Biz 21-nshi ǵasırda jasap atırǵanımız ushın, biz kóp áskeriy terminler menen jaqsı tanısqız, mısalı: qurallı aralasıw, ishki urıs, muqaddes urıs, jihad hám krest júrisi. Bul maqalanyń maqseti urıs penen aylanısıw emes, bálkim Quday Ruwxı bizge Muqaddes Jazıwlarda bunday sózlikti qollanıw arqalı qanday sabaqlar beretuǵının úyreniw.
Adamzat qatnasqan birinshi urıs, eń úlken urıs sıyaqlı, baǵda boldı – biri Eden baǵında, ekinshisi Ierusalimde. Ashıw 20-daǵı sońǵı urıs dushpan kúshleriniń strategiyalıq hám taktikalıq joybarların pútkilley joq etedi.
Muqaddes Jazıwdaǵı áskeriy terminler
Pútkil Bibliya boyınsha bul temaǵa kóp siltemeler bar. Quday haqqında Shıǵıw 15-te jazılǵan:
Yehova – urıs adamı.
Ayıplaw 39-da Rabbimiz Isa haqqındaǵı ádettegi siltemede biz oqıymız:
ol urıstı uzaqtan sezedi
-Yoxanna 7:20-ǵa da qarań. Yesaya Muqaddes Ruwxtıń áskeriyligine itibar qaratadı:
Qarsılas suw tasqını sıyaqlı kelgende, Yehova Ruwxı bayraq kóteredi (Yesaya 59:19).
Adamlar haqqında biz, mısalı, Birlesken Monarxiyanıń úsh ullı patsha-ǵazısın oqıymız: Sawıl, Dawıt hám Sulayman. Olardıń haqqında biz oqıymız:
Sawıl Izrail ústinen patshalıqtı aldı hám átirapındaǵı barlıq dushpanlarına qarsı urıstı (1 Samuel 14:47),
olardı da Patsha Dawıt Yehovaǵa baǵıshladı, ol boysındırǵan barlıq xalıqlardan baǵıshlaǵan gúmis hám altın menen (2 Samuel 8:11),
sebebi ol [Sulayman] dáryanıń bul tárepindegi barlıq jerlerge, Tifsaxdan Gazagacha, dáryanıń bul tárepindegi barlıq patshalarǵa húkimranlıq etti (1 Patshalar 4:24).
Ibrahiym: Asylly Ğazı
Ibrahiym haqqındaǵı birinshi oylarımız onıń iseniminiń ájayıp keńligi bolıwı múmkin bolsa da, biz onı belgilegen basqa ruwxıy qásiyetlerdi, sonıń ishinde payǵambar (Jaratılıs 20:7) hám ruxaniy (Jaratılıs 22:2) bolıw qásiyetlerin de qádirlewińiz kerek. Onıń eń úlken áskeriy jeńisi, hesh gúmansız, 14-bólimde jazılǵan, Shinar patshası Amrafal basshılıǵındaǵı arqa alyans Iordan dáryasınıń shıǵıs tárepindegi Patsha jolı boylap Eilat hám Qızıl teńiz baǵıtında ilgerilegende. Bul háreket Ibrahiymge oraylıq taw massivi arqalı jol alıwǵa hám Damashq qalası jaqınındaǵı eki magistral jol kesilispesinde pusqı qurıwǵa múmkinshilik berdi. Izrail'diń burınǵı prezidenti Xaim Herzog, bul 1918-jıl 30-sentyabrde Avstraliya atlı diviziyası Túrkiniń Tórtinshi Armiyasın pusqıǵa túsirip joq etken orın menen birdey dep esaplaydı.
Ibrahiymniń urıs ushın sebepteri
Sonda soraw tuwıladı: Ibrahiym qanday etip Asylly Ğazı dep atalıwǵa ılayıq? Adamlardıń urıs júrgiziw ushın kóp sebepteri bar. Olardıń ishinde:
- talaw hám urlaw;
- aymaqqa iye bolıw;
- hákimiyat hám úlkeytiw.
Biraq Ibrahiymniń tariyxında biz bunday ózgesheliklerdi tappaymız. Onıń ornına biz kóremiz:
- múlk huqıqların tiklew;
- onıń aǵasın qaytarıw;
- sıylıqtan bas tartıw.
Ibrahiym 300 den artıq adam menen ne ushın 250 mil (400 km) jol júrip, Lut sıyaqlı aǵasın qutqarıwǵa bardı? Bizlerden neshewi búgin bunı isley aladı?
Biz bunday jaǵdaylarda qalay ózimizdi tutamız? Biz tek óz sıylıǵımız, orınımız yamasa abırayımız haqqında ǵana qayǵıramız ba? Yamasa bizdiń qálewlerimiz Ibrahiymniń qálewlerine uqsas pa, ol qıyın jaǵdaylarda ruwxıy jaqtan rawajlandı, Dawıt aytqanday:
qıyınshılıqta sen meni keńeyttiń (Zabur 4:1).
Hesh gúmansız, eń úlken nátiyje Ibrahiym, ǵazı, Tınıshlıq patshası Melxisedek penen ushırasıwı boldı, oǵan ol húrmet kórsetti. Qıyınshılıq hám máseleler tájiriybesi jeńis, jarasıw, jaqsı jámiyetlik gúwalıq hám jemisli ruwxıy baylanıslarǵa aylandı.
