Балаларды көру және есту керек
«Балаларды көру керек, бірақ естімеу керек» деген сөз тіркесі көп жылдар бойы қолданылып келеді. Ол Киелі кітаптағы аят сияқты жиі келтіріледі, тіпті оның Киелі жазба емес екенін білетіндер де солай айтады. Бұл сөз тіркесінің мақсаты жақсы ниетті, және шулы, тәртіпсіз балаларды тыныштандыру әрекеті ретінде айтылады. Бірақ оны шектен шығарып, барлық балаларға әрдайым ереже ретінде қолдану Киелі жазбаның нормасынан ауытқу болар еді.
Киелі кітап Құдайдың балалармен сөйлесе алатынын және сөйлесетінін, сондай-ақ балалар арқылы жұмыс істей алатынын және істейтінін үйретеді. Шын мәнінде, тақуа балаларға қатысты «Балаларды есту және көру керек» деген сөз тіркесі керісіншеден әлдеқайда библиялық! Төменде келтірілген 1 Самуил 3-тегі жас бала Самуилмен Құдайдың қарым-қатынасы туралы танымал әңгімені қарастырайық.
1 Самуил 3 Жас Самуил Елінің басшылығымен Жаратқан Иенің алдында қызмет етті. Сол күндері Жаратқан Иенің сөзі сирек кездесетін; көріністер көп болмады. Бір түні көздері әлсіреп, әрең көретін Елі әдеттегі орнында жатты. Құдайдың шамы әлі сөнбеген еді, ал Самуил Құдайдың келісім сандығы тұрған Жаратқан Иенің ғибадатханасында жатты. Сонда Жаратқан Ие Самуилді шақырды. Самуил: «Мен мұндамын», – деп жауап берді. Ол Еліге жүгіріп барып: «Мен мұндамын; сіз мені шақырдыңыз», – деді. Бірақ Елі: «Мен шақырған жоқпын; қайтып барып жат», – деді. Сондықтан ол барып жатты. Жаратқан Ие тағы да: «Самуил!» – деп шақырды. Самуил тұрып, Еліге барып: «Мен мұндамын; сіз мені шақырдыңыз», – деді. «Балам», – деді Елі, – «Мен шақырған жоқпын; қайтып барып жат». Самуил әлі Жаратқан Иені танымайтын еді: Жаратқан Иенің сөзі оған әлі ашылмаған болатын. Жаратқан Ие Самуилді үшінші рет шақырды, және Самуил тұрып, Еліге барып: «Мен мұндамын; сіз мені шақырдыңыз», – деді. Сонда Елі Жаратқан Иенің баланы шақырып жатқанын түсінді. Сондықтан Елі Самуилге: «Барып жат, егер Ол сені шақырса, ‘Сөйле, Жаратқан Ие, өйткені құлың тыңдап тұр’ деп айт», – деді. Сондықтан Самуил барып, өз орнына жатты. Жаратқан Ие келіп, сол жерде тұрды, басқа уақыттардағыдай: «Самуил! Самуил!» – деп шақырды. Сонда Самуил: «Сөйле, өйткені құлың тыңдап тұр», – деді. Сонда Жаратқан Ие Самуилге айтты: «Міне, Мен Исраилде сондай бір нәрсе істеймін, оны естіген әркімнің құлағы шыңылдайды. Сол уақытта Мен Еліге оның отбасына қарсы айтқандарымның бәрін – басынан аяғына дейін орындаймын. Өйткені Мен оған оның отбасын мәңгілікке соттайтынымды айттым, өйткені ол білген күнәсі үшін; оның ұлдары өздерін жеккөрінішті етті, және ол оларды тежей алмады. Сондықтан Мен Елінің үйіне ант бердім: ‘Елінің үйінің кінәсі ешқашан құрбандықпен немесе тартумен өтелмейді’». Самуил таң атқанша жатты, содан кейін Жаратқан Иенің үйінің есіктерін ашты. Ол Еліге көріністі айтуға қорықты, бірақ Елі оны шақырып: «Самуил, балам», – деді. Самуил: «Мен мұндамын», – деп жауап берді. «Ол саған не айтты?» – деп сұрады Елі. «Оны менен жасырма. Егер Ол саған айтқан нәрсені менен жасырсаң, Құдай сенімен қатаң қарым-қатынас жасасын». Сондықтан Самуил оған ештеңе жасырмай, бәрін айтты. Сонда Елі: «Ол Жаратқан Ие; Оның көзіне не жақсы болса, соны істесін», – деді. Жаратқан Ие Самуилмен бірге өсті, және Ол оның сөздерінің ешқайсысын жерге түсірмеді. Және Даннан Беершебаға дейінгі бүкіл Исраил Самуилдің Жаратқан Иенің пайғамбары ретінде расталғанын мойындады. Жаратқан Ие Шилода көрінуін жалғастырды, және сол жерде Ол Өзін Самуилге Өз сөзі арқылы ашты.
Самуил біз үшін Құдайдың үлгісі. Бұл үзіндіде бізде Жаратқан Иенің Самуилді пайғамбарлық қызметке шақыруы бар. Пайғамбар, анықтамасы бойынша, халыққа Құдай үшін сөйлейтін адам, діни қызметкерден айырмашылығы, ол халық үшін Құдайға сөйлейді. Самуилді жиі «Исраилдегі соңғы Төреші және бірінші Пайғамбар» деп атайды. Самуилдің уақытына дейін көптеген пайғамбарлар, немесе Исраил халқына Құдай үшін сөйлеген адамдар болған. Мысалы, Құдай Ыбырайымды пайғамбар деп атады (Жаратылыс 20:17). Алайда, пайғамбарлық қызмет Самуилдің уақытына дейін орнатылмаған болатын.
Самуилді Құдай пайғамбарлық қызметке шақырды және Исраилдегі пайғамбарлардың ұлы дәстүрін бастады. Ол төрешілер уақыты мен пайғамбарлар уақыты арасындағы көпір болды. Елшілердің істеріндегі екі аят Самуилді өтпелі тұлға ретінде атайды. Пауыл Писидиядағы Антиохиядағы яһудилерге Исраил тарихын айтып бергенде: «Осыдан кейін Құдай оларға пайғамбар Самуилдің уақытына дейін төрешілер берді» (Елшілердің істері 13:20) деді. Ал Петр мүгедек адамды емдегеннен кейін Ғибадатхана аумағындағы халыққа сөйлегенде: «Шынында да, Самуилден бастап барлық пайғамбарлар, қаншасы сөйлесе де, осы күндерді алдын ала айтқан» (Елшілердің істері 3:24) деді.
Сонымен, Самуил Исраилдегі ұлы пайғамбарлық дәстүрдің бастауы болды, және мұнда 1 Самуил 3-те бізде оның Жаратқан Ие тарапынан пайғамбарлық қызметке ресми шақыруы бар. Бұл тарау: «Сол күндері Жаратқан Иенің сөзі сирек кездесетін» деп басталады. Төрешілер уақытында Исраилдегі моральдық және рухани жағдайлар соншалықты нашар болғандықтан, адамдар Жаратқан Иені және Оның Сөзін тыңдауға ашық болмады. Ханна мен Рут Исраилдегі тақуа қалдықтың өкілдері болды, олар сол күндері саны аз болды.
Бірақ Өз мейірімімен Құдай Самуилді Өзінің өкілі ретінде пайғамбарлар уақытын бастау үшін көтерді. 3-тараудың соңына қарай біз төрешілердің қараңғы күндерінен ауытқуды және Исраил үшін дұрыс бағытқа бұрылуды көре бастаймыз: «Даннан Беершебаға дейінгі бүкіл Исраил Самуилдің Жаратқан Иеден пайғамбар ретінде расталғанын мойындады». Және «Жаратқан Ие Өзін Самуилге Өз сөзі арқылы ашты, және Самуилдің сөзі бүкіл Исраилге жетті» (3:20-21).
Самуил ерте жастан скинияда тұруға келді, және ол балалық шағын бас діни қызметкер Елінің жетекшілігімен және тәлімгерлігімен Жаратқан Иенің алдында қызмет етумен өткізді. Елінің Хофни мен Пинехас есімді екі ересек ұлы болды, олар скинияда діни қызметкерлер ретінде қызмет етті. 1 Самуил 2:12-25-те біз бұл адамдар діни қызметкерлер болса да, олардың «зұлым адамдар болғанын; олардың Жаратқан Иеге ешқандай құрметі болмағанын» білеміз.
Олар Жаратқан Иеге әкелінген құрбандықтардан ең жақсы етті өздеріне ұрлады, және олар скинияның кіреберісінде қызмет етуге келген әйелдермен жыныстық азғындыққа қатысты болды.
Алайда, Самуил осы екі зұлым адамның жиіркенішті мінез-құлқының ортасында өссе де, «жас Самуил бойы мен Жаратқан Иенің және адамдардың алдындағы ықыласымен өсе берді» (2:26).
Самуилге Құдайдың шақыруы келгенде, ол 12 жастан аспаған болуы керек. Ол «Жаратқан Иенің үйінің есіктерін» немесе сол кезде Шилода орналасқан скинияны ашуға жеткілікті жаста болды (3:15). Құдайдың Самуилді бала кезінде шақырғаны маңызды, және бұл факт біз үшін кейбір сабақтарды қамтиды.
Құдай балалармен сөйлесе алады.
Самуил әлі жас бала болатын, өйткені 1 Самуил 3:7 бізге «Самуил әлі Жаратқан Иені танымайтын еді; Жаратқан Иенің сөзі оған әлі ашылмаған болатын» деп айтады. Бұл уақытта Самуил Жаратқан Иені жеке танымайтын еді. Ол Жаратқан Иеге бағынып, қызмет етсе де, ол әлі жеке қарым-қатынас және бірлік арқылы Жаратқан Иені «танымайтын» еді. Бірақ бұл өзгеретін еді, өйткені Жаратқан Ие Самуилге сөйлеп, оған маңызды хабарды жеткізетін еді.
Бір түні кешкісін, скиниядағы шам сөнбестен бұрын, Самуил Жаратқан Иенің өз атын шақырғанын естіді, бірақ ол Жаратқан Иенің «Самуил, Самуил» деп шақырып тұрғанын танымады. Оның атының қайталануы бұл маңызды мәселе екенін көрсетті. Самуил Елі оны шақырып тұр деп ойлап, бас діни қызметкерге жүгіріп барды. Бірақ Елі: «Мен сені шақырған жоқпын, Самуил. Қайтадан жат!» – деді.
Бұл сценарий үшінші рет қайталанғанда, Елі Самуилді Құдай шақырып тұрғанын түсінді, сондықтан ол Самуилге: «Сөйле, Жаратқан Ие, өйткені құлың тыңдап тұр», – деп айтуға кеңес берді. Және шынымен де, Жаратқан Ие қайтадан шақырды, және Самуил өзіне айтылғандай жауап берді. Содан кейін Жаратқан Ие Самуилге сөйлеп, Еліні бас діни қызметкер қызметінен алу жоспарларын ашты. Самуил мұндай жаңалықты қабылдауға жеткілікті жаста болды ма? Иә, Құдай оның қабілетті екенін білді!
Құдай балалармен сөйлесе алады – тіпті жағымсыз тақырыптар туралы да. Кейбір христиандар, мысалы, балалармен тозақ туралы сөйлесуден қорқады, бірақ балалар Құдайдың тозақ туралы Сөзін түсіне алады. Шын мәнінде, Құдай тозақ туралы ілімді балалармен сөйлесу және оларды құтқарылу үшін Иса Мәсіхке әкелу үшін қолдана алады. Кейбір балалардың Киелі кітапқа және оның шындықтарына қатысты түсініктері тіпті Киелі кітап мектебінің түлектері де оңай көре алмайтын түсініктерге ие! Балалар Құдай Сөзіне ашық болып, Құдай сөйлегенде тыңдай алады – көбінесе ересектерге қарағанда оңайырақ. Құдай балалармен сөйлесе алады!
Құдай балалар арқылы жұмыс істей алады.
Кейбір адамдар Құдай Самуилге берген жұмыс балаға арналған жұмыс емес деп айтуы мүмкін. Неліктен Құдай жас Самуилді бас діни қызметкер Еліге оның отбасына келетін сот туралы айту үшін таңдады? Неліктен болмасқа? Құдай балалар арқылы жұмыс істей алады.
Самуил Елінің ұлдары Хофни мен Пинехастың күнәкар әрекеттерінен хабардар болған болуы керек, өйткені олардың күнәкар мінез-құлқы Самуил тұратын скинияда орын алған. Елі олардың зұлым әрекеттерін білсе де, олардың күнәсін тоқтату немесе оларды Жаратқан Иенің үйіндегі қызметтерінен алу үшін ештеңе істемеді.
1 Самуил 2-де біз Құдайдың адамының Жаратқан Иеден Еліге хабармен келгенін білеміз. Құдайдың адамы Еліні Хофни мен Пинехасқа Жаратқан Иенің үйін өздерінің зұлымдықтарымен ластауға рұқсат беруді жалғастыру арқылы Жаратқан Иені құрметтегеннен гөрі ұлдарын көбірек құрметтегені үшін айыптады. Сонымен қатар, Құдайдың адамы Елінің әулеті мен діни қызметіне оның отбасылық сәтсіздіктері үшін Жаратқан Иенің сотын жариялады (1 Самуил 2:27-36).
Самуил Құдай адамының ескертуі туралы білген болуы керек, және оның жас жаны Елінің бұл қорқынышты жағдайды түзету үшін әлі ештеңе істемегеніне қайғырған болуы керек. Хофни мен Пинехас қызметтерінен алынбады, және олар өздерінің зұлым әрекеттерін көпшілік алдында жалғастырды!
Құдай Еліге сот туралы соңғы хабарды жеткізу үшін Самуил арқылы жұмыс істеуді таңдады. Бұл бала үшін оңай немесе жағымды жұмыс емес еді. Ол Жаратқан Иеден хабарды алғаннан кейін, «Самуил таң атқанша жатты; ол Еліге көріністі айтуға қорықты» (3:15). Алайда, Елінің билікпен сұрақ қоюымен Самуил Жаратқан Ие оған айтқанның бәрін ашты. Елі Жаратқан Иеден келген сот хабарына кішіпейілдікпен бағынды, бірақ өкінішке орай, ол әлі де ұлдарының ашық және азғын күнәларын тоқтату үшін ештеңе істемеді.
Құдай Ескі Өсиет күндерінде жас Самуил арқылы жұмыс істегендей, Құдай бүгінде балалар арқылы жұмыс істей алады. Көптеген отбасыларда Құдай балаларды бүкіл отбасын құтқарылуға әкелу үшін қолданды. Христиан ата-аналар өздерінің тақуа балаларының ынтасының нәтижесінде Жаратқан Иеге жақындады.
Көптеген сыныптарда Құдай балалар арқылы зайырлы философия және эволюция теориясы сияқты нәрселерді жоққа шығару үшін жұмыс істеді. Және Ол қазір олар арқылы Он өсиетті көпшілік алдында көрсетуге, мектепте Киелі кітапты алып жүруге және оқуға, мектептерде дұға етуге және жаратылыстағы Ақылды Дизайнды оқытуға қарсылықты жоққа шығару үшін жұмыс істеп жатыр. Құдай балалар арқылы жұмыс істей алады!
«Сөйле, Жаратқан Ие, өйткені құлың тыңдап тұр».
Елі Самуилге жақсы кеңес берді. Ол Самуилге: «Сөйле, Жаратқан Ие, өйткені құлың тыңдап тұр», – деп айтуды бұйырды. Ол Жаратқан Иеден жүрегінің қалауын немесе проблемаларына көмек сұрамауы керек еді. Жоқ, Самуил: «Сөйле, Жаратқан Ие, өйткені құлың тыңдап тұр», – деп айтуы керек еді. Мұндағы «тыңдау» деген еврей сөзі «бағыну мақсатында есту» дегенді білдіреді.
Сіз ешқашан осы дұғаны оқыдыңыз ба? Біз жиі Жаратқан Иеден проблемаларымызды шешуді немесе қажеттіліктерімізді қанағаттандыруды сұраймыз, мақтау мен алғысымызбен бірге. Бұл тамаша, бірақ Құдай бізден не сұрап жатқанын тыңдауға дайындығымыз – және бағынуға дайындығымыз – тіпті Ол бізден сұраған нәрсе қиын немесе жағымсыз болса да, қалай? Бұл қиын сұрақ, солай емес пе? Сіз ешқашан: «Сөйле, Жаратқан Ие, өйткені құлың тыңдап тұр», – деп дұға еттіңіз бе?
Балаларды өз қабілеттерін дамытуға ынталандырыңыз.
Киелі жазба рухани сыйлықтардың көпшілігі құтқарылу кезінде берілетінін, бірақ оларды қолдану арқылы дамыту қажет екенін үйретеді (2 Тімотеге 1:6). Көптеген адамдар бала кезінде сенімге келгендіктен, жетілген сенушілер Құдайдың осы жас сенушілерге берген рухани сыйлықтарын танып, олардың дамуына ықпал етуі керек. Бұл балаларға Жаратқан Иеге қызмет етуге және Ол үшін сөйлеуге мүмкіндік беру арқылы жасалуы мүмкін.
Балаларды көптеген қызмет командаларына қосуға болады. Үлкен балалар сәбилерге арналған жексенбілік мектеп сабақтарында мұғалімдерге көмекші бола алады, және музыкалық қызметке қатыса алады. Тіпті кішкентай балалар да өз үйлерінде қонақжайлыққа көмектесе алады. Балаларға зайырлы ортада өз сенімдерін бөлісудің шығармашылық, Мәсіхке ұқсас жолдарын үйрету керек. Және балалар өздерінің рухани сыйлықтарын оң жолдармен қолданғанда, үлкен сенушілер оларды байқап, көрінгені және естілгені үшін алғыс айтуы керек! Осылайша олар Жаратқан Иеге қызмет етуде өз сыйлықтарын одан әрі дамытуға ынталанады.
Балаларды өздерінің рухани сыйлықтарын дамытуға ынталандырыңыз! Шіркеу бата алады және Жаратқан Ие риза болады.
