Ѳлим — бул жүдә салмақлы мәселе; оның кирип келиўи ҳәмме жерде, ҳәм ол адамзатқа жасы, мәденияты, миллети яки орнына қарамастан тәсир етеди. Ол «ҳәмме адамларға өткен» деп айтылады, бул ҳәммениң гүна ислегениниң нәтийжеси (Римлилерге 5:12). Шайтан оның күшин адамларға қарсы қолланған, «ѳлимнен қорқыў себепли, ѳмири бойы қуллиқта болғанлар» (Еврейлерге 2:15). Мухаддес Китапта бул сѳздиң биринши мәрте тилге алыныўы оның менен байланыслы ашыў ҳәм қайғыны кѳрсетеди; Хажар: «Баланың ѳлимин кѳрмейин», — деп айтады (Жаратылыс 21:16). Бираздан соң Ибраҳим: «Ѳлигимди кѳзимнен жасырайын», — деп қәледи (Жаратылыс 23). Биз оның салмақлылығына дус келиўимиз керек; ҳәттеки, Ҳақ Тааланың бир хызметшиси, ҳәзир Мәсих пенен бирге, бир мәрте: «Тәнниң ѳлимнен қорқыўы дурыс еди», — деген. Бәлким, оның менен байланыслы ең салмақлы ой — бул Қудайдың Ѳзинен ажыралыўды аңлатады.
Егер тек усыны айтыў мүмкин болса, жағдай қаншелли үмитсиз болар еди;
бирақ, Қудайға шүкир, ѳлимниң ақырғы сѳзи жоқ. Келиң, Еврейлерге 2-деги Мухаддес Китапты тағы бир мәрте кѳрип шығайық, ол алдыннан бир бѳлеги келтирилген еди: «Солай етип, балалар тән ҳәм қанға ортақ болғанлықтан [ѳлимге дуўшар болған жағдай], Ол да Ѳзи де соған ортақ болды; ѳлим арқалы ѳлимниң күшине ийе болғанды, яғный шайтанды жоқ етиў ушын; ҳәм ѳлимнен қорқыў себепли, ѳмири бойы қуллиқта болғанларды азат етиў ушын» (14-15-аятлар).
«Ортақлар» сѳзиниң ҳәр биримизге қатыслы екени, биздиң улыўма жағдайымызды аңлатады; ал «ортақ болды» сѳзлери, Мәсихке қатыслы болып, Оның Ѳзинен тысқары болған жағдайға киргенин аңлатады; Ол ҳәрдайым Мухаддес, гүнасыз еди. Тағы да, биз мына қымбатлы сѳзлерди оқыймыз: «Биздиң Қутқарыўшымыз Ийса Мәсих, Ол ѳлимди жоқ етти [яки бийкар етти], ҳәм Инжил арқалы ѳмир ҳәм мәңгиликти жарыққа шығарды» (2 Тимутейге 1:10).
Ол шайтанның күшин жоқ етти; Гүнаны ислеп, гүнаның ҳүкимранлығын жоқ етти; Қәбирге бас ийип, оны солай жоқ етти, Ҳәм ѳлимди ѳлими менен ѳлтирди. Оның Ѳзиниң жеңимпаз сѳзлерин тыңлаң: «[Мен] тири болғанман: ҳәм ѳлдим, ҳәм мине, мен мәңги-мәңги тиримен, ҳәм ѳлим ҳәм ҳәдестиң гилтлери менде» (Аян 1:18).
Ийемиз Ийса Мәсихте болған ѳлим үстинен күш Оның жердеги ѳмиринде кѳринди; Ол «мухаддеслик Рухына кѳре, ѳликлерден тирилиў арқалы күш пенен Қудайдың Улы етип белгиленген» (Римлилерге 1:4).
Бул бахытлы адам адамлар арасында Ѳз хызметин баслай баслай, Мухаддес Китаптағы: «Ѳлим аймағында ҳәм кѳлеңкесинде отырғанларға жарық шықты» (Матфей 4:16), «Онда ѳмир бар еди, ҳәм ѳмир адамлардың жарығы еди» (Юхан 1:4) деген сѳзлер орынланды.
Марк 5-те
Ѳлимниң кѳлеңкеси Яирдың үйине түскен еди; оның қызы ѳлген еди, ҳәм ѳлимниң артынан ғалма-ғаллық ҳәм ыңырсыў бар еди. Бирақ ақырғы сѳз Қудайдың Улы, Ѳмир Шаҳзадасында еди. Басқа ҳәр бир даўысты тынышландырып, Ол Ѳзиниң алдында ѳлимниң қорқынышын жоғалтқанын, ҳәм тек ғана уйқы екенин жәриялайды. Оның сѳзлери қаншелли гѳззал: «Талита Куми». «Талита» «жаслықтың жаңалығы» деген ойды аңлатады; Қудайдың Улынан басқа ким ѳлимниң қорқынышлы күшин бузып, жаслықтың жаңалығын алып келе алар еди? «Дереў қыз орнынан турды ҳәм жүрди».
Биз ҳәзирги ўақытта Ийениң бахытлы ҳәрекетлериндеги ҳақыйқый ўақыяларды кѳрип атырмыз, бирақ егер биз бул аяттың доктриналлық мәнисин ойласақ, Мәсихтиң жеңиси нәтийжесинде «ѳмирдиң жаңалығында жүргенлерди» кѳриў қаншелли бахытлы!
Лука 7-де
Биз тағы да ѳлимниң қорқынышлы жоқ етиўин кѳремиз; «ѳлик адам алып шығылып атырған еди, анасының жалғыз улы, ҳәм ол жесир еди». Бул Наин қаласының дарўазасында болды, оның мәниси «жағымлы». Адамлардың қалалары сыртқы жақтан қаншелли гѳззал; бирақ бул бап бизге сол қалаларды басқаратуғын принциплер ҳаққында салмақлы түрде айтады. «Қаладағы бир ҳаял, ол гүнакар еди»; «ѳлик адам алып шығылды». Солай етип, адамның бузылған жуўапкершилиги ҳәм оның қорқынышлы нәтийжелери айқын кѳринеди, ҳәм гүна ҳәм ѳлимниң қорқынышлы зыяны адамлардың басқарыўынан тысқары. Бундай күш тек ғана Қудайдың Улына тийисли, ҳәм жүреги жаралы анаға меҳирбанлық пенен, Ол ѳлимди ѳз қурбанын бериўге мәжбүр ететуғын күшли сѳз айтады.
Бул бапта кѳрилген гүна ҳәм ѳлим принциплерине қандай жуўап кѳринеди! «Ҳәм ѳлген адам отырды ҳәм сѳйлей баслады». Ол не деди? — бизге айтылмаған. Ишая 38-де, биз ѳлимге дуўшар болған Хизкия ҳаққында оқыймыз, ол: «Мен қәбир дарўазаларына бараман; мен ѳмиримдиң қалған жылларынан айырылдым», — деген. Ол Қудайға жалбарынғанда, жуўап келди: «Мен сениң дуўаңды еситтим... ҳәм мен сени қутқараман». Ҳәм ѳлимнен қутқарылған Хизкия мына гѳззал сѳзлерди айтады: «Қәбир Сени мақтай алмайды, ѳлим Сени тойлай алмайды; ...тири, тири адам Сени мақтайды, мен бүгингидей».
Ефесликлерге 2-де, биз «қылмыслар ҳәм гүналарда ѳлик» деп айтылады, 2-аят; бирақ бап Қудайдың меҳир ҳәм мухаббатта, мәрҳамәт ҳәм меҳирбанлықта, жанландырыўшы күштеги ҳәрекетлери ҳаққында айтыўды даўам етеди. Буның нәтийжесинде бизде «бир Рух арқалы Атаға кириў» бар, ҳәм биз ҳақыйқатта айта аламыз,
Биз Сеннен жасаймыз, Сениң жанландырыўшы даўысыңды еситтик Ҳеш бир инсан ойынан тысқары мухаббат ҳаққында сѳйлеген, Сениң Атаңның мухаббаты, онда биз ҳәзир қуўанамыз, Рухта Сениң Атаңа алып келингенлер сыяқлы. Ѳлимниң музлы суўы илаҳий мухаббаттың жылылығында ериди, ҳәм қәбирдиң мақтанышлы дәўалары Мәсихтиң жанландырыўшы даўысы менен тынышландырылды, ҳәм биз Оған ҳәм Оның Қудайына мақтаў айтыў ушын даўыслы етилдик.
Юхан 11-де
Биз ѳлимниң инсанлық сезимлер шеңберине алып келген жоқ етиўин кѳремиз, бул шеңбер Мәсихтиң Ѳзиниң мухаббатының татлылығын ҳәм қымбатлығын билген еди (5-аят).
Бул бизге қаншелли жақын тәсир етеди! Ийе басқаша буйыра алмас па еди? Бәлким, биз кѳп мәрте солай ойлағанбыз. Мәриям да, Марта да Оның оларды бул қайғыдан қутқара алатуғынын билген еди: «Ийе, егер Сен бул жерде болғаныңда, ағам ѳлмес еди» — бул ҳәр бир сынған жүректиң тили. Ийениң кѳз жасларында кѳринген мухаббатының кѳринисинен тәсирленген яҳудийлер де: «Бул Адам... ҳәттеки бул адамның ѳлмеўине себеп бола алмас па еди?» — деди. Егер бул болғанда, сол апа-қарындаслар қаншелли кѳп нәрсени жоғалтқан болар еди; Мәсихтиң даңқы ҳаққында қандай тәсирлерди жоғалтқан болар еди. Олар Оның меҳирбанлық кѳз жасларының қымбатлығын (25-аят); сол «қатты даўыстың» күшин ҳәм ҳүкимин (43-аят); Оның Ѳзиниң «тирилиў ҳәм ѳмир» екенин билиўин (35-аят); Қудайдың даңқының кѳринисин (40-аят); ҳәм ѳлимнен тысқары саҳнада Оның менен биргеликтеги татлылықты ҳәм бирликти билмеген болар еди, онда олардың қуўанышлы жүреклери Оған, ҳәм тек ғана Оған, мухаддес сыйыныў атмосферасында жуўап бере алар еди, үйде «майдың ийиси» толып турар еди (Юхан 12:3). Ѳлим үстинен толық жеңимпаз болған әўлийелердиң үлкен топары кѳринетин әжайып ўақыт келеди, «ѳлим жеңиске жутылған» күн, ҳәм шақырық үни шығады: «Ей ѳлим, сениң шаққаның қайда? Ей қәбир, сениң жеңисиң қайда? Ѳлимниң шаққаны гүна; ҳәм гүнаның күши нызам. Бирақ Қудайға шүкир, Ол бизге Ийемиз Ийса Мәсих арқалы жеңис береди» (1 Коринфлилерге 15:55-57).
Тағы да, биз мына гѳззал сѳзлерди оқыймыз: «Қудай олардың кѳзлеринен барлық кѳз жасларын сүртеди; ҳәм енди ѳлим болмайды». Ѳлим ѳзи менен алып келген барлық нәрсе де жоқ етиледи: «не қайғы, не жылаў, не де енди ҳеш қандай азап болмайды» (Аян 21:4).
Биз сол бахытлы күткен күнди күтип атырғанда, сүйгенлеримиздиң ҳәзирги үлесин қуўаныш пенен еслеймиз; Мәсихке Қутқарыўшы ҳәм Ийе сыпатында исенген ҳәм ѳлимге кеткенлер; олар «Ийсада уйқылағанлар»; олар «Мәсихте ѳлгенлер»; ҳәм олар, биз бенен бирге «тири ҳәм қалғанлар... бултларда, Ийе менен ҳаўада ушырасыў ушын алып кетиледи; ҳәм солай, биз ҳәрдайым Ийе менен бирге боламыз» (1 Салониклилерге 4:14-17).
«Сонлықтан бир-бириңизди усы сѳзлер менен жубатың»
