Másehiyler ushın Másehi: Filippi kitapshasın kúnlik ómirde qollanıw

FILIPPI KITAPSHASÍ: Másehiyler ushın Másehi

Rabbimiz Isa Másehi Pawıldıń ómirin basqa hámme nárseden tolıq toltırǵan edi (Filippi 1:21). Filippiylilerge jazılǵan xat , ol Másehi menen hám «Isa Másehi menen baylanıslı nársler» menen bánt bolǵanın kórsetedi (Filippi 2:21 NKJV). Elshi Filippidegi shirkewdi xoshametledi: «Áǵa-iniler, meniń úlgime eriwge qosılıń, hám ... sizde úlgi bolǵan [meniń] sıyaqlı júriń» (Filippi 3:17). Ol biz múminlerdiń aspanlı pikirli bolıwın qáledi, sebebi Másehiydiń puqaralıǵı aspanda, hám sol jerden biz Qutqarǵıshımızdı sabırsızlıq penen kútemiz (Filippi 3:20-21). Pawıl bul múminlerdiń hám bizdiń ómirimizdi ózi sıyaqlı Másehiy ómiri menen jasawın qáledi.

Elshi bul xattı Isa Másehiydiń qulı sıpatında jazdı, óz xatın «Filippidegi barlıq áwliyelerge ...» (Filippi 1:1) – hesh kim qaldırılmadı. Sonlıqtan, Pawıl sıyaqlı birdey jetik kózqarasqa iye bolǵan hár qanday múmin (Filippi 3:15-17-ge qarań) óz ómiri dawamında Másehiydi tolıq tájiriybe ete aladı. Usını esapqa alıp, men Filippi kitapshasın «Másehiyler ushın Másehi» degen at penen úsh túrli usılda kórip shıǵaman.

1. Másehiy hám Másehi

Hár bir bapta Pawıl «Másehiy ushın Másehi» degenniń ámelde ne ańlatatuǵının ayttı:

«Sebebi men ushın jasaw – Másehi, hám óliw – payda» (Filippi 1:21).

• «Isa Másehide bolǵan bul pikir sizde de bolsın» (Filippi 2:5).
• «Men alǵa umtılǵanımday, Isa Másehi meni qolǵa alǵan nárseni qolǵa alıwım ushın ... Men Másehi Isa ishinde bolǵan Qudaydıń joqarı shaqırıwınıń sıylıǵı ushın maqsetke umtılǵanımday» (Filippi 3:12,14).
• «Meni kúshlendirgen Másehi arqalı men hámme nárseni qıla alamán» (Filippi 4:13).
• Pawıl óziniń jasaw sebebin súwretlew ushın bir sózdi, «Másehi» sózin qollandı, «Sebebi men ushın jasaw Másehi» (sózbe-sóz, Filippi 1:21). Ol Másehiydiń óz denesinde ulǵayıwın qáledi, ol óz Rabbisi ushın qalay jasaǵanı yamasa ólgeni menen bolmasın (Filippi 1:20). Ol Másehiydiń eń joqarı tájiriybesin qáledi, bul ózin tolıq biykar etiwdi hám Onıń pútkil ómiri dawamında, hám hátte ólim hám tiriliw arqalı tolıq biliwdi óz ishine aladı (Filippi 3:7-12). Másehi ulǵaytılǵan Pawıldıń motiv edi. Másehi onıń ómirde yamasa ólimde barlıq nársede maqseti hám nıshanı edi. Ol Ózinde ózin joq etiw úlgisin – pákliktiń kámil úlgisin taptı, hám ol sol birdey pikirge iye bolıwdı qáledi (Filippi 2:5). Másehi onıń jerdegi ómiri dawamında turaqlı túrde umtılǵan nıshanı edi (Filippi 3:14). Ol Másehiydi aspandaǵı eń joqarı sıylıǵı dep bildi. Biraq Másehi onıń Oǵan xızmet etiw ushın ishki kúshiniń sırrı da edi (Filippi 4:13), onıń aspanǵa qaray saparında hár bir qadamı ushın kúsh edi.

2. Másehiy hám Másehiy Doslıǵı

Pawıl Filippi shirkewi menen haqıyqıy Másehiy doslıǵın basdan keshirdi. Ol olardı «meniń súyiklilerim» dep atadı (Filippi 2:12, 4:1). Elshi olardı júreginde saqladı (Filippi 1:3,7), sebebi ol Qudaydıń olardıń ómirinde islep atırǵanın tolıq túsinetuǵın edi (Filippi 1:6, 2:13). Olar onıń «quwanıshı hám táji» (Filippi 4:1) bolatuǵın «Másehi kúni»nde (Filippi 1:10, 2:16). Sonlıqtan ol olardıń ruwxıy bilim hám túsiniw arqalı kóbeygen muhabbatqa tolıwın tilegen edi – solay etip olar Másehiyliktiń eń jaqsı nárslerin qádirlep, maqullay alatuǵın edi (Filippi 1:9-10). Ol óz Qudayınıń olardıń barlıq «kerekli nárslerin Óziniń Másehi Isa arqalı dańqtaǵı baylıǵına qaray támiyinleytuǵınına» isenimli edi (Filippi 4:19).

3. Másehiy hám Injil

Injildiń Adamı.

Filippi 1:12-18 Injildiń1 hám onıń tarqalıwınıń, yamasa adamnan adamǵa tarqalıwınıń Pawıl ushın qanshelli áhmiyetli ekenin kórsetedi. Másehiydi jarıyalaw Pawıldıń Másehiy sıpatındaǵı ómiriniń oraylıq bólegi edi. Injil tiykarınan jarıyalanǵan adam – ol «Másehiydiń injili» (Filippi 1:27). Injil Rabbimiz Isa dúnya júzinde belgili bolıwınıń tiykarǵı quralı bolıp qala beredi (Filippi 2:9-10; Zábúr 135:13-ke qarań). Kimde-kim Onı Qutqarǵısh hám Rabbi sıpatında qabıl etse, Másehi ulǵaytılıp, Áke Quday dańqqa iye boladı (Filippi 2:11).

Injildiń Sózi.

«Dúnyadaǵı nurlar» sıpatında múminler «ómir sózin uslap turıwları» (Filippi 2:16 JND) hám batırlıq penen hám erlik penen «Qudaydıń sózin» (Filippi 1:14) sóylewleri kerek. Injildiń sózi Qudaydıń «qıyın hám buzaqı áwladqa» (Filippi 2:15 NKJV) jibergen xabarı. Onıń mazmunı hám mánisi bar (1 Korinfliler 15:1-4), hám ol basqa jerlerde «Másehi xochqa qadaqlanǵan» haqqındaǵı «xochtıń xabarı [sózi, esv]» dep súwretlenedi (1 Korinfliler 1:18,23). Injildiń sózi Quday tárepinen adamlardı Másehiyge aylandırıw ushın qollanıladı (1 Petrus 1:23,25).

Injildiń Baslanıwı.

Tek Másehi arqalı qutqarıw xabarı Másehiyliktiń dáslepki kúnlerinde elshiler tárepinen jarıyalanǵan edi, Pawıl bunı «injildiń baslanıwı» dep atadı (Filippi 4:15). Hákimler kitapshasında sol dáslepki kúnlerdiń tolıq jazbası bar,2 Pawıldıń missionerlik iskerliginen aldınǵı kúnler de bar. Biz búgin injildi usınıw ushın qollanatuǵın geybir usıllar ózgergen bolıwı múmkin, biraq biz ushın Quday Sózinen kelgen xabardıń ápiwayı faktlerin sadıqlıq penen usınıwdı dawam ettiriw áhmiyetli. Dáslepki sıyaqlı, búgingi Másehiyler Quday tárepinen Másehiydiń sózin jarıyalaw ushın jiberilgen, solay etip adamlar Ol haqqında esitip, isenim menen sózge boysınadı (Rimlikler 10:14-17).

Injildiń Isenimi.

Filippi 1:27-de injildiń mánisi «injildiń isenimi» dep ataladı, yaǵnıy Jańa Testament xatlarında, mısalı Rimlikler kitapshasında ashıp berilgen injildiń pútkil haqıyqatı. Házirgi waqıtta biz Másehiyliktiń tolıq haqıyqatın «isenim» dep súwretleytuǵın edik, onıń «injildiń isenimi» áhmiyetli hám tiykarǵı bólegi bolıp tabıladı.

Injildiń Rawajlanıwı.

Qudaydıń jumısı sol dáslepki kúnlerden beri rawajlandı (Hákimler 1:8, 6:7, 12:24, 19:20-ǵa qarań), Rabbimiz Isa «injildiń rawajlanıwın» tapsırǵan edi (Filippi 1:12). Ierusalimnen baslap, injil pútkil jer júzine eń uzaq jerge tarqalǵanǵa shekem Yahudiya hám Samariyada ájayıp alǵa ilgerilew boldı (Hákimler 1:8; Koloseliler 1:6,23).

Injildegi Doslıq.

Pawıl Filippiylilerdiń «injildegi doslıǵın» (Filippi 1:5) – onıń injil tarqatıw jumısındaǵı sherikligin ayrıqsha qádirledi. Olar onıń menen birge dua arqalı (Filippi 1:5,19) hám finanslıq járdem hám sawǵalar jiberiw arqalı ámeliy qollap-quwatlaw menen birge islesken edi (Filippi 4:14-18). Filippi 1:7-de Pawıl olardıń injilde onıń menen birge úsh túrli qatnasıwın ayttı:

• Injil ushın tutqınǵa alınǵanında. Olar onı Rimdegi tutqınlıǵında taslap ketpegen, biraq óz Rabbisine sadıq bolıp qalıp, Pawıl ushın dua etiwdi dawam ettirgen (Filippi 1:19). Olar onıń menen birge túrmede bolǵanday edi (Filemon 13; Evreyler 13:3-ke qarań).
• Injildi qorǵawda. Pawıl sıyaqlı, injil ushın hárdayım turǵan hám gúresken olar, qarsılıq hám quwǵınǵa qaramastan isenimniń sadıq qorǵawshıları bolıp qaldı. Bálkim olar isenimdi qalay qorǵawdı Pawıldıń olardıń aldına injildi birinshi ret alıp kelgen waqıttaǵı minez-qulqınan úyrengen bolıwı múmkin (Hákimler 16).
• Injildi tastıyıqlawda. Ol óz miynetlerinde onıń menen birge turǵan hám onıń menen birge gúresken adamlarǵa ayrıqsha esledi. Olardıń birewi «haqıyqıy sherik» (Filippi 4:3) yamasa «haqıyqıy boyınlas» (KJV) dep ataladı, yaǵnıy, «sadıq Sinzigus; grekshe boyınlas» (ESV esletpesi). W. E. Vine bul onıń atı bolıwı múmkinligin ayttı,3 hám solay etip olardıń injil jumısındaǵı birge islesiwin durıs súwretledi. Pawıl óz ómirinde Másehiydiń haqıyqatın bildi, biraq ol barlıq Filippiylilerdiń de Másehiydiń qutqarıwshı kúshine tastıyıqlaw hám gúwalıq bergenin esledi. Ol Filippiylilerdi bir pikir menen bekkem turıwdı dawam ettiriwge shaqırdı, sebebi bul da injildiń dawamlı nátiyjeliligine kúshli gúwalıq edi (Filippi 1:27).
• Injildiń Xızmeti hám Xızmetshileri. Pawıl óz isenimindegi ulı Timotiy menen doslıǵın ayrıqsha qádirledi, ol onıń ekinshi missionerlik saparınıń ortasınan baslap onıń shákirti bolǵan edi (Hákimler 16:3). Pawıl Filippiylilerge jazǵan waqıtta, Timotiy óz qádirin dálillep bolǵan edi, «ol [Pawıl] menen birge injilde xızmet etti» (Filippi 2:22 ESV). Ol hám Filippi 4:2-3-te atı atalǵan basqalar tek ǵana Pawıldıń isenimli sherikleri bolıp qalmay, olar ózlerin injil jumısına jeke qul etken (grekshe «xızmet etti» degen mániste). Bul olardıń Óz Iyesiniń erkine boysınǵanın hám injildi tarqatıw wazıypasına ózlerin arnaǵanın kórsetedi.

Bizdiń Ómirimiz hám Injil.

Pawıldıń «Ómirińiz Másehiydiń injiline layıq bolsın» (Filippi 1:27) degen úgit-násiyatı júdá qıyın! Filippi Rim koloniyası edi, hám solay etip bul múminler Pawıldıń olardıń aspan puqaraları sıpatında jasawları kerek degen úgit-násiyatın tez túsinetuǵın edi. Sonıń menen birge, «layıq» degen sóz meniń ómirimniń pútkilley injil menen «teń salmaqlı» bolıwı kerek degen mánisti ańlatadı! Bul «injildi qorǵaw hám tastıyıqlawdıń» (Filippi 1:7) ámeliy mánisi. Birinshi náwbette biz injildiń adamın – Rabbimiz Isa Másehiydi biliwimiz hám injildiń isenimin túsinemiz kerek. Házirgi waqıtta injil tarqatıw boyınsha tálimge kóp itibar berilmekte, biraq biz injildiń baslanıwın hám rawajlanıwın Bibliyalarımızda úyrenip, sol arqalı injildiń jetik xızmetshileri bola alamız. Biz bir pikirli múminler menen injilde doslıqqa qosılıp, olar menen birge onı tarqatıw wazıypasında dua arqalı yamasa ámeliy qollap-quwatlaw hám járdem beriw arqalı islese alamız. «Ónim shınında da kóp, biraq jumısshılar az; sonlıqtan óz ónimine jumısshılar jiberiw ushın ónim Iyesine dua etiń» (Luka 10:2 NKJV).

ESLETPELEr

1. «Injil» Filippi 1:5,7,12,14,17,27, 2:22, 4:3,15-te ushırasadı.
2. Biraq, ol Injillerdi de óz ishine aladı – Evreyler 2:3; Hákimler 10:36-ǵa qarań.
3. Grekshe atı Synzygus, Yoke-Fellow, W. E. Vine, Vine’s Expository Dictionary of New Testament Words.