Saǵlam shańaraqtıń jaratılıwı Yuhannanıń Ekinshi Xatın úyreniw
Yuhannanıń ekinshi xatı hayalǵa arnalǵan birden-bir xat bolıp tabıladı, «Saylanǵan hayalǵa hám onıń balalarına» (2 Yuhanna 1 NIV). Ayırım túsindiriwshiler Yuhanna simvollıq tildi qollanǵan dep esaplaydı, sonlıqtan bul «hayal hám onıń balaları» jergilikli shirkewge silteme bolıp tabıladı; hám ol juwmaqlawda «Saylanǵan apkeńniń balaları óz sálemlesiwlerin jiberip atır» (13) degende, ol basqa jergilikli shirkewge silteme jasap atır. Bul qısqa xattaǵı ámeliy kórsetpeler jeke adamǵa da, jergilikli shirkewge de tiyisli bolsa da, onı shańaraqqa, bálkim bir ata-ana shańaraǵına da ruwxlandırıwshı hám eskertiwshi sózler retinde oqıwǵa hesh qanday sebep joq.
Bul xattıń dáslepki altı ayatında úsh sóz keminde tórt ret qaytalanadı. Bul sózler «muhabbat», «haqıyqat» hám «ámirler». Olar zárúrli ideyalardı kórsetiw ushın qaytalanadı. Hawariy Yuhanna ushın haqıyqat muhabbat sıyaqlı zárúrli edi. Haqıyqıy másehiylik ekewin de talap etedi. Biraq Yuhanna qanday haqıyqattı názerde tutıp atır? Onıń Injilinde Yuhanna Isanıń «Men jol, haqıyqat hám ómirmen» (Yuhanna 14:6) degen sózlerin keltiredi – yaǵnıy, Isa haqıyqat. Biraq Yuhanna Isanıń Óz Ákesine «Olardı haqıyqat penen taza qılıń; Sizdiń sózińiz haqıyqat» (Yuhanna 17:17) degen sózlerin de keltiredi. Bul jerde haqıyqat Qudaydıń Sózine silteme jasaydı. Bálkim Yuhanna «bizde jasaytuǵın hám máńgi biz benen bolatuǵın haqıyqat» (2 Yuhanna 2) dep aytqanda eki mánisti de názerde tutqan bolıwı múmkin.
Saǵlam shańaraq Qudaydıń haqıyqatın biledi (2 Yuhanna 1-3).
Bul «saylanǵan hayal hám onıń balaları» menen «haqıyqat» arasında qanday baylanıs bar? Biz Yuhannanıń, bul shańaraqtıń hám basqa kóplegen adamlar haqıyqattı bilgenin (1) bayqaymız. Hámme nárse salıstırmalı bolıp kóringen, tolerantlıq bizdi «óz haqıyqatımız» benen qanaatlanıwǵa shaqırǵan dúnyada, Rabbimiz Isa hám Qudaydıń Sózi obektiv haqıyqat ekenin esletiw jaqsı; olar bizdiń oylarımız hám túsindiriwlerimizge qaramastan ózleri bolıp qaladı.
Haqıyqattı biliw múmkin. Saǵlam shańaraqlar Qudaydı hám Onıń Sózin biliwdi belsendi túrde xoshametleydi. Shańaraq bolıp, balalar ushın mánili bolatuǵın túrde Muqaddes Jazıwlardı oqıw hám birge duwa qılıw jaqsı. Biz Rabbimizge dindar hám sadıq jeksenbilik mektep oqıtıwshıları hám másehiy jaslar jumısshıları ushın minnetdarshılıq bildiremiz. Olar paydalı bolsa da, biz shańaraǵımızdı haqıyqatta basqarıw juwapkershiligimizdi olarǵa tapsırmawımız kerek.
Ata-analar retinde, biz balalarımızdı jergilikli shirkewge, jeksenbilik mektepke, jaslar lagerlerine, Bibliya konferenciyalarına qatnasıwǵa, sonday-aq másehiy muzıka, filmler hám kitaplardan lázzet alıwǵa shaqırıw arqalı Qudaydıń haqıyqatına ashıwımız kerek. Bul dúnyanıń aǵımı kúshli hám másehiy shańaraqlar ushın qolaylı emes ekenin umıtpayıq.
Yuhannanıń aytıwınsha, haqıyqattı biliw qurǵaq hám akademiyalıq emes ekenin esletip ótemiz. Miynet, rehim hám tınıshlıq haqıyqat hám muhabbat kontekstinde kórsetiliwi kerek (3). Biz Isanı jaqsıraq bilgenimiz hám Qudaydıń Sózin túsiniwimizde óskenimiz sayın, basqa adamlarǵa múnásibetimiz ózgeredi. Qudaydıń haqıyqatın biliw tek muhabbatqa ǵana emes, sonday-aq miynet hám rehim kórsetiwge de alıp keledi, hám bular tınıshlıqqa alıp keledi. Qudaydıń haqıyqatın haqıyqıy biliw qatnasıqlardı ózgertedi.
Saǵlam shańaraq Qudaydıń haqıyqatın jasaydı (2 Yuhanna 4-6).
Yuhanna bul xattı jazǵanda, ol qart adam edi. Ol Másehiy shirkewiniń dáslepki birneshe on jıllıqlarında jasaǵan. Ol onıń qızıqlı keńeyiwine, sonday-aq onıń awır qıyınshılıqlarına gúwa bolǵan. Hámme de Rabbimizge shın júrekten boysınbaǵan. Hámme de shákirtlik bahasın tólewge tayın emes edi. Hámme de haqıyqattı jasamaǵan. Yuhanna bul xattı jazǵan waqıtta, ol tájiriybeli realist edi.
Bul qart adamnıń júregine «úlken quwanısh» ne alıp keldi? Bul shirkewge qatnasıw boyınsha jaqsılanǵan statistika yamasa Yahudiyadaǵı sociallıq mútájlikler ushın kóbirek pul jıynaw haqqındaǵı jańalıqlar ma edi? Joq! Yuhanna hayalǵa aytadı: «Sizdiń balalarıńızdıń ayırımları Áke bizge buyırǵanday, haqıyqatta júrgenin kórgenim meni úlken quwanıshqa bóledi» (4). Balalarıńızǵa yamasa jergilikli shirkewińizdegi jaslarǵa qarap ne sizi quwanıshqa bóleydi? Olar Qudaydıń Sózine boysınıwdı hám «haqıyqatta júriwdi» úyrenip atır ma?
Kóplegen adamlar ushın muhabbat hám boysınıw qarama-qarsı túsinikler. Ayırımlar buyrıqlar hám húkimet penen legalizmdi baylanıstıradı hám muhabbat, spontanlıq hám erkinlik penen sıpatlanatuǵın, shegarasız másehiylikti qáleydi. Biraq Yuhannanıń jazbalarında bul dikotomiyaǵa hesh qanday dálil joq. Qudaydıń húkimetine boysınıw, Qudaydıń buyrıqlarına boysınıw hám Qudaydı hám adamlardı súyiw hámme nárse tábiyiy hám quwanıshlı túrde aralasıp ketedi.
Aqıllı jol qaǵıydaları qáwipsiz hám erkin háreketke alıp kelgenindey, Qudaydıń qaǵıydaları da quwanısh, spontanlıq hám erkinlik ushın tiykar jaratadı. Paradoksal túrde, biz Qudayǵa boysınǵanımızda, biz Qudayǵa bolǵan muhabbatımızdı erkin hám quwanıshlı túrde bildire alamız, tek duwa hám qosıq arqalı ǵana emes, sonday-aq Onıń Sózine boysınıwımız arqalı da. «Hám bul muhabbat: biz Onıń buyrıqlarına boysınıwda júremiz» (6).
Bálkim ótken waqıttaǵı húkimetlerdiń qıyınshılıqları sebepli, zamanagóy aqıl húkimetke unamaslıq, soraw, qarsı shıǵıw hám hátte onı biykarlaw ushın tárbiyalanǵan. Dúnya «Hesh kim sizge nege iseniwińiz yamasa ne qılıwıńız kerek ekenin ayta almaydı» deydi. Biraq biz dinimizdi ózgertkenimizde ózimizdi Rabbimiz Isaǵa erkin beremiz. Ol bizdi satıp aldı hám biz endi Oǵan tiyislimiz. Biz Onıń húkimetinde bolǵanımızǵa quwanıshlıyız. Rabbimiz ne qáleydi ekenin túsingenimizden keyin, boysınıw tábiyiy keyingi qádem bolıp tabıladı. Hám Rabbimiz bul boysınıwdı jaslardan da, qartlardan da kútedi.
Saǵlam shańaraq Qudaydıń haqıyqatın qorǵaydı (2 Yuhanna 7-13).
Bul xattıń ekinshi yarımında Yuhanna mashqalalardı boljaydı. Ol bul hayalǵa hám onıń balalarına abaylı bolıwdı, realist bolıwdı, kózlerin ashıwdı, úylerin qorǵawdı eskertedi. Olardıń imanı, búgingi bizdiki sıyaqlı, úsh awır qáwipke ushıraydı.
1. Biz nárselerdi joǵaltıwımız múmkin:
«Ózińiz islegen nárselerdi joǵaltpawıńız ushın abaylı bolıń, biraq tolıq sıylıq alasız» (8). Biz qutqarıwımız ushın isley almaymız; bul Qudaydıń sawǵası. Biz qutqarıwımızdı da joǵalta almaymız; ol Qudaydıń sawǵası bolıp qaladı. Biraq másehiyler retinde biz kóplegen nárselerdi joǵaltıwımız múmkin. Ósek yamasa ashıw arqalı jaqsı qatnasıqlardı joǵaltıwımız múmkin. Itibarsızlıq arqalı jergilikli shirkew jaqsı Bibliya bilimlerin hám ámeliyatın joǵaltıwı múmkin. Dúnyalıq hám jalqawlıq arqalı xızmette nátiyjelilikti joǵaltıwımız múmkin. Boysınbawshılıq arqalı Qudaydıń názerde tutqan bereketlerin joǵaltıwımız múmkin.
2. Biz shekten shıǵıwımız múmkin:
«Aldınǵa jıljıǵan hár kim...» (9). Bul ásirese qızıǵıwshı, belsendi, progressiv, dóretiwshi adamlar ushın qáwip. Eger biz abaylı bolmasaq, entuziazmımız bizdi Qudaydıń haqıyqatınıń shegaralarınan tısqa, hám nadurıs baǵıtqa alıp keliwi múmkin.
3. Biz nadurıs nárselerdi xoshametlewi-miz múmkin:
«Onı qabıl etken hár kim onıń jaman jumısına sherik boladı» (11). Yuhanna bul shańaraqqa jamanlıqtıń tez arada olardıń esigine qaǵatuǵının eskertti. Eshiklerdi ashıq qaldırmań. Itibar menen qarań. «Joq» dep sıpayı, biraq qatań aytıwdı úyreniń. Tek shańaraǵıńızdıń ruwxıy salamatlıǵına paydalı bolǵan nárselerdi ǵana qabıl etiń. Nadurıs nárselerdi qabıl etiw arqalı biz buzılıwdı xoshametleymiz. Kimdi hám neni úylerimizge qabıl etemiz? Jaman doslardıń balalarımızdıń ruwxıy ómirine kúshli tásir etiwi múmkin ekenin bilemiz be? Úyimizde qanday telekanallar, videolar, muzıka, veb-saytlar, kompyuter oyınları hám jurnallarǵa ruqsat beremiz? Úyińizge endi qabıl etpewińiz kerek bolǵan bir nárse bar ma? Másehiy shańaraqlar – eger olar Qudaydıń tınıshlıǵı hám uyǵınlıǵın seziniwi kerek bolsa, hám eger olar saǵlam bolıp qalıwı kerek bolsa – óz esiklerin qorǵawda kúshli bolıwı kerek.
Juwmaq
Quday shańaraqlardı súyedi hám olarǵa ǵamxorlıq etedi. Eger shańaraqlarımız saǵlam ósiwdi qollap-quwatlawı kerek bolsa, olar Rabbimiz Isanı óz aralarına qabıl etip, hár bir shańaraq aǵzasın Qudaydıń Sózin biliwge hám oǵan boysınıwǵa shaqırıw ushın dóretiwshi jollar izlewi kerek. Shańaraǵıńızdı haqıyqattı jaqsıraq biliwge hám sol haqıyqatta júriwge motivaciyalaw ushın ne isley baslawıńız múmkin? Qudaysız jámiyettiń aǵımı saǵlam másehiy qádiriyatlarǵa qarsı ekenin bile turıp, biz úylerimizge ne qabıl etetini-mizge óte abaylı bolıwımız kerek.
Rabbimiz bizge, ata-analarǵa da, balalarǵa da, shańaraq ómirimizde maqsetli hám kúshli bolıw ushın kúsh bersin, sonlıqtan Rabbimiz Isa bizdiń dem alıwımızda, bayramlarımızda, sonday-aq kúndelik turmısımızda ózin qolaylı sezinsin. Mine, bul saǵlam másehiy shańaraqtı quraydı.
