турғанлар (Исраиллер де, Филистимликлер де) оның дүрриўге қарағанда қаншалық кишкене екенлигин ойлаған, ал Давид дүрриўдиң өзиниң Қудайына қарағанда қаншалық кишкене екенлигин ойлаған! Бул тек ғана көзқарас мәселеси.
Давид Голиаттың қорқынышлы қорқытыўларына тең дәрежеде қорқынышлы, бирақ толықтай ашық ҳәм дәл сүўретлеў менен жуўап береди, ол өзиниң Қудайы бир неше минут ишинде оның қолына беретуғын бул душпан менен не ислейтуғынын айтады. Бул тек ғана қорқытыў емес; бул оның таныған Қудайға болған исениминиң ҳәм оның менен бирге урысқа баратуғын Қудайға болған исениминиң ипадеси – ақыр ақыбетте, душпанның ҳақыйқый нышаны болған Қудай.
Давидтиң жақсы үйретилген қолы бир тасты атады (бирақ оның қолында еле төрт тас бар). Оның нышаны дәл. Бирақ, ең әҳмийетлиси, оның жүреги дәл, ҳәм сол жүректе жасаўшы Қудай снарядты нышанына бағдарлайды. Жүзлеген фунт саўыт пайдасыз, тек ғана қарсы шыққан дүрриўди бир тегис тастың бир квадрат дюйм қорғалмаған маңлайға тийиўи нәтийжесинде жерге аўырлаўына хызмет етеди. Давидтиң басқа қуралы жоқ, бирақ Голиаттың қылышы қынында қолланбаған қалған. Сонлықтан, дүрриўдиң басын кесип таслаўға ўәде бергеннен кейин, ол жумысты тамамлаў ушын дүрриўдиң қылышын қолланған.
Биздиң «дүрриў» душпанларымыз көбинесе қорқынышлы ҳәм жеңилмес болып көринеди, бирақ Қудай олардың әлсиз тәреплерин биледи. Биздиң Қудайға болған исенимимиз ҳәм бойсыныўымыз оларды ақыр ақыбетте жеңеди, гейде олардың өзиниң ең жақсы қуралы менен.
Қудиретли Қудайға исенген ҳәм Оның ҳәмме нәрседен жоқары көтерилиўин қәлеген бир жас шопан ең қорқынышлы қарсыласты жеңиўге толық қәдирли. Саул Қудайды таслап кеткенде оны таслап кеткен Жаратқан Ийениң Руўхы енди Қудай менен жүрген ҳәм Оған сүйенген Давид пенен бирге. Сонлықтан, душпан менен гүрескен нәрсе инсаный жетерлисизлик емес, ал шексиз күш.
Қудайдың табияттан тыс қатысыўы ҳәм күши бүгин де биз Оның менен жүргенимизде ҳәм Оған бойсынғанымызда, ҳәм Оның менен бирге душпанға қарсы шыққанымызда биздики болып табылады.
Руўхый жақтан сынған Исраил әскери таң қалдыратуғын жеңис пенен тез арада жаңадан күш алады, ҳәм ол душпан Филистимликлерди қуўдалап, ақыр ақыбетте оларды жоқ етеди. Бир баланың Қудайына болған садықлығы ҳәм оның нәтийжесиндеги батырлығы пүткил миллетти өзгертти.
Исраил душпаннан қашып жүргенде, Давид душпанға қарсы шықты ҳәм оны менен гүрести, нәтийжеде душпан миллети жаңадан күш алған Исраиллерден қашты! Қудайдың, әлбетте, Өзиниң жолы бар!
Сонлықтан, Қудайдың қүдиретли қолы астында өзиңизди кишипейиллик пенен тутың, сонда Ол сизди өз ўақтында көтереди. Барлық ўайымларыңызды Оған таслаң, себеби Ол сизди қәдирлейди. Өзиңизди басқарың ҳәм сергек болың. Сиздиң душпаныңыз шайтан гүрилдеген арыслан сыяқлы айланып жүрип, биреўди жеп таслаўды излейди. Оған қарсы турың, ийманда беккем турың (1 Петр 5:6-9).
Бул нәрселердиң ҳәммесинде биз бизди сүйген Оның арқасында жеңимпазлардан да артықпыз (Римликлерге 8:37).
